BT Sistem Yönetimi

Active Directory Nasıl Kullanılır? ADUC ile Günlük Yönetim

Active Directory kullanımı ADUC ile: kullanıcı açma, şablondan kopyalama, parola sıfırlama, kilidin kaynağı, hesabı kapatma, geri alma ve helpdesk'in RSAT'ı.

İlker Pehlivan

Active Directory kullanımı, kurulumdan sonra her gün tekrarlanan bir avuç işe iner: yeni personele kullanıcı açmak, unutulan parolayı sıfırlamak, ayrılan personelin hesabını kapatmak, yanlışlıkla silineni geri almak ve kilitlenen hesabın kaynağını bulup kilidi açmak. Bu rehber hepsini Active Directory Users and Computers (ADUC) ile anlatıyor. Son bölüm aynı işleri yetkisi devredilmiş bir helpdesk hesabıyla, bir Windows 11 istemcideki RSAT konsolundan tekrarlıyor.

Hepsini lab domain’imiz ad.sistemkusu.com’da yaptım. Tam yetkili işleri dc01’de Tier 0 yönetici hesabı t0.ilker.pehlivan ile, helpdesk işlerini Ankara helpdesk’i ayse.demir ile yaptım. Örnek kullanıcı, Ankara muhasebesine yeni katılan burak.celik. Uygulamaya hemen geçmek isterseniz doğrudan kullanıcı açmaya atlayabilirsiniz.

Üç bulgu beklenenden farklı çıktı. Kilitlenen hesap kullanıcının bilgisayarında ilk denemede yine oturum açtı, çünkü Windows oturumu önbellekteki credential (kimlik bilgisi) ile açtı. Süresi dolan kilit lockoutTime alanında iz bıraktı ve ADUC’taki kilitli hesap sorgusu hesabı kilit kalktıktan sonra da listeledi. Helpdesk’in reddedilen parola sıfırlaması da domain controller’ın Security log’una yazıldı.

Serinin benzetmesiyle Active Directory bir otelin kart sistemidir ve bu yazı ön büronun bir vardiyasıdır. Kullanıcı açmak check-in, parola sıfırlamak kartını kaybeden misafire yeni kart kodlamak, hesabı kapatmak check-out, Recycle Bin de kayıp eşya dolabıdır.

Active Directory günlük yönetim benzetmesi: vardiya ortasında otelin ön bürosu, kart kodlayıcıda yarısı takılı bir oda kartı ve açık vardiya defteri, tezgahın başında görevli, karşısında bavullu misafir, arkada anahtar dolabı ve camlı kayıp eşya dolabı
Ön büronun vardiyası check-in, kart kodlama, check-out ve kayıp eşya dolabıdır. Active Directory'de de günlük iş kullanıcı açmak, parola sıfırlamak, hesabı kapatmak ve silineni Recycle Bin'den geri getirmektir.

Yazı Active Directory rehberimizin günlük yönetim adımıdır. Bu işleri kendi ortamınızda düzenli yürütmemizi isterseniz BT sistem yönetimi sayfasında nasıl çalıştığımızı anlattık.

Active Directory’de Günlük Yönetim Nasıl Olmalı?

Günlük işler Domain Admins hesabıyla domain controller’a oturum açarak değil, işe yetecek kadar devredilmiş bir yetkiyle kendi bilgisayarınızdaki konsoldan yapılır. Altı karar bu düzeni tamamlar:

  1. Konsol kendi bilgisayarınızda, yetki kendi OU’nuzda. ADUC, RSAT ile istemciye kurulur ve domain controller’a uzak masaüstüyle bağlanmak gerekmez. Domain’in tamamına yetkili Tier 0 hesabı yalnız domain controller gibi Tier 0 makinelerde oturum açar (tier modeli). Helpdesk’in işi kendi OU’suna devredilmiş yetkiyle yapılır. Kurulumu RSAT yazısında, devri Active Directory delegation yazısında anlattık.
  2. Yeni hesap kapalı bir şablondan kopyalanır. Gerçek bir çalışanı kopyalamak onun yıllar içinde biriktirdiği bütün grup üyeliklerini yeni kişiye de verir. Şablon yalnız rolün gruplarına üyedir ve oturum açmaz.
  3. Sıfırlanan parola geçicidir. Kullanıcı ilk girişte kendi parolasını koyar. ADUC’ta bu kutu yeni kullanıcıda ve parola sıfırlamada fabrika ayarında işaretli gelir, kopyalamada gelmez.
  4. Ayrılan personelin hesabı önce kapatılır, sonra taşınır. Microsoft’un ADUC ile hesap yönetimi sayfası hesabı silmeden önce kapatmayı en iyi uygulama olarak yazar. ABD’nin standart kurumu NIST’in hesap yönetimi denetimi (AC-2(3)) de kullanılmayan hesabın kapatılmasını ister. Kapalı hesap pasif hesapların OU’suna taşınır ve açıklamasına ayrılış tarihi yazılır.
  5. Silinen nesne geri alınabilir olmalıdır. Recycle Bin açık tutulur ve saklama süresi bilinir. Microsoft’a göre silinen nesne bu süre içinde grup üyelikleriyle birlikte geri alınır (ADAC’ın Recycle Bin bölümü).
  6. Kilitte önce kaynak bulunur. Kilidi tetikleyen makine 4740 olayında yazar. Kaynak kapatılmadan açılan kilit yeniden kapanır.

Active Directory Users and Computers: Konsolu Tanımak

ADUC günlük işin konsoludur: solda domain’in OU ağacı, sağda seçili OU’nun nesneleri, nesneye sağ tıklayınca da o günün işleri. Konsolu Server Manager → Tools → Active Directory Users and Computers ile ya da Win + R ile dsa.msc yazarak açarsınız. RSAT’ın Active Directory bileşeni kurulu bir istemcide de aynı konsol gelir.

Konsolun üç bölgesi var:

  1. Sol ağaç: en üstte Saved Queries, altında domain’in OU’ları. Lab’da kullanıcılar Tier 2 → Ankara → Hesaplar altında duruyor. Başlık satırı konsolun bağlı olduğu domain controller’ı köşeli parantezde gösterir: [dc01.ad.sistemkusu.com].
  2. Sağ liste: seçili OU’daki nesneler. Kapalı bir hesabın simgesinde küçük bir aşağı ok belirir.
  3. Sağ tık menüsü: kullanıcıda Copy…, Add to a group…, Disable Account, Reset Password… ve Move…. Bu yazıdaki işlerin çoğu bu menüden başlar.
Active Directory Users and Computers penceresi: solda Tier 2 Ankara Hesaplar seçili OU ağacı, sağda kullanıcı listesi ve bir kullanıcıda açılmış sağ tık menüsü, Copy ile Move arasındaki maddeler ile Saved Queries düğümü kırmızı çerçeveyle işaretli
Ankara'nın Hesaplar OU'su ve bir kullanıcının sağ tık menüsü. Çerçeveli maddeler günlük işin çoğunu taşıyor, Saved Queries ise kilitli ve kapalı hesapları listelemenin yeri.

Dört ayar konsolu günlük işe hazırlar:

  1. View → Advanced Features: fabrika ayarında kapalıdır. Açılınca ağaçta System ve LostAndFound gibi sistem konteynerleri, kullanıcının Properties penceresinde de Object, Security ve Attribute Editor sekmeleri görünür. Silme korumasını ve formda olmayan alanları bu yazıda bu sekmelerden okuyacağız.
  2. Action → Change Domain Controller…: konsolun hangi domain controller’a yazdığını seçer. Reset Password penceresi hesabın kilit durumunu “on this Domain Controller” diye bu sunucudan okur. Yanlış parola sayacı da her domain controller’da ayrı tutulur (password policy yazısında ölçtük).
  3. Action → Find…: OU’sunu bilmediğiniz kullanıcıyı adıyla bulur. Lab’da Name alanına emre yazınca iki hesap geldi, ikisinin de bulunduğu OU sonuç satırında yazıyordu.
  4. View → Add/Remove Columns…: listeye Department ya da Office gibi sütunlar ekler. Fabrika ayarında yalnız Name, Type ve Description görünür.

Yeni Personel: Active Directory’de Kullanıcı Açmak

Yeni personelin hesabı kendi lokasyonunun OU’sunda açılır, rolünün grubuna eklenir ve ilk girişte parolasını değiştirmek zorunda bırakılır. Lab’da Ankara muhasebesine katılan burak.celik’i açtım.

Menü yolu: ADUC (Win + R → dsa.msc) → Tier 2\Ankara\Hesaplar’a sağ tık → New → User. Sihirbaz üç sayfadır:

  1. İlk sayfa, ad ve oturum adı: First name Burak, Last name Celik, User logon name burak.celik ve açılır listeden @sistemkusu.com. Liste fabrika ayarında domain adıyla, @ad.sistemkusu.com seçili açıldı. Kurumun e-posta alan adı listede ancak UPN suffix olarak eklendiyse görünür.
  2. İkinci sayfa, parola: Password ve Confirm password alanlarına başlangıç parolası. Altındaki dört kutudan yalnız User must change password at next logon fabrika ayarında işaretli geldi. User cannot change password, Password never expires ve Account is disabled işaretsizdi, öyle kalır.
  3. Üçüncü sayfa, özet: tam ad, burak.celik@sistemkusu.com ve The user must change the password at next logon. satırı. Finish hesabı açar.
ADUC New Object - User sihirbazının ikinci sayfası: Create in Tier 2/Ankara/Hesaplar, parola alanları boş, User must change password at next logon kutusu fabrika ayarında işaretli ve kırmızı çerçeveyle işaretli
İkinci sayfanın fabrika ayarı ilk girişte parola değişimini zorunlu tutuyor. Create in satırı hesabın Ankara'nın Hesaplar OU'suna yazılacağını gösteriyor.

ADUC’un sihirbazında grup üyeliği adımı yoktur. Hesap açıldıktan sonra sağ tık → Add to a group… ile eklenir. Select Groups penceresine GG_USER_ANK_MUH yazılır, Check Names adı altını çizerek doğrular, OK sonrası konsol The Add to Group operation was successfully completed. der.

Tek Finish domain controller’ın Security log’una dört ayrı olay yazdı: 4720 (hesap açıldı), 4722 (hesap etkinleştirildi), 4724 (parola kondu) ve 4738 (hesap değişti). 4720’deki New UAC Value 0x15’ti, yani ADUC hesabı önce kapalı açıyor, parolayı koyduktan sonra etkinleştiriyor. Gruba ekleme de 4728 olarak düştü.

burak.celik kullanıcının bilgisayarında ilk kez girerken Windows The user's password must be changed before signing in. dedi, yeni parolayı aldı ve Your password has been changed. yazdı.

Örnekteki otelde bu, check-in’dir: misafir kaydı açılır, oda kartı kodlanır ve misafir kartı ilk kez kapıda okutur.

Şablondan Kopyalamak: Copy

Aynı rolde sık açılan hesaplar kapalı bir şablon hesaptan kopyalanır. Lab’da Ankara muhasebesi için sablon.ank.muh hesabını açtım. Listenin başında görünsün diye tam adı _Sablon Ankara Muhasebe oldu. Hesap kapalı, yalnız GG_USER_ANK_MUH üyesi, Department, Company ve Manager alanları dolu.

Menü yolu: ADUC (Win + R → dsa.msc) → _Sablon Ankara Muhasebe’ye sağ tık → Copy… Sihirbaz New User ile aynı üç sayfadır, ama ikinci sayfa farklı gelir:

  1. Account is disabled işaretli geldi, çünkü şablon kapalıydı. Kutu kaldırılır, yoksa yeni hesap kapalı açılır.
  2. User must change password at next logon işaretsiz geldi, New User’ın fabrika ayarının tersi. Kutu işaretlenir, yoksa başlangıç parolası kullanıcının kalıcı parolası olur.
ADUC Copy Object - User sihirbazının ikinci sayfası: User must change password at next logon işaretsiz, Account is disabled şablondan işaretli geldi, iki kutu kırmızı çerçeveyle işaretli
Copy'nin ikinci sayfası. Kapalı şablonun işareti kopyaya geçti, ilk girişte parola değişimi ise işaretsiz geldi. İkisi de elle düzeltilir.

Lab’da deniz.aksoy’u bu yolla açtım. Kopyaya departman, şirket, yönetici, şehir ve posta kodu, logon script ve home klasörü alanları ile GG_USER_ANK_MUH üyeliği geçti. Unvan, açıklama, ofis, telefon ve sokak adresi boş kaldı. Grup üyeliği ayrı bir adım gerektirmedi, Security log’una 4728 olarak kopyanın açıldığı saniyede düştü. Hangi alanın neden kopyalandığını kullanıcı, grup ve OU yönetimi yazısındaki karşılaştırma tablosunda ölçtük.

Active Directory’de Parola Sıfırlamak

Unutulan parola eskisi bilinmeden sıfırlanır ve kullanıcı ilk girişte yenisini koyar. Lab’da burak.celik’in parolasını sıfırladım.

Menü yolu: ADUC (Win + R → dsa.msc) → Burak Celik’e sağ tık → Reset Password…

  1. New password, Confirm password: geçici parola. Kullanıcıya güvenli bir kanaldan verilir.
  2. User must change password at next logon: fabrika ayarında işaretli, öyle kalır.
  3. Account Lockout Status on this Domain Controller: hesabın kilit durumu, konsolun bağlı olduğu domain controller’a göre. Lab’da Unlocked yazdı.
  4. Unlock the user’s account: hesap kilitli değilken işaretsiz geliyor.
ADUC Reset Password penceresi: işaretli User must change password at next logon ve Account Lockout Status on this Domain Controller: Unlocked satırı kırmızı çerçeveyle işaretli, Unlock the user's account işaretsiz
Pencere parolayı sıfırlarken hesabın kilit durumunu da söylüyor. Kilit durumu konsolun bağlı olduğu domain controller'dan okunuyor.

OK sonrası ADUC The password for Burak Celik has been changed. dedi. Kullanıcının bir sonraki girişinde Windows yine parola değişimini istedi.

Komutla yaparken parolayı bir değişkene ekrana yazmadan alın:

PowerShell
$Gecici = Read-Host -AsSecureString "Gecici parola"
Set-ADAccountPassword burak.celik -Reset -NewPassword $Gecici
Set-ADUser burak.celik -ChangePasswordAtLogon $true

dc01’in Security log’u iki işi iki ayrı olayla tutuyor. Yöneticinin sıfırlaması 4724 olarak düştü, Subject alanında sıfırlayan t0.ilker.pehlivan, hedefte burak.celik vardı. Kullanıcının kendi değişikliği 4723 olarak düştü ve Subject ile hedef aynı hesaptı. “Parolamı ben değiştirmedim” diyen bir kullanıcının dediğini bu iki olay ayırır.

Örnekteki otelde bu, oda kartını kaybeden misafire yeni kart kodlamaktır. Eski kart geçersiz olur, ön büro yenisini verir, misafir de odaya ilk girişte kendi şifresini seçer.

Ayrılan Personel: Active Directory Hesabını Kapatmak

Ayrılan personelin hesabı silinmez, devre dışı bırakılır, pasif hesapların OU’suna taşınır ve açıklamasına neden kapatıldığı yazılır. Kapalı hesap yeni oturum açamaz, ama kimliği ve grup üyelikleri durur ve gerektiğinde tek tıkla geri açılır. Silmek ise geri dönüşü saklama süresine bağlar.

Menü yolu: ADUC (Win + R → dsa.msc) → Burak Celik’e sağ tık → Disable Account. Onay sorusu çıkmadı, konsol doğrudan Object Burak Celik has been disabled. dedi. Listede hesabın simgesine küçük bir aşağı ok eklendi ve sağ tık menüsünde Disable Account’un yerine Enable Account geldi.

ADUC kullanıcı listesinde devre dışı bırakılan Burak Celik satırı kırmızı çerçeveyle işaretli, simgesinde kapalı hesap oku, şablon hesap ve Emre Kaya da aynı simgeyle kapalı
Kapalı hesaplar listede durmaya devam ediyor, yalnız simgeleri değişiyor. Şablon hesap da bu yüzden aynı okla görünüyor.

Security log’una 4725 düştü, yanındaki 4738 userAccountControl değerinin değiştiğini yazdı. Komut karşılığı:

PowerShell
Disable-ADAccount burak.celik

Kapalı hesapla kullanıcının bilgisayarında doğru parolayla iki kez denedim. İkisinde de Windows Your account has been disabled. Please see your system administrator. dedi ve oturum açılmadı. dc01 iki denemeye 4768 olayı yazdı, Result Code 0x12. Bu kod hesabın kullanılamaz durumda olduğunu söyler: kapalı, süresi dolmuş ya da kilitli. Aynı kodu kilitli hesapta da göreceğiz.

Kapatılan hesap sonra pasif hesapların OU’suna taşınır. Menü yolu: sağ tık → Move… → Tier 2\Ankara\Pasif Hesaplar → OK. Menüden taşımada uyarı çıkmadı. Hesabı fareyle sürükleyip bıraktığınızda ise ADUC taşımanın GPO’ların uygulanışını değiştirebileceğini söyleyen bir uyarı sorar: Are you sure you want to move this object?. Pasif OU’ya taşımak tam olarak bunu ister, kullanıcı OU’sunun GPO’ları hesaba artık gelmez.

Son adım Properties → General → Description alanına Ayrildi 2026-10-18, hesap kapatildi gibi bir not yazmaktır. Bu alan domain’deki her kullanıcıya açıktır, buraya kişisel bilgi yazılmaz.

Kapattıktan ve taşıdıktan sonra burak.celik’in GG_USER_ANK_MUH üyeliği değişmedi. Taşıma Security log’una olay yazmadı. Directory Service Changes denetimi açıktı, ama bu olaylar nesnede bir denetim listesi (SACL) ister (audit policy yazısı).

Örnekteki otelde bu check-out’tur. Gerçek otelde oda kartı check-out’ta geçersiz olup çöpe gider, Active Directory’de hesap kapatılır ama kayıt durur.

Kapalı ve Uzun Süredir Girmeyen Hesapları Bulmak

Ayrılan personelin hesabı kapandı mı, kimse kullanmayan hesap kaldı mı, bu iki soruyu ADUC’un hazır sorguları cevaplar. Menü yolu: ADUC (Win + R → dsa.msc) → Saved Queries’e sağ tık → New → Query → Define Query… → Find listesinde Common Queries, Users sekmesi.

  1. Disabled accounts: kapalı kullanıcıları listeler. Lab’da sorguya Kapali hesaplar adını verdim.
  2. Days since last logon: açılır listede 30, 60, 90, 120 ve 180 gün var. Lab’da Eski hesaplar 30 adıyla 30’u seçtim.
ADUC Find Common Queries penceresinin Users sekmesi: Disabled accounts işaretli, Non expiring passwords ve Days since last logon seçenekleri kırmızı çerçeveyle işaretli
Common Queries'in Users sekmesi. Kapalı hesap kutusu ve son giriş günü listesi aynı yerde duruyor.

Kapali hesaplar sorgusunun Query string alanında şu filtre göründü:

LDAP
(&(objectCategory=person)(objectClass=user)(userAccountControl:1.2.840.113556.1.4.803:=2))

1.2.840.113556.1.4.803 bit düzeyinde VE kuralıdır. Filtre userAccountControl değerinde 2 biti, yani “hesap kapalı” biti açık olan hesapları getirir. Sorgu domain genelinde yedi hesap döndürdü: şablon, burak.celik, emre.kaya, iki servis hesabı ve Guest ile krbtgt. Son ikisi fabrika ayarında kapalıdır ve kapalı kalır. krbtgt domain’in bütün Kerberos biletlerini imzalayan hesaptır, nasıl korunduğunu krbtgt parola sıfırlama yazısında anlattık. Listeyi ayrılan personelle karşılaştırırken bu iki satır hesaba katılmaz.

Eski hesaplar 30 sorgusunun metnini ADUC göstermedi: The query is valid but will not be shown here because it contains values that must be computed when the query is run. Lab domain’inde 30 günden eski giriş yoktu ve sorgu boş döndü. Microsoft’un AskDS ekibinin lastLogonTimestamp yazısına göre eski hesap aramak için tasarlanan alan lastLogonTimestamp’tir ve fabrika ayarında 9-14 gün geriden gelir. Sorgudan çıkan hesabı kapatmadan önce Get-ADUser burak.celik -Properties LastLogonDate ile son girişini okuyun.

Silinen Kullanıcıyı Recycle Bin’den Geri Almak

Recycle Bin açıksa silinen kullanıcı saklama süresi içinde geri alınır ve eski OU’suna, eski gruplarına döner. Ama geri alma ADUC’ta yapılmaz, çünkü ADUC silinen nesneleri göstermez. Bu iş Active Directory Administrative Center’da (ADAC) yapılır. Recycle Bin’in nasıl açıldığını Active Directory kurulumu yazısında anlattık.

Saklama süresini Directory Service nesnesindeki iki alan belirler. Lab’da msDS-DeletedObjectLifetime boştu, tombstoneLifetime 180’di. Microsoft’a göre ilki boşsa silinen nesnenin saklama süresi ikincisidir, yani lab domain’inde 180 gün.

Silme Koruması: Protect Object from Accidental Deletion

Silinmesi işi durduracak hesaplarda, servis hesapları gibi, kazara silmeye karşı koruma açılır. Menü yolu: View → Advanced Features açıkken hesabın Properties → Object sekmesi → Protect object from accidental deletion. OU’larda işaretli gelen bu kutu kullanıcı hesabında fabrika ayarında işaretsizdi.

ADUC'ta Burak Celik Properties penceresinin Object sekmesi: Canonical name Pasif Hesaplar altında, Protect object from accidental deletion kutusu fabrika ayarında işaretsiz ve kırmızı çerçeveyle işaretli
Object sekmesi yalnız Advanced Features açıkken görünüyor. Kullanıcı hesabında koruma kutusu işaretsiz geliyor.

Kutuyu işaretleyip hesabı silmeyi denedim. ADUC önce yine onay sordu, Yes sonrası reddetti: You do not have sufficient privileges to delete Burak Celik, or this object is protected from accidental deletion. Mesaj iki sebebi birlikte sayıyor. Hesabı silmeye yetkiliyseniz sebep korumadır, kutu kaldırılmadan silinmez. Korumanın OU ağacındaki davranışını OU yazısında ölçtük.

Silmek ve ADAC’ta Geri Almak

Korumayı kaldırdıktan sonra sağ tık → Delete → Are you sure you want to delete the User named 'Burak Celik'? → Yes ile hesabı sildim. Security log’una 4726 düştü. Silinen nesnenin alanları neyin geri geleceğini önceden söylüyor:

PowerShell
Get-ADObject -IncludeDeletedObjects -Filter {samAccountName -eq 'burak.celik'} -Properties lastKnownParent, isDeleted, memberOf, objectSid, objectGUID, whenChanged, msDS-LastKnownRDN, userAccountControl, description, DistinguishedName | Format-List DistinguishedName, isDeleted, lastKnownParent, 'msDS-LastKnownRDN', memberOf, objectSid, objectGUID, whenChanged, userAccountControl, description
Çıktı
DistinguishedName  : CN=Burak Celik\0ADEL:ecf27c2c-0387-4f69-8d2f-81157c97397d,CN=Deleted Objects,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com
isDeleted          : True
lastKnownParent    : OU=Pasif Hesaplar,OU=Ankara,OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com
msDS-LastKnownRDN  : Burak Celik
memberOf           : {CN=GG_USER_ANK_MUH,OU=Gruplar,OU=Ankara,OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com}
objectSid          : S-1-5-21-1987702239-187056940-2301540660-2648
objectGUID         : ecf27c2c-0387-4f69-8d2f-81157c97397d
whenChanged        : 18.10.2026 18:35:04
userAccountControl : 514
description        : Ayrildi 2026-10-18, hesap kapatildi

lastKnownParent eski OU’yu, memberOf grubu, userAccountControl 514 de hesabın kapalı silindiğini söylüyor. 514, normal kullanıcı hesabını gösteren 512 ile hesabın kapalı olduğunu gösteren 2’nin toplamıdır.

ADUC’ta Advanced Features açıkken domain’in altında System ve LostAndFound göründü, Deleted Objects görünmedi. Geri alma ADAC’ta yapılır. Menü yolu: Win + R → dsac.exe → sol bölmede domain düğümü → Deleted Objects → üstteki filtre kutusuna Burak → satır seçili → sağdaki Tasks bölmesinde Restore.

Active Directory Administrative Center'da Deleted Objects konteyneri, Burak filtresiyle tek satır Burak Celik kırmızı çerçeveyle işaretli, Last known parent Pasif Hesaplar, Tasks bölmesindeki Restore görevi kırmızı okla gösterilmiş
Silinen hesap Last known parent sütununda eski OU'sunu taşıyor. Restore onu oraya, Restore To başka bir yere geri koyar.

Lab’da Deleted Objects konteynerinde önceki işlerden kalanlarla 114 nesne vardı, filtre tek satıra indirdi. Restore onay sormadan çalıştı. Geri gelen hesap:

PowerShell
Get-ADUser burak.celik -Properties memberOf, objectSid, objectGUID, whenCreated, whenChanged, Enabled, userAccountControl, Description, PasswordLastSet, LockedOut, lastKnownParent | Format-List DistinguishedName, Enabled, userAccountControl, Description, memberOf, objectSid, objectGUID, whenCreated, whenChanged, PasswordLastSet, LockedOut
Çıktı
DistinguishedName  : CN=Burak Celik,OU=Pasif Hesaplar,OU=Ankara,OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com
Enabled            : False
userAccountControl : 514
Description        : Ayrildi 2026-10-18, hesap kapatildi
memberOf           : {CN=GG_USER_ANK_MUH,OU=Gruplar,OU=Ankara,OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com}
objectSid          : S-1-5-21-1987702239-187056940-2301540660-2648
objectGUID         : ecf27c2c-0387-4f69-8d2f-81157c97397d
whenCreated        : 18.10.2026 16:21:14
whenChanged        : 18.10.2026 18:43:40
PasswordLastSet    : 18.10.2026 18:13:59
LockedOut          : False

Hesap Pasif Hesaplar’a döndü. SID’i, GUID’i, açılış saati ve parola tarihi aynı kaldı, GG_USER_ANK_MUH üyeliği ve açıklaması geri geldi. SID’in aynı kalması dosya izinlerinin de kendiliğinden geri geldiği anlamına gelir. Silinmeden önce kapalı olduğu için kapalı geldi: hesabı açmak ayrı bir karardır. ADUC’ta F5 ile yenilenen Pasif Hesaplar listesinde hesap yeniden göründü.

Geri alma Security log’una olay yazmadı: 4720, 4722, 4728 ve 4738’den hiçbiri düşmedi. Silmenin kaydı 4726’dır, geri almanın kaydı bu denetim ayarıyla yoktur.

Örnekteki otelde bu, kayıp eşya dolabıdır. Bırakılan eşya bir süre saklanır, sahibi gelirse olduğu gibi teslim edilir. Süre dolunca dolap boşaltılır ve geri dönüş kalmaz.

Grup Üyeliği Eklemek ve Çıkarmak

Grup üyeliği iki yönden değiştirilir: kullanıcının Member Of sekmesinden ya da grubun Members sekmesinden. Lab’da deniz.aksoy’u Ankara helpdesk’inin grubu GG_USER_ANK_IT’ye ekleyip çıkardım.

  1. Eklemek: Deniz Aksoy → Properties → Member Of → Add… → GG_USER_ANK_IT → Check Names → OK → Apply. Security log’una 4728 düştü.
  2. Çıkarmak: GG_USER_ANK_IT → Properties → Members → Deniz Aksoy seçili → Remove. ADUC Do you want to remove the selected member(s) from the group? diye sordu, Yes ve OK sonrası 4729 düştü.

Member Of listesinin Name sütunu dar gelir ve GG_USER_ANK_IT ile GG_USER_ANK_MUH ikisi de GG_USER_ANK... diye kesik görünür. Sütun başlığının kenarını sürükleyip genişletmeden hangi grubun seçili olduğunu okuyamazsınız.

Üyeliğin kullanıcının açık oturumuna ancak yeni oturumda geçtiğini OU yazısında ölçmüştük. Yeni yetki verdiğinizde kullanıcıdan oturumunu kapatıp açmasını isteyin.

Kilitlenen Hesap: Kilidi Açmadan Önce Kaynağını Bulmak

Kilitlenen bir hesapta önce kilidi tetikleyen makine bulunur, kilit sonra açılır. Örnek yine burak.celik. Ölçüm, hesap henüz açık ve Ankara’nın Hesaplar OU’sundayken alındı. Lab domain’inde kilit eşiği 3 yanlış deneme, kilit süresi 15 dakikaydı. Bu policy’nin nasıl kurulduğunu Active Directory kurulumu yazısında, değerlerin nasıl seçildiğini password policy yazısında anlattık.

Kullanıcının bilgisayarında burak.celik ile üç kez yanlış parola girdim, 18:16:27 ile 18:16:51 arasında, 24 saniye içinde. Üç denemede de ekran yalnız The password is incorrect. Try again. yazdı, üçüncüsünde de. Kullanıcı hesabının kilitlendiğini o an ekranda görmedi. dc01 ise hesabı kilitli sayıyordu:

PowerShell
Get-ADUser burak.celik -Properties LockedOut, lockoutTime, badPwdCount, LastBadPasswordAttempt, BadLogonCount, LastLogonDate, lastLogon, PasswordLastSet, Enabled, AccountLockoutTime | Format-List Name, Enabled, LockedOut, lockoutTime, AccountLockoutTime, badPwdCount, LastBadPasswordAttempt, BadLogonCount, lastLogon, LastLogonDate, PasswordLastSet
Çıktı
Name                   : Burak Celik
Enabled                : True
LockedOut              : True
lockoutTime            : 134368102120691997
AccountLockoutTime     : 18.10.2026 18:16:52
badPwdCount            : 3
LastBadPasswordAttempt : 18.10.2026 18:16:52
BadLogonCount          : 3
lastLogon              : 134368101272966810
LastLogonDate          : 18.10.2026 16:29:49
PasswordLastSet        : 18.10.2026 18:13:59

lockoutTime hesabın kilitlendiği anın ham değeridir: 1 Ocak 1601’den bu yana geçen 100 nanosaniyelik aralıkların sayısı. AccountLockoutTime aynı anı okunur yazar. Domain’deki bütün kilitli hesapları Search-ADAccount -LockedOut listeler. Lab’da tek satır döndü: burak.celik.

Kilitli Hesap Neden Bir Kez Daha Girdi?

Kilitlendikten iki dakika sonra, 18:18:40’ta, aynı ekranda doğru parolayı girdim. Oturum açıldı. Masaüstüne GPO’nun duvar kağıdı gelmedi. whoami sistemkusu\burak.celik, %LOGONSERVER% \\DC01 yazdı, klist ise Cached Tickets: (0) gösterdi: oturumun hiç Kerberos bileti yoktu.

Sebebi kullanıcının bilgisayarındaki 4624 olayında, Logon Type alanındaydı. Microsoft’un 4624 sayfasına göre tip 2 (Interactive) normal yerel girişi, tip 11 (CachedInteractive) bilgisayarda saklanan credential ile açılan girişi gösterir: domain controller’a credential’ı doğrulatmadan. burak.celik’in o günkü girişleri:

SaatLogon TypeHesabın durumuSonuç
18:13:592 (Interactive)açık, sıfırlamadan sonra parola değişimidomain controller doğruladı
18:14:1111 (CachedInteractive)açık, ilk girişönbellekten açıldı
18:15:2711 (CachedInteractive)açık, ikinci girişönbellekten açıldı
18:18:4011 (CachedInteractive)kilitliönbellekten açıldı
18:21:40yokkilitliThe referenced account is currently locked out and may not be logged on to.

Hesap açıkken de iki giriş önbellekten açılmıştı. Kilitliyken açılan giriş bu yolun devamıydı: aynı saniyede dc01’e 4771 olayı düştü, Failure Code 0x12. Microsoft’un 4771 sayfası bu kodu kapalı, süresi dolmuş ya da kilitli hesaba verir. Yani domain controller arkadan gelen Kerberos isteğini reddetti, oturum ise önbellekteki credential ile zaten açılmıştı.

Bu davranışın adı Fast Logon Optimization’dır. Microsoft’un arşivdeki açıklamasına göre özellik açıkken Windows ağın hazır olmasını beklemez, var olan kullanıcı önbellekteki credential ile oturum açar ve Group Policy ağ hazır olunca arkada uygulanır.

Güncel Logon Optimization sayfası özelliğin Windows Vista’dan beri fabrika ayarında açık olduğunu yazar. Kapatan ayar Computer Configuration → Administrative Templates → System → Logon → Always wait for the network at computer startup and logon’dır. Bu ayarla kilitli hesabın girişini yeniden denemedim. Ayarın o girişi durdurması kaynaktan çıkan bir beklentidir.

Pratik sonucu şu: kullanıcı “kilitlendim ama girebildim” diyebilir ve ikisi de doğru olabilir. Hesabın durumuna kullanıcının ekranından değil, ADUC’tan ya da Get-ADUser çıktısından bakın.

Kilidin Kaynağı: Olay 4740

Hesap kilitlendiğinde domain controller Security log’una 4740 olayını yazar. Microsoft’un 4740 sayfasına göre olayın Caller Computer Name alanı, kilidi tetikleyen girişin yapıldığı makinedir.

Menü yolu: dc01’de Event Viewer (Win + R → eventvwr.msc) → Windows Logs → Security → Filter Current Log… → olay numarası alanına 4740.

Event Viewer'da 4740 olayının ayrıntısı: kilitlenen hesap burak.celik ve Caller Computer Name ANKMUH01 kırmızı çerçeveyle işaretli, Task Category User Account Management
Kilitlenen hesap burak.celik, kilidi tetikleyen makine ANKMUH01. Olay 18:16:52'de, üçüncü yanlış parolanın ardından yazıldı.

Komut karşılığı:

PowerShell
Get-WinEvent -FilterHashtable @{ LogName = 'Security'; Id = 4740 } -MaxEvents 5 |
  Format-List TimeCreated, Message

4740 makinenin adını verir. Her denemenin kendisini 4771 olayları verir. Aynı dakikada dc01’de üç 4771 vardı, üçünde de Failure Code 0x18 (yanlış parola) ve Client Address alanında kullanıcının bilgisayarının IP adresi vardı. Bu olaylar başarısız Kerberos denetimi açıkken yazılır. Hangi alt kategorilerin açılacağını audit policy yazımızda ölçtük.

Kaynağı bulmanın sebebi kilidin geri dönmesidir. Caller Computer Name’deki makine eski parolayla denemeye devam ediyorsa, açtığınız kilit üç denemede yeniden kapanır. Örnekteki otelde bu, kartı reddeden kapıyı bulmaktır. Misafire yeni kart kodlanmadan önce hangi kapının eski kartı okuttuğu öğrenilir.

Kilitli Hesapları Saved Queries ile Listelemek

ADUC’un hazır sorguları arasında kilitli hesap yoktur, ama bir LDAP filtresiyle kaydedilen sorgu her açılışta güncel listeyi verir. Menü yolu: ADUC (Win + R → dsa.msc) → Saved Queries’e sağ tık → New → Query.

  1. Name: Kilitli hesaplar. Query root fabrika ayarında domain’in kendisi, Include subcontainers işaretli gelir.
  2. Define Query… → Find listesinden Custom Search → Advanced sekmesi.
  3. Enter LDAP query: aşağıdaki filtre. OK ile pencere kapanır, sorgu ağaca eklenir.
LDAP
(&(objectCategory=person)(objectClass=user)(lockoutTime>=1))
ADUC'ta Kilitli hesaplar adlı yeni sorgu: Find Custom Search penceresinin Advanced sekmesinde lockoutTime>=1 içeren LDAP filtresi kırmızı çerçeveyle işaretli
Filtre Advanced sekmesine yazılıyor. Kaydedilen sorgu Saved Queries altında bir klasör gibi duruyor ve her tıklamada yeniden çalışıyor.

Sorgu açıldığında yalnız Burak Celik listelendi. ADUC filtreyi kaydederken kendi parantezleriyle sardı, Query string alanında (&(&(&(objectCategory=person)(objectClass=user)(lockoutTime>=1)))) göründü. Sonuç aynı.

Bu sorgu kilidi aday olarak verir, kesin olarak değil. Microsoft’un Lockout-Time şema sayfasına göre alan yalnız başarılı girişte sıfırlanır, bu yüzden değeri sıfırdan büyükken hesap kilitli olmayabilir. Lab’da bunu deniz.aksoy ile sınadım: hesap 16:49:42’de kilitlendi, 15 dakikalık süre doldu ve bir dakika kadar sonra durum şuydu:

PowerShell
Get-ADUser deniz.aksoy -Properties LockedOut, lockoutTime, badPwdCount, LastBadPasswordAttempt, AccountLockoutTime, lastLogonTimestamp | Format-List Name, LockedOut, lockoutTime, AccountLockoutTime, badPwdCount, LastBadPasswordAttempt, lastLogonTimestamp
Çıktı
Name                   : Deniz Aksoy
LockedOut              : False
lockoutTime            : 134368049829102598
AccountLockoutTime     : 18.10.2026 16:49:42
badPwdCount            : 3
LastBadPasswordAttempt : 18.10.2026 16:49:42
lastLogonTimestamp     :

LockedOut False oldu, ama lockoutTime eski değerinde kaldı. Aynı hesap için iki araç iki farklı cevap verdi ve fark ancak ilk başarılı girişte kapandı:

Hesabın durumuLockedOutlockoutTimeSearch-ADAccount -LockedOutKilitli hesaplar sorgusu
Kilit sürerkenTruekilidin anılistelerlisteler
Süre dolduktan sonraFalsekilidin anı, değişmedilistelemezlisteler
İlk başarılı girişten sonraFalse0listelemezlistelemez

Sorgudaki her satırı açıp Account sekmesine bakın. Kilit gerçekse sekme bunu yazar, sonraki bölümde gösterdiğimiz gibi.

Kilidi Açmak

Kaynak belliyse kilit açılır. ADUC’ta (Win + R → dsa.msc) kilit, hesabın Properties → Account sekmesinde görünür ve oradan açılır: Unlock account. This account is currently locked out on this Active Directory Domain Controller. kutusu işaretlenir ve Apply’a basılır.

ADUC'ta Burak Celik Properties penceresinin Account sekmesi: Unlock account kutusu ve This account is currently locked out on this Active Directory Domain Controller açıklaması kırmızı çerçeveyle işaretli
Kilitli hesabın Account sekmesi. Kutunun yanındaki "currently locked out" cümlesi kilidin gerçek olduğunu söylüyor.

Kutunun yanındaki cümle önemlidir. Kilit süresi dolduktan sonra açılan sekmede kutu yine görünür, ama yanında “currently locked out” cümlesi yoktur. burak.celik’in kilidi sürerken kutuyu işaretleyip Apply’a bastım: lockoutTime ve badPwdCount 0’a döndü, LastBadPasswordAttempt ise son yanlış denemenin saatinde, 18:16:52’de kaldı. Security log’una 4767 olayı düştü: kilidi açan t0.ilker.pehlivan, hedef burak.celik.

Kilit Reset Password penceresinden de açılır. Hesap kilitliyken pencerede Account Lockout Status on this Domain Controller: Locked out yazdı ve Unlock the user’s account kutusu kendiliğinden işaretli geldi. Komutla:

PowerShell
Unlock-ADAccount burak.celik

Kilidi açmasanız hesap kilit süresi dolunca, lab’da 15 dakika sonra, kendiliğinden açılır. Sayacın ve kendiliğinden açılmanın ayrıntısı password policy yazısında.

Attribute Editor: Formda Olmayan Alanlar

Kilidin, son girişin ve parola tarihinin ham değerleri Properties penceresinin sekmelerinde yoktur, Attribute Editor sekmesinde durur. Sekme yalnız View → Advanced Features açıkken görünür. Liste fabrika ayarında boş alanlarla birlikte gelir. Filter → Show only attributes that have values listeyi dolu alanlara indirir.

Lab’da deniz.aksoy’un sekmesini iki kez okudum. Hiç oturum açmamış ve kilitliyken badPwdCount 3, lockoutTime dolu, lastLogon (never), logonCount 0’dı ve lastLogonTimestamp satırı hiç yoktu. İlk doğru girişten sonra tablo değişti:

ADUC'ta Deniz Aksoy Properties penceresinin Attribute Editor sekmesi: lastLogon ve lastLogonTimestamp 18.10.2026 17:06:31, lockoutTime 0 ve logonCount 1 satırları kırmızı çerçeveyle işaretli
İlk girişten sonra iki son giriş alanı aynı saniyeyi gösteriyor, kilit alanı sıfırlanmış. İki alanın farkı zamanla açılır.
  1. lastLogon ve lastLogonTimestamp: ikisi de 17:06:31. Microsoft’un Last-Logon şema sayfasına göre lastLogon replike edilmez ve her domain controller’da ayrı tutulur. lastLogonTimestamp replike edilir ama her girişte değil, 9-14 günde bir güncellenir. İlk girişte ikisi aynı değeri aldı.
  2. lockoutTime: 0. Başarılı giriş kilit alanını sıfırladı.
  3. logonCount: 1.
  4. userAccountControl: 0x200 = (NORMAL_ACCOUNT), yani 512, açık normal kullanıcı.

Bu sekmeyi okumak için açın, yazmak için formu kullanın. Edit düğmesi alana doğrudan değer yazar ve formun yaptığı denetimlerin hiçbirini yapmaz.

Bilgisayar Hesabı: Reset Account ve LAPS

Bilgisayar hesabının sağ tık menüsü kullanıcınkine benzer, ama Reset Password… yerine Reset Account taşır. Lab’da Tier 2\Ankara\Bilgisayarlar OU’sundaki ankmuh01’in menüsünü açtım.

ADUC'ta Ankara Bilgisayarlar OU'sundaki ankmuh01 bilgisayar hesabının sağ tık menüsü: Add to a group, Disable Account, Reset Account, Move ve Manage, Reset Account kırmızı çerçeveyle işaretli
Bilgisayar hesabında parola sıfırlama yerine Reset Account var. Formatlanan bilgisayar bu maddeyle aynı nesneye geri katılır.

Bilgisayar tarafında her hafta üç iş gelir ve üçünün de kendi yazısı var:

  1. Formatlanan bilgisayarı aynı adla yeniden katmak: nesne silinmez, Reset Account ile sıfırlanır ve makine eski OU’suna, eski GPO’larına döner. Adımları ve KB5020276 kuralını domain’e bilgisayar ekleme yazısında ölçtük.
  2. Yerel yönetici parolasını okumak: bilgisayarın Properties penceresindeki LAPS sekmesi parolanın son geçerlilik tarihini, hesabın adını (yerelyonetici) ve Show password düğmesini gösterir. Parolanın kimde, hangi yetkiyle okunduğunu LAPS yazısında ölçtük.
  3. Bir ayarın gelip gelmediğini doğrulamak: kullanıcının oturumunda gpresult /r hangi GPO’nun geldiğini, /h raporu ayarı hangi GPO’nun koyduğunu söyler. GPO yönetimi yazısında anlattık.

Helpdesk’in Gözünden: Aynı İşler RSAT ile

Helpdesk aynı ADUC’u kendi bilgisayarında, kendi hesabıyla ve yalnız devredilen işler için kullanır. Konsol yetkiyi menüde değil, işin sonunda sınar. Menü yapamayacağınız işleri de gösterir, ret OK ya da Apply’a bastığınızda gelir.

Lab’da Ankara helpdesk’i ayse.demir, RSAT kurulu bir Windows 11 istemcide kendi oturumunu açtı. GG_USER_ANK_IT üzerinden iki devir grubunun üyesi:

  1. DL_ANK_PAROLA_RW: Tier 2\Ankara\Hesaplar’daki kullanıcılarda parola sıfırlama, pwdLastSet ve lockoutTime yazma.
  2. DL_ANK_LAPS_R: Tier 2\Ankara\Bilgisayarlar’da LAPS parolasını okuma.

Bu devrin nasıl verildiğini Active Directory delegation yazısında anlattık. Advanced Features onun konsolunda fabrika ayarında, yani kapalıydı.

ayse.demir'in RSAT ile açtığı ADUC'ta Deniz Aksoy'un sağ tık menüsü: Add to a group, Disable Account, Reset Password ve Move görünüyor, Disable Account kırmızı çerçeveyle işaretli
Helpdesk'in menüsünde Disable Account da var, ama hesabı kapatma yetkisi yok. Menü yetkiyi sınamıyor, ret işin sonunda geliyor.

ayse.demir’in denediği işler ve aldığı cevaplar:

İşHedefSonuç
Unlock account + Applydeniz.aksoy, Ankaraaçıldı, ekranda mesaj yok, dc01’de 4767
Reset Password…deniz.aksoy, AnkaraThe password for Deniz Aksoy has been changed.
Disable Accountdeniz.aksoy, AnkaraWindows cannot disable object Deniz Aksoy because: Insufficient access rights to perform the operation.
Member Of → Add… + ApplyGG_USER_ANK_ITAdd… açık geldi, Apply’da You do not have permission to modify the group ...
NewTier 2\Ankara\Hesaplarmenüde New maddesi yok
Reset Password…mert.kaya, İzmirWindows cannot complete the password change for Mert Kaya because: Access is denied.
Reset Password…burak.celik, Ankara’nın Pasif Hesaplar OU’suWindows cannot complete the password change for Burak Celik because: Access is denied.
LAPS sekmesiankmuh01, Ankarasekme dolu, Show password ve Copy password açık

Tabloda iki şey dikkat ister. Kilit açmada ADUC başarı mesajı vermedi, Apply düğmesi soldu ve sekme currently locked out yazmaya devam etti. Kilidin kalktığını pencereyi kapatıp yeniden açarak ya da dc01’deki 4767 olayından görürsünüz. İkincisi, devir yalnız Hesaplar OU’sunu kapsıyor, bu yüzden aynı lokasyonun Pasif Hesaplar OU’sundaki hesap da reddedildi.

Reddin bir ön işareti var. Yetki olmayan OU’da Reset Password penceresi açılır, ama User must change password at next logon kutusu soluk gelir, çünkü helpdesk’in o hesapta pwdLastSet yazma izni yoktur.

ayse.demir'in ADUC'unda İzmir Hesaplar OU'sundaki Mert Kaya için Reset Password penceresi: parola alanları dolu, User must change password at next logon kutusu soluk ve kırmızı çerçeveyle işaretli
İzmir'deki kullanıcıda kutu soluk geliyor. Pencere açılıyor, ama OK'a basınca sıfırlama reddediliyor.

Reddedilen denemeler de iz bıraktı. dc01’in Security log’unda İzmir ve Pasif Hesaplar denemeleri için birer 4724 vardı, Keywords alanında Audit Failure, Subject alanında ayse.demir. Hedef hesabın adı boştu, yalnız SID’i yazıyordu. Başarılı sıfırlama ise Audit Success olarak düştü. Helpdesk’in devrinin dışına taşan denemeleri bu yüzden 4724 olaylarını Audit Failure ile süzerek bulursunuz.

Günün Sonunda: Active Directory Kontrol Listesi

Bir hesabın gün içinde geçebileceği durumlar ve her geçişin log’a yazdığı olay, lab’daki burak.celik turunda şöyle sıralandı:

burak.celik hesabının lab'daki yaşam döngüsü ve her geçişin domain controller'ın Security log'una yazdığı olay. Hesap New User ile açıldı, olay 4720. Açıkken parolası sıfırlandı, olay 4724. Üç yanlış parolayla kilitlendi, olay 4740, Unlock ile açıldı, olay 4767. Disable Account ile kapatıldı, olay 4725, ve Pasif Hesaplar OU'suna taşındı, taşıma olay yazmadı. Delete ile silindi, olay 4726, ve Deleted Objects konteynerine geçti. ADAC'ta Restore ile geri geldi: aynı SID, aynı gruplar, yine kapalı. Geri alma da olay yazmadı. Kilitli currently locked out Açık New User · 4720 Kapalı Pasif Hesaplar · 514 Silindi Deleted Objects · 180 gün 4740 Unlock · 4767 Disable 4725 Delete 4726 Restore (ADAC): olay yok, aynı SID ve gruplar Reset · 4724 Taşıma ve Restore olay yazmadı. Öbür her geçişin kanıtı Security log'unda. burak.celik hesabının lab'daki yaşam döngüsü ve her geçişin domain controller'ın Security log'una yazdığı olay. Hesap New User ile açıldı, olay 4720. Açıkken parolası sıfırlandı, olay 4724. Üç yanlış parolayla kilitlendi, olay 4740, Unlock ile açıldı, olay 4767. Disable Account ile kapatıldı, olay 4725, ve Pasif Hesaplar OU'suna taşındı, taşıma olay yazmadı. Delete ile silindi, olay 4726, ve Deleted Objects konteynerine geçti. ADAC'ta Restore ile geri geldi: aynı SID, aynı gruplar, yine kapalı. Geri alma da olay yazmadı. Kilitli currently locked out Açık New User · 4720 Kapalı Pasif Hesaplar · 514 Silindi Deleted Objects · 180 gün 4740 Unlock · 4767 Disable · 4725 Delete · 4726 Restore olay yok, aynı SID Reset · 4724 Taşıma ve Restore olay yazmadı. Öbür geçişler Security log'unda.
Hesap açıldı, kilitlendi, açıldı, kapatıldı, silindi ve geri geldi. Her ok bir konsol işi, Restore dışında her biri dc01'de bir olay numarası.

Gün kapanırken beş kontrol bu olayların izini toplar. İlk üçü ADUC’taki kayıtlı sorgulardır:

  1. Kilitli hesap kaldı mı? Kilitli hesaplar sorgusu boş dönmeli. Dolu satırın Account sekmesinde “currently locked out” yazıyorsa kilit gerçektir, kaynağı 4740’ta aranır.
  2. Kapatılan hesaplar doğru mu? Kapali hesaplar listesi ayrılan personelle örtüşmeli. Guest ve krbtgt bu listede durur.
  3. Kimse kullanmayan hesap var mı? Son giriş günü sorgusundan çıkan hesap, LastLogonDate ile doğrulandıktan sonra kapatılır.
  4. Silinen bir şey var mı? ADAC’ta Deleted Objects konteynerinde bugün silinenler. Yanlışlıkla silinen varsa saklama süresi dolmadan geri alınır.
  5. Değişiklikler kayıtlı mı? Günün işlerinin 4720, 4724, 4725, 4726, 4728 ve 4767 olayları Security log’unda durmalı. Helpdesk’in reddedilen denemeleri de orada 4724 Audit Failure olarak durur.

Sonuç: Günlük İş Konsolda Yapılır, Kanıtı Log’da Durur

Active Directory’nin günlük kullanımı birkaç pencere ve birkaç tıklamadır, asıl iş o tıklamanın sonucunu doğrulamaktır. Lab’da beklenenden farklı çıkan şeyler:

  1. Üçüncü yanlış parolada ekran kilidi söylemedi. Kullanıcı yalnız “parola yanlış” gördü, domain controller hesabı kilitlemişti.
  2. Kilitli hesap ilk denemede önbellekteki credential ile oturum açtı. Giriş Logon Type 11 olarak yazıldı, Kerberos bileti yoktu ve ikinci deneme reddedildi. Kapatılan hesap ise iki denemede de girmedi.
  3. Süresi dolan kilit lockoutTime’da kaldı. Kilitli hesaplar sorgusu hesabı listelemeye devam etti, ilk başarılı giriş alanı sıfırladı.
  4. Copy kapalı şablonun kapalı işaretini taşıdı, ilk girişte parola değişimini taşımadı. İkisi de ikinci sayfada elle düzeltilir.
  5. ADUC silinen nesneyi göstermedi. Geri alma ADAC’ta yapıldı, ne taşıma ne geri alma Security log’una olay yazdı.
  6. Helpdesk’in menüsü yapamayacağı işleri de gösterdi. Ret işin sonunda geldi ve reddedilen sıfırlama 4724 Audit Failure olarak kayda geçti.

Girişteki benzetmeye dönersek: ön büronun vardiyası check-in, kart kodlama, kilitlenen kapı, check-out ve kayıp eşya dolabıdır. Ama misafirin kapıdan girmesi kaydın doğru olduğunu kanıtlamaz, vardiya defteri kanıtlar. Active Directory’de o defter domain controller’ın Security log’udur. Bu lab’da defter taşımayı ve geri almayı yazmadı, bu yüzden defterin hangi sütunları tuttuğunu bilmek de vardiyanın işidir.

Bu yazı Active Directory rehberimizin günlük yönetim adımıdır. Sıradaki adım bu işleri yapan hesapları ve domain controller’ı korumaktır, onu Active Directory güvenlik sıkılaştırması yazısında anlattık.

Active Directory Kullanımı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kilidi tetikleyen yanlış parola hala bir yerden geliyordur. Domain controller'ın Security log'undaki 4740 olayının Caller Computer Name alanı o makinenin adını, 4771 olaylarının Client Address alanı da IP adresini verir. Lab'da kilitlenen burak.celik için iki alan da aynı istemciyi, ANKMUH01'i gösterdi. Kaynak düzeltilmeden açılan kilit, o makine eski parolayla denemeye devam ettikçe eşik dolunca yeniden kapanır. Lab'daki eşik 3 denemeydi.
Önce devre dışı bırakın, silmeyi sonraya bırakın. Microsoft da hesabı silmeden önce kapatmayı en iyi uygulama olarak yazar. Kapalı hesap yeni oturum açamaz, ama grup üyelikleri ve kimliği durur, gerektiğinde tek tıkla açılır. Lab'da kapatılan hesabı Pasif Hesaplar OU'suna taşıyıp açıklamasına ayrılış tarihini yazdık. Silinen hesap Recycle Bin açıksa geri gelir, ama saklama süresi sınırlıdır: lab domain'inde bu süre 180 gündü.
Recycle Bin açıksa ve saklama süresi dolmadıysa alırsınız. ADUC silinen nesneleri göstermez, geri alma Active Directory Administrative Center'da yapılır: Deleted Objects konteynerinde kullanıcı seçilir ve Restore'a basılır. Lab'da geri gelen hesap eski OU'suna döndü, SID'i ve GUID'i aynı kaldı, GG_USER_ANK_MUH üyeliği ve açıklaması da geri geldi. Silinmeden önce kapalıysa yine kapalı gelir.
Sıfırlatabilirsiniz. Kullanıcıların durduğu OU'da parola sıfırlama ve kilit açma görevi bir Domain Local gruba devredilir, helpdesk o grubun üyesi olur ve işi kendi bilgisayarındaki RSAT konsolundan yapar. Lab'da Ankara helpdesk'i bu yetkiyle Ankara'daki kullanıcının parolasını sıfırladı ve kilidini açtı. Hesabı kapatmak, gruba üye eklemek, yeni kullanıcı açmak ve İzmir'deki kullanıcının parolasını sıfırlamak reddedildi.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Active Directory Rehberi: Mimari, Kurulum ve Yönetim

Active Directory nedir, nasıl kurulur ve yönetilir? Sunucudan güvenliğe on dokuz adımlık kontrol listesi, her adım lab'da ölçülen kendi yazısına bağlı.

19 dk okuma

Active Directory Kurulum Hizmeti: Domain Altyapısı

Kurumsal domain altyapısı kurulumu: domain adı, DC sayısı, OU ve GPO temelinin doğru kurulması, mevcut yapıdan geçiş ve devir. Anahtar teslim kuruyoruz.

10 dk okuma

Domain Controller Yükseltme: Windows Server 2025'e Geçiş

Domain controller yükseltme yanına yeni DC ekleyerek yapılır: Windows Server 2025 DC ekleme, adprep, FSMO devri, demote, DNS kalıntıları ve functional level.

30 dk okuma

Active Directory İsimlendirme Standardı: PC, Grup ve GPO

Active Directory isimlendirme standardı: bilgisayar, sunucu, kullanıcı, grup, GPO, OU ve yazıcı için kalıp, kod tablosu ve lab'da ölçülen yeniden adlandırma.

39 dk okuma

Active Directory Password Policy: Parola ve Hesap Kilitleme

Active Directory password policy: parola kuralı, hesap kilitleme ve Fine-Grained Password Policy. NIST'in önerisi ve Windows Server 2025 lab'ında ölçülenler.

15 dk okuma

Active Directory Sağlık Kontrolü: dcdiag ve repadmin

Active Directory sağlık kontrolü dcdiag ve repadmin ile: hangi test neye bakar, kapalı DC çıktıda nasıl görünür, SYSVOL ve saat kontrolü, günlük betik.

23 dk okuma