BT Sistem Yönetimi
Ubuntu Sürüm Yükseltme: 24.04'ten 26.04'e do-release-upgrade
Ubuntu sürüm yükseltme adım adım: 24.04'ten 26.04 LTS'e ön kontrol, snapshot, do-release-upgrade soruları, kaldırılan PHP'nin açtığı açık ve geri dönüş.
- Ubuntu Sürüm Yükseltme mi, Temiz Kurulum mu?
- Yükseltmeden Önce: Snapshot, Yedek ve Ön Kontrol
- Dönülecek Nokta: Snapshot ya da Yedek
- Sunucuyu Güncel ve Temiz Bırakmak
- Üçüncü Taraf Depolar Yükseltmede Kapanır
- Yükseltmenin Kaldıracağı Paketleri Önceden Bulmak
- Disk Alanı ve Yeni Sürüm Kontrolü
- do-release-upgrade ile Ubuntu 26.04’e Yükseltme
- Konsoldan mı, SSH’ten mi?
- Sürüm Notları ve Depo Güncellemesi
- Yayın Dışı Paket Uyarısı
- Özet Ekranı: Neyin Kaldırılacağını Görmenin Son Yeri
- Klavye, Eski Paketler ve Yeniden Başlatma
- Yükseltmeden Sonra: Sürüm, Servis ve Uygulama Kontrolü
- Kaldırılan PHP: Kaynak Kodunu Açığa Çıkaran Web Sunucusu
- PHP 8.5 ile Uygulamayı Geri Getirmek
- 26.04’ün Değiştirdikleri: sudo-rs, Rust coreutils ve chrony
- Geri Dönüş: Snapshot’a ya da Yedeğe Dönmek
- Sonuç: Yükseltmenin Riski Kaldırdığı Paketlerdedir
- Ubuntu Sürüm Yükseltme Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ubuntu sürüm yükseltme, çalışan bir sunucuyu yeniden kurmadan bir sonraki sürüme taşımaktır. 24.04 LTS’ten 26.04 LTS’e geçişin komutu tektir: sudo do-release-upgrade. Komut paketleri yeni sürümünkilerle değiştirir, yeni sürümde karşılığı olmayan paketleri kaldırır ve sunucuyu yeniden başlatır. Ayarlar, veriler ve kullanıcılar yerinde kalır.
Bu yazıdaki her ölçümü lab’daki izleme sunucumuz mon01’de aldım. Sunucuda Ubuntu 24.04.5 ve onun üzerinde Apache, MariaDB ve PHP ile çalışan Cacti vardı. Yükseltme yarım saat sürdü ve sunucu sorunsuz açıldı. Bütün servisler active görünüyordu ve Cacti’nin adresi 200 dönüyordu. Ama yükseltme PHP 8.3’ü kaldırmış, yerine PHP 8.5’i kurmamıştı. Web sunucusu .php dosyalarını çalıştırmak yerine kaynak kodu olarak sunuyordu. Veritabanı parolasını taşıyan yapılandırma dosyası da bunlardan biriydi.
Serinin benzetmesinde Linux bir belediyedir. Temiz kurulum yeni bir hizmet binası yapmaktır, sürüm yükseltme ise aynı binayı boşaltmadan yenilemek. Masalar, dosyalar ve personel yerinde kalır. Yenileme ekibi yeni yönetmeliğe uymayan eski demirbaşları söker, ama hangi birimin hangi demirbaşa ihtiyaç duyduğunu bilmez ve yerine yenisini koymaz. Danışma masası sökülen binada ziyaretçi doğrudan arşiv dolabına yürür.
Ubuntu sürümlerinin ne kadar desteklendiğini ve yükseltmenin ne zaman yapılacağını Ubuntu Server rehberimizde anlattık. Bu yazı o gün geldiğinde yapılacak işi adım adım gösterir.
Ubuntu Sürüm Yükseltme mi, Temiz Kurulum mu?
Yükseltme, sunucunun kendisi değerliyse doğru yoldur. Yıllardır çalışan, ayarlarının bir kısmı hiçbir yerde yazılı olmayan bir sunucuyu yeniden kurmak, o ayarları bir bir hatırlamayı gerektirir. Kurulumu bir belgeyle ya da betikle tekrarlanabilen bir sunucuda ise temiz kurulum daha temiz bir sonuç verir: eski sürümden kalan paket ve ayar taşınmaz.
Acele de gerekmez. 24.04 LTS Mayıs 2029’a kadar standart güvenlik güncellemesi alır. Canonical’ın sürüm yükseltme belgesine göre iki kural yükseltmenin zamanını belirler:
- Yükseltme yalnız bir sonraki LTS sürümüne yapılır. 22.04 çalışan bir sunucu 26.04’e doğrudan geçemez, önce 24.04’e yükseltilir.
- LTS’ten LTS’e yükseltme, yeni sürümün ilk point release’i çıkınca açılır. Point release, o güne kadar çıkan güncellemeleri toplayan ve sürüm numarasına bir rakam ekleyen yayındır: 26.04’ün ilki 26.04.1’dir. 24.04 sunucuya 26.04 önerisi de 26.04.1 ile geldi. Lab sunucumuz da yükseltme anında
26.04.1 LTSsürümünü gördü.
| Sunucunun durumu | Önerilen yol |
|---|---|
| Uzun süredir çalışan, ayarları belgelenmemiş bir servis | Sürüm yükseltme, önce snapshot ya da yedek |
| Kurulumu belgeyle ya da betikle tekrarlanabilen bir servis | Yeni 26.04 sunucu kurmak ve servisi taşımak |
| 22.04 ya da daha eski sürüm | İki ardışık yükseltme ya da yeni sunucu |
| Snapshot alınamayan fiziksel sunucu | Önce tam yedek, sonra yükseltme |
Temiz kurulumu seçtiyseniz adımlar Ubuntu Server kurulumu rehberimizde. Yazının geri kalanı yükseltme yolunu anlatır.
Yükseltmeden Önce: Snapshot, Yedek ve Ön Kontrol
Ubuntu’da yükseltmeyi geri alan bir komut yoktur. Bu yüzden ilk iş, dönülecek bir nokta bırakmaktır. İkinci iş, yükseltmenin neyi kaldıracağını o kaldırmadan önce görmektir.
Dönülecek Nokta: Snapshot ya da Yedek
mon01 bir sanal makine olduğu için onu kapatıp mon01-L12-yukseltme-oncesi adıyla bir snapshot aldım. Kapalı makinenin snapshot’ı çalışan servislerin yarım kalmış yazmalarını taşımaz. Fiziksel sunucuda snapshot’ın karşılığı tam yedektir. Yedeğin nasıl alınacağını ve geri yüklemenin neden denenmesi gerektiğini yedekleme rehberimizde anlattık. Canonical da yükseltmeden önce bütün verinin güvenli bir yere kopyalanmasını ister.
Sunucuyu Güncel ve Temiz Bırakmak
Yükseltme, güncel bir 24.04 sunucudan başlamalıdır. Önce bekleyen bütün güncellemeleri kurun:
sudo apt update
sudo apt full-upgrademon01’de 5 paket güncelleme bekliyordu ve kurulumu on saniye kadar sürdü. full-upgrade gerekirse yeni paket kurar ve eskisini kaldırır, düz upgrade ise bunu yapmaz. Farkı apt rehberimizde gösterdik. Güncellemeden sonra yeniden başlatma bekleyip beklemediğine bakın:
ls /var/run/reboot-requiredls: cannot access '/var/run/reboot-required': No such file or directoryDosya yoksa yeniden başlatma gerekmiyor demektir. Dosya varsa sunucuyu önce yeniden başlatın, Canonical’ın belgesi de bunu ister. Sonra yükseltmeyi durdurabilecek iki engel aranır: sürümü sabitlenmiş paket ve yarım kalmış kurulum.
apt-mark showhold
sudo dpkg --auditİki komut da mon01’de boş döndü. apt-mark showhold bir paket listelerse o paket yükseltmede eski sürümünde kalmaya çalışır ve yükseltme bunu çözemeyebilir. dpkg --audit bir paket listelerse önce o paketin kurulumu tamamlanır.
Üçüncü Taraf Depolar Yükseltmede Kapanır
Ubuntu’nun kendi depoları dışındaki her depo yükseltme sırasında devre dışı bırakılır. Canonical bu depoları yükseltme sorunlarının en sık nedeni olarak sayar. Hangi depoların tanımlı olduğuna bakın:
ls -l /etc/apt/sources.list.d/mon01’de yalnız Ubuntu’nun kendi ubuntu.sources dosyası vardı. Sunucunuzda bir yazılım üreticisinin deposu varsa (bir veritabanı, bir izleme ajanı, bir PPA) o yazılım yükseltmeden sonra güncelleme almaz. Üreticinin 26.04 deposu çıkmış mı, yükseltmeden önce bakın.
Yükseltmenin Kaldıracağı Paketleri Önceden Bulmak
Ön kontrolün en çok atlanan adımı budur ve mon01’deki kesintinin nedeni de buydu. Adında sürüm numarası taşıyan paketler yeni sürümde başka adla gelir. Örneğin php8.3-mysql’in 26.04’teki karşılığı php8.5-mysql’dir. Yükseltme eski adı kaldırır, yeni adı ise yalnız sürümsüz bir metapaket isterse kurar. Metapaket, içinde program taşımayan ve yalnız başka paketleri çeken pakettir: sürümsüz php-mysql adı, kurulu Ubuntu sürümünün varsayılan PHP’sine ait php8.x-mysql paketini çeker.
Aşağıdaki çıktıda php8.3 da metapaket yazıyor, ama adı sürüm taşıdığı için 8.5’i çekmez. PHP’yi sürümsüz metapaket yerine doğrudan php8.3-* adlarıyla kurduysanız yeni sürüm kendiliğinden gelmez. Sürümlü paketleri listeleyin:
dpkg -l | grep -E '^ii +php'ii php-common 2:93ubuntu2 all Common files for PHP packages
ii php8.3 8.3.6-0ubuntu0.24.04.13 all server-side, HTML-embedded scripting language (metapackage)
ii php8.3-cli 8.3.6-0ubuntu0.24.04.13 amd64 command-line interpreter for the PHP scripting language
ii php8.3-mysql 8.3.6-0ubuntu0.24.04.13 amd64 MySQL module for PHP
ii php8.3-snmp 8.3.6-0ubuntu0.24.04.13 amd64 SNMP module for PHPÇıktıyı kısalttım, mon01’de 16 PHP paketi vardı. Aynı aramayı sunucudaki uygulamaların bağlı olduğu öteki paketler için de yapın: python3.12, postgresql-16 gibi adında sürüm taşıyan her paket aynı riski taşır. Listeden 26.04’te kurulacak paketlerin komutunu şimdiden yazın. Yükseltmeden sonra o komutu çalıştırmak bir dakika sürer.
Disk Alanı ve Yeni Sürüm Kontrolü
Yükseltme gigabaytlarca paket indirebilir. mon01’de kök dosya sisteminde 11 GB boş alan vardı ve indirme 1.348 MB tuttu:
df -h / /bootFilesystem Size Used Avail Use% Mounted on
/dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv 17G 5.6G 11G 35% /
/dev/nvme0n1p2 1.7G 105M 1.5G 7% /bootSon kontrol, sunucunun yeni sürümü görüp görmediğidir. -c seçeneği yükseltmeyi başlatmaz, yalnız bakar:
do-release-upgrade -cChecking for a new Ubuntu release
New release '26.04.1 LTS' available.
Run 'do-release-upgrade' to upgrade to it.Çıktı “No new release found” diyorsa iki neden olabilir:
- Yükseltme kapatılmıştır.
/etc/update-manager/release-upgradesdosyasındakiPromptsatırınever’dır. LTS sunucuda bu satırPrompt=ltsolmalıdır,mon01’de de öyleydi. - Yeni LTS’in ilk point release’i henüz çıkmamıştır. Yükseltme önerisi ancak o zaman gelir.
do-release-upgrade ile Ubuntu 26.04’e Yükseltme
Ön kontrol bittiyse yükseltme tek komutla başlar. Komut tek, ama yükseltme etkileşimlidir: mon01’de yarım saat boyunca altı kez cevap bekledi. Başında durulmadan bırakılırsa ilk soruda bekler.
sudo do-release-upgradeKonsoldan mı, SSH’ten mi?
Komutu mon01’in konsolundan çalıştırdım. Sanal makinede en güvenli yol budur, çünkü ağ bağlantısı yükseltmenin ortasında değişse bile konsol açık kalır.
Komutu SSH ile çalıştırırsanız yükseltme aracı bunu anlar ve sorar. Aracın kaynak kodundaki uyarı, SSH üzerinden yükseltmenin önerilmediğini, çünkü hata olursa kurtarmanın zorlaştığını söyler. Devam ederseniz araç 1022 numaralı portta ikinci bir SSH servisi başlatır. Ana bağlantı koparsa bu porttan yeniden bağlanırsınız. Araç bu portu güvenlik duvarında kendisi açmaz. UFW ya da başka bir güvenlik duvarı varsa portu yükseltmeden önce siz açarsınız.
Yükseltme aracı kendini bir screen oturumunun içinde çalıştırır. Bu yüzden SSH bağlantısı düşse de yükseltme durmaz. mon01’deki ekran kaydı da /var/log/dist-upgrade/screenlog.0 dosyasına yazıldı.
Sürüm Notları ve Depo Güncellemesi
Araç önce 26.04’ün sürüm notlarını gösterir ve Continue [yN] diye sorar. Sonra depo adreslerini yeni sürüme çevirir ve paket listesini indirir. Bu adım mon01’de yaklaşık 10 dakika sürdü.
Yayın Dışı Paket Uyarısı
Paket listesi indikten sonra araç, Ubuntu deposunda karşılığını bulamadığı paketleri listeler:
Foreign Packages Installed
The following unofficial packages are currently installed:
libyaml-perl.............Installed from: unknown origin
It is recommended to install supported versions from the Ubuntu
archive, and try the upgrade again.
Do you want to continue the upgrade anyways?
Continue [yN]Uyarı burada yanıltıcıydı. libyaml-perl Ubuntu’nun kendi paketiydi. Ama 24.04’e gelen güncellemesi, 26.04’teki sürümünden daha yeniydi ve araç onu hiçbir depoda bulamadı. y ile devam ettim ve paket yükseltmede yeni sürümüyle değişti. Listede bir yazılım üreticisinin paketi görürseniz durun ve o yazılımın 26.04 desteğine bakın.
Özet Ekranı: Neyin Kaldırılacağını Görmenin Son Yeri
Araç değişiklikleri hesaplar ve bir özet gösterir:
Do you want to start the upgrade?
21 packages are going to be removed. 99 new packages are going to be
installed. 791 packages are going to be upgraded.
You have to download a total of 1,348 M. This download will take
about 3 minutes with your connection.
Installing the upgrade can take several hours. Once the download has
finished, the process cannot be canceled.
Continue [yN] Details [d]Bu ekran, yükseltmenin neyi kıracağını görebileceğiniz son yerdir. İndirme bittikten sonra işlem iptal edilemez. d ile ayrıntı listesini açın ve Remove satırlarını okuyun. mon01’de listenin başı şuydu:
Remove: libapache2-mod-php8.3 php8.3 php8.3-curl php8.3-gd php8.3-gmp
php8.3-intl php8.3-ldap php8.3-mbstring php8.3-mysql php8.3-snmp
php8.3-xml php8.3-zipKaldırılacak 21 paketin 20’si PHP’ydi ve Install listesinde hiçbir PHP paketi yoktu. Cacti’nin çalışması için gereken bütün PHP katmanı yükseltmeyle gidecekti. Ön kontrolde sürümlü paket listesini çıkardıysanız bu satırlar sürpriz olmaz. Listeyi q ile kapatıp y ile devam ettim.
Klavye, Eski Paketler ve Yeniden Başlatma
İndirme birkaç dakikada bitti, kurulum sürdü. Kurulumun ortasında keyboard-configuration paketi iki soru sordu: klavyenin ülkesi ve düzeni. İkisinde de sunucunun mevcut ayarı, Turkish, seçili geldi ve Enter ile geçtim.
Yapılandırma dosyası sorusu çıkmadı. Elle değiştirilmemiş yapılandırma dosyaları yeni sürümleriyle kendiliğinden değişti. Elle değiştirdiğiniz bir dosya varsa araç sorar ve Canonical’ın belgesine göre varsayılan seçenek mevcut dosyayı korumaktır. Cevaplamadan önce farkı görüntüleyin.
Kurulum bitince araç, yeni sürümde artık kullanılmayan paketleri listeler:
Remove obsolete packages?
64 packages are going to be removed.
Continue [yN] Details [d]Listede eski Python 3.12, eski çekirdeğe ait araçlar ve php-common vardı. y ile kaldırdım. Son soru yeniden başlatmadır:
System upgrade is complete.
Restart required
To finish the upgrade, a restart is required.
If you select 'y' the system will be restarted.
Continue [yN]Canonical’ın belgesine göre sistem bu yeniden başlatma olmadan yükseltilmiş sayılmaz. Komutun başından bu soruya kadar yaklaşık 30 dakika geçti. mon01 yeniden başlatmadan yarım dakika sonra SSH bağlantısı kabul ediyordu.
Yükseltmeden Sonra: Sürüm, Servis ve Uygulama Kontrolü
Sunucu açıldı. Şimdi üç şey doğrulanır: sürüm değişti mi, servisler ayakta mı ve uygulama gerçekten çalışıyor mu?
lsb_release -d
uname -r
systemctl --failedDescription: Ubuntu 26.04.1 LTS
7.0.0-42-generic
UNIT LOAD ACTIVE SUB DESCRIPTION
0 loaded units listed.Sürüm 26.04.1, çekirdek 7.0 oldu ve başarısız servis yok. Apache, MariaDB, SNMP ve cron active durumdaydı. Cacti’nin veritabanı aynı sayılarla açıldı: 3 cihaz, 31 veri kaynağı, 25 grafik. Cacti’nin adresi de 200 döndü:
curl -s -o /dev/null -w '%{http_code}\n' http://192.168.1.28/cacti/200Bu kontrollerin hepsi geçti ve hepsi yanıltıcıydı. Uygulamanın çalıştığını 200 değil, dönen sayfanın içeriği gösterir.
Yükseltmeden kalan iki iz daha vardır. Hiçbir depoda karşılığı kalmayan paketler apt list '~o' ile, kaldırılmış ama yapılandırma dosyaları silinmemiş paketler dpkg -l | grep '^rc' ile görünür. mon01’de ilk listede eski 6.8 çekirdeği, Python 3.12 kütüphaneleri ve yerel bir .deb dosyasından kurulmuş izleme ajanı vardı. İkinci listede php8.3 paketlerinin hepsi duruyordu: PHP’nin kaldırıldığının ilk kanıtı buydu.
Kaldırılan PHP: Kaynak Kodunu Açığa Çıkaran Web Sunucusu
Sayfanın içeriğine bakınca sorun göründü. Apache, Cacti’nin giriş sayfasını çalıştırmıyor, dosyanın kendisini gönderiyordu:
curl -s http://192.168.1.28/cacti/ | head -3<?php
/*
+-------------------------------------------------------------------------+Apache bir .php dosyasını PHP modülü sayesinde çalıştırır. Modül kaldırılınca Apache o dosyayı sıradan bir metin dosyası gibi indirir. Örnekteki hizmet binasında bu, danışma masasının sökülmesidir. Ziyaretçinin isteğini karşılayıp cevabı hazırlayan masa gidince ziyaretçi dosyanın kendisini alır. En ağır sonuç, uygulamanın veritabanı bağlantı bilgilerini tutan dosyadaydı:
curl -s -o /dev/null -w 'config.php: %{http_code} %{content_type} %{size_download}\n' http://192.168.1.28/cacti/include/config.php
curl -s http://192.168.1.28/cacti/include/config.php | grep -c 'database_password'config.php: 200 7169
2config.php 7.169 baytlık düz metin olarak indi ve içinde database_password satırı vardı. Ağdan sunucuya ulaşan herkes Cacti’nin veritabanı parolasını okuyabilirdi. Cacti’nin csrf-secret.php dosyası ise 403 döndü, çünkü Cacti o klasörü Apache ayarıyla erişime kapatıyor. Erişimi Apache ayarıyla kapatılmamış her .php dosyası açıktaydı.
PHP 8.5 ile Uygulamayı Geri Getirmek
Düzeltme, 26.04’ün PHP sürümünü aynı modül setiyle kurmaktır. 26.04’te PHP 8.5 gelir. Ön kontroldeki listeyi 8.3 yerine 8.5 yazarak kurmayı denedim:
E: Unable to locate package php8.5-opcachephp8.5-opcache diye ayrı bir paket yoktur, çünkü OPcache 8.5’te PHP’nin kendisine dahil edildi. Paketi listeden çıkarınca kurulum yarım dakika kadar sürdü:
sudo apt install libapache2-mod-php8.5 php8.5-cli php8.5-common php8.5-curl php8.5-gd php8.5-gmp php8.5-intl php8.5-ldap php8.5-mbstring php8.5-mysql php8.5-readline php8.5-snmp php8.5-xml php8.5-zipKurulum Apache’nin PHP modülünü kendisi etkinleştirdi ve Apache’yi yeniden başlattı. a2enmod gerekmedi. php -v çıktısı PHP 8.5.4 ve Zend OPcache v8.5.4 gösterdi. Aynı iki kontrol bu kez doğru sonuç verdi:
200 text/html; charset=UTF-8 15308
config.php: 200 text/html; charset=UTF-8 0
0Giriş sayfası artık text/html olarak, 15.308 baytlık çalışmış haliyle dönüyordu. config.php boş geldi ve içinde parola satırı yoktu. Kaynak kodu yeniden başlatmadan düzeltmeye kadar yaklaşık iki dakika açıkta kaldı. Bu sürenin kısa olmasının tek nedeni, sunucunun başında olup sayfa içeriğine bakmamızdı.
Bu yüzden iki kural koyuyoruz:
- Bakım süresince sunucuya kullanıcı ağından erişilmez. Kontroller bitmeden açılan bir web sunucusu, eksik kalan katmanı herkese gösterir.
- Kurulum komutu yeniden başlatmadan hemen sonra çalışır. Ön kontrolde yazılan komut çalıştırılır ve uygulama durum koduyla değil, sayfanın içeriğiyle kontrol edilir.
26.04’ün Değiştirdikleri: sudo-rs, Rust coreutils ve chrony
PHP en görünür değişiklikti ama tek değişiklik değildi. Canonical’ın 24.04’ten gelenler için sürüm özeti değişiklikleri listeler. mon01’de ölçtüklerim:
| Bileşen | 24.04.5’te | 26.04.1’e yükseltmeden sonra |
|---|---|---|
| Çekirdek | 6.8.0-147 | 7.0.0-42 |
| PHP | 8.3.6 | kaldırıldı, 8.5.4 elle kuruldu |
| MariaDB | 10.11.14 | 11.8.6 |
| Apache | 2.4.58 | 2.4.66 |
sudo komutu | sudo 1.9.15p5 | sudo-rs 0.2.13 |
ls ve temel komutlar | GNU coreutils 9.4 | uutils coreutils 0.10.0 |
| Zaman servisi | systemd-timesyncd | systemd-timesyncd |
Üç satır ayrıca bilinmeli:
sudoartık sudo-rs. 26.04’tesudokomutu Rust ile yeniden yazılmış sudo-rs’tir, yükseltilen sunucuda da öyle oldu. Klasiksudopaketi kurulu kaldı. Canonical’ın notuna göre klasik araçsudo.wsadıyla durur. sudoers kurallarınızı yükseltmeden sonra bir kez deneyin. sudoers’ın nasıl yazıldığını sudo rehberimizde anlattık.- Temel komutlar Rust coreutils’ten geliyor.
ls --versionçıktısıuutils coreutilsdedi. GNU araçları dagnu-coreutilspaketiyle kurulu kaldı. Canonical, Rust sürümü henüz tam uyumlu olmadığı içincp,mvvermkomutlarının hala GNU’dan geldiğini yazar. Bir betiğiniz komut çıktısının biçimine bağlıysa yükseltmeden sonra onu deneyin. - Zaman servisi değişmedi. 26.04’ün temiz kurulumunda zamanı chrony tutar, yükseltilen
mon01’de ise systemd-timesyncd çalışmaya devam etti. Canonical’ın notuna göre chrony yalnız yeni kurulumların varsayılanıdır ve yükseltilen sistem için iki komut verir:sudo apt-mark auto systemd-timesyncdvesudo apt install chrony. Bu geçişimon01’de denemedim. Sunucunun saatini kurumun iç NTP sunucusuna bağlamak ayrı bir iştir, Linux NTP sunucusu rehberimizde chrony ile anlattık.
Aynı not, belirli servisler için ayrı uyarılar taşır. Örneğin MySQL 8.4’e geçişte eski kimlik doğrulama yöntemiyle açılmış hesaplar kilitlenir, apt-key komutu kaldırıldı, Squid ve OpenLDAP eski ayarlarla açılmayabilir. Sunucunuzda çalışan her servisin satırını yükseltmeden önce okuyun.
Geri Dönüş: Snapshot’a ya da Yedeğe Dönmek
Yükseltme bozulduysa ve sorun hızla çözülemiyorsa en kısa yol başa dönmektir. mon01’i ölçümler bittikten sonra yükseltme öncesi snapshot’a döndürdüm:
Description: Ubuntu 24.04.5 LTS
6.8.0-147-generic
cacti 200
PHP 8.3.6 (cli) (built: Oct 19 2026 15:16:58) (NTS)Sunucu 24.04.5 ve eski çekirdekle açıldı, PHP 8.3 yerindeydi ve Cacti çalışıyordu. Sanal makinede geri dönüş tek adımdır, ama snapshot’tan sonra sunucuya yazılan veri de geri gider. Yükseltmeyi bir bakım penceresinde yapmanın bir nedeni de budur.
Fiziksel sunucuda bu kolaylık yoktur. Canonical’ın belgesi de geri dönüş için bir yöntem vermez, güvence olarak yalnız yedeği gösterir. Bu yüzden fiziksel sunucuda yükseltmeden önce geri yüklemesi denenmiş bir yedek gerekir.
Sonuç: Yükseltmenin Riski Kaldırdığı Paketlerdedir
do-release-upgrade 791 paketi yükseltti ve sunucu ilk açılışta ayağa kalktı. Sorun yükseltilen paketlerde değil, kaldırılıp yerine konmayan paketlerdeydi. Ölçümde beklenenden farklı çıkanlar:
- PHP kaldırıldı ve yerine yenisi kurulmadı. Apache
.phpdosyalarını kaynak kodu olarak sundu, veritabanı parolası da açığa çıktı. - Olağan sağlık kontrolü sorunu göstermedi. Bütün servisler
activegörünüyordu ve uygulama adresi200döndü. - Ubuntu’nun kendi paketi “yayın dışı” uyarısı aldı. 24.04’teki güncellemesi 26.04’teki sürümünden yeniydi.
sudove temel komutlar yükseltilen sunucuda da Rust sürümlerine geçti. Zaman servisi ise geçmedi, chrony yalnız yeni kurulumda geliyor.- Yükseltmenin en uzun adımı indirme değil, depo güncellemesiydi. Sunucunun yavaş IPv6 bağlantısı yüzünden yaklaşık 10 dakika sürdü.
Girişteki benzetmeye dönersek: yenileme ekibi binayı yeni yönetmeliğe uydurdu, ama danışma masasını söküp yerine yenisini koymadı. Masayı yeniden kurmak bir dakika sürdü. Asıl iş, ekip gelmeden önce hangi masanın sökülecek listede olduğunu görmekti. O liste, özet ekranındaki Remove satırlarıdır.
Yükseltme ile temiz kurulum arasında karar verirken Ubuntu’nun genel yönetimini Linux işletim sistemi rehberimizde, yeni bir 26.04 sunucunun kurulumunu Ubuntu Server kurulumu rehberimizde bulabilirsiniz.
Ubuntu Sürüm Yükseltme Hakkında Sık Sorulan Sorular
BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi
İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.
LinkedInBenzer Makaleler
Ubuntu Server: LTS, Sıkılaştırma ve Dağıtım Seçimi
Kurumsal Ubuntu Server rehberi: dağıtım karşılaştırması, LTS ve Ubuntu Pro destek takvimi, paket yönetimi, sıkılaştırma ve Active Directory entegrasyonu.
Linux İşletim Sistemi Nedir? Sunucu Yönetimi Haritası
Linux nedir, kernel ile dağıtım farkı ne? Linux sunucu yönetiminin haritası: SSH, komutlar, /etc, izinler, systemd, journal, cron, disk, ağ ve apt ile bakım.
İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden
İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.
SMTP Relay Kurulumu: Postfix ile Google Workspace
SMTP relay kurulumu: Postfix'i Google Workspace'in smtp-relay.gmail.com hizmetine TLS ve SMTP AUTH ile bağladım, Zabbix alarmını eskalasyon grubuna yolladım.
Linux TFTP Sunucusu Kurulumu: tftpd-hpa Adım Adım
Ubuntu'da tftpd-hpa ile TFTP sunucusu kurulumu: --create, --secure ve --umask, dinlenen adres ve varsayılan kurulumun ilk yedeği neden almadığı, lab'da ölçüldü.
fail2ban Kurulumu ve Yapılandırması (Ubuntu 24.04)
Ubuntu 24.04'te fail2ban kurulumu, jail.local ve nftables ayarları. maxretry 5 iken ban neden üçüncü denemede düşüyor? Laboratuvarda ölçtüm, çıktılarıyla.
Syslog Sunucusu Kurulumu: Ubuntu'da Merkezi Log
Ubuntu 24.04'te rsyslog ile merkezi syslog sunucusu kurulumu: imudp, 514 portu, gönderen başına ayırma, switch bağlama ve disk planı. Lab ölçümüyle.
Samba AD DC Kurulumu: Linux'ta Domain Controller
Samba AD DC kurulumu: Ubuntu 24.04'te samba-tool domain provision, iç DNS kararı, Kerberos doğrulaması ve kurulum öncesi/sonrası ölçülmüş port tablosu.
FreeRADIUS Kurulumu: Ubuntu'da Adım Adım
Ubuntu üzerinde FreeRADIUS ile adım adım kurulum: paket kurulumu, istemci ve kullanıcı tanımı, radtest ile doğrulama ve paket düzeyinde yakalama.
Linux NTP Sunucusu Kurulumu: chrony ile İç Saat Kaynağı
Linux NTP sunucusu kurulumu: Ubuntu'da chrony yapılandırması, allow ile istemci ağı, doğrulama ve izleme. Platform kararı ve Stratum 1 için GPS/PPS.
Ubuntu Server Kurulumu: 26.04 LTS Adım Adım Rehber
Ubuntu Server 26.04 LTS kurulumu adım adım: sürüm seçimi, statik IP, LVM disk düzeni, OpenSSH, Windows'tan ilk bağlantı ve kurulum sonrası kontroller.
RAID 5 Nedir? RAID 6 ile Farkı ve Hangisi Seçilmeli
RAID 5 nedir, RAID 6'dan farkı ne? Kapasite, küçük yazma maliyeti, rebuild sırasında korumasız kalmak, okunamayan sektör ve hangi diziye hangisi seçilir.
RAID Controller Nedir? Donanım RAID ile Yazılım RAID Farkı
RAID controller nedir, donanım RAID ile yazılım RAID farkı ne? Yazma önbelleği ve bataryası, BIOS RAID, HBA modu, Linux md ve Storage Spaces arasında seçim.
RAID Nedir? Seviyeleri ve RAID 0, 1, 10 Farkı
RAID nedir, nasıl çalışır? Striping, mirroring ve parity, RAID 0, 1, 5, 6 ve 10 karşılaştırması, rebuild süresi, hot spare ve RAID'in neden yedek olmadığı.
Grafana Alert: SQL Sorgusuna E-posta Alarmı ve Silence
Grafana alert kurulumu: SMTP, salt okunur MySQL data source, eşik ve pending period, DatasourceError ve silence, lab'da saatle ölçülen bildirimlerle.
Grafana Upgrade: Yedek, 12'den 13'e Geçiş ve Geri Dönüş
Grafana güncellemesi adım adım: grafana.ini, eklenti ve PostgreSQL yedeği, geri yükleme provası, önce eklentiler, 12.4'ten 13.3'e geçiş ve doğru geri dönüş.
Zabbix 8.0 Upgrade: 7.0 LTS'den Yedekli Geçiş
Zabbix 7.0 LTS'den 8.0'a güncelleme adım adım: sürüm notları, veritabanı ve dosya yedeği, geri yükleme provası, depo paketi, otomatik veritabanı yükseltmesi ve kontrol.
Zabbix Health Check: Kuyruk, Poller ve Housekeeper
Zabbix health check lab ölçümüyle: sağlık panosu, queue, poller doluluğu, önbellek ve housekeeper. Agent, poller ve server durunca ne görünür?
Grafana Dashboard Oluşturma: Panel, Değişken ve USE
Grafana dashboard oluşturma: USE yöntemiyle panel seçimi, Zabbix verisiyle değişkenler, tekrarlayan panel, yenileme yükü ve Viewer sınırı, lab ölçümüyle.
Grafana Kurulumu: Ubuntu 26.04'te PostgreSQL ve Apache
Ubuntu 26.04'e Grafana kurulumu: APT deposu, PostgreSQL veritabanı, Apache arkasında /grafana, admin hesabını kapatmak ve sıkılaştırma adım adım.
Grafana Nedir? Ne İşe Yarar, Zabbix'ten Farkı Ne?
Grafana nedir: Zabbix, Prometheus ve veritabanlarındaki veriyi okuyup tek ekranda gösteren açık kaynak araç. Data source, panel, sürüm ve Zabbix farkı.
Grafana Rehberi: Kurulumdan Dashboard'a Adım Adım
Grafana rehberi: kurulumdan Zabbix bağlantısına, dashboard'dan yedeğe altı adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
Zabbix Grafana Bağlantısı: Eklenti, API Token, Salt Okuma
Zabbix Grafana bağlantısı: eklenti kurulumu, salt okuma Zabbix rolü, API token, Apache'de Authorization başlığı, data source ve ilk Zabbix paneli adım adım.
Zabbix Rehberi: Kurulumdan Alarma Adım Adım İzleme
Zabbix rehberi: kurulumdan agent'a, template'ten alarma ve dashboard'a on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
Zabbix Dashboard: Widget, Network Map ve NOC Ekranı
Zabbix dashboard tasarımı: hangi widget neyi söyler, network map, Host navigator ile ayrıntı sayfası, slideshow ve kiosk, arıza anında ölçülen gecikmeler.
Zabbix Proxy: Şube İzleme, Kurulum ve Hat Kopukluğu
Zabbix proxy kurulumu: şubede ne zaman gerekir, aktif proxy, PSK ve agent ayarı, hat koptuğunda ölçülen davranış: yerel tampon, geç gelen veri ve alarm.
Zabbix Template ile Sunucu İzleme: CPU, RAM, Disk ve Servis
Zabbix template ile Windows ve Linux sunucuda CPU, RAM, disk ve servis izleme: makroyla eşik, disk keşfi ve trigger'ın açılma süresi lab ölçümüyle anlatılıyor.
Zabbix Trigger ve Alarm: E-posta, Eskalasyon ve Bakım
Zabbix trigger ve alarm ayarı: e-posta bildirimi, eskalasyon, acknowledge, histerezis ve bakım penceresi, lab'da ölçülen saatleriyle adım adım anlatılıyor.
Network İzleme Hizmeti: Sunucu, Hat ve Ağ Cihazları
Network izleme hizmeti: sunucu, internet hattı, switch ve firewall dakika dakika izlenir, alarm geldiğinde aynı ekip müdahale eder. Kapsam, süreç ve fiyat.
Zabbix Agent 2 Kurulumu: GPO, Autoregistration ve PSK
Zabbix Agent 2 kurulumu: Windows'a GPO betiğiyle toplu dağıtım, Linux'a apt, PSK'lı autoregistration ve lab'da ölçülen tuzaklar adım adım anlatılıyor.
Zabbix Kurulumu: Ubuntu 26.04'te 8.0 LTS ve PostgreSQL
Ubuntu 26.04'e Zabbix 8.0 LTS kurulumu: neden Zabbix deposu, PostgreSQL şeması, Apache hatası, web sihirbazı, Admin hesabını kapatmak ve ufw adım adım.
Zabbix Nedir? Nasıl Çalışır, PRTG'den Farkı Ne?
Zabbix nedir: ölçüm toplayan, eşik aşılınca sorun açıp bildiren açık kaynak izleme yazılımı. Server, agent ve trigger mantığı, PRTG ve Nagios ile farkı.
apt Nedir? Linux Paket Yönetimi: apt, dpkg ve Depo
apt nedir, Ubuntu'da paket nasıl kurulur ve kaldırılır? Depo ve imza anahtarı, apt ile dpkg farkı, apt remove'un metapaketi silmesi, upgrade ile full-upgrade, kurulum geçmişi.
chmod ve Linux Dosya İzinleri: 777 Neden Yanlış?
chmod, chown ve umask ile Linux dosya izinleri: rwx nasıl okunur, paylaşılan klasör setgid 2770 ile nasıl kurulur, chmod 777 neden dosyayı silinebilir bırakır?
Crontab Nedir? Linux'ta cron ile Zamanlanmış Görev
Crontab nedir, cron görevi nasıl yazılır? Beş zaman alanı, crontab -e, -l, -r, cron logu, cron ortamı ve görevin elle çalışıp cron'da çalışmamasının iki ölçülmüş sebebi.
IIS Application Pool Nedir? Kimlik, İzin ve 503 Hatası
IIS application pool nedir, siteyi neden ayırır ve hangi kimlikle çalışır? 401.3 izin hatası, IUSR ve havuz kimliği farkı, 503 ve fabrika ayarları lab'da ölçüldü.
IIS SSL Sertifikası: HTTPS Binding, SAN ve SNI
IIS'te HTTPS nasıl açılır? İç CA'dan SAN'lı sertifika certreq ile alınır, 443 binding'e bağlanır, SNI ile iki site ayrılır. Windows Server 2025'te ölçüldü.
journalctl ile Linux Log Okuma: Filtre ve Kalıcı Log
journalctl kullanımı: servis, zaman ve öncelik süzgeci, önceki açılışın logu (-b -1), kalıcı journal ayarı, disk sınırı ve /var/log/syslog ile ilişkisi, ölçümlerle.
Linux Disk Yönetimi: lsblk, df, LVM ve Disk Büyütme
Linux'ta disk yönetimi: lsblk, df ve du ile doluluk, LVM ile PV, VG ve LV, mkfs, fstab'a UUID ile bağlama, lvextend ile büyütme ve -r unutulunca olan, ölçümlerle.
Linux Dizin Yapısı: /etc, /var, /proc Ne İşe Yarar?
Linux dizin yapısı ve dosya sistemi: kök dizindeki klasörler ne tutar, /etc yapılandırması, /var/log, /proc ve /dev neden dosyadır, disk ağaca nasıl bağlanır?
Linux Komutları: Sistem Yöneticisinin Temel Komut Listesi
Linux komutları açılımlarıyla: systemctl, chmod, ls -lh ne demek? Dosya, arama, süreç, ağ, servis, yetki ve disk komutları gerçek çıktılarıyla.
Linux Kullanıcı Yönetimi: useradd, Gruplar ve Parola
Linux'ta kullanıcı ekleme, gruba alma, parola, kilitleme ve silme: useradd, usermod -aG tuzağı, /etc/shadow, chage, nologin ve userdel -r, ölçümlerle.
sudo Nedir? sudoers ile Linux'ta Yetki Vermek
sudo nedir, sudoers nasıl okunur, visudo ile nasıl düzenlenir? Tek komutluk yetki, sudo -i ile -s farkı, parola önbelleği ve auth.log kayıtları, ölçümlerle.
systemd Nedir? systemctl ile Linux Servis Yönetimi
systemd nedir, systemctl ile servis nasıl yönetilir? Unit dosyası, enable ile start farkı, çöken servisin Restart ile geri gelmesi, override ve timer, ölçümlerle.
Ubuntu Statik IP: Netplan ile Ağ Yapılandırması
Ubuntu'da netplan ile statik IP nasıl verilir? YAML dosyası, dosya izni, netplan try ile geri alma, netplan apply, girinti hatası ve cloud-init, ölçümlerle.
Event Viewer Nedir? Windows Log'larını Okumak ve Süzmek
Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) nedir? Log kanalları, Kernel-Power 41, Filter Current Log, Custom View, Get-WinEvent ve doğru log boyutu, lab ölçümüyle.
gpedit.msc: Local Group Policy Editor ve Domain GPO Önceliği
gpedit.msc ile yerel policy yazmak, Registry.pol dosyası ve domain GPO ile çakışınca hangisinin kazandığı: Windows 11 Pro'da gpresult ve reg query ile ölçüldü.
MMC Nedir? .msc Konsolları ve Snap-in Mantığı
MMC nedir, snap-in ne işe yarar, .msc dosyasında ne var? Kendi konsolunuzu kurmak, uzak bilgisayara bağlamak ve user mode ile ekibe vermek, lab ölçümüyle.
Performance Monitor ve Resmon: Windows'ta Darboğaz Bulmak
Performance Monitor ve Resource Monitor ile Windows'ta darboğaz bulmak: süreç süzme, sayaç, logman ile Data Collector Set, Reliability Monitor ve eşikler.
PowerShell Nedir? Windows'u Komutla Yönetmenin Temeli
PowerShell nedir, cmdlet ve pipeline nasıl çalışır? Execution policy hatası, Get-Help, ADAC'ın yazdığı komut ve uzak komut Windows 11 ve Server'da ölçüldü.
Task Manager (Görev Yöneticisi): Süreç, PID ve Başlangıç
Task Manager (Görev Yöneticisi) nasıl kullanılır? CPU'yu dolduran süreci ve PID'ini bulmak, başlangıç programını kapatmak, End task ve Get-Process, ölçümle.
Windows Ağ Ayarları: ncpa.cpl, IPv4 ve DNS
Windows ağ ayarları ncpa.cpl ile nasıl yapılır? IPv4 adresi, DNS sunucusu sırası, interface metric, Settings farkı ve ipconfig ile PowerShell karşılığı.
Windows İşletim Sistemi Yönetimi: Konsollar ve Araçlar
Windows işletim sistemi nasıl yönetilir? Run komutları, PowerShell, registry, Local GPO, Görev Yöneticisi, servisler, disk ve ağ ayarları tek haritada.
Windows Registry Nedir? Hive, Anahtar ve Güvenli Düzenleme
Windows registry (kayıt defteri) nedir? Hive dosyaları, anahtar ve değer türleri, reg export ile yedek, Group Policy'nin yazdığı anahtar ve güvenli düzenleme.
Win + R Çalıştır Komutları: msc, cpl ve ms-settings Listesi
Win + R ile açılan Çalıştır kutusunun msc, cpl, ms-settings ve exe komutları: hangisi neyi açar, yönetici olarak nasıl açılır, ClickFix'e karşı ne yapılır.
Domain Controller Yükseltme: Windows Server 2025'e Geçiş
Domain controller yükseltme yanına yeni DC ekleyerek yapılır: Windows Server 2025 DC ekleme, adprep, FSMO devri, demote, DNS kalıntıları ve functional level.
Active Directory Audit Policy: Olay Kayıtlarını Açmak
Active Directory audit policy fabrika ayarında yanlış parolayı DC'ye yazmaz. Önerilen alt kategoriler, GPO ile uygulamak, 4771, 4740 ve 4625'i okumak.
Active Directory Delegation: Helpdesk'e Yetki Devri
Active Directory delegation ile Domain Admins vermeden yetki devri: Delegation of Control Wizard, rol grubu, dsacls, Effective Access ve devri geri almak.
Active Directory İsimlendirme Standardı: PC, Grup ve GPO
Active Directory isimlendirme standardı: bilgisayar, sunucu, kullanıcı, grup, GPO, OU ve yazıcı için kalıp, kod tablosu ve lab'da ölçülen yeniden adlandırma.
Active Directory Nasıl Kullanılır? ADUC ile Günlük Yönetim
Active Directory kullanımı ADUC ile: kullanıcı açma, şablondan kopyalama, parola sıfırlama, kilidin kaynağı, hesabı kapatma, geri alma ve helpdesk'in RSAT'ı.
Active Directory Password Policy: Parola ve Hesap Kilitleme
Active Directory password policy: parola kuralı, hesap kilitleme ve Fine-Grained Password Policy. NIST'in önerisi ve Windows Server 2025 lab'ında ölçülenler.
Active Directory Sağlık Kontrolü: dcdiag ve repadmin
Active Directory sağlık kontrolü dcdiag ve repadmin ile: hangi test neye bakar, kapalı DC çıktıda nasıl görünür, SYSVOL ve saat kontrolü, günlük betik.
Active Directory Sites and Services: Site ve Replikasyon
Active Directory Sites and Services ile site, subnet ve site link tanımlamak: şubedeki istemci hangi DC'ye gider, şubeler arası kopyalama ne zaman olur?
Active Directory Tier Modeli: Yönetici Hesaplarını Ayırmak
Active Directory tier modeli: Tier 0, 1 ve 2, ayrı yönetici hesapları, oturum yasağı GPO'ları ve acil durum hesabı. Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory Yedekleme: System State ve Geri Yükleme
Active Directory yedekleme Windows Server Backup ile: System State, DSRM'de geri yükleme, authoritative restore ve snapshot'ın neden yedek olmadığı.
Authentication Policy Silo: Hesabı Makinelere Bağlamak
Authentication policy silo nedir, nasıl kurulur? Kerberos armoring GPO'su, policy, silo, denetimden zorlamaya ve bayat makine bileti tuzağı lab'da ölçüldü.
gMSA Nedir? Servis Hesabı Parolasını AD'ye Bırakmak
gMSA nedir, nasıl kurulur? KDS root key, izin grubu, servis ve görevde kullanım, authentication policy. Parolayı kimin okuduğu Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Jump Server Nedir? Windows'ta Kurulum ve Kullanım
Jump server nedir, Windows Server 2025'te nasıl kurulur ve kullanılır? Yönetim RDP'sini tek kapıya toplayıp sunucuları ona kilitlemek, lab ölçümleriyle.
krbtgt Parola Sıfırlama: Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
krbtgt parolası neden iki kez ve arada beklenerek sıfırlanır? Rutin rotasyon ile ele geçirme sonrası sıfırlamanın farkı ve adımları, lab ölçümleriyle.
LDAP Signing ve Channel Binding: DC'de Zorunlu Kılmak
LDAP signing ve channel binding nedir, DC'de nasıl zorunlu kılınır? Windows Server 2025'in fabrika ayarı, olay 2889 ile izleme ve lab'da ölçülen bind sonuçları.
NTLM Nedir? Kerberos'tan Farkı, NTLM'i Kapatmak
NTLM nedir, Kerberos varken neden hala çalışır? Challenge-response, NTLMv1'in sonu, event log'dan NTLM'i bulmak ve Restrict NTLM ile sunucu sunucu kapatmak.
Protected Users Grubu: Ayrıcalıklı Hesaplara Ek Koruma
Protected Users grubu ne yapar? NTLM'in reddi, dört saatlik TGT, kapanan delegation ve ağsız oturum, Windows Server 2025 lab'ında önce ve sonra ölçüldü.
Windows Defender Firewall: Profiller, Kurallar ve GPO
Windows Defender Firewall nasıl çalışır? Domain, Private ve Public profiller, kuralların öncelik sırası, kuralı GPO ile dağıtmak, kapsam ve firewall log'u.
LAPS Kurulumu: Windows LAPS ile Yerel Yönetici Parolası
Windows Server 2025'te LAPS kurulumu: şema, izinler, GPO, şifreli parola, ADUC LAPS sekmesi ve lokasyona göre helpdesk okuması. Lab domain'inde ölçüldü.
Windows Server NPS Kurulumu: RADIUS Sunucusu Adım Adım
Windows Server NPS kurulumu: rolü eklemek, Active Directory'ye kaydetmek, RADIUS istemcisi ve network policy tanımlamak, 6272 ve 6273 kayıtlarıyla doğrulamak.
Kurumsal Yedekleme Programı: Veeam Lisansı ve Kurulumu
Kurumsal yedekleme programı seçimi, Veeam lisans tedariki, kurulumu ve yapılandırması. Ücretsiz sürüm ne zaman yeter, lisans neyi sayar, kurulum nasıl yapılır?
Microsoft 365 Kurulumu ve Geçişi: E-posta, Kimlik, Güvenlik
Microsoft 365 kurulumu ve geçişi: tenant ve alan adı kurulumu, eski e-postanın kesintisiz taşınması, Active Directory senkronizasyonu ve MFA yapılandırması.
Microsoft Lisanslama: Windows Server, CAL ve Microsoft 365
Microsoft lisanslama: mevcut lisans analizi, Windows Server çekirdek ve CAL hesabı, doğru Microsoft 365 planı, lisans tedariki ve yenileme takibi.
Sunucu ve Kabinet Taşıma: Veri Merkezi Geçişi Planı
Sunucu ve kabinet taşıma: keşif ve kesinti planı, fiziksel söküm ve montaj, yeni tesiste ağ ve ISP geçişi, sistemlerin doğrulanması ve raporlu teslim.
Sunucu ve Storage Satışı: Kapasite, Tedarik, Kurulum
Sunucu ve storage satışı: iş yüküne göre kapasite analizi, rack ve tower sunucu, NAS ve SAN tedariki, kurulum ve garanti süresini izleyen yenileme planı.
Dosya Sunucusu ve NAS Kurulumu: Yetki Matrisi ve Güvenlik
Dosya sunucusu ve NAS kurulumu: departman bazlı yetki matrisi, fidyeye karşı sürüm koruması, dosya erişim kaydı ve eski sunucudan izinleriyle veri taşıma.
Sanallaştırma Kurulumu ve Geçişi: Proxmox, Hyper-V, VMware
Sanallaştırma kurulumu ve geçişi: Proxmox, Hyper-V ya da VMware kurulumu, cluster, yedekleme sunucusu ve sanal sunucuların planlı pencerede taşınması.
Active Directory Kurulum Hizmeti: Domain Altyapısı
Kurumsal domain altyapısı kurulumu: domain adı, DC sayısı, OU ve GPO temelinin doğru kurulması, mevcut yapıdan geçiş ve devir. Anahtar teslim kuruyoruz.
Veri Yedekleme Hizmeti: Kurulum, Geri Dönüş Testi ve İzleme
Veri yedekleme hizmeti: yedekleme sunucusu, kopya ve retention policy, geri dönüş testi ve teslim sonrası izleme. Yedeği yedek yapan şey testtir.
Sunucu Kurulumu: Fiziksel, Sanal ve Raporlu Teslim
Sunucu kurulumu: fiziksel ve sanal sunucu, rol kurulumu, yedekleme ve temel sıkılaştırma. Kurulum yerinde bitiyor, teslim ölçülmüş ve raporlu oluyor.
Cacti Kurulumu: Ubuntu'da SNMP ile Ağ İzleme
Ubuntu 26.04'te Cacti 1.2.31 kurulumu: depo paketi neden yamasız, web sihirbazı, SNMPv3 ile cihaz ekleme, trafik grafiği ve sıkılaştırma adım adım.
RSAT Kurulumu: Windows 11'de GPMC ve ADUC Konsolları
RSAT kurulumu: Windows 10, 11 ve Windows Server'da uzaktan sunucu yönetim araçları, GPMC ve ADUC konsolları, nereden çalıştırılacağı ve neyi yönettiği.
IIS Nedir? Windows Web Sunucusu: Kurulum ve HTTPS
IIS nedir, kurumda neden karşınıza çıkar ve nasıl kurulur? Windows Server 2025'te ölçülmüş kurulum, güvenlik duvarı, site, Windows Authentication ve HTTPS.
Active Directory Certificate Services (AD CS) Kurulumu
Active Directory Certificate Services kurulumu adım adım: Enterprise Root CA yapılandırması, geri alınamayan kararlar, AIA/CDP ayarı ve kurulum doğrulaması.
Windows Server 2025: Roller ve Lisanslama
Windows Server sürümleri, çekirdek bazlı lisanslama ve CAL modeli, sunucu rolleri ve destek yaşam döngüsü: hangisini ne zaman kuracağınızın kurumsal rehberi.
Domain'e Bilgisayar Ekleme: Adımlar, Ön Koşullar ve Hatalar
Windows 11 bilgisayarı ve sunucuyu domain'e ekleme: DNS, saat ve ad ön koşulları, nesneyi önceden açma, Add-Computer ve lab'da ölçülen katılım hataları.
Windows Server DHCP Kurulumu: Scope, Rezervasyon, Failover
Windows Server DHCP kurulumu: scope, exclusion, rezervasyon ve failover. Lab'da ölçtük: sunucu seçenekleri partnere gitmez, yedek kendiliğinden devralmaz.
Kurumsal Veri Yedekleme ve Felaket Kurtarma Çözümleri
Kurumsal veri yedekleme ve felaket kurtarma: 3-2-1-1-0 kuralı, RTO/RPO hedefleri, immutable storage ve düzenli geri yükleme testiyle yedekleme çözümleri.
Active Directory Güvenlik Sıkılaştırması Rehberi
Active Directory güvenlik sıkılaştırması adım adım: Tier modeli, jump server, LAPS, gMSA, Protected Users, NTLM, LDAP signing, denetim ve krbtgt, lab ölçümleriyle.
Active Directory Kullanıcı, Grup ve OU Yönetimi (AGDLP)
Active Directory OU tasarımı Tier modeliyle, kullanıcı ve grup açmak, AGDLP ile dosya izni: lab'da ölçülen varsayılanlar ve yanıltıcı hatalar.
Active Directory GPO Yönetimi: Group Policy Rehberi
Active Directory'de GPO oluşturma, OU'ya linkleme, LSDOU sırası, Enforced ve Block Inheritance. gpupdate ve gpresult ile Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory DNS Yapılandırması: Forwarder ve Zone
Active Directory DNS yapılandırması: forwarder, reverse zone ve PTR, conditional forwarder, split-brain DNS ve scavenging, Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Microsoft Entra ID Connect Kurulumu: AD'yi Buluta Bağlama
Microsoft Entra ID Connect kurulumu, UPN senkronizasyonu ve Seamless SSO yapılandırması. Active Directory kullanıcılarını Microsoft 365'e tek kimlikle bağlayan adım adım rehber.
Active Directory UPN Suffix Yapılandırması
Active Directory'de alternatif UPN suffix ekleme, kullanıcı UPN'ini tek tek ya da PowerShell ile toplu değiştirme. Eski UPN'in hala çalıştığı lab'da ölçüldü.
Active Directory Kurulumu: Windows Server 2025'te İlk DC
Windows Server 2025'te Active Directory kurulumu: domain adı, DC promotion, DNS ve saat, dcdiag, Recycle Bin ve ikinci DC. Her adım lab'da ölçüldü.
Active Directory Rehberi: Mimari, Kurulum ve Yönetim
Active Directory nedir, nasıl kurulur ve yönetilir? Sunucudan güvenliğe on dokuz adımlık kontrol listesi, her adım lab'da ölçülen kendi yazısına bağlı.
Windows Server 2025 Kurulum Rehberi: Adım Adım
Windows Server 2025 kurulumu adım adım: sürüm ve evaluation seçimi, kurulum ekranları, sabit IP, ad, saat dilimi, güncelleme, yerleşik hesap ve RDP güvenliği.
Hypervisor Nedir? Sanallaştırma Katmanı Nasıl Çalışır
Hypervisor bir işletim sistemine sahte donanım sunar. Tip 1 ve Tip 2 farkı, vCPU ve RAM overcommit, snapshot ile yedek ayrımı ve doğru boyutlandırma.
Veri Merkezi Migration: Taşıma Planı ve Kesinti Penceresi
Veri merkezi taşıma nasıl planlanır: envanter ve bağımlılık analizi, kesinti penceresi, her adım için geri dönüş planı ve taşıma gecesinde doğrulama sırası.
Ücretsiz Değerlendirme
Ubuntu sunucularınız hangi sürümde, yükseltme hangisinde neyi kaldırır? Önce test sunucusunda deneyelim.
İçindekiler
Ana Hizmet
BT Sistem Yönetimi