BT Sistem Yönetimi

Active Directory İsimlendirme Standardı: PC, Grup ve GPO

Active Directory isimlendirme standardı: bilgisayar, sunucu, kullanıcı, grup, GPO, OU ve yazıcı için kalıp, kod tablosu ve lab'da ölçülen yeniden adlandırma.

İlker Pehlivan

Active Directory isimlendirme standardı (İngilizce kaynaklarda naming convention), her nesnenin adından türünü, yerini ve işini okutan, yazılı tek bir kalıptır. Microsoft bilgisayar adında yalnız ASCII karakter ve makinenin sahibini ve amacını söyleyen bir ad önerir. Grup ve GPO adına bir şema dayatmaz, ama kaynakların ortak kuralı nettir: öğelerin sırası ve kısaltmaları sabit olur, ad yalnız değişmeyecek bilgiyi taşır.

Bu yazı Active Directory rehberimizin nesne aşamasının ilk adımıdır, çünkü ad nesne açılırken verilir ve sonradan değiştirmenin bir bedeli vardır.

Standardı lab domain’imiz ad.sistemkusu.com üzerinde iki turda uyguladım. İlk turda LAPS yazısının beş grubunu ve iki GPO’sunu yeni adlara çevirdim ve çevirinin neyi bozduğunu ölçtüm. İkinci turda grupları kullanıcı ve bilgisayar belirteciyle yeniden adlandırdım, servis hesabı adlarının sınırlarını ölçtüm ve denetim sorgusu kalıba uymayan bir GPO buldu. Kalıpları hemen görmek isterseniz doğrudan standart tablosuna geçebilirsiniz.

Serinin benzetmesiyle Active Directory bir otelin kart sistemidir. İsimlendirme standardı bu otelde oda numarasıdır. 304 numaralı oda üçüncü kattaki dördüncü odadır. Kat görevlisi odayı hiç görmeden bulur, çünkü numaranın kuralı her katta aynıdır. Bir katta oda numarası 304, öbür katta “Mavi Oda” olsaydı kural çökerdi.

Bu düzeni kendi ortamınıza kurmamızı isterseniz BT sistem yönetimi sayfasında nasıl çalıştığımızı anlattık.

Active Directory isimlendirme standardı benzetmesi: otelin üçüncü katında yan yana dört kapı, her kapıda aynı biçimde pirinç plaka ve 301'den 304'e numaralar, kat görevlisi elindeki kartla 304'ün önünde
Numaranın kuralı her kapıda aynı olduğu için kat görevlisi 304'ü aramadan bulur. İsimlendirme standardı da adı her nesnede aynı kuralla kurar.

Neden İsimlendirme Standardı? Aynı Lokasyon Üç Biçimde Yazılır

Standart olmadan ad, onu veren kişinin o günkü tercihine kalır. Lab’ın Ankara ve İzmir lokasyonları bu standarttan önce kuruldu ve adları standartsız verildi. Aynı lokasyon üç ayrı biçimde yazılmıştı:

  1. Bilgisayar adında ank: ankmuh01.
  2. Grup adında Ankara: GG_Ankara_Helpdesk.
  3. GPO adında ANKARA: PC_ANKARA_LAPS.

Bu ilk adları yazının ölçüm malzemesi yaptım, çünkü yeniden adlandırmanın neyi bozduğu ancak gerçek bir geçişte ölçülür. LAPS yazısı bugün standarttaki adlarla anlatılıyor, eski adlar yalnız bu yazıda duruyor.

İzmir’in GPO’su standartsızlığın ikinci yüzünü gösterdi. GPO’yu bir PowerShell betiği açıyordu ve ad şu sırayla bozuldu:

  1. Betik lokasyon adını ToUpper() ile büyük harfe çevirdi.
  2. dc01’in bölge ayarı Türkçe olduğu için Izmir’in i harfi noktalı İ oldu: IZMİR.
  3. GPO PC_IZMİR_LAPS adıyla açıldı.

Ad ekranda doğru görünüyordu, ama ASCII değildi.

İki sorunun çözümü aynı yerden geçiyor ve yazının sırası da bu: önce lokasyon ve departman kodlarını tek bir tabloya yazıyoruz, sonra her nesne türünün kalıbını o tablodan kuruyoruz, en son lab’daki adları bu kalıplara çevirip çevirinin neyi bozduğunu ölçüyoruz.

Active Directory İsimlendirme Standardı Nasıl Olmalı?

Her nesne türünün bir kalıbı vardır ve bütün kalıplar aynı kod tablosunu kullanır. Lokasyonun kodu bilgisayar adında, grup adında ve GPO adında aynı yazılır. Ad yalnız değişmeyecek bilgiyi taşır. Açıklama ve sorumlu kişi nesnenin kendi alanlarına yazılır.

Bu düzeni dört kaynak birlikte tarif ediyor:

  1. Microsoft, bilgisayar adı için yalnız ASCII karakter, en fazla 15 karakter ve alt çizgisiz bir ad ister. Ad makinenin sahibini ve amacını söylemelidir. Büyük küçük harfle anlam taşınmaz, çünkü Windows harf büyüklüğünü her yerde korumaz.
    Microsoft Learn, Name computers, domains, sites, and OUs (eski KB 909264), Şubat 2026.
  2. Microsoft, Active Directory’nin ad eşleştirmesi için aksanlı harfi temel harfle aynı sayar. Microsoft’un örneği Almanca bir ad, Türkçede karşılığı: Hüseyin varken aynı yerde Huseyin adında bir kullanıcı açılamaz. Davranış tasarım gereğidir ve bilgisayar, OU ve site adlarına da uygulanır.
    Microsoft Learn, Can’t add user or object to directory service (eski KB 938447), Şubat 2026.
  3. Microsoft’un genel adlandırma rehberi adın yalnız değişmeyecek bilgiyi taşımasını, öğe sırasının sabit olmasını ve uzunluk sınırı için kısaltma kullanılmasını ister. Rehber Azure kaynakları için yazıldı, ilkeleri dizindeki her nesneye uyar.
    Microsoft Learn, Cloud Adoption Framework: Define your naming convention, Eylül 2025.
  4. Microsoft’un arşivlediği bir AD tasarım rehberi grubun türünün adından okunmasını ister: kullanıcı grubu, izin grubu ya da domain local grup.
    Microsoft Learn arşivi, Active Directory: Design Considerations and Best Practices.

Kaynakların kesiştiği yerden çıkan standart:

NesneKalıpÖrnekHarf
İstemci bilgisayar{lokasyon}{departman}{envanter no}ankmuh01küçük
Sunucu{rol}{no}, ikinci lokasyonda {lokasyon}{rol}{no}dc01, izmdc01küçük
Kullanıcı{ad}.{soyad}ayse.demirküçük
Yönetici hesabıt{N}.{ad}.{soyad}, N tier numarasıt1.ilker.pehlivanküçük
Servis hesabısvc-t{N}-{servis}, gMSA’da gmsa-t{N}-{servis}svc-t1-fgt-ldap, gmsa-t1-yedekleküçük
Rol grubu (global)GG_{USER veya PC}_{LOKASYON}_{DEPARTMAN}GG_USER_ANK_IT, GG_PC_ANK_MUHbüyük
İzin grubu (domain local)DL_{LOKASYON}_{KAYNAK}_{YETKİ}DL_ANK_LAPS_Rbüyük
GPO{PC veya USER}_{LOKASYON}_{KISA AD}, lokasyon ya da kapsam ayırmayan GPO’da {PC veya USER}_{KISA AD}PC_ANK_LAPS, USER_ARKAPLANbüyük
OUtam ad, ASCIITier 2\Ankara\Bilgisayarlarbaş harf büyük
Site ve site linksite lokasyon kodudur, site link iki site kodu tireyleANK, ANK-IZMbüyük
Firewall kuralı (GPO’dan)GPO_{KAPSAM}_{Amaç}_{ALLOW veya BLOCK}GPO_TIER2_DhcpPing_ALLOW, GPO_TIER2_Smb1_BLOCKönek, kod ve eylem büyük, amaç PascalCase
Authentication policyAP_{KAPSAM}_{SERVİS veya AMAÇ}AP_TIER1_IKPORTbüyük
Authentication policy siloSILO_{KAPSAM}_{AMAÇ}SILO_TIER0_ADMINbüyük
Yazıcı{lokasyon}{departman}prn{no}ankmuhprn01küçük

Yönetici hesabının öneki, hesabın hangi tier’da çalıştığını oturum ekranında ve log’da tek bakışta söyler. Kalıbın gerekçesi tier modeli yazımızda. Hesap adı Windows’un eski oturum adı sınırı olan 20 karakteri aşmamalı. Site adı da kod tablosundan gelir: şubenin site’ı, bilgisayar ve grup adlarındaki lokasyon koduyla aynı yazılır (Sites and Services yazımızda ANK ve IZM).

Tablodaki her kalıp iki sorudan geçer: ad değişmeyecek bilgiyi mi taşıyor ve aynı kod her nesnede aynı mı yazılıyor? İkincisinin cevabı yazılı bir kod tablosuna bağlıdır.

Lokasyon ve Departman Kodu: İlk Üç Harf Neden Yetmez?

Kod bir kuraldan değil yazılı bir tablodan gelir, çünkü “ilk üç harf” kuralı çoğu adda işler ama bazı adlarda çakışır. Sahada lokasyon ve departman kodunu genelde adın ilk üç harfinden veriyordum. Türkiye’nin 81 ilinin adını ASCII’ye çevirip ilk üç harfini aldım ve beş yerde çakışma çıktı:

KodÇakışan iller
BURBursa, Burdur
CANÇanakkale, Çankırı
ERZErzincan, Erzurum
KARKars, Karaman, Karabük
KIRKırklareli, Kırşehir, Kırıkkale

İl merkezi olmayan İzmit de İzmir’le aynı koda düşer: IZM. Departmanda Muhasebe ile Mühendislik MUH, Satış ile Satın Alma SAT olur.

Tablo “ilk üç harf” kuralıyla başlar, çakışan adlardan birine adı tanıtan üç harften elle bir kod verir (Erzurum ERZ, Erzincan ERC) ve kurum büyüdükçe yalnız satır eklenir. Lab’ın tablosu üç lokasyon, iki departman ve iki kapsam koduyla başladı. OU ağacı Tier’lere göre yeniden kurulunca üç kapsam kodu daha girdi:

KodAdTür
ANKAnkaralokasyon
IZMİzmirlokasyon
GMGenel Müdürlüklokasyon
MUHMuhasebedepartman
ITBilgi işlemdepartman
TIER0Tier 0: domain controller’lar ve onları yöneten her şeykapsam
TIER1Tier 1: üye sunucular ve ağ cihazlarıkapsam
TIER2Tier 2: istemci bilgisayarlarkapsam
DCDomain controller’larkapsam
FWFirewallkapsam

Genel Müdürlük ve bilgi işlem iki harflidir, çünkü sahada bu kısaltmalarla söylenirler. Helpdesk ayrı bir departman sayılmaz, bilgi işlemin parçasıdır. Kapsam kodu, lokasyona bağlı olmayan bir grupta ya da GPO’da lokasyonun yerine geçer: GG_USER_TIER1_ADMIN Tier 1 sunucularının yöneticileridir, PC_TIER0_LAPS Tier 0 sunucularına gider. Bir nesne türünün tamamına giden GPO ise kod taşımaz.

Authentication policy bir GPO değildir. ADAC’ta Authentication altında kendi listesinde durur ve tek nesne kullanıcı, servis ve bilgisayar hesapları için ayrı bölümler taşır. Bu yüzden PC_ ya da USER_ yerine türünü söyleyen AP_ önekini alır. Kapsam kodunu da taşır, son parçası koruduğu servistir: AP_TIER1_IKPORT, İK portalının servis hesabını izinli sunuculara bağlar (gMSA yazımızda). Hesap adındaki kısa t1 yalnız hesap adına aittir. Grup, GPO ve policy adında kapsam TIER1 diye yazılır.

Lokasyon Kodu Hangi Birimi Gösterir? İl, İlçe, Mahalle

Lokasyon kodu ilin değil, lokasyonu ayırt eden birimin kısaltmasıdır ve gerektikçe bir kademe daralır. Sahada ben ilin yerine lokasyonun bulunduğu ilçenin kısaltmasını yazıyorum: İstanbul Sarıyer’deki bir ofis için IST değil SAR. İlçe ili zaten kapsar, Sarıyer’in İstanbul’da olduğunu kod tablosu söyler. İl kodu ise aynı ilde ikinci ofis açıldığı gün yetmez. Lab’da her ilde tek lokasyon olduğu için kodlar ilden geliyor.

Kademeler:

  1. Her ilçede tek lokasyon varsa ilçe: SAR (Sarıyer).
  2. Aynı ilçede birden fazla lokasyon varsa mahalle: Sarıyer’in Maslak ve Rumelifeneri mahallelerindeki iki ofis MAS ve RUM olur.
  3. Aynı mahallede birden fazla lokasyon varsa kurum içi ad: kurumun o lokasyonu nasıl andığı ya da onu ayırt eden bir ad. Maslak’ta iki binası olan bir kurum binaları “Kule” ve “Atölye” diye anıyorsa kodlar KUL ve ATL olur.

İlçe adları da çakışır. Sarıyer ile Adana’nın Sarıçam’ı ikisi de SAR verir. Böyle bir çakışmada birinin kodunu ilk üç harften değil, adı tanıtan üç harften veriyorum: Sarıyer SAR, Sarıçam SRC. Kod yine okununca adı çağırır. Hangi ilçenin hangi kodu aldığı kod tablosuna yazılır. Böylece Sarıçam’da bilgisayar, grup ya da GPO açan herkes, betikler de dahil, aynı kodu, SRC’yi kullanır.

Büyük Harf mi, Küçük Harf mi?

Harfin işleve etkisi yok, kural tutarlılıktır. Bu yazının standardında bilgisayar ve kullanıcı adı küçük, grup ve GPO adı büyük harftir. Active Directory adları büyük küçük harfe bakmadan karşılaştırır, GG_USER_ANK_IT ile gg_user_ank_it aynı gruptur. Linux tarafında da, Linux makineyi Active Directory’ye bağlayan SSSD’nin belgesine göre Active Directory’den gelen kullanıcı ve grup adları her zaman harfe duyarsız işlenir.

Active Directory aynı bilgisayarın adını iki biçimde bile tutuyor. Lab’da ankmuh01’in nesnesi:

Çıktı
Name           : ankmuh01
SamAccountName : ANKMUH01$
DNSHostName    : ankmuh01.ad.sistemkusu.com

Bilgisayarın pre-Windows 2000 adı büyük harfle ve sonuna $ eklenerek saklanmış. Microsoft’un NetBIOS kuralı da bunu söyler: Windows NetBIOS adlarında yalnız büyük harf kullanır ve pratikte ad harfe duyarlı değildir.

Harfi seçen bu yüzden işlev değil okunurluktur:

  1. Bilgisayar ve kullanıcı adı küçük harf. Ad, DNS adıyla aynı yazılır: ankmuh01.ad.sistemkusu.com.
  2. Grup ve GPO adı büyük harf. Bu adların bütün parçaları kod ve kod büyük yazılınca kelimeden ayrılır. GG_USER_ANK_IT’te dört ayrı bilgi okunur: rol grubu, kullanıcılar, Ankara, bilgi işlem.

Bilgisayar ve Sunucu Adları: Lokasyon, Departman, Envanter Numarası

İstemci bilgisayarın adı üç parçadır: lokasyon kodu, departman kodu ve envanter numarası. gazmuh01 Gaziantep muhasebedeki 01 envanter numaralı bilgisayardır, lab’daki ankmuh01 de Ankara muhasebenin ilk bilgisayarı.

Kalıp Microsoft’un sınırlarının içinde kalır:

  1. En fazla 15 karakter: üç harf lokasyon, üç harf departman ve beş haneli bir envanter numarası bile 11 karakter eder.
  2. Yalnız harf ve rakam: bilgisayar adında alt çizgi yasaktır. Parçalar ayraçsız yazılır ve sınırları kod tablosundan okunur.
  3. Sahibini ve amacını söyler: lokasyon ve departman bunu söyler.

Envanter Numarası Yeniden Verilebilir: Yeni Makine Eski Nesneyi Devralır

Numara bir sıra sayacı değil cihazın envanter numarasıdır. Emekli olan bir cihazın yerine aynı işi yapacak yeni bir cihaz geldiğinde numara yeniden verilebilir. Active Directory buna izin verir. Aynı adla katılan yeni makine eski bilgisayar nesnesini bulur ve onu devralır.

Devralmak bir karardır, çünkü yeni makine nesneyle birlikte eskinin kimliğini de alır:

  1. SID’i (nesnenin adından bağımsız, değişmeyen güvenlik kimliği), grup üyelikleri ve izinleri: eski cihazın üye olduğu gruplar ve ona verilmiş izinler yeni cihaza geçer.
  2. OU’su ve GPO’ları: yeni makine ilk açılıştan itibaren eskinin OU’sunda durur ve onun policy’lerini alır.

Bunu lab’da srv01 ile ölçtüm: nesneyi sıfırlayıp makineyi aynı adla yeniden kattım. SID, nesnenin GUID’i, oluşturulma tarihi, OU’su ve grup üyeliği aynı kaldı, yalnız makine hesabının parolası yenilendi. Ölçümün tablosu bilgisayarı domain’e ekleme yazısında.

Yerine aynı işi yapan cihaz geldiyse istenen tam olarak budur. Cihaz başka bir işe ya da başka bir departmana gidiyorsa eski nesneyi silmek daha temizdir. Microsoft’un bilgisayar hesabını silme sayfasına göre aynı adla yeniden açılan nesne yeni bir SID alır ve silinen nesnenin üyeliklerini ve izinlerini taşımaz.

Eski nesneyi yeni makineye hazırlamanın Microsoft’un tarif ettiği yolu Active Directory Users and Computers’ta (Win + R → dsa.msc) bilgisayarın OU’sunda nesneye sağ tık → Reset Account’tur. Komut karşılığı dsmod computer "<object-dn>" -reset. Microsoft’un Reset a Computer Account sayfasına göre işlem için Account Operators, Domain Admins ya da bu iş için devredilmiş bir yetki gerekir.

Devralmayı Microsoft KB5020276 sertleştirmesiyle sınırlar. KB’nin baktığı şey nesneyi kimin açtığı ve nesnenin sahibidir. Yeniden kullanım üç durumda serbesttir:

  1. Katılan kişi nesneyi açan kişidir.
  2. Nesneyi Domain Admins üyesi açmıştır. Mart 2023 güncellemesinden beri Enterprise Admins ve yerleşik Administrators grupları da sahiplik denetiminden muaftır.
  3. Nesnenin sahibi, Domain controller: Allow computer account re-use during domain join ayarının izin listesindedir.

Bunların dışında katılım 0xaac (2732) hatasıyla durur. Lab’da ankmuh01’in nesnesini Domain Admins üyesi ilker.pehlivan önceden açmıştı ve Ankara helpdesk’i makineyi domain’e alırken netsetup.log şunu yazdı:

Çıktı
10/09/2026 17:12:50:207 NetpGetADObjectOwnerAttributes: Ms-Ds-CreatorSid is empty.
10/09/2026 17:12:50:226 NetpCheckIfAccountShouldBeReused: Account re-use attempt was permitted by Active Directory Policy.

Katılım geçti, çünkü nesneyi Domain Admins üyesi açmıştı. Numarayı yeniden vermeden önce bu yüzden iki şeye bakılır: nesneyi kimin açtığı (Get-ADComputer ankmuh01 -Properties mS-DS-CreatorSID, nTSecurityDescriptor) ve devralınacak üyeliklerin yeni cihaza uyup uymadığı. Katılımın kendisini bilgisayarı domain’e ekleme yazımızda, envanterin tutulduğu yeri BT envanter yönetimi sayfamızda anlattık.

Cihaz Taşınınca Adı da Değişir

Lokasyon ve departman adda olduğu için muhasebeden satışa geçen bilgisayarın adı da değişir. Ad değişikliği, kalıbın bilinerek ödenen bedelidir. Microsoft’un yeni kurulum aracı Autopilot adı bu yüzden değişmeyen bilgiden kurar: bir önek ve ardından seri numarası ya da rastgele bir dizi. Departmanın seyrek değiştiği bir kurumda okunabilir ad bu bedeli karşılar. Ad Rename-Computer ile değişir ve makine yeniden başlar.

Sunucu Adı Rolünü Söyler

Sunucunun adı işini söyler: dc01 domain controller, ca01 sertifika sunucusu, ntp01 zaman sunucusu. Tek lokasyonlu bir kurumda lokasyon kodu gereksizdir. İkinci lokasyonda bir sunucu açılınca kod başa eklenir: izmdc01. Sunucu taşınmadığı için bu adın değişme bedeli yoktur.

İşi söyleyen parça rol kodudur. Rol kodu da lokasyon kodu gibi yazılı bir tablodan gelir. Microsoft’un bulut adlandırma rehberi kaynak türleri için sabit bir kısaltma tablosu yayımlar. Aşağıdaki tablo aynı fikrin sunucu rollerine uygulanmış halidir. Kendi kurumunuzda olduğu gibi kullanabilirsiniz:

Rol koduSunucunun işiÖrnek ad
dcDomain controller (Active Directory ve DNS)dc01
caSertifika sunucusu (AD CS)ca01
ntpZaman sunucusuntp01
dhcpDHCP sunucusudhcp01
radiusRADIUS sunucusu (NPS ya da FreeRADIUS)radius01
fsDosya sunucusufs01
logLog toplama (syslog) ve yedek hedefilog01
monİzleme (SNMP, grafik, alarm)mon01
itsmBT hizmet yönetimi: helpdesk ve envanteritsm01
bkpYedekleme sunucusubkp01
webWeb sunucusuweb01
sqlVeritabanı sunucususql01
jmpJump serverjmp01
hvSanallaştırma sunucusu (hypervisor)hv01

Tablonun dört kuralı var:

  1. Kod ürünü değil işi söyler. Log sunucusu log01’dir, kullandığı yazılımın adını taşımaz. Yazılım değişince iş aynı kalır ve ad da aynı kalır. Helpdesk yazılımı değişse de itsm01 doğru kalır.
  2. Kod küçük harf, ASCII ve iki ile altı harf arasıdır. En uzun kod, lokasyon kodu ve iki haneli numarayla izmradius01 olur, yani 11 karakter. 15 karakter sınırının altında kalır.
  3. Birden çok rol taşıyan sunucu ana rolünün adını alır. Küçük bir kurumda DHCP domain controller’ın üstünde çalışabilir. Sunucunun adı yine dc01’dir.
  4. Yeni bir rol önce tabloya yazılır, sonra sunucuya ad verilir. Tabloda olmayan bir kodla açılan sunucu kod tablosunun işini bozar. Bir yıl sonra aynı iş için ikinci bir kod doğar.

Ağ cihazları aynı kalıbı kullanır, tek farkla: adları her zaman lokasyon koduyla başlar. Sunucular genelde merkezde toplanır, ama her lokasyonun kendi firewall’ı, switch’i ve erişim noktası vardır. Tek lokasyonlu kurumda bile kod baştan yazılır, ikinci şube açıldığında hiçbir cihazın adı değişmez:

Rol koduCihazın işiÖrnek ad
fwFirewallgmfw01
swSwitchgmsw01, anksw02
apKablosuz erişim noktasıgmap01

gmfw01 Genel Müdürlük’ün ilk firewall’ıdır, anksw02 Ankara’nın ikinci switch’i. Lokasyon kodu bilgisayar ve grup adlarındakiyle aynıdır. Cihaz Active Directory’ye katılmasa da ad aynı tablodan gelir, çünkü log’da, izleme ekranında ve envanterde bilgisayar ve sunucu adlarıyla yan yana okunur.

Numara sıra sayısıdır, nesil değildir. dc01 ve dc02 emekli olup yerlerine dc03 ve dc04 geldiğinde yeni DC’ler bu adlarla kalır, numaradaki boşluk hiçbir şeyi bozmaz. Yanlış olan adın nesil taşımasıdır. dc2025 gibi bir ad bir sonraki yükseltmede yanlış bilgi verir. Numara bir kez kullanılır ve geri alınmaz, sonraki nesil dc05 ile başlar.

dc03’ü sonradan dc01’e çevirmek mümkün ama kazancı yok. Microsoft’un netdom computername sayfası bir DC’yi güvenle yeniden adlandırmanın yolunu verir. Ama ad değişince DC’nin DNS kayıtları, SPN’leri ve sertifikasındaki ad da değişir, dc03’ü bir yere yazmış her ayar yeniden elden geçer. Domain’e katılmış bir Windows bilgisayar DC’yi zaten adıyla değil, DNS’teki SRV kayıtlarıyla bulur. DC’nin adını elle yazanlar domain dışındaki cihazlardır: firewall’ın LDAP sunucusu alanı, switch’in RADIUS sunucusu alanı gibi.

Grup Adları: GG_ ve DL_ ile AGDLP

Bilgisayarın adı yerini söyler. Grubun adı ise grubun işini söyler ve Active Directory’de grupların iki ayrı işi vardır: kimlerin bir arada durduğu ve bir kaynağa kimin eriştiği. AGDLP bu iki işi iki grup türüne ayırır. Modelin kendisini kullanıcı, grup ve OU yönetimi yazımızda anlattık.

  1. Rol grubu (global): aynı işi yapan kişiler ya da aynı yerde duran bilgisayarlar. Kalıp GG_{USER veya PC}_{LOKASYON}_{DEPARTMAN}. GG_USER_ANK_IT Ankara’nın bilgi işlem ekibidir, GG_USER_GM_IT Genel Müdürlüğün. GG_PC_ANK_MUH Ankara muhasebenin bilgisayarlarını toplar.
  2. İzin grubu (domain local): bir kaynağa erişim. Kalıp DL_{LOKASYON}_{KAYNAK}_{YETKİ} ve yetki R (okuma) ya da RW (okuma ve yazma). DL_ANK_LAPS_R Ankara bilgisayarlarının LAPS parolasını okuyan gruptur, DL_ANK_MUHPAY_RW Ankara muhasebe paylaşımına yazan grup.

İki tür bir zincirle bağlanır:

  1. Kişiler ya da bilgisayarlar GG_ grubuna girer.
  2. GG_ grubu DL_ grubunun üyesi olur.
  3. İzin yalnız DL_ grubuna verilir.

Ad bu zinciri okutur. Bir klasörün güvenlik listesinde DL_ ile başlayan bir grup yerindedir, GG_ ile başlayan bir grup zincirin atlandığını söyler.

Yetki eki bilerek kısa ve İngilizcedir. R ve RW sahadaki yerleşik kısaltmalardır, Microsoft’un arşivlediği tasarım rehberindeki örnek de FolderA_RW’dir.

Kullanıcı Grubu ve Bilgisayar Grubu: GG_USER_ ve GG_PC_

Sahada kullanıcı ve bilgisayar gruplarını adın başında ayırıyordum: GG_USER_ ve GG_PC_. Kaynaklar belirtecin yerini dayatmıyor, Microsoft’un arşivlediği tasarım rehberi yalnız grubun türünün adından okunmasını istiyor. Kararı üç kazanç verdi:

  1. GPO adıyla aynı dil: GPO’lar da PC_ ve USER_ ile başlıyor. Kod tablosuna yeni bir sözcük girmiyor.
  2. Listede iki blok: ADUC alfabetik sıralar, bütün kullanıcı grupları ve bütün bilgisayar grupları kendi bloklarında yan yana durur.
  3. Yanlış üye göze batar: bilgisayar grubu GPO güvenlik süzgecinde, LAPS ve gMSA izinlerinde kullanılır. GG_PC_ ile başlayan bir gruba eklenmiş kullanıcı, adı okuyan herkese yanlış görünür.

Belirteç yalnız GG_ gruplarına gelir. AGDLP’de DL_ grubu kişi ya da bilgisayar değil grup taşır, içinde ne olduğunu üyesi olan GG_ grubunun adı söyler.

Description ve Managed By: Ad Kısa, Ayrıntı Alanda

Grubun adı işini söyler, ayrıntısını söylemez. Neyi kapsadığı Description alanına, üyeliğinden kimin sorumlu olduğu Managed By alanına yazılır. Tasarım rehberi iki alanı da ister. Active Directory Users and Computers’ta (Win + R → dsa.msc) grubun OU’sunda gruba sağ tık → Properties penceresinde açıklama General sekmesindeki Description alanına yazılır, sorumlu Managed By sekmesinde Change… ile seçilir.

Lab’daki 20 grubun 20’sinde Description dolu. Açıklamaları Türkçe harfsiz yazdım, çünkü aynı komut bir betik dosyasından da çalışabilir ve Windows PowerShell 5.1, BOM taşımayan UTF-8 bir dosyadaki Türkçe harfleri bozarak okur. Birkaç örnek: DL_ANK_LAPS_R “Ankara bilgisayarlarinin LAPS parolasini okur ve cozer”, GG_USER_TIER1_NETWORK “Ag cihazi yoneticileri (firewall, switch)”.

Sorumlu bir kişi değil bir gruptur: Genel Müdürlük’teki ana helpdesk’in grubu DL_GM_GRUP_RW. Sorumluluğu bir kişiye yazmak, o kişi ayrıldığında alanın elle değiştirilmesini beklemektir. Gruba yazılan sorumluluk ise kişiyi gruptan çıkarmakla biter ve sorumlu grubun adı da kalıba uyar. Hangi gruba sorumlu yazıldığını ve hangisine yazılmadığını tek sorgu gösterir:

PowerShell
Get-ADGroup -Filter * -SearchBase "OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -Properties ManagedBy | Sort-Object Name | Select-Object Name, @{n='ManagedByCN';e={ if ($_.ManagedBy) { ($_.ManagedBy -split ',')[0] -replace '^CN=','' } else { '' } }} | Format-Table -AutoSize
Çıktı
Name                ManagedByCN
----                -----------
DL_ANK_LAPS_R
DL_ANK_MUHPAY_RW    DL_GM_GRUP_RW
DL_ANK_PAROLA_RW
DL_ANK_PC_RW
DL_GM_GRUP_RW
DL_GM_LAPS_R
DL_GM_PAROLA_RW
DL_GM_PC_RW
DL_IZM_LAPS_R
DL_IZM_PAROLA_RW
DL_IZM_PC_RW
GG_USER_ANK_IT      DL_GM_GRUP_RW
GG_USER_ANK_MUH     DL_GM_GRUP_RW
GG_USER_FW_IZLEME
GG_USER_GM_IT
GG_USER_IZM_IT      DL_GM_GRUP_RW
GG_USER_TIER2_ADMIN

Liste bir rol ayrımını okutur. Ana helpdesk lokasyon helpdesk gruplarının (GG_USER_ANK_IT, GG_USER_IZM_IT), iş gruplarının (GG_USER_ANK_MUH) ve iş paylaşımının izin grubunun (DL_ANK_MUHPAY_RW) üyeliğini yönetir. Yetki veren DL_ grupları, Tier grupları ve ana helpdesk’in kendi grubu sorumlusuz durur, onların üyeliğini sistemci yönetir. Ayrımın gerekçesini ve Manager can update membership list kutusunun yazdığı izni Active Directory delegation yazısında ölçtük.

Grubu Yeniden Adlandırmak: İki Ad, Tek SID

Grubu yeniden adlandırmak iki adı birden değiştirmektir ve ADUC’un penceresi ikincisini kendiliğinden değiştirmez. Grubun kimliği olan SID ise hiç değişmez, izinler ve üyelikler yerinde kalır.

Bir grubun iki adı vardır. Biri listede görünen ad (CN), öbürü eski Windows sürümlerinden kalan “pre-Windows 2000” adıdır (sAMAccountName). Oturum açan kullanıcının whoami /groups çıktısında görünen ikincisidir, bu yüzden ikisi birlikte değiştirilir.

İkinci turda iki deneme grubunu yeni kalıba çevirdim, birini arayüzden, öbürünü komutla. Active Directory Users and Computers’ta (Win + R → dsa.msc) Tier 2\Ankara\Gruplar → GG_Ankara_Destek’te sağ tık Rename. Ad listede düzenlenir ve Enter’a basınca Rename Group penceresi açılır:

  1. Group name: yeni ad, GG_USER_ANK_DESTEK.
  2. Group name (pre-Windows 2000): pencere bu alanı kendiliğinden değiştirmedi, eski ad GG_Ankara_Destek olarak kaldı. Alanı elle yeni adla değiştirdim.
ADUC Rename Group penceresi: Group name alanında yeni ad GG_USER_ANK_DESTEK, Group name (pre-Windows 2000) alanında hala eski ad GG_Ankara_Destek, iki alan kırmızı çerçevede
Pencere yalnız görünen adı değiştirdi. Oturumda ve whoami çıktısında görünen pre-Windows 2000 adı elle değiştirilmezse eski adla kalır.

Pencere ilk turda da aynı davranmıştı. Yani pre-Windows 2000 alanı her yeniden adlandırmada elle değiştirilir.

Aynı işin komut satırındaki karşılığı, yükseltilmiş PowerShell’de:

PowerShell
Rename-ADObject (Get-ADGroup GG_Izmir_Destek) -NewName GG_USER_IZM_DESTEK
Get-ADGroup GG_Izmir_Destek | Set-ADGroup -SamAccountName GG_USER_IZM_DESTEK

İlk satır yalnız görünen adı değiştirir. İkinci satır grubu eski adıyla bulur, çünkü Get-ADGroup verilen adı sAMAccountName ile çözer ve o ad bu noktada hala eskidir. Lab’da ikinci satır hatasız bitti.

Grubun kimliğine üç anda baktım: komutlardan önce, ilk satırdan sonra ve ikinci satırdan sonra.

Çıktı
== GG_Izmir_Destek: ONCESI
Name              : GG_Izmir_Destek
SamAccountName    : GG_Izmir_Destek
SID               : S-1-5-21-1987702239-187056940-2301540660-2625
ObjectGUID        : 562762cf-67a9-489f-a728-b42090bd98aa
== Yalniz 1. komuttan SONRA (SamAccountName hala eski mi)
Name              : GG_USER_IZM_DESTEK
SamAccountName    : GG_Izmir_Destek
SID               : S-1-5-21-1987702239-187056940-2301540660-2625
ObjectGUID        : 562762cf-67a9-489f-a728-b42090bd98aa
== SONRASI
Name              : GG_USER_IZM_DESTEK
SamAccountName    : GG_USER_IZM_DESTEK
SID               : S-1-5-21-1987702239-187056940-2301540660-2625
ObjectGUID        : 562762cf-67a9-489f-a728-b42090bd98aa

İlk satırdan sonra grubun iki adı birbirini tutmuyor, ikinci satır onları eşitliyor. SID ve GUID üç anda da aynı. İzinler ve üyelikler SID’e bağlı olduğu için yeniden adlandırma onlara dokunmaz. İlk turda LAPS yazısının beş grubunda da aynısını ölçmüştüm: adlar değiştikten sonra DL_ANK_LAPS_R’nin üyeleri yerindeydi.

Yeniden Adlandırma, Adı Metin Olarak Tutan Ayarı Bozar

Grubu yeniden adlandırmak, adını metin olarak tutan her ayarı sessizce bozar. İzinler ve üyelikler SID’e bağlı olduğu için yeni adı kendiliğinden gösterir. Bir GPO ayarına, betiğe ya da uygulama yapılandırmasına yazılmış ad ise eski haliyle kalır ve artık hiçbir gruba çözülmez. Bu yüzden bir grubun adını değiştirmeden önce adın metin olarak geçtiği yerler aranır: GPO ayarları, betikler ve Linux’taki erişim listeleri.

Lab’daki örnek LAPS’tı. Arıza üç parçadır:

  1. Belirti: gruplar yeniden adlandırıldıktan sonra ankmuh01’de LAPS event log’u 10035 hatası yazdı. Parolanın değişme zamanı gelmediği için aynı döngüde “LAPS policy processing succeeded” da düştü, yani hata ilk bakışta gözden kaçar.
  2. Sebep: PC_ANK_LAPS GPO’su parolayı çözebilen grubu adıyla tutuyordu: SISTEMKUSU\DL_Ankara_LAPSOkuma. O ad artık yoktu. Aynı dakikada dc01’den okunan LAPS kaydı ise grubu yeni adıyla, SISTEMKUSU\DL_ANK_LAPS_R olarak gösteriyordu, çünkü parola grubun SID’ine şifrelenmiş ve ad okunurken SID’den çevriliyor. Bozulan parola değil, GPO’daki metindi.
  3. Çözüm: GPO’daki adı yeni adla değiştirmek. LAPS’ta bu, Group Policy Management’ta (Win + R → gpmc.msc) PC_ANK_LAPS’e sağ tık → Edit, Computer Configuration → Policies → Administrative Templates → System → LAPS → Configure authorized password decryptors ayarıdır. Ayarın kendisini ve komut karşılığını LAPS yazımızda anlattık. Sonraki döngüde 10035 kalktı. Parola yeniden üretilmedi, son değişim zamanı 17:18:47’de kaldı.

Belirtinin olay metni:

Çıktı
21:00:07 10035 Error
The configured encryption principal name could not be mapped to a known account. This must be corrected before the configured account's password can be managed.

 Encryption principal name: SISTEMKUSU\DL_Ankara_LAPSOkuma

 See https://go.microsoft.com/fwlink/?linkid=2220550 for more information.

Yeniden adlandırmanın dokunduğu beş yer, aynı grup üzerinde:

DL_Ankara_LAPSOkuma grubunun DL_ANK_LAPS_R olarak yeniden adlandırılmasından önce ve sonra beş yer. Görünen ad değişti. Pre-Windows 2000 adı ayrıca değiştirildi. SID aynı kaldı. LAPS kaydı grubu SID'den çevirdiği için yeni adı gösterdi. PC_ANK_LAPS GPO'sunun ayarı adı metin olarak tuttuğu için eski adda kaldı ve istemci 10035 hatası yazdı. Önce Sonra Görünen ad (CN) pre-Windows 2000 adı SID LAPS kaydındaki ad GPO ayarındaki metin DL_Ankara_LAPSOkuma DL_Ankara_LAPSOkuma S-1-5-21-... DL_Ankara_LAPSOkuma SISTEMKUSU\DL_Ankara_LAPSOkuma DL_ANK_LAPS_R DL_ANK_LAPS_R, ayrıca değişti aynı DL_ANK_LAPS_R, SID'den eski ad kaldı, 10035 SID'e bağlı olan yeni adı kendiliğinden gösterdi, adı metin olarak tutan ayar eski adda kaldı. Yeniden adlandırmadan önce adın metin olarak geçtiği yerler aranır. Grup DL_Ankara_LAPSOkuma'dan DL_ANK_LAPS_R'ye yeniden adlandırıldı. Görünen ad ve pre-Windows 2000 adı değişti, SID aynı kaldı, LAPS kaydı yeni adı SID'den gösterdi, GPO ayarındaki metin eski adda kaldı ve 10035 hatası çıktı. Görünen ad (CN) pre-Windows 2000 adı SID LAPS kaydındaki ad GPO ayarındaki metin DL_ANK_LAPS_R DL_ANK_LAPS_R, ayrıca değişti aynı DL_ANK_LAPS_R, SID'den çevrildi eski ad kaldı, istemcide 10035 SID'e bağlı olan yeni adı gösterdi, adı metin olarak tutan ayar eski adda kaldı. Önce adın metin olarak geçtiği yerler aranır.
Aynı grup, beş yer. Dört yer SID'e ya da yeni ada bağlı, yalnız GPO'daki metin eski adda kaldı.

Eski adın geçtiği GPO’ları tek tek açmadan bulmanın yolu, bütün GPO’ların raporunu adla aramaktır. Rapor her ayarı değeriyle birlikte metin olarak verir, sorgu da adın geçtiği GPO’yu adıyla döndürür:

PowerShell
Get-GPO -All | ForEach-Object { if ((Get-GPOReport -Guid $_.Id -ReportType Xml) -match "DL_ANK_LAPS_R") { $_.DisplayName } }
Çıktı
PC_ANK_LAPS

Sorgu lab’daki yedi GPO’yu on saniye kadar içinde taradı. Var olmayan bir adla sınadığımda boş döndü. Raporda adın geçtiği yer ayarın kendisidir:

Çıktı
              <q1:Name>Authorized password decryptor</q1:Name>
              <q1:State>Enabled</q1:State>
>             <q1:Value>SISTEMKUSU\DL_ANK_LAPS_R</q1:Value>

Sorgu yalnız GPO’ları kapsar. Betikler, uygulama ayarları ve Linux’taki listeler kendi yerlerinde aranır. Grubu yeniden adlandırmadan önce sorguyu eski adla çalıştırın, düzeltmeden sonra yeni adla tekrarlayın: ilki düzeltilecek GPO’ları, ikincisi düzeltmenin hepsine ulaştığını gösterir.

GPO Adları: Taraf, Lokasyon ve İş

Grubun adı kimin olduğunu söyler, GPO’nun adı neye ne uygulandığını. Kalıp {PC veya USER}_{LOKASYON}_{KISA AD} ve ortadaki parça GPO’nun nereye gittiğine göre üç biçim alır:

  1. Bir lokasyona giden GPO lokasyon kodunu taşır: PC_ANK_LAPS Ankara bilgisayarlarına LAPS’ı uygular.
  2. Domain’in lokasyona bağlı olmayan bir bölümüne giden GPO kapsam kodunu taşır: PC_TIER0_LAPS Tier 0 sunucularına, PC_DC_LAPS domain controller’lara gider.
  3. Lokasyon ya da kapsam ayırmayan GPO’da ortadaki parça hiç yazılmaz: USER_ARKAPLAN Tier 2’deki bütün kullanıcı hesaplarına gider. Tier 2 OU’sunun kendisine bağlıdır, Ankara, İzmir ve Genel Müdürlük dalları onu kalıtımla alır. Kodun olmaması, GPO’nun bir lokasyonu ya da kapsamı ayırmadığını söyler.

Ortadaki parça bazen olmadığı için kısa ad tek parça yazılır: alt çizgi yalnız parçaları ayırır, parçanın içinde geçmez. Kısa ad ARKA_PLAN diye bölünebilseydi, denetim sorgusu PC_ANKARA_LAPS gibi eski bir adı da ANKARA_LAPS adlı kodsuz bir GPO sanıp geçirirdi. GPO’nun açılmasını ve bağlanmasını GPO yönetimi yazımızda anlattık.

Kalıbın üç gerekçesi var:

  1. GPMC’de klasör yoktur. Group Policy Objects tek bir alfabetik listedir. Group Policy kitaplarının yazarı Jeremy Moskowitz bu yüzden adın sıralamayı taşımasını önerir. Bizim kalıpta önce taraf gelir: bilgisayar ve kullanıcı GPO’ları listede iki blok olur, her bloğun içinde aynı lokasyonun GPO’ları yan yana durur.
  2. Group Policy raporu GPO’nun yalnız adını gösterir, bağlandığı OU’yu göstermez. grouppolicy.biz’in tasarım rehberi bu yüzden adın bağlandığı yeri söylemesini ister. Lokasyon kodu bu işi görür.
  3. Ada “GPO” ya da “Policy” yazılmaz. Konsol nesnenin policy olduğunu zaten söylüyor. Yerleşik Default Domain Policy ve Default Domain Controllers Policy adlarına dokunulmaz.

Lab’daki GPO’lar yeniden adlandırmadan sonra GPMC’de şöyle sıralandı:

GPMC Group Policy Objects listesi: iki yerleşik GPO'nun altında PC_ ile başlayan dokuz GPO alfabetik sırada, en altta USER_ARKAPLAN, yeniden adlandırılan PC_TIER2_YONETICI satırı kırmızı çerçevede
Liste yalnız ada göre sıralanıyor: bilgisayar GPO'ları PC_ önekiyle tek blokta, USER_ARKAPLAN ayrı duruyor. Çerçevedeki satır yeniden adlandırılan GPO.

GPO, Group Policy Management’ta (Win + R → gpmc.msc) domain → Group Policy Objects altında sağ tık → Rename ile yeniden adlandırılır. İkinci turda denetim sorgusu (aşağıda) PC_TIER2_YEREL_YONETICI’yi kalıba aykırı buldu, çünkü kısa adı iki parçaydı. Komut karşılığı ve çıktısı:

PowerShell
Rename-GPO -Name PC_TIER2_YEREL_YONETICI -TargetName PC_TIER2_YONETICI
Çıktı
DisplayName : PC_TIER2_YONETICI
Id          : 2a6e9e76-4ae4-42ec-916a-e1e9d72c6e85

Yeniden adlandırma GPO’nun yalnız görünen adını değiştirdi:

  1. Kimlik aynı: Id önceki değerle aynı, SYSVOL’deki klasörün adı da bu Id.
  2. Bağlantı aynı: Tier 2 OU’sunun bağlantı listesi (gpLink) GPO’yu Id’siyle tutar ve metni değişmedi. Bağlantı sırası da aynı kaldı.
  3. Sürüm aynı: bilgisayar tarafının sürümü önce ve sonra 2. Ad değişikliği ayar değişikliği sayılmadı, yalnız değişiklik zamanı yenilendi.
  4. İstemcide etki yok: ankmuh01’de gpupdate /force sonrası gpresult GPO’yu yeni adıyla gösterdi. Yerel Administrators grubunun beş üyesi öncekiyle aynı kaldı.

Grubun tersine GPO’nun adı bağlantıda ve kalıtımda geçmez, ikisi de GPO’yu Id’siyle tutar. Adı metin olarak tutan yer kalırsa o da GPO’yu adıyla çağıran betiktir (Get-GPO -Name). İlk turda komutla değişen ad, GPMC’de liste yenilenene kadar (F5) eski adla görünmeye devam etmişti. Konsolda eski adı görürseniz önce listeyi yenileyin.

Firewall Kuralı Adları: Kaynak, Kapsam, Amaç ve Sonuç

GPO ile dağıtılan Windows Defender Firewall kuralının da adı bir kalıptan gelir: GPO_{KAPSAM}_{Amaç}_{ALLOW veya BLOCK}. Ad soldan sağa bir cümle gibi okunur: kural GPO’dan gelir, şu kapsama aittir, şu iş için açıldı ve sonucu izin ya da engeldir. Lab’daki üç kural ve bir engel örneği:

Kural ne yapıyorAd
İstemciler yalnız DHCP sunucularının ping’ine cevap verirGPO_TIER2_DhcpPing_ALLOW
Tier 1 sunucuları RDP’yi yalnız jump server’dan kabul ederGPO_TIER1_RdpJump_ALLOW
Tier 1 sunucuları WinRM’i yalnız jump server’dan kabul ederGPO_TIER1_WinrmJump_ALLOW
Örnek engel: istemciler SMBv1 bağlantısını kabul etmezGPO_TIER2_Smb1_BLOCK

Kalıbın dokuz kuralı, her birinin gerekçesiyle:

  1. Ad, kuralı tek satırda anlatır: kaynak, kapsam, amaç ve sonuç. Neden: ad, konsolun sütunlarının olmadığı yerlere de gider. GPO raporunda, PowerShell çıktısında ve dokümantasyonda yalnız ad görünür.
  2. Her kural GPO_ ile başlar, izin de engel de. Neden: bilgisayardaki kural listesi yerel, hazır ve GPO kurallarını karıştırır. Kaynağı gösteren sütun varsayılan olarak gizlidir ve GPO’nun adını vermez (ölçüm listenin altında). GPO_ gören, kuralı yerelde değil GPO’da düzeltir.
  3. Kapsam kodu, kuralın durduğu GPO’nun koduyla aynıdır. Neden: GPO_ANK_ araması Ankara’nın bütün kurallarını alt alta getirir. Kural adı ile GPO adı da birbirini gösterir.
  4. Amaç tek parça ve PascalCase yazılır, nedeni söyler. Neden: protokol kuralın kendi alanında durur, kuralın neden açıldığı ise yalnız adda yazabilir. DhcpPing, Icmp’den iyidir.
  5. Kısaltmada yalnız ilk harf büyüktür, iki harfli kısaltma hariç. Dhcp, Rdp, Winrm, ama IP. Neden: aynı kısaltma her kuralda aynı yazılır. Kural Microsoft’un .NET adlandırma kuralıdır.
    Microsoft Learn, Capitalization Conventions.
  6. Eylem sona yazılır: ALLOW ya da BLOCK. Neden: ad bir cümle gibi okunur ve aynı kapsamın kuralları sıralamada bölünmez. Sistemi devralan yönetici, eski sistemden kalmış gölge engel kurallarını sondaki BLOCK’tan tanır. Bu önemlidir, çünkü engel kuralı her izni yener.
  7. Yön yazılmaz. Neden: konsol gelen ve giden kuralları ayrı dallarda gösterir. GPO’yla dağıtılan kuralların da neredeyse hepsi gelen yöndedir.
  8. Ayrıntı açıklamaya yazılır ve imzayla biter: {tarih}: {ne ve neden} -{Ad SOYAD}. Neden: yıllar sonra kuralı silmek isteyen, kime soracağını açıklamada bulur. Aynı biçim GPO’nun Comment alanında da kullanılır.
  9. Yerel kural GPO_ öneki almaz. Neden: önek kuralın kaynağını söyler. GPO’dan yerele kopyalanan bir kuralda yanlış söylemeye başlar.

Lab’daki açıklama örneği: 2026-10-12: ICMPv4 Echo Request yalniz DHCP sunucularindan, DHCP cakisma denetimi icin, Domain profili -Ilker PEHLIVAN. Açıklama Türkçe harfsiz yazılır, çünkü kural çoğu zaman bir betikle açılır ve Windows PowerShell 5.1, BOM’suz bir betik dosyasındaki Türkçe harfleri bozar. GPO düzenleyicisinde ad ve açıklama kuralın Properties → General sekmesinde yan yana durur:

GPO_TIER2_DhcpPing_ALLOW Properties, General sekmesi: Name alanı ve imzayla biten Description alanı kırmızı çerçevede
Lab'daki kural yeniden adlandırıldıktan sonra. Açıklama tarihle başlıyor, imzayla bitiyor.

GPO_ öneki de GPO adına “GPO” yazmama kuralıyla çelişmez, çünkü GPMC nesnenin GPO olduğunu zaten söylüyor, firewall konsolu ise kuralın hangi GPO’dan geldiğini söylemiyor. ankmuh01’de wf.msc’nin Inbound Rules listesini açtım. Varsayılan 18 sütunun hiçbiri kaynağı göstermedi. Kaynağı gösteren tek sütun Rule Source, View → Add/Remove Columns ile elle eklenince geliyor:

wf.msc Inbound Rules, Rule Source sütunu eklenmiş: GPO_TIER2_DhcpPing_ALLOW satırında Local Group Policy Setting, diğer satırlarda Local Setting
Etki alanı GPO'sundan gelen kural bile Local Group Policy Setting görünüyor. Hangi GPO'dan geldiğini yalnız adındaki kapsam kodu söylüyor.

Kullanıcı, Servis Hesabı, OU ve Yazıcı Adları

Kalan dört nesne türü aynı ilkelere uyar ve her birinin kendi küçük kuralı var.

Kullanıcı Adı: ad.soyad, Türkçe Harfsiz

Kullanıcının oturum adı {ad}.{soyad} biçimindedir ve üç kuralı vardır:

  1. Küçük harf yazılır: ayse.demir, selin.aydin.
  2. Türkçe harf ASCII karşılığına çevrilir: ş yerine s, ı yerine i, ğ yerine g, ü yerine u, ö yerine o, ç yerine c. Active Directory Türkçe harfi karşılığıyla aynı ad sayar, yani Türkçe harf iki farklı kişiyi ayırmaz (ölçüm aşağıda). ASCII ad ise e-posta adresine ve Linux’a olduğu gibi taşınır.
  3. Aynı ad ikinci kez gelirse sonuna sıra numarası eklenir: ikinci Ayşe Demir ayse.demir2 olur. Sahada aynı adlı ikinci kişiye adı böyle veriyorum.

Microsoft’un belgesi bunu aksanlı harf için söylüyor ve örneği Almanca. Türkçenin altı harfini ve noktasız ı ile noktalı İ’yi lab’da tek tek ölçtüm. Her çiftte önce ASCII adla bir kullanıcı açtım, sonra aynı OU’da Türkçe harfli adla ikincisini açmayı denedim:

HarfDenenen adlarAd (CN) çakıştı mısAMAccountName çakıştı mı
ü / uHüseyin, Huseyinevetevet
ç / cÇem, Cemevetevet
ş / sŞule, Suleevetevet
ğ / gDoğan, Doganevetevet
ö / oÖztürk, Ozturkevetevet
ı / iKılıt, Kilitevetevet
ı ve ş birlikteIşık, Isikevetevet
İ / Iİbrahim, Ibrahimevetevet

Sekiz denemenin sekizinde de ikinci hesap açılmadı. Ad çakışınca hata An attempt was made to add an object to the directory with a name that is already in use, oturum adı çakışınca The specified account already exists oldu. Noktasız ı Türkçede ayrı bir harf, aksanlı bir i değil, ama Active Directory onu da i ile aynı saydı.

Servis Hesabı Adı: İşini ve Tier’ini Söyler

Servis hesabının adı yaptığı işi ve çalıştığı Tier’i söyler: svc-t{N}-{servis}. Parolasını Active Directory’nin kendisinin değiştirdiği servis hesabında, yani gMSA’da önek gmsa olur: gmsa-t{N}-{servis}. Microsoft’un servis hesapları sayfası svc- önekini ve açıklama alanına hesabın sahibini yazmayı önerir. Tier adda durur, çünkü event log’daki oturum (4624) ve Kerberos bileti (4769) olayları hesabın OU’sunu değil adını gösterir. Hesabın OU’su da çalıştığı sistemin Tier’idir: FortiGate’in LDAP bağlantısı bir Tier 1 işidir ve hesabı Tier 1\Servis Hesaplari’nda durur.

Bazı rehberler servis hesabının adını gizlemeyi önerir, saldırgan adı görünce hesabın işini anlamasın diye. Gizlemenin işe yarayıp yaramadığını hesap listesini kimin okuyabildiği belirler:

  1. Listesi gizli cihazda ad bir sırdır. FortiGate’in yerel yönetici listesini yalnız cihaza girmiş yönetici görür. Giriş sayfasındaki saldırgan adı bilmez, tahmin edilemeyen bir ad parolanın önüne ikinci bir bilinmeyen koyar. FortiGate yönetici hesabı yazısında yerel hesaba bu yüzden rastgele bir ad verdik ve işini Comments alanına yazdık.
  2. Active Directory’de liste herkese açıktır. Her kimliği doğrulanmış kullanıcı hesap listesini okur ve SPN (bir servisi o servisi çalıştıran hesaba bağlayan Kerberos adı) taşıyan servis hesaplarını tek sorguyla bulur. Gizli ad burada kimseyi durdurmaz, yalnız event log’u okuyan savunanı yorar.

Aynı nedenle Description alanı da herkese okunur. Oraya sahip ve amaç yazılır, parola ya da gizli not yazılmaz. Lab’da FortiGate’in LDAP bağlantısı için devre dışı bir yer tutucu hesap açtım:

Çıktı
Name                 : svc-t1-fgt-ldap
SamAccountName       : svc-t1-fgt-ldap
Enabled              : False
Description          : Sahip: sistemci (ilker.pehlivan). Amac: FortiGate gmfw01 LDAPS bind. Parola kasada
DistinguishedName    : CN=svc-t1-fgt-ldap,OU=Servis Hesaplari,OU=Tier 1,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com

Kalıbın uzunluğunu iki sınır belirler. Lab’da ikisini de sınırdaki bir adla ve sınırı aşan bir adla denedim:

Hesap türüSınırSınırdaki adSınırı aşan ad
gMSA15 karakter, sondaki $ hariçgmsa-t1-yedekle açıldı, sAMAccountName’i gmsa-t1-yedekle$gmsa-t1-yedekleme (17) açılmadı
Kullanıcı20 karaktersvc-t1-yedekleme-sql açıldısvc-t1-yedekleme-sql1 (21) açılmadı

Sınırı aşan iki adın hataları:

Çıktı
New-ADServiceAccount : The service account has a samAccountName attribute of 'gmsa-t1-yedekleme' which is too long; the samAccountName attribute must not be longer than 15 characters.
New-ADUser : The name provided is not a properly formed account name

gMSA’nın sınırı dardır: gmsa-t1- sekiz karakter tutar ve servisin adına yedi karakter kalır. Servis adı bu yüzden kod tablosundaki kodlar gibi kısa yazılır: yedekle, fgtldap. Kullanıcı hesabının hatası ise adın uzun olduğunu söylemez, yalnız adın “düzgün biçimlenmediğini” söyler. 21 karakterlik bir adla bu hatayı alan kişi önce karakterlere bakar, uzunluğa değil.

Bu kalıp yalnız servis hesapları içindir. Acil durumda kullanılan break-glass yönetici hesabı servis hesabı değildir. Ona svc- öneki verilirse denetimde servis hesabı sanılır ve servis hesaplarına konan kurallar (etkileşimli oturum yasağı gibi) yanlışlıkla ona da uygulanabilir. Break-glass hesabını adı değil, her oturum açışında çalan alarm ve kasadaki parola korur.

OU Adı: Kısa, ASCII ve İşini Söyleyen

OU adı ASCII ve kod değil tam adla yazılır, çünkü betik onu bir yol olarak yazar, insan onu bir ağaç olarak okur. Microsoft OU adında her karaktere izin verir ve sınır 64 karakterdir, ASCII sınırı bizim tercihimizdir. Ankara bilgisayarlarını arayan bir betik onları şu yolla bulur:

LDAP
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara,OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com

Lab’ın ağacı:

  1. Tier 0 ve Tier 1: her birinde aynı altı OU: Hesaplar, Gruplar, Sunucular, Servis Hesaplari, Yonetim Bilgisayarlari ve Pasif.
  2. Lokasyon dalları: Tier 2\Ankara, Tier 2\Izmir ve Tier 2\Genel Mudurluk, her birinin altında Hesaplar, Bilgisayarlar, Gruplar, Pasif Hesaplar ve Pasif Bilgisayarlar.
  3. Lokasyona ait olmayanlar: Tier 2\Ortak Gruplar, Tier 2 yöneticisinin Tier 2\Hesaplar ve Tier 2\Gruplar OU’ları, yeni nesnelerin düştüğü Tier 2\Yeni Hesaplar ve Tier 2\Yeni Bilgisayarlar.

Ağacın neden önce Tier’e, sonra lokasyona, en son nesne türüne göre kurulduğunu kullanıcı, grup ve OU yönetimi yazısında anlattık.

Yazıcı Adı: Lokasyon, Departman ve Numara

Yazıcının adı bilgisayar kalıbının devamıdır: {lokasyon}{departman}prn{no}. ankmuhprn01 Ankara muhasebenin ilk yazıcısıdır. Yazıcıyı lab’da ölçmedim, kalıbın sınırları Microsoft’un baskı belgelerinden. Windows Server 2003 dönemine ait ve hala yayında olan iki sayfa iki kural koyar:

  1. Paylaşılan yazıcının tam adı sunucu adıyla birlikte 32 karakteri geçmez ve boşluk ya da özel karakter taşımaz. Daha uzun adla bazı programlar yazdıramaz.
  2. Aynı tipteki iki yazıcı adın sonundaki numarayla ayrılır. Konum adda olursa yazıcı taşındığında adı da değişir.

Kalıp ikisine de uyar. Yazıcının DNS adı, baskı sunucusundaki kuyruk adı ve paylaşım adı aynı yazılır ve tam ad sınırın çok altında kalır: \\ps01\ankmuhprn01 18 karakterdir.

İsimlendirme Standardını Denetlemek: Kurala Uymayan Adı Bulmak

Standart yazıldığı gün uygulanır, sonra aşınır. Aceleyle açılan bir grup ya da betikle üretilen bir GPO kalıbın dışına çıkar. Kurala uymayan adları her nesne türü için bir PowerShell sorgusu listeler. Sorguları düzenli aralıklarla, örneğin ayda bir ve kod tablosuna yeni bir lokasyon girdiğinde çalıştırın.

Sorguya ancak kurala uymayan bilinen adlarla sınandıktan sonra güvenilir. Yanlış bir süzgecin boş sonucu “her şey kurala uyuyor” gibi görünür.

İkinci turda dc01’de çalıştırdığım üç sorgu:

PowerShell
# Gruplar: GG_USER_, GG_PC_ ya da DL_ oneki, kod tablosundaki kodlar, buyuk harf
Get-ADGroup -Filter * -SearchBase "OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" | Where-Object { $_.Name -cnotmatch '^(GG_(USER|PC)|DL)_(ANK|IZM|GM|TIER0|TIER1|TIER2|FW)_[A-Z0-9]+(_[A-Z0-9]+)*$' } | Select-Object Name, GroupScope
# GPO'lar: PC_ ya da USER_ oneki, kod tablosundaki kodlar, tek parca kisa ad
Get-GPO -All | Where-Object { $_.DisplayName -notlike 'Default Domain*' -and $_.DisplayName -cnotmatch '^(PC|USER)_((ANK|IZM|GM|TIER0|TIER1|TIER2|DC)_)?[A-Z0-9]+$' } | Select-Object DisplayName
# Bilgisayarlar: kucuk harfle lokasyon ve departman kodu, ardindan numara
Get-ADComputer -Filter * -SearchBase "OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" | Where-Object { $_.Name -cnotmatch '^[a-z]{4,6}[0-9]{2,}$' } | Select-Object Name, DistinguishedName

Her sorgu kalıba uymayan adı listeler ve harfe duyarlıdır (-cnotmatch), yani PC_Ank_Laps gibi küçük harfli bir ad da yakalanır. Grup ve bilgisayar sorguları OU=Tier 2’nin tamamını tarar, çünkü ağaçta gruplar ve bilgisayarlar lokasyonların altında duruyor. Grup sorgusu SearchBase değiştirilerek Tier 0 ve Tier 1 için de çalıştırılır. Sorgulardaki kod listeleri kod tablosunun kendisidir. Tabloya bir satır eklenince buraya da eklenir.

Grup ve bilgisayar sorguları boş döndü. GPO sorgusu iki GPO buldu:

Çıktı
DisplayName
-----------
PC_TIER2_YEREL_YONETICI
PC_RID500_KISIT

İlkinin kısa adı iki parçaydı, yeniden adlandırmasını GPO adları bölümünde gösterdim. İkincisi yerleşik Administrator hesabının (RID 500) oturumunu kısıtlıyor ve iki kusur taşıyor: RID500 kod tablosunda yok ve kısa ad iki parça.

Kapsam kodu GPO’nun nereye bağlandığına göre seçilir. Tier modeli yazımızda bu GPO DC’lerin, sunucuların ve kullanıcı bilgisayarlarının OU’larına bağlanıyor, yani bir lokasyonu ya da kapsamı ayırmıyor. Kalıba göre adı kodsuz ve kısa adı tek parça olur: PC_RID500KISIT. Ad değişene kadar sorgu onu her çalıştırmada listeler, aykırı ad unutulmaz.

Süzgeci Bilinen Adlarla Sınamak

Süzgeçleri üç turda, kurala uyan ve uymayan bilinen adlarla sınadım. Son sürümün kararlarından seçilenler:

Sınanan adNeyi sınıyorSüzgecin kararıDoğru mu?
GG_Ankara_Helpdeskstandart öncesi grup adıaykırıevet
GG_ANK_ITbelirteçsiz, ilk sürümün grup adıaykırıevet
GG_USER_ANK_ITkullanıcı grubuuygunevet
GG_PC_ANK_MUHbilgisayar grubuuygunevet
GG_USER_FW_IZLEMEkapsam kodlu grupuygunevet
GG_User_Ank_ITküçük harfli grup adıaykırıevet
ANKMUH01büyük harfli bilgisayar adıaykırıevet
ankmuhasebe1kodsuz bilgisayar adıaykırıevet
PC_ANKARA_LAPSeski GPO adıaykırıevet
USER_ARKA_PLANbölünmüş kısa adaykırıevet
GPO_ANK_LAPSyanlış önekaykırıevet
USER_ARKAPLANkodsuz GPOuygunevet
PC_ANKkısa adı unutulmuş GPOuygunhayır

Süzgecin tek kör noktası son satır: kısa adı unutulmuş PC_ANK’yi ANK adlı kodsuz bir GPO sanıyor. Bu ad GPMC listesinde gözle yakalanır, çünkü ne yaptığını söylemiyor.

Doğrulama: İsimlendirme Standardı Uygulandı mı?

Standardın yerine oturduğunu şu sırayla doğrularım. İlk madde standardın kendisinin nerede durduğunu sorar, kalanların her biri bu yazıda ölçtüğüm bir şeye karşılık geliyor:

  1. Standart kurumun kendi dokümantasyonunda yazılı: kod tablosu, kalıplar ve her kalıbın gerekçesi tek bir sayfada, çakışan kodlar elle ayrılmış. Bir kişinin aklında duran standart o kişiyle birlikte gider. Yazılı sayfa ise kurumsal hafızadır: yeni gelen BT personeli kodları oradan öğrenir, betik yazan kişi kod tablosunu oradan alır, denetim sorgusu da o tabloya göre güncellenir. Kararların ve gerekçelerin doğal yeri ekibin fiilen açtığı wiki’dir. Neyin nerede tutulacağını BT dokümantasyonu yazımızda anlattık.
  2. Gruplar kalıba uyuyor: grup sorgusu boş dönüyor.
  3. GPO’lar kalıba uyuyor: GPO sorgusu boş dönüyor ve süzgeç kod tablosundaki kodları sayıyor.
  4. Bilgisayarlar kalıba uyuyor: bilgisayar sorgusu boş dönüyor.
  5. Servis hesaplarının adı Tier’ini söylüyor: her servis hesabı svc-t{N}- ya da gmsa-t{N}- ile başlıyor ve Description alanında sahibi ile amacı yazıyor.
  6. Yeniden adlandırılan grubun kimliği aynı: SID ve GUID değişmemiş, üyelikler yerinde.
  7. Grubun adını metin olarak tutan yerler güncel: yeniden adlandırmadan sonra hata veren bir mekanizma kalmadı. Lab’daki örnekte LAPS istemcisinin event log’unda 10035 yok.

Sonuç: İsimlendirme Standardı Bir Kod Tablosu ve On İki Kalıptır

İsimlendirme standardının özü bir kod tablosu ve ondan türeyen on iki kalıptır. Lab’da beklenenden farklı çıkan şeyler:

  1. “İlk üç harf” kuralı 81 ilde beş çakışma verdi. Kod bu yüzden yazılı bir tablodan gelir.
  2. Rename Group penceresi pre-Windows 2000 adını kendiliğinden değiştirmedi. Görünen ad yeni, oturumdaki ad eski kaldı.
  3. Set-ADGroup yeni adla grubu bulamadı. Komut grubu sAMAccountName ile arıyor.
  4. Yükseltilmemiş PowerShell’de Rename-ADObject reddedildi, aynı oturumda ADUC kabul etti.
  5. Grubun adı değişince LAPS GPO’su 10035 hatası verdi. Aynı anda LAPS kaydı çözebilen grubu yeni adıyla gösteriyordu, çünkü parola SID’e şifrelenmiş.
  6. İlk GPO denetim süzgecim eski uzun adı kurala uygun saydı. Süzgeç kod tablosunu tek tek saymalı.
  7. Denetim sorgusu standardı yazdığım lab’da iki aykırı GPO buldu. Kalıbı bilen kişi de aceleyle iki parçalı bir kısa ad yazıyor.
  8. gMSA adına gmsa-t1- önekinden sonra yedi karakter kalıyor. Kullanıcı hesabının 20 karakter sınırı ise uzunluktan söz etmeyen bir hatayla geldi.

Girişteki benzetmeye dönersek: oda numarası değişince kapının kendisi aynı kalır, ama numarayı kağıda yazmış herkesin listesi eskir. Grubun SID’i kapıdır, adı oda numarasıdır. Adı metin olarak tutan her ayar numarayı kağıda yazmış bir listedir, lab’daki LAPS GPO’su da onlardan biriydi. İsimlendirme standardı Active Directory rehberimizin nesne aşamasını açar. Kurumun e-posta alan adı domain’in adından farklıysa sıradaki adım, kullanıcılar açılmadan önce UPN suffix’i eklemek. Ardından bu adlarla OU, kullanıcı ve grup açılır: kullanıcı, grup ve OU yönetimi.

Active Directory İsimlendirme Standardı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Olabilir, bedeli bilinerek. Microsoft bilgisayar adının makinenin sahibini ve amacını söylemesini önerir, lokasyon ve departman da bunu söyler. Bedeli, cihaz taşınınca adın da değişmesidir. Microsoft'un yeni kurulum aracı Autopilot bu yüzden adı bir önek ve seri numarasından kurar. Departmanın seyrek değiştiği bir kurumda okunabilir ad bu bedeli karşılar. Adın sonundaki numara envanter numarasıdır. Yerine aynı işi yapan bir cihaz gelirse numara yeniden verilebilir, yeni makine eski bilgisayar nesnesini SID'i ve grup üyelikleriyle devralır.
Harfin işleve etkisi yok, kural tutarlılıktır. Active Directory adları büyük küçük harfe bakmadan karşılaştırır. Bu yazının standardında grup ve GPO adları büyük harftir, çünkü bütün parçaları koddur: GG_USER_ANK_IT. Bilgisayar ve kullanıcı adı ise DNS adıyla aynı olsun diye küçük harftir: ankmuh01, ayse.demir.
Kullanılmamalı. Microsoft bilgisayar adında yalnız ASCII önerir. Active Directory aksanlı harfi temel harfle aynı sayar, yani Hüseyin varken aynı yerde Huseyin adında bir kullanıcı açılamaz. Lab'da noktasız ı dahil Türkçenin bütün harflerini denedim, hepsi karşılığıyla çakıştı. Lab'da Türkçe bölge ayarlı bir sunucuda PowerShell, Izmir adını büyük harfe IZMİR olarak, noktalı İ ile çevirdi ve GPO ASCII olmayan bir adla açıldı.
Grubun kimliği bozulmaz, adını metin olarak tutan yer bozulur. Lab'da beş grubun adını değiştirdim. SID'leri ve üyelikleri aynı kaldı. Ama LAPS GPO'su parolayı çözebilen grubu adıyla tutuyordu ve istemci, GPO güncellenene kadar 10035 hatası verdi. Değiştirmeden önce grubun adının geçtiği GPO'lar, betikler ve uygulama ayarları bulunur.
Evet. Microsoft servis hesaplarına svc- öneki ve açıklama alanına sahip ile amaç yazılmasını önerir. Adı gizlemek koruma sağlamaz: Active Directory'de hesap listesini her kimliği doğrulanmış kullanıcı okur ve SPN taşıyan servis hesabı tek sorguyla bulunur. Gizli ad yalnız savunanı yorar, çünkü event log'da hesabın ne iş yaptığı okunmaz. Bu yazının kalıbı svc-t1-fgt-ldap, gMSA'da gmsa-t1-yedekle. Lab'da gMSA adının 15, kullanıcı hesabı adının 20 karakteri geçemediğini ölçtüm.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Active Directory Rehberi: Mimari, Kurulum ve Yönetim

Active Directory nedir, nasıl kurulur ve yönetilir? Sunucudan güvenliğe on dokuz adımlık kontrol listesi, her adım lab'da ölçülen kendi yazısına bağlı.

19 dk okuma

Active Directory Kurulum Hizmeti: Domain Altyapısı

Kurumsal domain altyapısı kurulumu: domain adı, DC sayısı, OU ve GPO temelinin doğru kurulması, mevcut yapıdan geçiş ve devir. Anahtar teslim kuruyoruz.

10 dk okuma

Domain Controller Yükseltme: Windows Server 2025'e Geçiş

Domain controller yükseltme yanına yeni DC ekleyerek yapılır: Windows Server 2025 DC ekleme, adprep, FSMO devri, demote, DNS kalıntıları ve functional level.

30 dk okuma

Active Directory Nasıl Kullanılır? ADUC ile Günlük Yönetim

Active Directory kullanımı ADUC ile: kullanıcı açma, şablondan kopyalama, parola sıfırlama, kilidin kaynağı, hesabı kapatma, geri alma ve helpdesk'in RSAT'ı.

32 dk okuma

Active Directory Password Policy: Parola ve Hesap Kilitleme

Active Directory password policy: parola kuralı, hesap kilitleme ve Fine-Grained Password Policy. NIST'in önerisi ve Windows Server 2025 lab'ında ölçülenler.

15 dk okuma

Active Directory Sağlık Kontrolü: dcdiag ve repadmin

Active Directory sağlık kontrolü dcdiag ve repadmin ile: hangi test neye bakar, kapalı DC çıktıda nasıl görünür, SYSVOL ve saat kontrolü, günlük betik.

23 dk okuma

Ücretsiz Değerlendirme

GPO ve grup adlarınızdan işleri okunmuyor mu? Standardı ortamınıza birlikte yazalım.