Sunucu ve Storage Satışı: Kapasite, Tedarik, Kurulum

Sunucu ve storage satışı, kurumun iş yüküne uygun sunucu ve storage donanımının seçilmesi, tedarik edilmesi, kurulması ve garanti süresi boyunca izlenmesidir. Kapasite analizi, rack ya da tower sunucu seçimi, NAS ve SAN gibi storage ünitelerinin tedariki ve yenileme planı bu işin parçasıdır.

Biz bu işi uçtan uca üstleniyoruz. İş yükünüzü ve büyüme beklentinizi çıkarıyor, buna göre şartname yazıp teklifi getiriyor, cihazı kurup devreye alıyor ve garanti bitiş tarihlerini takibe alıyoruz. Bu sayfa BT sistem yönetimi hizmetimizin donanım kolu.

Donanım kararını nasıl verdiğimizi görmek isterseniz önce hub sayfamızdaki storage sistemleri bölümünü okuyabilirsiniz. DAS, NAS ve SAN arasındaki farkı ve hangisinin hangi ölçekte anlamlı olduğunu orada anlattık.

Bir meyve üreticisi soğuk hava deposu kurarken kapasiteyi bugünkü üründen değil, sezonun en yoğun haftasından ve önümüzdeki yılların büyümesinden hesaplar. Küçük kurulan depo harman zamanı dolar ve ürün kapıda kalır; gereğinden büyük kurulan depo ise her ay boş raflar için soğutma yapar. Soğutma makinesi seçilir, kurulur, periyodik bakımı yapılır ve ömrü dolmadan yenisi planlanır. Sunucu ve storage satın almak da aynı hesapla yürür:

• Sezonun en yoğun haftası iş yükünün zirvesidir.
• Depo hacmi disk kapasitesi ve büyüme payıdır.
• Soğutma makinesi sunucunun işlemcisi ve belleğidir.
• Periyodik bakım üreticinin garanti ve destek sözleşmesidir.
• Makinenin ömrü donanımın yenileme takvimidir.

Sunucu ve Storage Satışında Ne Yapıyoruz, Ne Yapmıyoruz?

Sunucu sipariş etmek işin kısa kısmıdır. Uzun kısım doğru boyutu seçmek, cihazı çalışır hâle getirmek ve ömrü boyunca izlemektir; o yüzden ikisini de kalem kalem yazıyoruz.

Yaptıklarımız:

• Kapasite analizi. İş yükünüzü konuşup işlemci, bellek, disk ve RAID yapısını zirve yüke ve büyüme beklentisine göre belirliyoruz.
• Donanım tedariki. Sunucu, NAS, SAN, disk ve yedek parça için şartname yazıyor, teklifleri karşılaştırıp size getiriyoruz.
• Kurulum ve devreye alma. Cihazı kabinete monte ediyor, işletim sistemini ve storage yapısını kuruyoruz. Kurulumun kalem kalem kapsamı sunucu kurulumu sayfasında yazılı.
• Garanti ve yaşam döngüsü. Garanti ve destek sözleşmelerinin bitiş tarihlerini kayda geçiriyor, donanımın yenilemesini bu tarihlere göre planlıyoruz.
• Raporlu teslim. Seri numaralarını, garanti bitiş tarihlerini, yapılandırmayı ve uzaktan yönetim erişimlerini yazılı olarak devrediyoruz.

Bu işin bittiği yer:

• Yazılım lisansı ayrı bir hesaptır. Sunucunun işletim sistemi ve kullanıcı lisansları Microsoft lisanslama tarafında hesaplanır ve teklifte ayrı kalem olarak durur.
• Sistem odasının elektrik ve iklimlendirmesi bizim işimiz değildir. Odanın kurgusu sistem odası kurulumu hizmetimizin konusudur.
• Yedekleme stratejisi ayrı bir karardır. Kaç kopyanın nerede duracağı veri yedekleme ve felaket kurtarma tarafında belirlenir.

Sunucu ve Storage Satın Almak Kime Gerekir?

Sunucu satın alma kararı çoğunlukla bir sınırın fark edilmesiyle başlıyor. En sık karşılaştığımız durumlar şunlar:

• Sunucunun garantisi bitmiş. Cihaz çalışıyor, ama bir arızada parçanın ne zaman bulunacağını kimse bilmiyor.
• Diskler doluyor. Dosya sunucusu yavaşlıyor, eski dosyalar kullanıcı bilgisayarlarına taşınmaya başlanmış.
• Sanallaştırmaya geçilecek. Birden fazla sanal sunucu çalıştırmak için mevcut donanımın belleği ya da disk performansı yetmiyor.
• İşletim sisteminin desteği bitiyor. Yeni sürüm eski donanımda desteklenmiyor ya da verimli çalışmıyor.

Alt sınırı da açıkça çizelim. Birkaç kişilik, sunucu rolü gerektirmeyen bir ofiste kurumsal bir sunucu gereğinden büyük bir yatırımdır. Orada dosya paylaşımı için kurumsal sınıf bir NAS ya da kurumsal bulut depolama çoğu zaman yeterlidir.

Sunucu Seçiminde Asıl İş: Doğru Boyutu Bulmak

Teklif geldiğinde işin kolay yarısı bitmiş olur. Doğru sunucuyu doğru yapan şey markası ya da modeli değil, iş yükünüze ve önümüzdeki yıllara uyan boyutudur.

Kapasite Analizi: Ortalama Değil Zirve

Soğuk hava deposu sezonun en yoğun haftasına göre kurulur; sunucu da günün ortalamasına değil zirvesine göre boyutlandırılır. Mesai başında kullanıcıların aynı dakikada oturum açması, ay sonu raporları ya da yedekleme penceresi bu zirveyi oluşturur.

Kapasiteyi dört başlıkta çıkarıyoruz:

1. İşlemci. Çalışacak uygulamaların ve sanal sunucuların toplam yükünü belirler.
2. Bellek. Sanallaştırmada çoğu zaman ilk tükenen kaynaktır.
3. Disk performansı. Veritabanı ve sanal sunucu yükünde kapasite kadar hız da belirleyicidir.
4. Disk kapasitesi ve RAID. Kullanılabilir alanı ve bir disk arızasında verinin korunmasını belirler; farklı RAID seviyelerinin kullanılabilir alanını RAID hesaplama aracımızla görebilirsiniz.

Rack mı Tower mı, NAS mı SAN mı?

Kabinet varsa rack sunucu, kabinet yoksa ve tek cihaz ofis ortamında duracaksa tower sunucu doğru seçimdir. Storage’da da karar ölçekten gelir: dosya paylaşımı için NAS çoğu kurumda yeterlidir, birden fazla sanallaştırma sunucusunun aynı veriye eriştiği ortamda SAN gündeme gelir. Aradaki farkı storage sistemleri bölümünde ayrıntısıyla anlattık.

Donanım ile Lisans Birlikte Hesaplanır

Benzetmenin koptuğu yer burası. Soğuk hava deposunda boş kalan raf yalnız elektrik yakar; sunucuda gereğinden fazla alınan işlemci çekirdeği ise yazılım lisansını da büyütür. Windows Server çekirdek bazlı lisanslandığı için donanım şartnamesi ile lisans hesabı aynı masada yapılır.

Tersi de doğrudur: çok küçük bir sunucu almak lisans maliyetini düşürmez, çünkü lisansın bir alt sınırı vardır. Bu hesabın ayrıntısını Windows Server rehberinin lisanslama bölümünde örneklerle yazdık.

Garanti ve Yaşam Döngüsü: Makinenin Ömrü Dolmadan

Soğutma makinesinin bakım sözleşmesi, arıza çıktığında teknisyenin ne zaman geleceğini belirler. Sunucuda da garanti seviyesi, yerinde servisin ve parça değişiminin ne kadar sürede yapılacağını belirler; aynı model iki farklı garanti seviyesiyle satılabilir.

Garantinin bitiş tarihini cihazın yanına değil envantere yazıyoruz. Yenileme kararını tarih geldiğinde değil, bütçe döneminden önce konuşuyoruz; böylece garantisiz kalan bir sunucunun arızası plansız bir satın almaya dönüşmez.

Sunucu ve Storage Satışını Nasıl Yapıyoruz?

Sıra, yanlış cihaz alma riskinin en düşük olduğu yerden başlar.

1. Uzaktan ön görüşme, ücretsiz. Sunucunun hangi işi yapacağını, bugün kaç kullanıcıya hizmet verdiğini ve büyüme beklentinizi konuşuyoruz. Görüşmenin sonunda işin mertebesini söylüyoruz.
2. Kapasite analizi. Mevcut sistemin yükünü ölçüyor, işlemci, bellek ve disk ihtiyacını çıkarıyoruz.
3. Şartname. Cihazın özelliklerini, garanti seviyesini ve storage yapısını yazılı hâle getiriyoruz.
4. Teklif. Donanımı ve kurulumu ayrı kalemler hâlinde, geçerlilik süresiyle birlikte getiriyoruz.
5. Tedarik. Siparişi veriyor ve cihazın teslimini takip ediyoruz.
6. Kurulum ve devreye alma. Montajı, işletim sistemini ve storage yapısını kuruyoruz.
7. Doğrulama. Disklerin, RAID yapısının ve uzaktan yönetim erişiminin çalıştığını kontrol ediyoruz.
8. Raporlu teslim. Teslim dosyası yazılı olarak elinize geçer.

Teslim dosyasının içinde şunlar var:

• Cihaz kaydı. Her cihazın modelini, seri numarasını ve kabinetteki yerini yazar.
• Garanti kaydı. Garanti seviyesini ve bitiş tarihini gösterir.
• Kapasite hesabı. Hangi iş yüküne göre boyutlandırıldığını ve büyüme payını kaydeder.
• Storage yapısı. RAID seviyesini, disk düzenini ve kullanılabilir alanı belirtir.
• Yönetim erişimleri. Uzaktan yönetim arayüzünün adresini ve yetkili hesapları listeler.
• Yenileme planı. Cihazın hangi tarihten itibaren yenilenmesinin konuşulacağını yazar.

Sahada Ne Yaptık?

Bu sayfadaki iki tasarım kararı, yani donanımın ömrünün takip edilmesi ve verinin sunucudan ayrı bir storage ünitesinde tutulması, yürüttüğüm bir veri merkezi taşımasından geliyor.

O taşımada sunucu tarafındaki hipervizör taşıma sırasında bozuldu. Muhtemel sebebi, yıllar önce sunucunun dahili SD kartına kurulmuş olmasıydı. Sanal sunucular sunucunun kendi diskinde değil ayrı bir storage ünitesinde durduğu için veriye hiçbir şey olmadı; sunucuyu yeniden kurup storage’a bağlamak yetti. Olayın tamamı veri merkezi taşıma vakamızda, bu ayrımın neden bilinçli bir tercih olduğu veri merkezi migration rehberimizin mimari bölümünde duruyor.

Sunucu ve Storage Fiyatını Ne Belirler?

Donanım fiyatlarında şu sıralar yüksek bir dalgalanma var ve doğru cihazı önerebilmek için önce kapasitenizi bilmemiz gerekiyor. Teklifleri karşılaştırırken bakacağınız kalemler şunlar:

• Sunucunun göreceği iş. Tek bir dosya sunucusu ile birden fazla sanal sunucu taşıyan bir cihaz aynı şartnameyi istemez.
• İşlemci ve bellek. Çekirdek sayısı hem donanım hem lisans bedelini etkiler.
• Storage türü ve kapasitesi. Disk tipi, RAID seviyesi ve NAS ya da SAN tercihi bedeli belirler.
• Garanti seviyesi ve süresi. Yerinde servis ve kısa parça değişim süresi taahhüdü fiyata yansır.
• Kurulum kapsamı. Montaj, işletim sistemi ve eski sunucudan geçiş ayrı işçilik kalemleridir.

Teklif toplarken tek bir soru çoğu şeyi ayırır: teklifte garanti seviyesi ve süresi yazılı mı? Yazılı değilse iki teklif aynı cihazı gösterse bile arıza günü aynı hizmeti vermeyebilir.

Sonuç: Kapasiteyi Bugüne Değil Büyümeye Göre Seçmek

Bir sunucu satın alımının ne kadar doğru yapıldığı, cihazın markasından değil üç sorunun cevabından anlaşılır: zirve yük hesaplandı mı, lisans donanımla birlikte düşünüldü mü ve garanti bitmeden yenileme konuşuluyor mu? Üçünün cevabı da sipariş verilmeden önce yazılır.

Cihaz devreye alındıktan sonra düzeni korumak süreklilik isteyen bir iştir. Disk doluluğu izlenir, donanım uyarıları okunur, garanti tarihleri yaklaştıkça yenileme konuşulur. Bunu teslim dosyasıyla kendi ekibiniz sürdürebilir; bize bırakmak isterseniz kurumsal bakım anlaşmasıyla cihazı kuran ekip izlemeye de devam eder.

Yazan İlker Pehlivan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn