BT Sistem Yönetimi
MMC Nedir? .msc Konsolları ve Snap-in Mantığı
MMC nedir, snap-in ne işe yarar, .msc dosyasında ne var? Kendi konsolunuzu kurmak, uzak bilgisayara bağlamak ve user mode ile ekibe vermek, lab ölçümüyle.
- MMC Nedir? Kabuk, Snap-in ve .msc Dosyası
- MMC Konsolu Nasıl Olmalı? Rol Başına Konsol ve User Mode
- Bir Ekip İçin Kaç MMC Konsolu Gerekir?
- En Sık Yanlış: User Mode’u Kilit Sanmak
- Kendi MMC Konsolunuzu Oluşturmak: Add/Remove Snap-in
- Snap-in’i Başka Bir Bilgisayara Bağlamak
- .msc Dosyasının İçi: XML ve ProgramMode
- Windows’un Hazır Konsolları da Aynı Dosyadır
- Kötü Niyetli .msc Dosyası
- Console Mode: Konsolu User Mode’da Kilitlemek
- User Mode’da Konsol Ne Gösterir?
- Author Komutu User Mode’u Aşar
- MMC Konsolunu Doğrulamak
- Sonuç: Konsol Düzeni Taşır, Yetki Hesapta Kalır
- MMC ve .msc Konsolları Hakkında Sık Sorulan Sorular
MMC (Microsoft Management Console), Windows’ta yönetim araçlarını tek bir pencerede toplayan boş bir kabuktur. Aracın işini kabuk yapmaz, kabuğun içine yüklenen snap-in adlı parçalar yapar. Services servisleri, Event Viewer log’ları yönetir. Hangi snap-in’lerin hangi düzende yükleneceği .msc uzantılı bir dosyaya kaydedilir. Run kutusuna yazdığınız services.msc ve compmgmt.msc de Windows’un hazır kaydettiği bu dosyalardandır.
Bu yazı Windows serisinin konsollar grubundadır. Run kutusunun bu dosyaları nasıl bulduğunu Win + R çalıştır komutları yazısı, Windows’u yöneten araçların haritasını Windows işletim sistemi yönetimi yazısı anlatır. Burada konsolun kendisi var: kendi konsolunuzu kurmak, bir snap-in’i başka bir bilgisayara bağlamak, .msc dosyasının içini okumak ve konsolu bir ekibe kilitli biçimde vermek.
Serinin benzetmesinde Windows bir belediyedir. MMC’yi belediye binasında boş bir çalışma odasına benzetebiliriz. Odaya hangi birimin dosya dolabı konacağını siz seçersiniz, her dolabın hangi binanın kayıtlarını tutacağını da siz söylersiniz. Odanın düzeni bir yerleşim planına yazılır. Plan odanın kendisi değildir, odayı yeniden kurmanın tarifidir.
Ölçümlerin hepsi bir Windows 11 Pro (26H2) istemcide, istemci yöneticisi hesabı t2.ilker.pehlivan ile alındı. Uzak bağlantı denemesinin hedefi Windows Server 2025 domain controller’ı dc01 idi. Yazı, BT sistem yönetimi hizmetimizin Windows yönetimi koluna aittir.
MMC Nedir? Kabuk, Snap-in ve .msc Dosyası
MMC üç parçadan oluşur ve her parçanın işi ayrıdır. Microsoft’un MMC Technology Summary belgesi onları şöyle tanımlar:
- Kabuk (
mmc.exe): snap-in olarak yazılmış yönetim araçlarını barındıran pencere. Belgeye göre asıl işi kabuk değil, barındırdığı snap-in’ler yapar. - Snap-in: belirli bir nesne türü üzerinde belirli işleri yapan yönetim parçası. Services, Event Viewer, Disk Management birer snap-in’dir. MMC 2.0’da her snap-in bir DLL olarak derlenmiş bir COM bileşeniydi.
- Konsol dosyası (
.msc): konsola yüklenen snap-in’lerin kaydı. Microsoft’a göre bu dosya konsolu taşınabilir yapar ve kendisine “MMC console” da denir.
MMC’nin neden var olduğunu aynı belge söyler. Her yönetim işinin kendi aracı ve kendi arayüzü olduğu dönemde yönetici her aracı ayrı öğreniyordu. MMC bu araçları tek bir kabuğa topladı. Bugün de Run kutusuna yazılan her .msc dosyasını aynı program, mmc.exe açar.
Örnekteki çalışma odasında mmc.exe boş odadır, snap-in’ler odaya konan dosya dolaplarıdır, .msc dosyası da yerleşim planıdır. Plan dolabın içindeki dosyaları taşımaz. Yalnız hangi dolabın nereye konacağını söyler.
Bir MMC konsolu açıldığında pencere üç bölmeye ayrılır. Soldaki tree pane (ağaç bölmesi) yüklü snap-in’leri ve alt düğümlerini, ortadaki results pane seçili düğümün içeriğini, sağdaki Actions bölmesi o düğümde yapılabilecek işleri gösterir:
MMC Konsolu Nasıl Olmalı? Rol Başına Konsol ve User Mode
Doğru düzen şudur: her rol için bir konsol hazırlanır, konsol author mode’da kurulur ve ekibe user mode’da kaydedilmiş olarak verilir. Ekibin konsolu yeniden düzenlemesi policy ile engellenir. Konsolun içinde ne yapılabileceğini ise dosya değil, açan hesabın yetkisi belirler.
Bu düzeni Microsoft’un üç belgesi birlikte tarif ediyor:
- MMC Technology Summary: snap-in ekleyip çıkarma yeteneği, konsolu kullanacak yöneticinin bilgi düzeyine ve iş tanımına uyan konsollar kurmayı mümkün kılar.
- Snap-in Console Access Modes: konsolu kuran kişi author mode’u kullanır, ortaya çıkan konsol genellikle user mode’lardan birinde kaydedilir. Konsol kurmayacak kullanıcının author mode’a ihtiyacı yoktur. Belge Windows Vista ve Server 2008 dönemindendir, ama aşağıdaki ölçümde Windows 11’deki dört seçenek ve Author komutunun davranışı belgeyle aynı çıktı.
- ADMX_MMC Policy CSP: Restrict the user from entering author mode policy’si kullanıcının author mode’a girmesini engeller. Restrict users to the explicitly permitted list of snap-ins de yalnız izin verilen snap-in’leri açık bırakır.
Konsolun dört modu vardır ve aralarındaki fark kullanıcının konsolu ne kadar değiştirebildiğidir:
| Mod | Snap-in ekleyip çıkarmak | Ağacın görünmeyen kısmı | Yeni pencere |
|---|---|---|---|
| Author mode | Serbest | Açılır | Açılır |
| User mode - full access | Kapalı | Açılır | Açılır |
| User mode - limited access, multiple window | Kapalı | Kapalı | Açılır, var olan pencere kapanmaz |
| User mode - limited access, single window | Kapalı | Kapalı | Kapalı |
Bir Ekip İçin Kaç MMC Konsolu Gerekir?
Microsoft bir sayı vermez, ilkeyi verir: konsol onu kullanacak kişinin işine göre kurulur. Bu ilkenin pratik karşılığı rol başına bir konsoldur. Örneğin Ankara’daki muhasebe bilgisayarlarına bakan helpdesk için Event Viewer ve Services taşıyan bir konsol, sunucu ekibi için Disk Management ve Task Scheduler taşıyan ikinci bir konsol hazırlanır. Helpdesk her sabah tek dosyayı açar ve iki aracı aynı pencerede bulur.
En Sık Yanlış: User Mode’u Kilit Sanmak
User mode konsolun görünüşünü daraltır, yetkiyi daraltmaz. Microsoft’un erişim modları belgesine göre şu üç durumda dosyanın modu yok sayılır ve konsol author mode’da açılır:
- Konsol dosyası açılırken MMC zaten açıktır.
- Dosya sağ tık menüsündeki Author komutuyla açılır.
- Konsol komut satırından
/aseçeneğiyle başlatılır.
Kullanıcıyı author mode’dan uzak tutan şey dosyanın modu değil, yukarıdaki policy’dir.
Kendi MMC Konsolunuzu Oluşturmak: Add/Remove Snap-in
Kavramlar yerine oturdu. Şimdi helpdesk konsolunun ilk halini kuruyoruz: Event Viewer ve Services yüklü, masaüstüne sistem-izleme.msc adıyla kaydedilmiş bir konsol. Konsol, açan hesabın yetkisiyle çalışır. Helpdesk’in hangi işi hangi hesapla yapacağı Active Directory tier modeli yazısında.
- Win + R →
mmcyazıp Enter’a basın. Boş konsol için UAC onay penceresi çıkar: “Microsoft Management Console”, yayıncı Microsoft Windows. Yes deyin. Açılan pencerenin başlığıConsole1 - [Console Root], orta bölmede “There are no items to show in this view.” yazar. - File → Add/Remove Snap-in penceresini açın.
- Available snap-ins listesinden Event Viewer’ı seçip Add’e basın. Snap-in hangi bilgisayarı yöneteceğini sorar, Local computer’ı seçip Finish’e basın.
- Aynı adımı Services için tekrarlayın, yine Local computer seçin.
- OK ile pencereyi kapatın. Ağaç bölmesinde Event Viewer (Local) ve Services (Local) görünür.
Listedeki snap-in’ler bilgisayarda kayıtlı olanlardır. Pencerenin kendi açıklaması da bunu söyler: “You can select snap-ins for this console from those available on your computer.” Active Directory snap-in’leri bu istemcide RSAT araçlarıyla gelmişti. Kurulumu RSAT kurulumu yazısında.
Konsolu File → Save As ile kaydedin. Kaydetme penceresi ilk olarak Windows Tools klasöründe açıldı, dosya türü Microsoft Management Console Files (*.msc) idi. Ben Desktop’a sistem-izleme adıyla kaydettim. Pencerenin başlığı sistem-izleme - [Console Root] oldu. Konsol artık bir dosyaya bağlı ve her açılışta aynı snap-in’lerle gelir.
Aynı işin komut karşılığı konsolu açmaktır. Snap-in seçimi pencereden yapılır, kaydedilen dosya ise komutla açılır:
mmc
mmc C:\Users\t2.ilker.pehlivan\Desktop\sistem-izleme.mscSnap-in’i Başka Bir Bilgisayara Bağlamak
Konsol şu an yalnız kendi bilgisayarını yönetiyor. Oysa helpdesk’in işi kendi bilgisayarı değil, Ankara’daki muhasebe bilgisayarlarıdır. Snap-in’lerin çoğu eklenirken hangi bilgisayarı yöneteceğini sorar ve Another computer seçeneği aynı aracı uzaktaki bir makineye bağlar. Örnekteki çalışma odasında dolap aynı odada durur, ama başka bir binanın kayıtlarını tutar.
Adım, yukarıdaki 4. adımın değişmiş halidir:
- File → Add/Remove Snap-in → Services → Add.
- Another computer: yönetilecek bilgisayarın adı. Ben
dc01yazdım. - Allow the selected computer to be changed when launching from the command line: işaretsiz bıraktım. Pencerenin kendi notuna göre bu seçenek yalnız konsol kaydedilirse işe yarar.
- Finish ve OK.
Uzak konsolların günlük kullanımı, yani yönetim makinesinden domain controller’a bağlanmadan Active Directory araçlarını açmak, RSAT yazısının konusudur.
.msc Dosyasının İçi: XML ve ProgramMode
Kaydedilen konsol bir program değil, bir metin belgesidir. sistem-izleme.msc 93.454 bayt ve 1.276 satırdı, ilk dört baytı <?xm idi. Dosya PowerShell’de doğrudan okunur:
Get-Content "$env:USERPROFILE\Desktop\sistem-izleme.msc" -TotalCount 3<?xml version="1.0"?><MMC_ConsoleFile ConsoleVersion="3.0" ProgramMode="Author">
<ConsoleFileID>{2D634075-C64D-451E-9BCF-6B28D68E05AE}</ConsoleFileID>
<FrameState ShowStatusBar="true">Kök elemanın adı MMC_ConsoleFile, iki özniteliği var. ConsoleVersion dosya biçiminin sürümünü, ProgramMode konsolun hangi modda açılacağını söyler. Dosyayı XML olarak yükleyince kökün altındaki bölümler de görünür:
$x = [xml](Get-Content "$env:USERPROFILE\Desktop\sistem-izleme.msc" -Raw)
$x.DocumentElement.ChildNodes | ForEach-Object { $_.Name }ConsoleFileID
FrameState
Views
VisualAttributes
Favorites
ScopeTree
ConsoleTaskpads
ViewSettingsCache
ColumnSettingsCache
StringTables
BinaryStorageBölüm adları dosyanın neyi taşıdığını söyler: pencere yerleşimi (FrameState, Views), ağaç (ScopeTree), sık kullanılanlar (Favorites), sütun ayarları (ColumnSettingsCache). Örnekteki yerleşim planına dönersek, dolapların yeri ve sırası plandadır, dolabın içindeki dosyalar ise değildir. Servis listesi .msc dosyasına yazılmaz, konsol her açıldığında snap-in onu bilgisayardan yeniden okur.
Windows’un Hazır Konsolları da Aynı Dosyadır
C:\Windows\System32 altında 28 .msc dosyası vardı ve her biri aynı biçimdeydi. Listenin tamamı ve her dosyanın ne açtığı Run komutları yazısında. Computer Management’ın dosyası compmgmt.msc şöyle başlıyor:
<?xml version="1.0"?>
<MMC_ConsoleFile ConsoleVersion="3.0" ProgramMode="UserSDI">services.msc da ProgramMode="UserSDI" taşıyordu. Windows’un hazır konsolları user mode’da kaydedilmiş gelir. Kendi konsolunuz ise siz değiştirene kadar Author kalır.
Kötü Niyetli .msc Dosyası
.msc dosyası metin olsa da zararsız bir belge değildir, çünkü MMC onu açınca içindeki tarife göre snap-in yükler. Microsoft’un Ekim 2024’te yayımladığı CVE-2024-43572 kaydının adı “Microsoft Management Console Remote Code Execution Vulnerability”dir. Kayda göre açık saldırılarda kullanıldı. Saldırı kullanıcının dosyayı açmasını gerektiriyor, Microsoft’un verdiği örnek de bir siteden indirilen özel hazırlanmış dosyanın açtırılmasıdır.
Microsoft’un güncellemesi güvenilmeyen MSC dosyalarının açılmasını engelliyor. Kaynağını bilmediğiniz bir .msc dosyasını açmayın ve bilgisayarlarda Ekim 2024 güncellemelerinin kurulu olduğunu doğrulayın.
Console Mode: Konsolu User Mode’da Kilitlemek
XML’deki ProgramMode özniteliği pencereden değiştirilir. Helpdesk’e verilecek konsol, yeni snap-in eklenemeyecek ve kaydedilemeyecek biçimde kaydedilir:
- Konsol açıkken File → Options penceresini açın, Console sekmesinde kalın.
- Console mode: User mode - limited access, single window. Açıklama alanı modu şöyle tarif eder: “Opens the snap-in console in single-window mode and prevents users from accessing areas of the tree that are not visible in that single snap-in console window.”
- Do not save changes to this console: işaretsiz. Allow the user to customize views: işaretli. İkisi de fabrika ayarındaydı.
- OK deyip konsolu Ctrl + S ile kaydedin.
Kayıttan sonra dosyanın ilk satırı değişti:
<?xml version="1.0"?><MMC_ConsoleFile ConsoleVersion="3.0" ProgramMode="UserSDI">Pencerede seçilen User mode - limited access, single window, dosyada UserSDI olarak yazılır. Yani Windows’un compmgmt.msc ve services.msc dosyaları da bu modda gelir.
User Mode’da Konsol Ne Gösterir?
Konsolu kapatıp masaüstündeki dosyaya çift tıklayarak yeniden açtım. Menü çubuğunda yalnız File, Action, View ve Help kaldı, Favorites ve Window kalktı. File menüsünde de iki satır vardı: Options ve Exit. Add/Remove Snap-in ve Save yoktu. Kullanıcı konsola snap-in ekleyemez, düzeni de kaydedemez.
Helpdesk’in işi bu konsolla aynı kalır. Event Viewer’da log okur, Services’te bir servisin durumuna bakar. Değişen yalnız konsolun düzenidir.
Author Komutu User Mode’u Aşar
Aynı dosyaya masaüstünde sağ tıkladım. Windows 11 menüsünde Author satırı yoktu, Show more options ile açılan klasik menüde Open’ın hemen altında duruyordu. Author’a basınca önce UAC onay penceresi çıktı, onaydan sonra konsol bütün menüleriyle açıldı: File, Action, View, Favorites, Window ve Help. Konsolu bu halde kaydedince dosyanın ilk satırı yeniden ProgramMode="Author" oldu. Dosyanın modu, onu Author ile açabilen herkesin değiştirebildiği bir ayardır.
Örnekteki yerleşim planında user mode, planın köşesine yazılmış “düzen değiştirilmez” notudur. Gerçek bir binada not bir kurala dayanır, MMC’de ise planı Author ile açan herkes notu siler. Kullanıcıyı author mode’dan uzak tutan şey not değil, Restrict the user from entering author mode policy’sidir. Policy’nin yolu Microsoft’un belgesinde şöyledir:
User Configuration → Administrative Templates → Windows Components → Microsoft Management Console → Restrict the user from entering author mode
Belgeye göre policy kullanıcının boş mmc penceresini açmasını ve author mode’da açılan konsol dosyalarını kullanmasını da engeller, user mode’da kaydedilmiş konsollar açılmaya devam eder. Policy registry’de HKCU\Software\Policies\Microsoft\MMC altına RestrictAuthorMode değerini yazar. Policy’yi bu ölçümde uygulamadım, davranışı belgeden aktarıyorum. Policy’yi kurup ekibe dağıtmak GPO yönetimi yazısındaki adımlarla yapılır.
MMC Konsolunu Doğrulamak
Kendi konsolunuzu kurup ekibe vermeden önce şu dört kontrolü yapın:
- Snap-in’ler ağaçta: konsol açıldığında ağaç bölmesinde eklediğiniz her snap-in kendi adıyla ve parantez içinde yönettiği bilgisayarla görünür, örneğin Services (Local).
- Dosya XML:
Get-Contentile ilk satır<MMC_ConsoleFileile başlar. Başlamıyorsa dosya bir konsol değildir. - Mod doğru: ekibe gidecek dosyanın ilk satırında
ProgramMode="UserSDI"ya da seçtiğiniz öteki user mode yazar,Authoryazmaz. - Menü daraldı: dosya çift tıklanınca File menüsünde Add/Remove Snap-in görünmez.
Başka bilgisayara bağlı bir snap-in’in listeyi yüklemesi konsolun doğru kurulduğunu gösterir, ama hesabın orada ne kadar yetkisi olduğunu göstermez. Yetkiyi sc.exe \\{bilgisayar} sdshow {servis} çıktısı söyler.
Sonuç: Konsol Düzeni Taşır, Yetki Hesapta Kalır
MMC bir araç değil, araçları taşıyan bir kabuktur. .msc dosyası bu kabuğa hangi snap-in’in hangi bilgisayara bağlanacağını ve konsolun hangi modda açılacağını yazar. Konsolun içinde ne yapılabileceğini ise ne dosya ne mod belirler, hedef bilgisayar açan hesaba ne verdiyse o yapılır.
Ölçümde beklenenden farklı çıkanlar:
- Windows’un kendi konsolları
ProgramMode="UserSDI"ile, yani user mode’da kaydedilmiş geliyor. - User mode’da kaydedilen dosya, sağ tık menüsündeki Author ile açılınca UAC onayından sonra bütün menülerini geri aldı ve yeniden
Authorolarak kaydedildi. - Konsolun kaydetme penceresi ilk olarak masaüstünde değil, Windows Tools klasöründe açıldı.
Girişteki benzetmeye dönersek: boş çalışma odası mmc.exe, odaya konan dosya dolapları snap-in’lerdir, yerleşim planı .msc dosyasıdır. Planın köşesindeki “düzen değiştirilmez” notu user mode’dur ve kilit değildir. Bir dolabın kayıtlarını açıp açamayacağınıza dolabın tuttuğu binanın kendisi karar verir.
Konsolların her birinin ayrıntısı kendi yazısında: Run kutusundan açılan hazır konsolların listesi Win + R çalıştır komutları, Windows’u yöneten araçların bütünü Windows işletim sistemi yönetimi yazısında.
MMC ve .msc Konsolları Hakkında Sık Sorulan Sorular
BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi
İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.
LinkedInBenzer Makaleler
Windows İşletim Sistemi Yönetimi: Konsollar ve Araçlar
Windows işletim sistemi nasıl yönetilir? Run komutları, PowerShell, registry, Local GPO, Görev Yöneticisi, servisler, disk ve ağ ayarları tek haritada.
İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden
İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.
Event Viewer Nedir? Windows Log'larını Okumak ve Süzmek
Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) nedir? Log kanalları, Kernel-Power 41, Filter Current Log, Custom View, Get-WinEvent ve doğru log boyutu, lab ölçümüyle.
gpedit.msc: Local Group Policy Editor ve Domain GPO Önceliği
gpedit.msc ile yerel policy yazmak, Registry.pol dosyası ve domain GPO ile çakışınca hangisinin kazandığı: Windows 11 Pro'da gpresult ve reg query ile ölçüldü.
Performance Monitor ve Resmon: Windows'ta Darboğaz Bulmak
Performance Monitor ve Resource Monitor ile Windows'ta darboğaz bulmak: süreç süzme, sayaç, logman ile Data Collector Set, Reliability Monitor ve eşikler.
PowerShell Nedir? Windows'u Komutla Yönetmenin Temeli
PowerShell nedir, cmdlet ve pipeline nasıl çalışır? Execution policy hatası, Get-Help, ADAC'ın yazdığı komut ve uzak komut Windows 11 ve Server'da ölçüldü.
Task Manager (Görev Yöneticisi): Süreç, PID ve Başlangıç
Task Manager (Görev Yöneticisi) nasıl kullanılır? CPU'yu dolduran süreci ve PID'ini bulmak, başlangıç programını kapatmak, End task ve Get-Process, ölçümle.
Windows Ağ Ayarları: ncpa.cpl, IPv4 ve DNS
Windows ağ ayarları ncpa.cpl ile nasıl yapılır? IPv4 adresi, DNS sunucusu sırası, interface metric, Settings farkı ve ipconfig ile PowerShell karşılığı.
Windows Registry Nedir? Hive, Anahtar ve Güvenli Düzenleme
Windows registry (kayıt defteri) nedir? Hive dosyaları, anahtar ve değer türleri, reg export ile yedek, Group Policy'nin yazdığı anahtar ve güvenli düzenleme.
Win + R Çalıştır Komutları: msc, cpl ve ms-settings Listesi
Win + R ile açılan Çalıştır kutusunun msc, cpl, ms-settings ve exe komutları: hangisi neyi açar, yönetici olarak nasıl açılır, ClickFix'e karşı ne yapılır.
Windows Defender Firewall: Profiller, Kurallar ve GPO
Windows Defender Firewall nasıl çalışır? Domain, Private ve Public profiller, kuralların öncelik sırası, kuralı GPO ile dağıtmak, kapsam ve firewall log'u.
RAID 5 Nedir? RAID 6 ile Farkı ve Hangisi Seçilmeli
RAID 5 nedir, RAID 6'dan farkı ne? Kapasite, küçük yazma maliyeti, rebuild sırasında korumasız kalmak, okunamayan sektör ve hangi diziye hangisi seçilir.
RAID Controller Nedir? Donanım RAID ile Yazılım RAID Farkı
RAID controller nedir, donanım RAID ile yazılım RAID farkı ne? Yazma önbelleği ve bataryası, BIOS RAID, HBA modu, Linux md ve Storage Spaces arasında seçim.
RAID Nedir? Seviyeleri ve RAID 0, 1, 10 Farkı
RAID nedir, nasıl çalışır? Striping, mirroring ve parity, RAID 0, 1, 5, 6 ve 10 karşılaştırması, rebuild süresi, hot spare ve RAID'in neden yedek olmadığı.
Grafana Alert: SQL Sorgusuna E-posta Alarmı ve Silence
Grafana alert kurulumu: SMTP, salt okunur MySQL data source, eşik ve pending period, DatasourceError ve silence, lab'da saatle ölçülen bildirimlerle.
Grafana Upgrade: Yedek, 12'den 13'e Geçiş ve Geri Dönüş
Grafana güncellemesi adım adım: grafana.ini, eklenti ve PostgreSQL yedeği, geri yükleme provası, önce eklentiler, 12.4'ten 13.3'e geçiş ve doğru geri dönüş.
Zabbix 8.0 Upgrade: 7.0 LTS'den Yedekli Geçiş
Zabbix 7.0 LTS'den 8.0'a güncelleme adım adım: sürüm notları, veritabanı ve dosya yedeği, geri yükleme provası, depo paketi, otomatik veritabanı yükseltmesi ve kontrol.
Zabbix Health Check: Kuyruk, Poller ve Housekeeper
Zabbix health check lab ölçümüyle: sağlık panosu, queue, poller doluluğu, önbellek ve housekeeper. Agent, poller ve server durunca ne görünür?
Grafana Dashboard Oluşturma: Panel, Değişken ve USE
Grafana dashboard oluşturma: USE yöntemiyle panel seçimi, Zabbix verisiyle değişkenler, tekrarlayan panel, yenileme yükü ve Viewer sınırı, lab ölçümüyle.
Grafana Kurulumu: Ubuntu 26.04'te PostgreSQL ve Apache
Ubuntu 26.04'e Grafana kurulumu: APT deposu, PostgreSQL veritabanı, Apache arkasında /grafana, admin hesabını kapatmak ve sıkılaştırma adım adım.
Grafana Nedir? Ne İşe Yarar, Zabbix'ten Farkı Ne?
Grafana nedir: Zabbix, Prometheus ve veritabanlarındaki veriyi okuyup tek ekranda gösteren açık kaynak araç. Data source, panel, sürüm ve Zabbix farkı.
Grafana Rehberi: Kurulumdan Dashboard'a Adım Adım
Grafana rehberi: kurulumdan Zabbix bağlantısına, dashboard'dan yedeğe altı adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
Zabbix Grafana Bağlantısı: Eklenti, API Token, Salt Okuma
Zabbix Grafana bağlantısı: eklenti kurulumu, salt okuma Zabbix rolü, API token, Apache'de Authorization başlığı, data source ve ilk Zabbix paneli adım adım.
Zabbix Rehberi: Kurulumdan Alarma Adım Adım İzleme
Zabbix rehberi: kurulumdan agent'a, template'ten alarma ve dashboard'a on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
SMTP Relay Kurulumu: Postfix ile Google Workspace
SMTP relay kurulumu: Postfix'i Google Workspace'in smtp-relay.gmail.com hizmetine TLS ve SMTP AUTH ile bağladım, Zabbix alarmını eskalasyon grubuna yolladım.
Zabbix Dashboard: Widget, Network Map ve NOC Ekranı
Zabbix dashboard tasarımı: hangi widget neyi söyler, network map, Host navigator ile ayrıntı sayfası, slideshow ve kiosk, arıza anında ölçülen gecikmeler.
Zabbix Proxy: Şube İzleme, Kurulum ve Hat Kopukluğu
Zabbix proxy kurulumu: şubede ne zaman gerekir, aktif proxy, PSK ve agent ayarı, hat koptuğunda ölçülen davranış: yerel tampon, geç gelen veri ve alarm.
Zabbix Template ile Sunucu İzleme: CPU, RAM, Disk ve Servis
Zabbix template ile Windows ve Linux sunucuda CPU, RAM, disk ve servis izleme: makroyla eşik, disk keşfi ve trigger'ın açılma süresi lab ölçümüyle anlatılıyor.
Zabbix Trigger ve Alarm: E-posta, Eskalasyon ve Bakım
Zabbix trigger ve alarm ayarı: e-posta bildirimi, eskalasyon, acknowledge, histerezis ve bakım penceresi, lab'da ölçülen saatleriyle adım adım anlatılıyor.
Network İzleme Hizmeti: Sunucu, Hat ve Ağ Cihazları
Network izleme hizmeti: sunucu, internet hattı, switch ve firewall dakika dakika izlenir, alarm geldiğinde aynı ekip müdahale eder. Kapsam, süreç ve fiyat.
Zabbix Agent 2 Kurulumu: GPO, Autoregistration ve PSK
Zabbix Agent 2 kurulumu: Windows'a GPO betiğiyle toplu dağıtım, Linux'a apt, PSK'lı autoregistration ve lab'da ölçülen tuzaklar adım adım anlatılıyor.
Zabbix Kurulumu: Ubuntu 26.04'te 8.0 LTS ve PostgreSQL
Ubuntu 26.04'e Zabbix 8.0 LTS kurulumu: neden Zabbix deposu, PostgreSQL şeması, Apache hatası, web sihirbazı, Admin hesabını kapatmak ve ufw adım adım.
Zabbix Nedir? Nasıl Çalışır, PRTG'den Farkı Ne?
Zabbix nedir: ölçüm toplayan, eşik aşılınca sorun açıp bildiren açık kaynak izleme yazılımı. Server, agent ve trigger mantığı, PRTG ve Nagios ile farkı.
apt Nedir? Linux Paket Yönetimi: apt, dpkg ve Depo
apt nedir, Ubuntu'da paket nasıl kurulur ve kaldırılır? Depo ve imza anahtarı, apt ile dpkg farkı, apt remove'un metapaketi silmesi, upgrade ile full-upgrade, kurulum geçmişi.
chmod ve Linux Dosya İzinleri: 777 Neden Yanlış?
chmod, chown ve umask ile Linux dosya izinleri: rwx nasıl okunur, paylaşılan klasör setgid 2770 ile nasıl kurulur, chmod 777 neden dosyayı silinebilir bırakır?
Crontab Nedir? Linux'ta cron ile Zamanlanmış Görev
Crontab nedir, cron görevi nasıl yazılır? Beş zaman alanı, crontab -e, -l, -r, cron logu, cron ortamı ve görevin elle çalışıp cron'da çalışmamasının iki ölçülmüş sebebi.
IIS Application Pool Nedir? Kimlik, İzin ve 503 Hatası
IIS application pool nedir, siteyi neden ayırır ve hangi kimlikle çalışır? 401.3 izin hatası, IUSR ve havuz kimliği farkı, 503 ve fabrika ayarları lab'da ölçüldü.
IIS SSL Sertifikası: HTTPS Binding, SAN ve SNI
IIS'te HTTPS nasıl açılır? İç CA'dan SAN'lı sertifika certreq ile alınır, 443 binding'e bağlanır, SNI ile iki site ayrılır. Windows Server 2025'te ölçüldü.
journalctl ile Linux Log Okuma: Filtre ve Kalıcı Log
journalctl kullanımı: servis, zaman ve öncelik süzgeci, önceki açılışın logu (-b -1), kalıcı journal ayarı, disk sınırı ve /var/log/syslog ile ilişkisi, ölçümlerle.
Linux Disk Yönetimi: lsblk, df, LVM ve Disk Büyütme
Linux'ta disk yönetimi: lsblk, df ve du ile doluluk, LVM ile PV, VG ve LV, mkfs, fstab'a UUID ile bağlama, lvextend ile büyütme ve -r unutulunca olan, ölçümlerle.
Linux Dizin Yapısı: /etc, /var, /proc Ne İşe Yarar?
Linux dizin yapısı ve dosya sistemi: kök dizindeki klasörler ne tutar, /etc yapılandırması, /var/log, /proc ve /dev neden dosyadır, disk ağaca nasıl bağlanır?
Linux İşletim Sistemi Nedir? Sunucu Yönetimi Haritası
Linux nedir, kernel ile dağıtım farkı ne? Linux sunucu yönetiminin haritası: SSH, komutlar, /etc, izinler, systemd, journal, cron, disk, ağ ve apt ile bakım.
Linux Komutları: Sistem Yöneticisinin Temel Komut Listesi
Linux komutları açılımlarıyla: systemctl, chmod, ls -lh ne demek? Dosya, arama, süreç, ağ, servis, yetki ve disk komutları gerçek çıktılarıyla.
Linux Kullanıcı Yönetimi: useradd, Gruplar ve Parola
Linux'ta kullanıcı ekleme, gruba alma, parola, kilitleme ve silme: useradd, usermod -aG tuzağı, /etc/shadow, chage, nologin ve userdel -r, ölçümlerle.
sudo Nedir? sudoers ile Linux'ta Yetki Vermek
sudo nedir, sudoers nasıl okunur, visudo ile nasıl düzenlenir? Tek komutluk yetki, sudo -i ile -s farkı, parola önbelleği ve auth.log kayıtları, ölçümlerle.
systemd Nedir? systemctl ile Linux Servis Yönetimi
systemd nedir, systemctl ile servis nasıl yönetilir? Unit dosyası, enable ile start farkı, çöken servisin Restart ile geri gelmesi, override ve timer, ölçümlerle.
Ubuntu Statik IP: Netplan ile Ağ Yapılandırması
Ubuntu'da netplan ile statik IP nasıl verilir? YAML dosyası, dosya izni, netplan try ile geri alma, netplan apply, girinti hatası ve cloud-init, ölçümlerle.
Ubuntu Sürüm Yükseltme: 24.04'ten 26.04'e do-release-upgrade
Ubuntu sürüm yükseltme adım adım: 24.04'ten 26.04 LTS'e ön kontrol, snapshot, do-release-upgrade soruları, kaldırılan PHP'nin açtığı açık ve geri dönüş.
Domain Controller Yükseltme: Windows Server 2025'e Geçiş
Domain controller yükseltme yanına yeni DC ekleyerek yapılır: Windows Server 2025 DC ekleme, adprep, FSMO devri, demote, DNS kalıntıları ve functional level.
Active Directory Audit Policy: Olay Kayıtlarını Açmak
Active Directory audit policy fabrika ayarında yanlış parolayı DC'ye yazmaz. Önerilen alt kategoriler, GPO ile uygulamak, 4771, 4740 ve 4625'i okumak.
Active Directory Delegation: Helpdesk'e Yetki Devri
Active Directory delegation ile Domain Admins vermeden yetki devri: Delegation of Control Wizard, rol grubu, dsacls, Effective Access ve devri geri almak.
Active Directory İsimlendirme Standardı: PC, Grup ve GPO
Active Directory isimlendirme standardı: bilgisayar, sunucu, kullanıcı, grup, GPO, OU ve yazıcı için kalıp, kod tablosu ve lab'da ölçülen yeniden adlandırma.
Active Directory Nasıl Kullanılır? ADUC ile Günlük Yönetim
Active Directory kullanımı ADUC ile: kullanıcı açma, şablondan kopyalama, parola sıfırlama, kilidin kaynağı, hesabı kapatma, geri alma ve helpdesk'in RSAT'ı.
Active Directory Password Policy: Parola ve Hesap Kilitleme
Active Directory password policy: parola kuralı, hesap kilitleme ve Fine-Grained Password Policy. NIST'in önerisi ve Windows Server 2025 lab'ında ölçülenler.
Active Directory Sağlık Kontrolü: dcdiag ve repadmin
Active Directory sağlık kontrolü dcdiag ve repadmin ile: hangi test neye bakar, kapalı DC çıktıda nasıl görünür, SYSVOL ve saat kontrolü, günlük betik.
Active Directory Sites and Services: Site ve Replikasyon
Active Directory Sites and Services ile site, subnet ve site link tanımlamak: şubedeki istemci hangi DC'ye gider, şubeler arası kopyalama ne zaman olur?
Active Directory Tier Modeli: Yönetici Hesaplarını Ayırmak
Active Directory tier modeli: Tier 0, 1 ve 2, ayrı yönetici hesapları, oturum yasağı GPO'ları ve acil durum hesabı. Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory Yedekleme: System State ve Geri Yükleme
Active Directory yedekleme Windows Server Backup ile: System State, DSRM'de geri yükleme, authoritative restore ve snapshot'ın neden yedek olmadığı.
Authentication Policy Silo: Hesabı Makinelere Bağlamak
Authentication policy silo nedir, nasıl kurulur? Kerberos armoring GPO'su, policy, silo, denetimden zorlamaya ve bayat makine bileti tuzağı lab'da ölçüldü.
gMSA Nedir? Servis Hesabı Parolasını AD'ye Bırakmak
gMSA nedir, nasıl kurulur? KDS root key, izin grubu, servis ve görevde kullanım, authentication policy. Parolayı kimin okuduğu Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Jump Server Nedir? Windows'ta Kurulum ve Kullanım
Jump server nedir, Windows Server 2025'te nasıl kurulur ve kullanılır? Yönetim RDP'sini tek kapıya toplayıp sunucuları ona kilitlemek, lab ölçümleriyle.
krbtgt Parola Sıfırlama: Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
krbtgt parolası neden iki kez ve arada beklenerek sıfırlanır? Rutin rotasyon ile ele geçirme sonrası sıfırlamanın farkı ve adımları, lab ölçümleriyle.
LDAP Signing ve Channel Binding: DC'de Zorunlu Kılmak
LDAP signing ve channel binding nedir, DC'de nasıl zorunlu kılınır? Windows Server 2025'in fabrika ayarı, olay 2889 ile izleme ve lab'da ölçülen bind sonuçları.
NTLM Nedir? Kerberos'tan Farkı, NTLM'i Kapatmak
NTLM nedir, Kerberos varken neden hala çalışır? Challenge-response, NTLMv1'in sonu, event log'dan NTLM'i bulmak ve Restrict NTLM ile sunucu sunucu kapatmak.
Protected Users Grubu: Ayrıcalıklı Hesaplara Ek Koruma
Protected Users grubu ne yapar? NTLM'in reddi, dört saatlik TGT, kapanan delegation ve ağsız oturum, Windows Server 2025 lab'ında önce ve sonra ölçüldü.
LAPS Kurulumu: Windows LAPS ile Yerel Yönetici Parolası
Windows Server 2025'te LAPS kurulumu: şema, izinler, GPO, şifreli parola, ADUC LAPS sekmesi ve lokasyona göre helpdesk okuması. Lab domain'inde ölçüldü.
Linux TFTP Sunucusu Kurulumu: tftpd-hpa Adım Adım
Ubuntu'da tftpd-hpa ile TFTP sunucusu kurulumu: --create, --secure ve --umask, dinlenen adres ve varsayılan kurulumun ilk yedeği neden almadığı, lab'da ölçüldü.
Windows Server NPS Kurulumu: RADIUS Sunucusu Adım Adım
Windows Server NPS kurulumu: rolü eklemek, Active Directory'ye kaydetmek, RADIUS istemcisi ve network policy tanımlamak, 6272 ve 6273 kayıtlarıyla doğrulamak.
fail2ban Kurulumu ve Yapılandırması (Ubuntu 24.04)
Ubuntu 24.04'te fail2ban kurulumu, jail.local ve nftables ayarları. maxretry 5 iken ban neden üçüncü denemede düşüyor? Laboratuvarda ölçtüm, çıktılarıyla.
Kurumsal Yedekleme Programı: Veeam Lisansı ve Kurulumu
Kurumsal yedekleme programı seçimi, Veeam lisans tedariki, kurulumu ve yapılandırması. Ücretsiz sürüm ne zaman yeter, lisans neyi sayar, kurulum nasıl yapılır?
Microsoft 365 Kurulumu ve Geçişi: E-posta, Kimlik, Güvenlik
Microsoft 365 kurulumu ve geçişi: tenant ve alan adı kurulumu, eski e-postanın kesintisiz taşınması, Active Directory senkronizasyonu ve MFA yapılandırması.
Microsoft Lisanslama: Windows Server, CAL ve Microsoft 365
Microsoft lisanslama: mevcut lisans analizi, Windows Server çekirdek ve CAL hesabı, doğru Microsoft 365 planı, lisans tedariki ve yenileme takibi.
Sunucu ve Kabinet Taşıma: Veri Merkezi Geçişi Planı
Sunucu ve kabinet taşıma: keşif ve kesinti planı, fiziksel söküm ve montaj, yeni tesiste ağ ve ISP geçişi, sistemlerin doğrulanması ve raporlu teslim.
Sunucu ve Storage Satışı: Kapasite, Tedarik, Kurulum
Sunucu ve storage satışı: iş yüküne göre kapasite analizi, rack ve tower sunucu, NAS ve SAN tedariki, kurulum ve garanti süresini izleyen yenileme planı.
Dosya Sunucusu ve NAS Kurulumu: Yetki Matrisi ve Güvenlik
Dosya sunucusu ve NAS kurulumu: departman bazlı yetki matrisi, fidyeye karşı sürüm koruması, dosya erişim kaydı ve eski sunucudan izinleriyle veri taşıma.
Sanallaştırma Kurulumu ve Geçişi: Proxmox, Hyper-V, VMware
Sanallaştırma kurulumu ve geçişi: Proxmox, Hyper-V ya da VMware kurulumu, cluster, yedekleme sunucusu ve sanal sunucuların planlı pencerede taşınması.
Active Directory Kurulum Hizmeti: Domain Altyapısı
Kurumsal domain altyapısı kurulumu: domain adı, DC sayısı, OU ve GPO temelinin doğru kurulması, mevcut yapıdan geçiş ve devir. Anahtar teslim kuruyoruz.
Veri Yedekleme Hizmeti: Kurulum, Geri Dönüş Testi ve İzleme
Veri yedekleme hizmeti: yedekleme sunucusu, kopya ve retention policy, geri dönüş testi ve teslim sonrası izleme. Yedeği yedek yapan şey testtir.
Sunucu Kurulumu: Fiziksel, Sanal ve Raporlu Teslim
Sunucu kurulumu: fiziksel ve sanal sunucu, rol kurulumu, yedekleme ve temel sıkılaştırma. Kurulum yerinde bitiyor, teslim ölçülmüş ve raporlu oluyor.
Syslog Sunucusu Kurulumu: Ubuntu'da Merkezi Log
Ubuntu 24.04'te rsyslog ile merkezi syslog sunucusu kurulumu: imudp, 514 portu, gönderen başına ayırma, switch bağlama ve disk planı. Lab ölçümüyle.
Cacti Kurulumu: Ubuntu'da SNMP ile Ağ İzleme
Ubuntu 26.04'te Cacti 1.2.31 kurulumu: depo paketi neden yamasız, web sihirbazı, SNMPv3 ile cihaz ekleme, trafik grafiği ve sıkılaştırma adım adım.
RSAT Kurulumu: Windows 11'de GPMC ve ADUC Konsolları
RSAT kurulumu: Windows 10, 11 ve Windows Server'da uzaktan sunucu yönetim araçları, GPMC ve ADUC konsolları, nereden çalıştırılacağı ve neyi yönettiği.
Samba AD DC Kurulumu: Linux'ta Domain Controller
Samba AD DC kurulumu: Ubuntu 24.04'te samba-tool domain provision, iç DNS kararı, Kerberos doğrulaması ve kurulum öncesi/sonrası ölçülmüş port tablosu.
IIS Nedir? Windows Web Sunucusu: Kurulum ve HTTPS
IIS nedir, kurumda neden karşınıza çıkar ve nasıl kurulur? Windows Server 2025'te ölçülmüş kurulum, güvenlik duvarı, site, Windows Authentication ve HTTPS.
Active Directory Certificate Services (AD CS) Kurulumu
Active Directory Certificate Services kurulumu adım adım: Enterprise Root CA yapılandırması, geri alınamayan kararlar, AIA/CDP ayarı ve kurulum doğrulaması.
FreeRADIUS Kurulumu: Ubuntu'da Adım Adım
Ubuntu üzerinde FreeRADIUS ile adım adım kurulum: paket kurulumu, istemci ve kullanıcı tanımı, radtest ile doğrulama ve paket düzeyinde yakalama.
Linux NTP Sunucusu Kurulumu: chrony ile İç Saat Kaynağı
Linux NTP sunucusu kurulumu: Ubuntu'da chrony yapılandırması, allow ile istemci ağı, doğrulama ve izleme. Platform kararı ve Stratum 1 için GPS/PPS.
Ubuntu Server Kurulumu: 26.04 LTS Adım Adım Rehber
Ubuntu Server 26.04 LTS kurulumu adım adım: sürüm seçimi, statik IP, LVM disk düzeni, OpenSSH, Windows'tan ilk bağlantı ve kurulum sonrası kontroller.
Ubuntu Server: LTS, Sıkılaştırma ve Dağıtım Seçimi
Kurumsal Ubuntu Server rehberi: dağıtım karşılaştırması, LTS ve Ubuntu Pro destek takvimi, paket yönetimi, sıkılaştırma ve Active Directory entegrasyonu.
Windows Server 2025: Roller ve Lisanslama
Windows Server sürümleri, çekirdek bazlı lisanslama ve CAL modeli, sunucu rolleri ve destek yaşam döngüsü: hangisini ne zaman kuracağınızın kurumsal rehberi.
Domain'e Bilgisayar Ekleme: Adımlar, Ön Koşullar ve Hatalar
Windows 11 bilgisayarı ve sunucuyu domain'e ekleme: DNS, saat ve ad ön koşulları, nesneyi önceden açma, Add-Computer ve lab'da ölçülen katılım hataları.
Windows Server DHCP Kurulumu: Scope, Rezervasyon, Failover
Windows Server DHCP kurulumu: scope, exclusion, rezervasyon ve failover. Lab'da ölçtük: sunucu seçenekleri partnere gitmez, yedek kendiliğinden devralmaz.
Kurumsal Veri Yedekleme ve Felaket Kurtarma Çözümleri
Kurumsal veri yedekleme ve felaket kurtarma: 3-2-1-1-0 kuralı, RTO/RPO hedefleri, immutable storage ve düzenli geri yükleme testiyle yedekleme çözümleri.
Active Directory Güvenlik Sıkılaştırması Rehberi
Active Directory güvenlik sıkılaştırması adım adım: Tier modeli, jump server, LAPS, gMSA, Protected Users, NTLM, LDAP signing, denetim ve krbtgt, lab ölçümleriyle.
Active Directory Kullanıcı, Grup ve OU Yönetimi (AGDLP)
Active Directory OU tasarımı Tier modeliyle, kullanıcı ve grup açmak, AGDLP ile dosya izni: lab'da ölçülen varsayılanlar ve yanıltıcı hatalar.
Active Directory GPO Yönetimi: Group Policy Rehberi
Active Directory'de GPO oluşturma, OU'ya linkleme, LSDOU sırası, Enforced ve Block Inheritance. gpupdate ve gpresult ile Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory DNS Yapılandırması: Forwarder ve Zone
Active Directory DNS yapılandırması: forwarder, reverse zone ve PTR, conditional forwarder, split-brain DNS ve scavenging, Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Microsoft Entra ID Connect Kurulumu: AD'yi Buluta Bağlama
Microsoft Entra ID Connect kurulumu, UPN senkronizasyonu ve Seamless SSO yapılandırması. Active Directory kullanıcılarını Microsoft 365'e tek kimlikle bağlayan adım adım rehber.
Active Directory UPN Suffix Yapılandırması
Active Directory'de alternatif UPN suffix ekleme, kullanıcı UPN'ini tek tek ya da PowerShell ile toplu değiştirme. Eski UPN'in hala çalıştığı lab'da ölçüldü.
Active Directory Kurulumu: Windows Server 2025'te İlk DC
Windows Server 2025'te Active Directory kurulumu: domain adı, DC promotion, DNS ve saat, dcdiag, Recycle Bin ve ikinci DC. Her adım lab'da ölçüldü.
Active Directory Rehberi: Mimari, Kurulum ve Yönetim
Active Directory nedir, nasıl kurulur ve yönetilir? Sunucudan güvenliğe on dokuz adımlık kontrol listesi, her adım lab'da ölçülen kendi yazısına bağlı.
Windows Server 2025 Kurulum Rehberi: Adım Adım
Windows Server 2025 kurulumu adım adım: sürüm ve evaluation seçimi, kurulum ekranları, sabit IP, ad, saat dilimi, güncelleme, yerleşik hesap ve RDP güvenliği.
Hypervisor Nedir? Sanallaştırma Katmanı Nasıl Çalışır
Hypervisor bir işletim sistemine sahte donanım sunar. Tip 1 ve Tip 2 farkı, vCPU ve RAM overcommit, snapshot ile yedek ayrımı ve doğru boyutlandırma.
Veri Merkezi Migration: Taşıma Planı ve Kesinti Penceresi
Veri merkezi taşıma nasıl planlanır: envanter ve bağımlılık analizi, kesinti penceresi, her adım için geri dönüş planı ve taşıma gecesinde doğrulama sırası.
Ücretsiz Değerlendirme
Helpdesk ekibiniz her konsolu ayrı ayrı mı açıyor? Rol başına konsolu birlikte hazırlayalım.
İçindekiler
Ana Hizmet
BT Sistem Yönetimi