Kurumsal Network Kurulumu

DNSSEC Nedir, Nasıl Çalışır? DS Kaydı ve Doğrulama

DNSSEC nedir? RRSIG, DNSKEY ve DS kayıtları, kökten gelen güven zinciri, imza tutmayınca dönen SERVFAIL ve alan adında DNSSEC'in nasıl aktif edildiği.

İlker Pehlivan

DNSSEC, DNS cevaplarına dijital imza ekleyen ve imzası tutmayan cevabı reddettiren güvenlik eklentisidir. Çalışması için üç halka birlikte kurulur: alan adının DNS sağlayıcısı zone’u imzalar, kayıt firması DS kaydını üst zone’a iletir ve soruyu soran çözümleyici imzayı doğrular. 21 Ekim 2026’da sorguladığım alan adlarının çoğunda bu zincir yoktu. Kendi alan adlarımızda da, google.com, microsoft.com ve amazon.com’da da DNSSEC kapalıydı. DNSSEC kendiliğinden gelmez, her halkası bilerek açılır.

DNS nedir yazısında DNS’in sorana bir cevap verdiğini, ama o cevabın gerçekten yetkili sunucudan geldiğini kanıtlamadığını anlatmıştık. DNSSEC bu boşluğu kapatır. Bu yazı boyunca onu bir bankanın çek ödemesine benzeteceğiz. Gişedeki memur çeki ödemeden önce üzerindeki imzayı şirketin imza sirküleriyle karşılaştırır. Sirküleri tanır, çünkü onu noter onaylamıştır. İmza tutmuyorsa çek ödenmez.

Yüksek pencereli bir banka salonu: ortada ahşap parmaklıklı uzun gişe tezgahı, solda tezgahın önünde durup gişe penceresinden çeki uzatan müşteri, sağda tezgahın arkasında oturan, önündeki açık imza defterine bakan memur ve defterin yanında yuvarlak bir mühür izi
Gişe çeki ödemeden önce imzayı onaylı sirkülerle karşılaştırır. DNSSEC'te çözümleyici de cevabı ödemeden önce imzasını üst zone'un onayladığı anahtarla karşılaştırır.

Aşağıda önce DNSSEC’in hangi sorunu çözdüğünü ve neyi çözmediğini, sonra kullandığı kayıtları ve bu kayıtların kökten alan adına uzanan zincirini anlatıyoruz. Ardından bir alan adında DNSSEC’in açık olup olmadığını iki komutla ölçüyor, imzası bozuk bir alan adının çözümleyicide neye dönüştüğünü görüyor ve DNSSEC’in nasıl aktif edildiğine geçiyoruz. Kendi alan adınızın durumunu hemen öğrenmek istiyorsanız doğrudan kontrol komutlarına atlayabilirsiniz. Bu yazı kurumsal network kurulumu hizmetimizin isim çözümleme katmanına odaklanır.

DNSSEC Nedir, Hangi Sorunu Çözer?

DNSSEC (Domain Name System Security Extensions), DNS’e kaynak doğrulama ve bütünlük ekleyen eklentiler kümesidir. Temel tanımı Mart 2005 tarihli üç belgededir: kavramlar RFC 4033, kayıtlar RFC 4034, protokol değişiklikleri RFC 4035. İmzalı bir cevabı doğrulayan çözümleyici iki şeyi kanıtlar: cevap o alan adının sahibinin anahtarıyla imzalanmıştır ve yolda tek harfi değişmemiştir.

Çözdüğü sorun DNS’in doğuştan taşıdığı bir boşluktur. Çözümleyici bir soru sorar ve gelen uygun ilk cevabı kabul eder. O cevabı gerçek yetkili sunucunun gönderdiğini protokol kanıtlamaz. Önbellek zehirlenmesi bu boşluktan beslenir. Sahte cevap önbelleğe girer ve TTL süresi boyunca o çözümleyiciye soran herkese dağıtılır.

Örnekteki bankada bu, gişenin imzaya hiç bakmadan çek ödemesidir. Çek doğru şirketin adını taşır, tutarı düzgün yazılmıştır ve sahtedir. DNSSEC’le gişe her çekte imzaya bakar.

DNSSEC’in değeri, sahte bir cevabın bedeliyle büyür. Bir ödeme sayfasının ya da müşteri portalının adı sahte bir adrese çözülürse zarar doğrudan paradır. Ölçümde imzalı çıkan alan adları da bu taraftaydı: paypal.com, cloudflare.com, verisign.com ve icann.org. Tanıtım sitesi ve kurumsal mail kullanan bir şirkette ise ilk iş DNSSEC değil, alan adını ve DNS panelini korumaktır. DNSSEC panele giren birine karşı hiçbir şey yapmaz.

DNSSEC Neyi Korumaz?

DNSSEC’in sınırları RFC 4033’te açıkça yazılıdır ve dördü kurumsal kararı doğrudan etkiler:

  1. Gizlilik sağlamaz. RFC 4033 bölüm 12 bunun bilinçli bir tasarım kararı olduğunu söyler. Soru da cevap da açık metin olarak taşınır. Soruyu yolda gizleyen DoH ve DoT’dir, onlar da cevabın kaynağını kanıtlamaz.
  2. Servis dışı bırakma saldırısını durdurmaz. Aynı belgenin 4. bölümü bunu ayrıca yazar.
  3. Panele girenin yazdığı kaydı da imzalar. DNS sağlayıcınızın hesabına giren biri kaydı değiştirirse sağlayıcı yeni kaydı imzalar ve çözümleyici onu geçerli sayar. Bu yüzden alan adı güvenliği DNSSEC’ten önce gelir.
  4. Son adımı korumaz. Bilgisayarınızdaki DNS istemcisi imzayı kendisi doğrulamaz, çözümleyicinin kararına güvenir. RFC 4033 bölüm 7 bu yüzden istemci ile çözümleyici arasındaki hattın ayrıca korunmasını ister.

DNSSEC Kayıtları: RRSIG, DNSKEY ve DS

DNSSEC, DNS’e yeni kayıt türleri ekleyerek çalışır ve mekanizmanın taşıyıcısı üç kayıttır. Üçü de RFC 4034’te tanımlıdır. Tablonun son sütunu her kaydın çek benzetmesindeki karşılığını veriyor:

KayıtAçılımıNerede dururNe taşırBankadaki karşılığı
RRSIGResource Record SignatureAlan adının kendi zone’unda, imzaladığı kaydın yanındaBir kayıt kümesinin imzası, imzanın başlangıç ve bitiş zamanı, imzayı atan anahtarın etiketiÇekin üzerindeki imza
DNSKEYDNS KeyAlan adının kendi zone’undaİmzayı doğrulayacak açık anahtarŞirketin imza sirküleri
DSDelegation SignerBir üst zone’da, .com alan adı için .com zone’undaAlt zone’un anahtarının hash’iSirkülerin noterdeki onay kaydı

İmzanın kendisi dijital imzanın bilinen mekanizmasıdır. DNS sağlayıcısı kayıt kümesinin hash’ini gizli anahtarla imzalar, çözümleyici imzayı DNSKEY’deki açık anahtarla doğrular. Gizli anahtar hiçbir zaman DNS’e yazılmaz, sağlayıcının elinde kalır. Zone’u okuyan herkes imzayı doğrulayabilir, ama kimse yeni bir imza üretemez.

DNSKEY kayıtlarındaki Flags alanı iki anahtarı ayırır. 257 değerini taşıyan anahtar KSK’dır (Key Signing Key): yalnız anahtar listesini imzalar ve DS kaydı onun hash’idir. 256 değerini taşıyan ZSK’dır (Zone Signing Key) ve zone’daki öbür kayıtları imzalar. Ayrımın sebebi bakımdır. ZSK yenilendiğinde iş kendi zone’unuzda biter, KSK yenilendiğinde DS kaydı üst zone’da da güncellenir.

Dördüncü bir aile, NSEC ve NSEC3, var olmayan bir adın gerçekten olmadığını kanıtlar. Böylece sahte bir “böyle bir ad yok” cevabı da reddedilebilir.

DNSSEC Nasıl Çalışır? Kökten Alan Adına Güven Zinciri

DNSSEC’te güven yukarıdan aşağı akar. Her zone kendi anahtarını bir üst zone’daki DS kaydıyla kanıtlar ve zincir, çözümleyicinin baştan tanıdığı tek anahtarda biter. Zincirin durakları bir DNS sorgusunun izlediği yolun aynısıdır: kök, TLD ve yetkili sunucu. DNSSEC o yola her durakta bir imza kontrolü ekler. Bir çözümleyici cloudflare.com’un adresini doğrularken şu adımları atar:

  1. cloudflare.com’un A kaydını ve yanındaki RRSIG’i alır.
  2. İmzayı cloudflare.com’un DNSKEY kaydındaki anahtarla doğrular.
  3. O anahtarın gerçek olduğunu .com zone’undaki DS kaydıyla kontrol eder: DS, anahtarın hash’iyle eşleşmelidir.
  4. .com’un DS kaydına güvenmek için aynı işi bir üst katta yapar ve .com’un anahtarını kökteki DS kaydıyla doğrular.
  5. Kökün anahtarını hiçbir yere sormaz. O anahtar çözümleyiciye baştan yüklenmiştir ve adı trust anchor’dır (güven çapası).
DNSSEC güven zinciri, soldan sağa dört durak. Çözümleyici kökün anahtarını baştan bilir: trust anchor, KeyTag 38696. Kök zone .com için bir DS kaydı tutar ve bu DS .com'un anahtarının hash'idir. .com zone'u cloudflare.com için DS kaydı tutar, KeyTag 2371, bu da cloudflare.com'un anahtarının hash'idir. cloudflare.com'un anahtarı A kaydının yanındaki RRSIG imzasını doğrular ve cevap doğrulanmış olur. Alt satırda sistemkusu.com var: .com bu alan adı için DS tutmaz, zincir orada biter ve cevap imzaya bakılmadan, insecure olarak kabul edilir. Her DS, bir alttaki zone'un anahtarına kefildir Çözümleyici kök (.) .com cloudflare.com trust anchor 38696 DNSKEY 38696 DS: com DNSKEY DS: cloudflare.com DNSKEY 257, 256 A + RRSIG baştan yüklü KeyTag 2371 cevap doğrulandı tanır DS = hash DS = hash DS yok sistemkusu.com imzaya bakılmaz Çözümleyici yalnız kökün anahtarını bilir, gerisini her durakta bir üstteki DS ile doğrular. Alt satır imzasız alan adıdır: .com DS tutmadığı için zincir orada biter ve cevap insecure olarak kabul edilir. DNSSEC güven zinciri, yukarıdan aşağı dört durak. Çözümleyici kökün anahtarını baştan bilir: trust anchor, KeyTag 38696. Kök zone .com için bir DS kaydı tutar ve bu DS .com'un anahtarının hash'idir. .com zone'u cloudflare.com için DS kaydı tutar, KeyTag 2371, bu da cloudflare.com'un anahtarının hash'idir. cloudflare.com'un anahtarı A kaydının yanındaki RRSIG imzasını doğrular ve cevap doğrulanmış olur. Yanda sistemkusu.com var: .com bu alan adı için DS tutmaz, zincir orada biter ve cevap imzaya bakılmadan, insecure olarak kabul edilir. Her DS, bir alttaki zone'un anahtarına kefildir Çözümleyici kök (.) .com cloudflare.com trust anchor 38696 DNSKEY 38696 DS: com DNSKEY DS: cloudflare.com 2371 DNSKEY 257, 256 A + RRSIG baştan yüklü tanır DS = hash DS = hash DS yok sistemkusu.com imzaya bakılmaz cevap doğrulandı Çözümleyici yalnız kökün anahtarını bilir, gerisini her durakta bir üstteki DS ile doğrular. İmzasız alan adında .com DS tutmaz, zincir orada biter ve cevap insecure olarak kabul edilir.
Örnekteki bankada her ok bir onaydır: noter sirküleri, sirküler imzayı onaylar. Alt satırdaki alan adının sirküleri yoktur, gişe çeki imzaya bakmadan öder.

Örnekteki bankada gişe imzayı sirkülerle, sirküleri noterin onay kaydıyla karşılaştırır. Noterin yetkisini ise sorgulamaz, çünkü noterliğe baştan güvenir. Trust anchor bu baştan güvendir. Gişe imzayı gözle karşılaştırır ve iyi bir taklit gözden kaçabilir. Çözümleyici imzayı matematikle doğrular ve gizli anahtar olmadan geçerli bir imza üretilemez.

Zincirin iki halkasının farklı sunucularda durduğunu doğrudan görebilirsiniz. cloudflare.com’un DS kaydını .com’un sunucusuna, DNSKEY kaydını Cloudflare’in kendi nameserver’ına sordum:

PowerShell
Resolve-DnsName cloudflare.com -Type DS -Server a.gtld-servers.net | Where-Object Section -eq 'Answer'
Resolve-DnsName cloudflare.com -Type DNSKEY -Server ns3.cloudflare.com
Çıktı
Name                                     Type   TTL   Section    KeyTa Algorithm      DTyp Digest
                                                                 g                    e
----                                     ----   ---   -------    ----- ---------      ---- ------
cloudflare.com                           DS     86400 Answer     2371  13             2    {50, 153, 104, 57...}

Name                                     Type   TTL   Section    Flags  Protocol Algorithm      Key
----                                     ----   ---   -------    -----  -------- ---------      ---
cloudflare.com                           DNSKEY 3600  Answer     257    DNSSEC   13             {153, 219, 44, 193..
                                                                                                .}
cloudflare.com                           DNSKEY 3600  Answer     256    DNSSEC   13             {160, 147, 17, 17...
                                                                                                }

Çıktıda bakılacak yerler şunlardır:

  1. DS kaydı .com’un sunucusundan geldi. KeyTag değeri 2371, algoritması 13. Bu kayıt Cloudflare’in sunucusunda değil, bir üst zone’da duruyor.
  2. DNSKEY listesinde iki anahtar var. Flags değeri 257 olan KSK, 256 olan ZSK’dır. .com’daki DS kaydı KSK’nın hash’idir.
  3. İki halkayı birbirine bağlayan şey hash’tir. Çözümleyici KSK’nın hash’ini hesaplar ve .com’daki DS ile karşılaştırır. Tutarsa .com bu anahtara kefil olmuştur.

Kök Anahtarı 11 Ekim 2026’da Değişti

Zincirin en üstündeki kök anahtarı yıllarca aynı kalır, ama sonsuza kadar kalmaz. Alan adı sisteminin kökünü yöneten kuruluş ICANN’in duyurusuna göre kök zone 11 Ekim 2026’dan itibaren yalnız KSK-2024 adlı yeni anahtarı kullanıyor. Kökün anahtar listesini imzalayan anahtarı sordum:

PowerShell
Resolve-DnsName . -Type DNSKEY -DnssecOk -Server 8.8.8.8 | Where-Object QueryType -eq 'RRSIG' | Format-List Name,TypeCovered,Algorithm,KeyTag,Signer,Signed,Expiration
Çıktı
Name        : .
TypeCovered : DNSKEY
Algorithm   : 8
KeyTag      : 38696
Signer      : .
Signed      : 11.10.2026 00:00:00
Expiration  : 1.11.2026 00:00:00

KeyTag değeri 38696, yani KSK-2024’tür ve imzanın başlangıcı 11 Ekim 2026’dır. Kök anahtarlarını ICANN adına yayımlayan IANA’nın kök anahtar dosyası iki geçerli anahtar listeliyor: 2017’de yayımlanan 20326 ve yeni 38696. ICANN’in aynı duyurusu, trust anchor listesinde yeni anahtar bulunmayan bir çözümleyicinin bütün DNS çözümlemesini kaybedeceğini söylüyor. Kurumda doğrulama yapan bir DNS sunucusu varsa listesinde 38696’nın olup olmadığına bakmak bu ayın işidir.

Alan Adında DNSSEC Açık mı? RDAP ve DS Sorgusu

Bir alan adında DNSSEC’in açık olup olmadığı herkese açık iki yerden okunur: kayıt otoritesinin RDAP kaydı ve üst zone’daki DS kaydı. İkisi de zincirin aynı halkasına, yani üst zone’un o alan adına kefil olup olmadığına bakar. RDAP, alan adlarının kayıt bilgisini veren ve WHOIS’in yerini alan sorgulama hizmetidir. .com için Verisign yayımlar:

PowerShell
$r = Invoke-RestMethod https://rdap.verisign.com/com/v1/domain/sistemkusu.com
$r.secureDNS
Çıktı
delegationSigned
----------------
           False

Aynı sorguyu 21 Ekim 2026’da on bir alan adı için çalıştırdım:

Alan adıdelegationSignedDNSSEC
sistemkusu.com ve iki alan adımız dahaFalsekapalı
google.com, microsoft.com, amazon.com, github.comFalsekapalı
cloudflare.com, paypal.com, verisign.com, icann.orgTrueaçık

İmzasız olmak bir alan adını bozuk yapmaz. Doğrulayan çözümleyici imzasız bir alan adının cevabını olduğu gibi kabul eder, çünkü üst zone o alan adı için DS kaydı vermemiştir ve kontrol edilecek bir anahtar yoktur. RFC 4033 bu durumu “insecure” diye adlandırır. Örnekteki bankada bu, imza sirküleri hiç olmayan bir şirketin çekinin imzaya bakılmadan ödenmesidir. Gerçek bir banka bunu yapmaz, DNS’te ise varsayılan budur.

DS Kaydını ve İmzayı Resolve-DnsName ile Görmek

RDAP kayıt otoritesinin veritabanını okur. Aynı bilgiyi DNS’in kendisinden de alabilirsiniz. Önce DS kaydını iki alan adı için sordum:

PowerShell
Resolve-DnsName cloudflare.com -Type DS -Server 8.8.8.8
Resolve-DnsName sistemkusu.com -Type DS -Server 8.8.8.8
Çıktı
Name                                     Type   TTL   Section    KeyTa Algorithm      DTyp Digest
                                                                 g                    e
----                                     ----   ---   -------    ----- ---------      ---- ------
cloudflare.com                           DS     18190 Answer     2371  13             2    {50, 153, 104, 57...}

Name                        Type TTL   Section    PrimaryServer               NameAdministrator           SerialNumber
----                        ---- ---   -------    -------------               -----------------           ------------
com                         SOA  900   Authority  a.gtld-servers.net          nstld.verisign-grs.com      1792605651

İmzalı alan adı bir DS satırı döndürüyor. İmzasız alan adında ise cevap boş geliyor ve Authority bölümünde yalnız .com’un SOA satırı görünüyor. .com bu alan adı için DS tutmuyor.

DS sorgusu uzantıdan bağımsız çalışır, .com.tr alan adında da aynı komut kullanılır. Uzantının kendisi imzalı olmalıdır ve Türkiye’nin uzantıları imzalı: 21 Ekim 2026’da tr. ve com.tr. için üst zone’da birer DS kaydı vardı. Yani .com.tr alan adınızda uzantı tarafında bir engel yok. Kayıt firmasının .com.tr için DS kaydı kabul edip etmediğini ise ayrıca sormanız gerekir, çünkü aşağıda anlatılan ICANN yükümlülüğü yalnız .com gibi ICANN’e bağlı uzantılar içindir.

İkinci bakış cevabın kendisidir. -DnssecOk parametresi çözümleyiciden imzaları da göndermesini ister:

PowerShell
Resolve-DnsName cloudflare.com -Type A -DnssecOk -Server 8.8.8.8
Resolve-DnsName sistemkusu.com -Type A -DnssecOk -Server 8.8.8.8
Çıktı
Name                                           Type   TTL   Section    IPAddress
----                                           ----   ---   -------    ---------
cloudflare.com                                 A      300   Answer     104.16.132.229
cloudflare.com                                 A      300   Answer     104.16.133.229

Name        : cloudflare.com
QueryType   : RRSIG
TTL         : 300
Section     : Answer
TypeCovered : A
Algorithm   : 13
LabelCount  : 2
OriginalTtl : 300
Expiration  : 22.10.2026 19:01:13
Signed      : 20.10.2026 17:01:13
Signer      : cloudflare.com
Signature   : {135, 214, 151, 107...}

Name                                           Type   TTL   Section    IPAddress
----                                           ----   ---   -------    ---------
sistemkusu.com                                 A      1257  Answer     216.150.16.1
sistemkusu.com                                 A      1257  Answer     216.150.1.193

Çıktıda bakılacak yerler şunlardır:

  1. İmzalı alan adında A kayıtlarının altında bir RRSIG gelir. TypeCovered : A imzanın hangi kayıt kümesini kapsadığını, Signer imzayı atan zone’u söyler.
  2. Signed ve Expiration arasında yaklaşık iki gün var. İmza süreli bir belgedir. İmzalayan sistem bu süre dolmadan yeni imza üretmek zorundadır, üretmezse eski imza geçersiz olur ve doğrulayan çözümleyici cevabı reddeder.
  3. İmzasız alan adında yalnız A kayıtları gelir. RRSIG satırı yoktur.

Resolve-DnsName burada imzayı yalnız gösterir, doğrulamaz. Doğrulama çözümleyicinin işidir ve bir sonraki bölümün konusu odur.

DNSSEC Doğrulaması: İmza Tutmazsa SERVFAIL

İmzanın varlığı tek başına bir şey korumaz, onu biri doğrulamalıdır. Doğrulamayı çözümleyici yapar ve imza tutmazsa cevabı vermez. İstemciye SERVFAIL, yani sunucu hatası döner. RFC 4033 bölüm 5 bu durumu “bogus” diye adlandırır ve doğrulamayan istemciye bildirimin bu hata koduyla yapılacağını yazar.

SERVFAIL’i görmek için imzası bilerek bozulmuş bir alan adı var: dnssec-failed.org. Comcast bu alan adını 2010’da, doğrulama bozulunca ne olduğunu herkes test edebilsin diye bilerek bozdu. Google’ın çözümleyicisine sordum:

PowerShell
Resolve-DnsName dnssec-failed.org -Type A -Server 8.8.8.8
Resolve-DnsName dnssec-failed.org -Type A -Server 8.8.8.8 -DnssecCd
Çıktı
Resolve-DnsName : dnssec-failed.org : DNS server failure
...
    + FullyQualifiedErrorId : RCODE_SERVER_FAILURE,Microsoft.DnsClient.Commands.ResolveDnsName

Name                                           Type   TTL   Section    IPAddress
----                                           ----   ---   -------    ---------
dnssec-failed.org                              A      300   Answer     96.99.227.255

İlk sorgu sunucu hatasıyla döndü. İkinci sorgudaki -DnssecCd parametresi sorguya CD (Checking Disabled) işaretini koyar ve çözümleyiciden doğrulamayı atlamasını ister (RFC 4035, bölüm 3.2.2). Doğrulama atlanınca cevap geldi. Yani kayıt yerinde duruyor, çözümleyici onu bilerek vermedi. Cloudflare’in 1.1.1.1’i de aynı iki sonucu verdi.

Peki kullanıcı bu farkı görüyor mu? Görmüyor. Ekrandaki hata DNS server failure der, Türkçe Windows’ta “DNS sunucusu hatası”. DNSSEC sözcüğü hiçbir yerde geçmez. ABD’nin standartlar kurumu NIST, güvenli DNS rehberi SP 800-81r3’ün 5.2. bölümünde bu yüzden ad çözümleme arızasında doğrulayan sunucunun kayıtlarına da bakılmasını öneriyor, çünkü doğrulama hatası yalnız orada görünür.

Türkiye’de doğrulayan bir çözümleyicinin arkasındaki kullanıcıların payı düşük. Asya-Pasifik’in IP adresi kayıt kuruluşu APNIC’in ölçümüne göre 19 Ekim 2026’da Türkiye’deki kullanıcıların yüzde 19,68’i DNSSEC doğrulayan bir çözümleyici kullanıyordu. Yani alan adınızı imzalasanız bile ziyaretçilerinizin çoğunun çözümleyicisi imzaya bakmıyor. Kurumun kendi elinde olan doğrulama halkası, kendi DNS sunucusudur.

Kurumsal DNS Sunucusunda Doğrulamayı Kim Yapıyor?

Windows Server DNS, forwarder’ı doğrulama yapan bir Public DNS olsa bile, kendi trust anchor’ı yoksa istemcisine imzası bozuk cevabı veriyor. Kurumdaki bilgisayarlar soruyu Google’a değil Domain Controller’a sorar ve DNS forwarder dışarıyla onun arasında durur. Lab’daki Domain Controller’da (Windows Server 2025, forwarder’lar 1.1.1.1 ve 8.8.8.8) dnssec-failed.org’u üç durumda sordum:

Domain Controller’ın durumudnssec-failed.org sorusunun sonucu
Fabrika ayarı: forwarder’lar 1.1.1.1 ve 8.8.8.8, trust anchor yokCevap döndü: 96.99.227.255
Forwarder yok, root hints ile kendisi çözüyor, trust anchor yokCevap döndü: 96.99.227.255
Kök trust anchor eklendi, forwarder’lar yerindeDNS server failure

Sebep paket dökümünde görünüyor. İlk satırdaki fabrika ayarında Domain Controller’ın yaptıkları sırasıyla şunlardır:

  1. Soruyu 1.1.1.1’e sordu ve SERVFAIL aldı.
  2. Aynı soruyu 8.8.8.8’e sordu ve yine SERVFAIL aldı.
  3. İki forwarder’dan da kullanılabilir cevap alamadığı için root hints ile kendisi çözmeye geçti.
  4. Alan adının yetkili sunucusuna ulaştı ve cevabı aldı.
  5. Trust anchor’ı olmadığı için imzaya bakmadan cevabı istemciye verdi.

Forwarder’ın SERVFAIL’i, Windows DNS için “bu alan adı bozuk” değil “forwarder cevap vermedi” anlamına geldi. Doğrulama kararını forwarder verdi, Domain Controller o kararı yolda düşürdü. Forwarder’a doğrulama yapan bir Public DNS yazmak bu yüzden tek başına koruma değildir.

Kök trust anchor’ı eklemek iki komuttur. Değerler IANA’nın kök anahtar dosyasındaki iki geçerli anahtarın DS bilgisidir:

PowerShell
Add-DnsServerTrustAnchor -Name . -CryptoAlgorithm RsaSha256 -KeyTag 20326 -DigestType Sha256 -Digest E06D44B80B8F1D39A95C0B0D7C65D08458E880409BBC683457104237C7F8EC8D
Add-DnsServerTrustAnchor -Name . -CryptoAlgorithm RsaSha256 -KeyTag 38696 -DigestType Sha256 -Digest 683D2D0ACB8C9B712A1948B27F741219298D0A450D612C483AF444A4C0FB2B16
Get-DnsServerTrustAnchor -Name .
Çıktı
TrustAnchorName                TrustAnchorType      TrustAnchorState     TrustAnchorData
---------------                ---------------      ----------------     ---------------
.                              DNSKEY               Valid                [20326][DnsSec][RsaSha256][AwEAAaz/tAm8yTn4Mfeh...
.                              DNSKEY               Valid                [38696][DnsSec][RsaSha256][AwEAAa96jeuknZlaeSrv...

Sunucu DS olarak verilen iki değeri kökün gerçek anahtarlarıyla eşleştirdi ve onları DNSKEY trust anchor’ına çevirdi. Durum sütununda ikisi de Valid’dir. DNS Server event log’una aynı anda iki 7638 olayı düştü: The DNSKEY with the key tag 38696 at the trust point . is now a valid trust anchor. DNS Manager konsolunda aynı iki anahtar Trust Points altında görünür:

DNS Manager konsolunda Trust Points altındaki .(root) düğümü ve iki DNSKEY trust anchor satırı kırmızı çerçeveli: ikisinin de durumu Valid, algoritması RSA/SHA-256
Kökün iki anahtarı, 20326 ve 38696, Domain Controller'da geçerli trust anchor olarak duruyor.

Bundan sonra doğrulamayı Domain Controller’ın kendisi yapıyor. Paket dökümünde soruyu forwarder’a artık CD işaretiyle soruyor, alan adının, org’un ve kökün DNSKEY ve DS kayıtlarını topluyor ve imzayı kendisi kontrol ediyor. Üç sonuç ölçüldü:

  1. dnssec-failed.org artık DNS server failure döndürüyor. İstemci -DnssecCd ile doğrulamanın atlanmasını istese de sonuç değişmedi.
  2. İmzalı ve imzasız alan adları sorunsuz çözülüyor. cloudflare.com da sistemkusu.com da eskisi gibi cevap verdi.
  3. İç zone bozulmadı. Domain Controller’ın kendi adı imzasız iç zone’dan çözülmeye devam etti, çünkü sunucu o zone’un sahibidir ve cevabı kendi kayıtlarından verir.

Get-DnsServerTrustPoint çıktısındaki NextActiveRefreshTime sütunu, sunucunun kökün anahtar listesini her 24 saatte bir yeniden okuduğunu gösteriyor. Yeni bir kök anahtarının bu yenilemeyle kendiliğinden gelip gelmediğini ölçemedim, bunun için bir sonraki kök anahtar değişikliğini beklemek gerekir. Bu yüzden NIST’in önerisi geçerli kalıyor: DNS Server event log’unu izleyin ve kök anahtarı değiştiğinde trust anchor listesini kontrol edin.

DNSSEC Nasıl Olmalı? NIST’in Önerileri

NIST, Mart 2026’da yayımladığı SP 800-81r3 rehberinde DNSSEC’i iki tarafta ayrı ayrı ele alıyor: alan adını yayımlayan taraf ve cevabı doğrulayan taraf. Kurum için somut karşılıkları şunlardır:

  1. İnternete açık zone imzalanır, algoritma 13 seçilir. Bölüm 3.8.1, ECDSA’yı imzası ve anahtarı küçük olduğu için RSA’ya tercih edilir sayıyor. Ölçtüğüm imzalı alan adlarından üçü 13’ü (ECDSA P-256 ve SHA-256), verisign.com 8’i (RSA ve SHA-256) kullanıyor.
  2. İç DNS sunucusu doğrulama yapar ve trust anchor olarak kök anahtarı tutar. Bölüm 4.2.5 kök anahtarını önerir, çünkü bütün imzalı TLD’leri ve altını o doğrular.
  3. Trust anchor kendiliğinden güncellenir. Bölüm 4.2.6 elle güncellemeyi riskli sayar ve otomatik güncellemeyi açıp kayıtların izlenmesini ister. 11 Ekim 2026’daki anahtar değişikliği bu maddenin neden yazıldığını gösteriyor.
  4. Doğrulayan sunucunun saati doğrudur. Bölüm 4.3.1, imzanın başlangıç ve bitiş zamanını kontrol edebilmek için güvenilir bir saat kaynağı ister. Saat kaynağının nasıl kurulduğunu NTP nedir yazısında anlattık.
  5. İç zone imzalanmaz. Bölüm 3.8.6, bir zorunluluk yoksa iç zone’ları imzalamayı önermiyor. Gerekçelerinden biri Active Directory kuran her kurumu doğrudan ilgilendiriyor: zone’un sahibi ile çözümleyici aynı sunucuysa, sunucu yalnız kendi verisini doğrulamış olur.

DNSSEC Nasıl Aktif Edilir? DNS Sağlayıcısı ve DS Kaydı

DNSSEC’i bir alan adında açmak iki ayrı panelde yapılan iki iştir: DNS sağlayıcısı zone’u imzalar, kayıt firması DS kaydını üst zone’a iletir. İki panelin neden ayrı olduğunu DNS nedir yazısının nameserver bölümünde anlatmıştık. Sıra şudur:

  1. DNS sağlayıcısında DNSSEC’i açın. Sağlayıcı anahtarları üretir, zone’u imzalar ve size DS bilgisini gösterir.
  2. DS bilgisinin dört alanını not edin: Key Tag, Algorithm, Digest Type ve Digest. cloudflare.com’da bu dörtlü 2371, 13, 2 ve 64 karakterlik bir hash’tir.
  3. Kayıt firmasının panelinde alan adının DNSSEC ya da DS bölümüne bu dört alanı girin. DNS sağlayıcısı ile kayıt firması aynı şirketse bu adım kendiliğinden yapılabilir.
  4. Doğrulayın. RDAP’ta delegationSigned True olmalı, DS sorgusu bir DS satırı, -DnssecOk sorgusu bir RRSIG döndürmelidir.

.com gibi ICANN’e bağlı uzantılarda kayıt firması bu talebi reddedemez. ICANN’in kayıt firmalarıyla imzaladığı 2013 tarihli sözleşmenin ek işletim şartnamesi, 1. maddesinde kayıt firmasını müşterinin DNSSEC talebini kabul edip anahtar bilgisini kayıt otoritesine iletmekle yükümlü tutuyor. Panelde DS alanı yoksa talep kayıt firmasının desteğine yazılır.

Vercel DNS’te DNSSEC Açılamıyor

Kendi alan adlarımızda bu adımların ilki atılamıyor. sistemkusu.com’un DNS’i Vercel’de ve Vercel’in alan adı belgelerinde DNSSEC’i açan bir ayar yok. Vercel’in topluluk forumunda bir Vercel çalışanı 30 Ocak 2026’da DNSSEC’in Vercel nameserver’larını kullanan alan adlarında desteklenmediğini yazdı. 7 Nisan 2026’da sorulan takvim sorusuna da bir tarih veremedi.

Ölçüm aynı şeyi söylüyor. sistemkusu.com’un zone’u DNSKEY kaydı döndürmüyor, yani imzalanmamış. Bu durumda DNSSEC’in yolu, DNS’i imzalayan bir sağlayıcıya taşımaktan geçer. Kayıt firması tarafı bu kararı değiştirmez, çünkü imzalanmamış bir zone için iletilecek DS kaydı yoktur. Taşımanın sırasını ve her adımın kontrolünü nameserver değiştirme yazısında anlattık.

DNSSEC’te Sık Yapılan Hatalar

DNSSEC’in hataları sessiz değildir. Doğrulayan çözümleyicinin arkasındaki herkes için alan adı tamamen çözülmez olur. Aşağıdaki hataların her biri bu sonucu doğurur:

  1. DNS sağlayıcısı değişirken DS kaydını unutmak. Üst zone hala eski anahtara kefildir, yeni sağlayıcının imzası ya da imzasızlığı bu kefaletle çelişir. Örnekteki bankada bu, şirketin yeni imza yetkilisiyle gelmesi ama noterdeki eski sirkülerin değiştirilmemesidir.
  2. KSK’yı değiştirip DS’yi güncellememek. NIST SP 800-81r3 bölüm 3.8.1, KSK değişiminin üst zone’u da ilgilendirdiğini yazar. Sağlayıcı bunu otomatik yapmıyorsa DS kaydı kayıt firmasında elle güncellenir.
  3. İmzalayan sistemi durdurmak. İmzaların süresi kısadır, ölçtüğüm imza yaklaşık iki gün geçerliydi. İmzalama durursa süresi dolan imzayla birlikte alan adı da çözülmez olur.
  4. Doğrulayan sunucunun saatini kaydırmak. Saati yanlış bir sunucu geçerli imzayı süresi dolmuş ya da henüz başlamamış sayar.
  5. Çok kısa TTL kullanmak. NIST SP 800-81r3, imzalı kayıtlarda 30 saniye ve altındaki TTL’den kaçınılmasını ister. Önbellekler kaydı doğrulayamadan boşaltabilir.
  6. Kök trust anchor listesine bakmamak. 11 Ekim 2026’dan beri kök yalnız 38696 ile imzalanıyor. Listesinde bu anahtar olmayan bir çözümleyici, ICANN’in uyarısına göre bütün çözümlemeyi kaybeder.

Sonuç: DNSSEC Bir Kayıt Değil, Bir Zincirdir

DNSSEC’i açmak bir kayıt eklemek değil, kökten alan adınıza uzanan bir zincirin kendi halkanızı kurmaktır. Halkalardan biri eksikse DNSSEC çalışmaz: imzalamayan bir DNS sağlayıcısı, DS kaydını iletmeyen bir kayıt firması ya da imzaya bakmayan bir çözümleyici. Ölçümden beklenenden farklı üç sonuç çıktı:

  1. Büyük markaların çoğu imzasız. google.com, microsoft.com, amazon.com ve github.com’da delegationSigned False’tu.
  2. Kök anahtarı bu ay değişti. Kökün anahtar listesini 11 Ekim 2026’dan beri 38696 imzalıyor.
  3. Doğrulayan forwarder iç DNS sunucusunu korumuyor. Forwarder’ları 1.1.1.1 ve 8.8.8.8 olan Domain Controller, kendi trust anchor’ı eklenene kadar imzası bozuk alan adının cevabını istemciye verdi.

Girişteki benzetmeye dönersek: RRSIG çekin üzerindeki imza, DNSKEY şirketin imza sirküleri, DS sirkülerin noterdeki onay kaydıdır. Gişe, yani doğrulayan çözümleyici, imzaya bakmıyorsa sirküleri yaptırmak bir şeyi korumaz. Kurumda ilk kontrol edilecek yer bu yüzden kendi DNS sunucunuzdur.

DNS’in temel zincirini DNS nedir, alan adını kaybetmenin daha sık yollarını alan adı güvenliği yazısında anlattık. Kurumunuzun alan adlarını ve DNS düzenini kurumsal network kurulumu hizmetimiz kapsamında kuruyor ve izliyoruz.

DNSSEC Hakkında Sık Sorulan Sorular

Şifrelemez ve birbirinin yerine geçmezler. DNSSEC cevabın yetkili kaynaktan geldiğini ve yolda değişmediğini imzayla kanıtlar, soru ve cevap yine açık metin olarak taşınır. DNS over HTTPS ve DNS over TLS ise soruyu yolda gizler ama cevabın doğru kaynaktan geldiğini kanıtlamaz. NIST SP 800-81r3 de ikisinin ayrı işler yaptığını yazar.
İki bakışla anlarsınız. Kayıt otoritesinin RDAP kaydında delegationSigned alanı true olmalıdır. Sonra alan adınızın DS kaydını sorarsınız: Resolve-DnsName alanadiniz.com -Type DS -Server 8.8.8.8 komutu DS satırı döndürüyorsa üst zone sizin anahtarınıza kefildir. Komut yalnız bir SOA satırı döndürüyorsa DNSSEC kapalıdır.
Eski sağlayıcının anahtarına işaret eden DS kaydı kayıt firmasında kalırsa, yeni sağlayıcının cevapları o anahtarla doğrulanamaz ve doğrulama yapan her çözümleyici alan adınız için SERVFAIL döndürür. Sıra şudur: önce kayıt firmasından DS kaydını kaldırın, DS'nin TTL süresi kadar bekleyin (ölçtüğüm .com DS kaydında 86.400 saniye, yani bir gün), sonra nameserver'ları değiştirin ve DNSSEC'i yeni sağlayıcıda baştan açın.
Çoğu kurumda hayır. NIST SP 800-81r3 iç zone'ları imzalamayı, bir zorunluluk yoksa önermiyor. Gerekçesi şu: iç zone'un internetteki zincire bağlanması zordur, dinamik güncellenen zone her değişiklikte yeniden imzalanır ve aynı sunucu hem zone'un sahibi hem çözümleyiciyse kendi verisini doğrulamış olur. İç DNS sunucusunda yapılacak iş, dışarıdan gelen cevapları doğrulamaktır.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

DNS Nedir, Nasıl Çalışır? Kayıt Türleri ve TTL

DNS nedir, nasıl çalışır? Kök, TLD ve yetkili sunucu zinciri; A, CNAME, MX, TXT kayıtları; nameserver devri, TTL ve önbellek, nslookup ile arıza teşhisi.

39 dk okuma

Kurumsal Ağ Protokolleri: DHCP'den LDAP'a

Bir şirketi ayakta tutan ağ protokolleri: DHCP, DNS, Kerberos, LDAP, SMB, RDP, SSH ve BGP. Hangisi ne yapar, nasıl zincirlenir, bozulduğunda nereden anlaşılır.

33 dk okuma

com.tr Domain Alma: Belgesiz Kayıt, TRABİS ve İlk Ayarlar

com.tr domain alma 2022'den beri belgesiz: ad boştaysa ilk başvuran alır. TRABİS sorgusu, kayıt kuruluşu, belgeli uzantılar ve alındığı gün yapılacak ayarlar.

15 dk okuma

Nameserver Değiştirme: DNS'i Kesintisiz Başka Panele Taşımak

Nameserver değiştirme adım adım: zone'u yeni sağlayıcıda kurmak, yeni sunucuya sorarak doğrulamak, kayıt firmasında NS'i çevirmek ve üst zone TTL'ini beklemek.

18 dk okuma

PTR Kaydı Nedir? Reverse DNS Kaydı Kimde, Nasıl Eklenir?

PTR kaydı nedir? IP adresini ada çeviren reverse DNS kaydı, in-addr.arpa, kaydın neden IP sahibinde durduğu, mailde FCrDNS kontrolü ve Windows DNS'te ekleme.

16 dk okuma

Alan Adı Güvenliği: Transfer Kilidi, Yenileme ve WHOIS

Alan adı güvenliği: transfer kilidi, otomatik yenileme, WHOIS gizliliği ve kayıt firması hesabı. Kilidi panelde etkinleştirip RDAP kaydında dakikasında ölçtük.

16 dk okuma