BT Sistem Yönetimi
Active Directory Tier Modeli: Yönetici Hesaplarını Ayırmak
Active Directory tier modeli: Tier 0, 1 ve 2, ayrı yönetici hesapları, oturum yasağı GPO'ları ve acil durum hesabı. Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
- Active Directory Tier Modeli Nedir? Üst Tier’ın Credential’ı Aşağı İnmez
- Tier Modeli Nasıl Olmalı?
- Hangi Makine, Hangi Hesap Hangi Tier’da?
- Yönetim Makinesi Bütçeye Yetmiyorsa
- Tier OU’ları, Grupları ve Ayrı Yönetici Hesapları
- Tier 1 Sunucularında Yerel Yönetici: PC_TIER1_YONETICI
- Oturum Yasağı GPO’ları: Beş Deny Hakkı
- Tuzak 1: GPO Bağlantısını Kaldırmak Hakkı Geri Almıyor
- Tuzak 2: İki GPO’nun Hakları Birleşmiyor
- Tier 0 Hesabı Tier 1 Sunucusuna Giremez: Beş Deneme
- Acil Durum Hesabı: Yerleşik Administrator
- Domain Admins’i Boşaltmak: Günlük Hesabı Gruptan Çıkarmak
- Tier Modeli Sorunları ve Sık Yapılan Hatalar
- Tier Modelini Doğrulamak
- Sonuç: Tier Modeli Hesapla Başlar, GPO ile Zorlanır
- Active Directory Tier Modeli Hakkında Sık Sorulan Sorular
Active Directory tier modeli, yönetici hesaplarını ve makineleri üç güven düzeyine ayıran ve üst düzeyin credential’ının (kimlik bilgisinin) alt düzeyin makinesinde hiç kullanılmamasını sağlayan düzendir. Tier 0 domain’i yönetir, Tier 1 sunucuları, Tier 2 kullanıcı bilgisayarlarını. Domain’i yöneten parola bir kullanıcı bilgisayarına hiç yazılmaz, çünkü o bilgisayar ele geçerse parola da gider.
Bu yazıdaki her adımı lab’da ad.sistemkusu.com domain’inde ölçtüm. Üç tier için ayrı yönetici hesapları açtım, alt tier’ların OU’larına oturum yasağı koyan GPO’lar bağladım ve Microsoft’un önerdiği beş denemeyle Tier 0 hesabının bir Tier 1 sunucusuna girip giremediğini sınadım. Günlük hesabımı Domain Admins’ten çıkardım ve yerleşik Administrator’ı acil durum hesabı olarak kilitledim.
Yazı, Active Directory güvenlik sıkılaştırması yazımızdaki tier bölümünün uygulamasıdır. Ayarlara doğrudan geçmek isterseniz oturum yasağı GPO’ları bölümüne atlayabilirsiniz.
Active Directory Tier Modeli Nedir? Üst Tier’ın Credential’ı Aşağı İnmez
Microsoft’un 2026’da yayımladığı tier modeli sayfası üç düzeyi şöyle ayırır:
| Tier | Ne yönetir | Örnek |
|---|---|---|
| Tier 0 | Kimliğin kendisi | Domain controller’lar, AD CS, Entra Connect, AD FS, Tier 0 yönetici hesapları ve grupları |
| Tier 1 | Sunucular ve uygulamalar | Üye sunucular, SQL Server, Exchange, iş uygulamaları, sunucu yönetici hesapları |
| Tier 2 | Kullanıcı cihazları | İş istasyonları, helpdesk hesapları |
Microsoft Learn, AD DS tier model (Mayıs 2026).
Modelin tek kuralı var: yönetici, üst tier’ın credential’ını alt tier’ın makinesinde kullanmaz. Domain Admins üyesi bir hesapla kullanıcı bilgisayarına oturum açmak bu kuralın en sık çiğnenen halidir.
Kuralın sebebi, Windows’un oturum açılan makinede credential’ı nasıl tuttuğu. Bir makineye konsoldan, RDP ile, zamanlanmış görevle ya da servis olarak oturum açıldığında Windows, credential’ı parolanın hash’i ve Kerberos biletleri olarak o makinenin belleğinde tutar. Ağ üzerinden erişimde (net use, uzaktan kayıt defteri) tutmaz.
Windows her oturumu açılış biçimine göre bir numarayla kaydeder, buna logon type denir. Event log’daki oturum olayları (4624 başarılı, 4625 başarısız) bu numarayı taşır ve yazının ölçümleri de bu numaralarla okunur:
| Oturum türü | Logon type | Credential makinede kalır mı? |
|---|---|---|
| Konsol | 2 | Kalır |
Ağ (net use) | 3 | Kalmaz (delegation yoksa) |
| Zamanlanmış görev | 4 | Kalır |
| Servis | 5 | Kalır |
| RDP | 10 | Kalır |
Microsoft’un 2020’de kaldırdığı “Active Directory administrative tier model” sayfasının logon type tablosu, sayfanın Microsoft’un kendi belge deposundaki son sürümünden okundu.
Ağ oturumunun tek istisnası Kerberos delegation’dır. Bir sunucuya kullanıcı adına başka sunuculara bağlanma izni verilmişse kullanıcının bileti o sunucuda kalır.
Bellekteki hash ve bilet parolanın kendisi değildir, ama onun yerine geçer. Bir kullanıcı bilgisayarında yönetici yetkisini ele geçiren biri belleği okur, hash’i ya da bileti alır ve parolayı hiç bilmeden o hesapla başka makinelere oturum açar. Bu saldırıların adı pass-the-hash ve pass-the-ticket. Saldırgan böylece makineden makineye geçer ve her durakta daha yetkili bir hesabın izini arar. Microsoft bu ilerleyişe lateral movement (yanal hareket) der. Tier 0 yöneticisi o bilgisayara bir kez RDP yapmışsa yolun sonu domain’in kendisidir.
Microsoft Learn, AD DS tier model, “Trust boundaries” ve “Reach-back model” bölümleri.
Serinin otel benzetmesiyle düşünelim. Otelin üç bölgesi var: misafir katları (Tier 2), arka ofis (Tier 1) ve ön büronun kart sistemi odası (Tier 0), bütün kartları kodlayan oda. Kart sistemi odasının ana kartıyla misafir katlarında dolaşılmaz. Katta kaybolan bir ana kart, odayı da açar. Arka ofisin kartı da misafir katına inmez.
Örnekteki otelde ana kart kaybolursa kart ortada yoktur ve kayıp fark edilir. Active Directory’de credential kaybolmaz, kopyalanır. Yönetici makineden çıkar, parolası çalışmaya devam eder ve hiçbir şey eksik görünmez.
Tier Modeli Nasıl Olmalı?
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Kaç hesap? | Birden fazla tier yöneten kişinin her tier için ayrı hesabı olur. Yönetici hesapları e-posta almaz, internette gezinmez |
| Grup ve servis hesabı? | Her hesap, servis hesabı ve grup tek bir tier’da çalışır |
| Tier 0’da kaç kişi? | Domain Admins ve aynı güçteki gruplarda (Enterprise Admins gibi) beşten az kişi, hiç Domain Admins servis hesabı yok. Her Tier 0 hesabının Domain Admins üyesi olması gerekmez |
| Domain Admins grubu? | Yalnız kurulum ve felaket kurtarmada dolar. Yerleşik Administrator dışında günlük hesap tutmaz |
| Yasak nasıl uygulanır? | Alt tier’ların OU’larına bağlı GPO’larla, üst tier gruplarına oturum yasağı (deny) hakları |
| Nereden yönetilir? | O tier’ın yönetim makinesinden. Bir oturum, parolanın ilk yazıldığı bilgisayar kadar güvenlidir: hedef sunucu ne kadar korunursa korunsun, parola güvensiz bir bilgisayarda yazıldıysa oradan çalınır |
| Acil durum hesabı? | Yerleşik Administrator. Devre dışı bırakılmaz, domain controller’lar dışında kullanılamaz hale getirilir |
| Kaçınılacaklar | Her şeyi Tier 0’a toplamak, günlük işi Domain Admins ile yapmak, izleme, yedekleme ya da güvenlik (EDR) ajanının hesabına Domain Admins vermek, jump server’ı ayrı bir tier saymak (jump server yönettiği tier’dadır) |
Microsoft Learn, AD DS tier model, Appendix F: Securing Domain Admins groups, Appendix D: Securing built-in Administrator accounts ve Rapid modernization plan.
Tablonun üç satırı açıklama ister.
Tier modeli emekli olmadı. Microsoft 2020’de eski tier sayfasını kaldırıp Enterprise Access Model’e yönlendirdi ve “tier modeli bitti” yorumu o günden kaldı. Mayıs 2026’da AD DS tier model sayfası yeniden yayımlandı ve modeli Enterprise Access Model’in, şirket içi Active Directory’de yetki yükselmesini durduran bileşeni olarak tanımladı. Emekli olan, yönetici hesaplarını ayrı bir forest’ta tutan ESAE (red forest) mimarisidir.
Domain Admins için iki kaynak iki şey söyler. Domain Admins belgesi (Appendix F) grubun boş kalmasını ister. 2026 tier sayfası beşten az kişiyle yetinir.
Küçük bir ekipte bu gerilim şöyle çözülür: günlük hesaplar gruptan çıkar, her yöneticinin tek bir Tier 0 hesabı olur. 2026 sayfasının dediği gibi her Tier 0 hesabının Domain Admins üyesi olması da gerekmez, işini daha dar bir yetkiyle yapabilen hesap o yetkiyle kalır. Örneğin yalnız DC’nin yedeğini alan hesap Backup Operators grubuyla yetinir. Bu grup da Microsoft’un listesinde Tier 0’dır, ama Domain Admins kadar geniş değildir.
Lab’da Tier 0 hesabı GG_USER_TIER0_ADMIN grubu üzerinden Domain Admins’e üye. Grubun kendisini nasıl boşalttığımı Domain Admins bölümünde anlattım.
Yasak haklarının listesi tek bir belgede durmaz. Microsoft’un belgeleri farklı sayıda hak sayar: Domain Admins belgesi beş, yerleşik Administrator belgesi dört, 2019 tarihli eski PAW kılavuzu üç. Bu yazı en geniş listeyi, Domain Admins belgesinin beş hakkını alt tier’lara uygular.
Hangi Makine, Hangi Hesap Hangi Tier’da?
Bir makinenin tier’ı, onu ele geçirenin neyi ele geçireceğiyle belirlenir. Tier 0’ı yöneten her sistem de Tier 0’dır:
| Tier 0’a girenler | Neden |
|---|---|
| Domain controller’lar | Domain’in kendisi |
| AD CS (sertifika sunucusu) | Sahte sertifikayla herhangi bir hesap adına oturum açılabilir |
| Entra Connect, AD FS | Kimliği buluta taşır ya da onaylar |
| DC’yi yedekleyen sunucu | Yedekte bütün parola hash’leri durur |
| DC’yi çalıştıran hipervizör | Sanal diskini kopyalayan domain’i kopyalar |
| DC’ye ajan kuran izleme, yama, EDR sistemleri | Ajan DC’de SYSTEM yetkisiyle çalışır |
| DC’lere geçilen jump server | Üzerinden geçen en değerli credential kadar değerlidir |
Microsoft Learn, AD DS tier model, Tier 0 kapsamı.
Yedekleme sunucusunun neden Tier 0 olduğunu Active Directory yedekleme yazımızda, jump server’ın tier’ını jump server yazımızda ölçtük. Microsoft aynı listede kaçınılacak bir kalıbı da adıyla anar: her sunucuyu Tier 0 saymak. Tier 0 büyüdükçe korunması gereken yüzey büyür.
Okurun en çok karıştırdığı soru ise hesap tarafında: hangi hesapla hangi makineye oturum açılır? Lab’daki dört hesabım:
| Hesap | Ne yönetir | Nereden çalışır | Oturum açamadığı makineler |
|---|---|---|---|
ilker.pehlivan (günlük) | Hiçbir şeyi | Kendi bilgisayarı: e-posta, tarayıcı, belgeler | Sunucular ve DC’ler (yetkisi yok) |
t2.ilker.pehlivan | Kullanıcı bilgisayarları | Kullanıcının bilgisayarı ya da kendi bilgisayarında Run as different user | Sunucular ve DC’ler (yetkisi yok) |
t1.ilker.pehlivan | Üye sunucular | Tier 1 yönetim makinesi (jump server) | Kullanıcı bilgisayarları (deny GPO’su) ve DC’ler (yetkisi yok) |
t0.ilker.pehlivan | DC’ler ve Active Directory | Tier 0 yönetim makinesi ya da DC konsolu | Sunucular ve kullanıcı bilgisayarları (deny GPO’su) |
Tier 2’nin ayrı bir yönetim makinesi yok ve bu bilerek böyle. Kullanıcı bilgisayarlarını yöneten hesap Tier 2’dir, yöneticinin günlük bilgisayarı da Tier 2’dir. Tier 2 credential’ı bir Tier 2 makinesinde kullanmak kuralı çiğnemez.
Tier 2 yöneticisi kendi bilgisayarında günlük hesapla oturum açıkken yönetim işini Run as different user ile yapar. Lab’da ankmuh01’de ilker.pehlivan oturumundan PowerShell’i t2.ilker.pehlivan olarak açtım. Seçenek Başlat menüsünün arama sonucunda sağ tıkta yoktu, Shift tuşuyla da çıkmadı. Explorer’da kısayolun üstünde Shift + sağ tıkta çıktı.
Açılan pencerede whoami /groups, BUILTIN\Administrators grubunu “Group used for deny only” diye gösterdi. Bu UAC’nin işi: hesap yerel yöneticidir, ama pencere yükseltilmeden yönetici yetkisi kullanılmaz. Pencereyi Run as administrator ile yükseltince UAC parola sormadı, yalnız onay istedi.
ankmuh01’in Security log’una 4648 düştü. 4648, bir oturumun içinde başka bir hesabın parolasının açıkça kullanıldığını kaydeder: burada ilker.pehlivan oturumunda t2.ilker.pehlivan’ın parolası yazıldı. Bu bir kural ihlali değil, çünkü Tier 2 parolası Tier 2 bir makinede yazıldı.
Tier 1 ise öyle değil. Kendi bilgisayarımdan t1 hesabıyla bir sunucuya RDP yapıp yapamayacağımı lab’da ölçtüm. Bağlantı açıldı, sunucuya Tier 1 oturumu düştü. Ama bilgisayarın Security log’unda yine 4648 vardı, bu kez Tier 1 parolası için: Tier 1 parolası Tier 2 bir makinede yazılmış ve kullanılmıştı. O parola, bilgisayarı ele geçiren birinin eline geçer. Bu yüzden Tier 1 yönetimi bir jump server’dan yapılır ve sunucular yönetim bağlantısını yalnız ondan kabul eder. Kurulumu ve kilidi jump server yazımızda ölçtük.
Yönetim Makinesi Bütçeye Yetmiyorsa
Tabloda Tier 0 ve Tier 1 hesaplarının oturum açtığı yer bir yönetim makinesi. En iyi uygulama, Microsoft’un PAW (Privileged Access Workstation) dediği ayrı bir bilgisayardır: e-posta okunmaz, internette gezinilmez, yalnız yönetim yapılır. Her yöneticiye ikinci bir bilgisayar alınamıyorsa Microsoft’un eski PAW kılavuzu tek bilgisayarlı bir düzen tarif eder ve yönünü kesin koyar:
- Tek bilgisayar, ama yönetim makinesi olarak. Bilgisayar Tier 0 gibi sertleştirilir ve günlük iş onun içinde çalışır. E-posta, web ve ofis işleri bilgisayarın üstündeki bir sanal makinede ya da uzak masaüstünde yapılır.
- Ters yön kabul edilmez. Günlük bilgisayarın içine yönetim sanal makinesi kurmayı Microsoft “ölümcül kusur” diye anar, çünkü yönetim makinesinin güvenliği altındaki günlük bilgisayara bağlı kalır.
Microsoft Learn, Legacy privileged access guidance.
Aynı lokasyondaki yöneticilerin tek bir yönetim makinesini paylaşmasına da Microsoft izin verir. Yönetim makinesi hiç yoksa bile hesap ayrımı değerini korur: Tier 0 credential’ı yüzlerce bilgisayardan biri yerine tek bir bilgisayarda bulunur ve korunacak yer bellidir. Lab’da ayrı bir yönetim makinesi kurmadım, bu bölüm Microsoft’un belgesine dayanıyor. Tier 1’in yönetim makinesini, jump server’ı ise jump server yazımızda ölçtük.
Tier OU’ları, Grupları ve Ayrı Yönetici Hesapları
Tier düzeni OU ağacında başlar. Lab’ın ağacı önce tier’a, sonra lokasyona, en son nesne türüne göre kurulu. Ağacın tamamı ve gerekçesi kullanıcı, grup ve OU yönetimi yazımızda. Bu yazı için önemli olan, her tier’ın kendi hesaplarını, gruplarını ve makinelerini kendi OU’sunda tutması, çünkü oturum yasağı GPO’ları OU’ya bağlanacak.
Her tier’ın bir yönetim grubu var. Adlar isimlendirme standardımızdaki kapsam koduyla kuruldu:
| Grup | OU | Ne verir |
|---|---|---|
GG_USER_TIER0_ADMIN | Tier 0\Gruplar | Domain Admins üyeliği |
GG_USER_TIER1_ADMIN | Tier 1\Gruplar | Tier 1 makinelerinde yerel yönetici |
GG_USER_TIER2_ADMIN | Tier 2\Gruplar | Tier 2 makinelerinde yerel yönetici |
Yönetici hesapları kişinin adını ve tier önekini taşır: t0.ilker.pehlivan, t1.ilker.pehlivan, t2.ilker.pehlivan. Önek, oturum ekranında ve log’da hesabın hangi tier’dan olduğunu tek bakışta söyler. Hesap adı Windows’un eski oturum adı sınırı olan 20 karakteri aşmıyor. Görünen ad Ilker Pehlivan (Tier 1) gibi, kimlik penceresi hesabı bu adla öneriyor. Hesaplar kendi tier’larının Hesaplar OU’sunda durur.
Lab’da hesapları ve grupları komutla açtım. Gruplar bugünkü adlarını sonraki adlandırma turunda aldı. Tier 1 için komut karşılığı, bugünkü adlarla:
New-ADGroup -Name GG_USER_TIER1_ADMIN -GroupScope Global -GroupCategory Security -Path "OU=Gruplar,OU=Tier 1,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com"
New-ADUser -Name "Ilker Pehlivan (Tier 1)" -SamAccountName t1.ilker.pehlivan -Path "OU=Hesaplar,OU=Tier 1,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -AccountPassword (Read-Host -AsSecureString "Parola") -Enabled $true
Add-ADGroupMember -Identity GG_USER_TIER1_ADMIN -Members t1.ilker.pehlivanTier 0 grubunu Domain Admins’e üye yaptım: Add-ADGroupMember -Identity "Domain Admins" -Members GG_USER_TIER0_ADMIN. Böylece Domain Admins’e kimin girdiği tek bir grubun üyeliğinden okunuyor.
Tier 1 Sunucularında Yerel Yönetici: PC_TIER1_YONETICI
Tier 1 yöneticisinin bir sunucuda iş yapabilmesi için o sunucunun yerel Administrators grubunda olması gerekir. Bir grubu yüzlerce sunucunun yerel Administrators grubuna GPO ile koymanın iki yolu var ve ikisi farklı çalışır:
| Yol | GPO’daki yeri | Ne yapar |
|---|---|---|
| Local Users and Groups, Action Update | Computer Configuration → Preferences → Control Panel Settings | Listedeki grubu ekler, gruptaki öbür üyelere dokunmaz |
| Restricted Groups | Computer Configuration → Policies → Windows Settings → Security Settings | Grubun bütün üyeliğini listeyle değiştirir: listede olmayan üye çıkarılır |
Burada doğru yol Update, çünkü Administrators grubunda kalması gereken bir üye var. Microsoft’un Domain Admins belgesi, Domain Admins’in yerel Administrators gruplarındaki fabrika üyeliğinin değiştirilmemesini ister: o üyelik destek ve felaket kurtarma için oradadır. Restricted Groups’a yalnız Tier 1 grubunu yazmak bu üyeliği siler.
Tier 1 OU’suna PC_TIER1_YONETICI adında bir GPO bağladım. Sunucular ve Yonetim Bilgisayarlari onu kalıtımla alıyor. Ayar Group Policy Management (Win + R → gpmc.msc) → PC_TIER1_YONETICI → Edit → Computer Configuration → Preferences → Control Panel Settings → Local Users and Groups → sağ tık → New → Local Group altında:
- Action: Update.
- Group name: Administrators (built-in).
- Members → Add… →
SISTEMKUSU\GG_USER_TIER1_ADMIN.
gpupdate’ten sonra srv01’in grubunda üç üye vardı: Domain Admins, GG_USER_TIER1_ADMIN ve yerel Administrator. Jump server jmp01’de de aynı sonuç çıktı ve t1.ilker.pehlivan ile yükseltilmiş PowerShell açınca UAC parola değil yalnız onay istedi. Tier 2’nin karşılığı PC_TIER2_YONETICI, Tier 2’ye bağlı.
Restricted Groups’un aynı grupta ne yaptığını görmek için Sunucular’a geçici bir GPO bağladım: Restricted Groups → BUILTIN\Administrators → Members of this group listesinde yalnız GG_USER_TIER1_ADMIN.
gpupdate’ten sonra srv01’in Administrators grubundan Domain Admins silindi, yerel Administrator kaldı. Bağlantıyı kaldırınca Domain Admins bir sonraki gpupdate’te geri geldi. Gruba yalnız eklemek gerekiyorsa Update, grubun tamamını yönetmek gerekiyorsa Restricted Groups doğru araçtır.
Oturum Yasağı GPO’ları: Beş Deny Hakkı
Ağaç ve gruplar tek başına kimseyi durdurmaz. Tier 0 hesabı hala her makineye oturum açabilir, çünkü Domain Admins her domain üyesi makinenin yerel Administrators grubundadır. Administrators grubu da fabrika ayarında konsoldan, RDP ile ve ağdan oturum açma haklarını taşır.
Windows bir hesabın bir makinede hangi yoldan oturum açabileceğini kullanıcı haklarıyla (user rights) belirler. Her oturum türünün bir izin hakkı, bir de yasak hakkı vardır: konsol için Allow log on locally ve Deny log on locally gibi. Bir hesap ikisine birden girerse yasak kazanır. Tier modeli bu yüzden izin haklarına dokunmaz, yasak haklarını kullanır. Domain Admins sunucunun Administrators grubunda kalır, ama alt tier makinesinde oturum açamaz.
Microsoft Learn, Deny log on locally: “This policy setting supersedes the Allow log on locally policy setting”.
Yasağı, alt tier’ların OU’larına bağlanan GPO’lardaki beş kullanıcı hakkı koyar:
| Hak | Engellediği oturum |
|---|---|
| Deny log on locally | Konsol (type 2) |
| Deny log on through Remote Desktop Services | RDP (type 10) |
| Deny access to this computer from the network | Ağ erişimi (type 3) |
| Deny log on as a batch job | Zamanlanmış görev (type 4) |
| Deny log on as a service | Servis (type 5) |
Haklar Computer Configuration → Policies → Windows Settings → Security Settings → Local Policies → User Rights Assignment altında. Lab’daki iki GPO:
| GPO | Bağlandığı yer | Beş hakta engellenenler |
|---|---|---|
PC_TIER1_KISIT | Tier 1 | Domain Admins, Enterprise Admins, Schema Admins, GG_USER_TIER0_ADMIN |
PC_TIER2_KISIT | Tier 2 | Aynı dört grup ve GG_USER_TIER1_ADMIN |
Engellenen dört grup domain’i yönetebilen gruplardır. Domain Admins domain’i, Enterprise Admins forest’in tamamını, Schema Admins AD şemasını yönetir. GG_USER_TIER0_ADMIN da lab’ın Tier 0 hesaplarını toplar.
Her hak çift tıkla açılır, Define these policy settings işaretlenir ve gruplar Add User or Group… ile eklenir:
Tier 0’ın OU’larına deny GPO’su bağlanmaz. Sebebi, iki yönün iki ayrı mekanizmayla korunmasıdır:
- Yukarıdan aşağı yönü deny GPO’su keser. Deny hakları üst tier’ın credential’ını alt tier’ın makinesinden uzak tutar. Tier 0’ın üstünde bir tier yoktur, korunacak bir aşağı iniş de yoktur.
- Aşağıdan yukarı yönü izin listesi keser. Domain controller’da konsol hakkı (Allow log on locally) ve RDP hakkı (Allow log on through Remote Desktop Services) fabrika ayarında yalnız Administrators ve birkaç yerleşik operatör grubundadır. Tier 1 ve Tier 2 hesapları bu gruplarda olmadığı için DC’ye konsoldan ya da RDP ile giremez, ayrıca bir yasağa gerek kalmaz. Lab’da
t1.ilker.pehlivan’ındc01’e RDP denemesi “the user account is not authorized for remote login” ile reddedildi.
Microsoft Learn, Allow log on locally ve Allow log on through Remote Desktop Services.
Tek istisna ağ erişimidir. DC’de Access this computer from the network hakkı Authenticated Users’a açıktır ve açık kalmalıdır: her kullanıcı oturum açarken ve GPO okurken DC’ye ağdan bağlanır. Microsoft’un belgesi bu hak bütün kullanıcılardan kaldırılırsa kimsenin domain’e oturum açamayacağını yazar. Bu yüzden alt tier’lara DC’de ağ yasağı da konmaz.
Microsoft Learn, Access this computer from the network.
Domain Admins belgesinin bir uyarısı da var: DC’leri yöneten bir jump server, deny GPO’larının bağlı olmadığı bir OU’da durmalıdır, yoksa Tier 0 yöneticisi kendi jump server’ına giremez.
GroupPolicy modülünde kullanıcı haklarını GPO’ya yazan bir komut yok, haklar konsoldan verilir. Sonucu makinede okumak için:
secedit /export /areas USER_RIGHTS /cfg C:\Temp\haklar.infDeny haklarının Windows’taki iç adları SeDeny ile başlar. srv01’de gpupdate /force’tan sonra dosyada beş SeDeny satırı vardı, her birinde dört grubun SID’i. SID, Windows’un her hesaba ve gruba verdiği kimlik numarasıdır, ad değişse de değişmez.
Tuzak 1: GPO Bağlantısını Kaldırmak Hakkı Geri Almıyor
Kullanıcı hakları makineye yazılır ve GPO gidince silinmez. Lab’da yerleşik Administrator’ı kilitleyen GPO’nun (aşağıda, acil durum hesabı bölümünde) bağlantısını kaldırıp gpupdate çalıştırdım. dc01’de dört deny satırı yerinde kaldı ve hesap ağdan girmeye devam edemedi. Hakları GPO’da boş tanımlayıp yeniden uyguladığımda satırlar silindi, bağlantıyı ondan sonra kaldırdım.
Kullanıcı haklarının bu davranışı firewall kurallarından farklı. Jump server yazısında firewall GPO’sunun bağlantısını kaldırınca kurallar sunucudan iz bırakmadan gitti. Kullanıcı hakkı ise makinede kalıyor. Bir deny GPO’sunu geri almanın sırası: önce hakları boş tanımla, uygula, sonra bağlantıyı kaldır.
Tuzak 2: İki GPO’nun Hakları Birleşmiyor
Aynı hak iki GPO’da tanımlıysa Windows listeleri birleştirmez, makineye en yakın OU’daki GPO’nun listesi geçerli olur. Lab’da da bunu yaşadık. PC_TIER1_KISIT Tier 1’e bağlıydı. Yerleşik Administrator için (aşağıda, acil durum hesabı bölümünde) ayrı bir GPO’yu Tier 1\Sunucular’a bağladım, o GPO aynı dört hakkı yalnız Administrator için tanımlıyordu. srv01’de dört hakkın listesi yalnız Administrator’a indi ve Tier 0 hesabı net use ile sunucuya yeniden bağlanabildi. Tier 0 yasağı sessizce kalkmıştı.
Bir makinenin haklarını tek bir GPO yönetir. Aynı hakkı başka bir amaçla vermek gerekiyorsa liste o GPO’ya eklenir ya da ikinci GPO’ya bütün liste yazılır. Bağladıktan sonra secedit ile sonucu makinede okumak bu tuzağı yakalayan tek yol.
Tier 0 Hesabı Tier 1 Sunucusuna Giremez: Beş Deneme
Microsoft’un Domain Admins belgesi (Appendix F: Securing Domain Admins Groups in Active Directory) her yasak hakkın ayrı ayrı sınanmasını ister. t0.ilker.pehlivan ile Tier 1 sunucusu srv01’e beş yoldan girmeyi denedim:
| Deneme | Nasıl | Sonuç | srv01’deki kayıt |
|---|---|---|---|
| Konsol | Oturum ekranı | “The sign-in method you’re trying to use isn’t allowed.” | 4625, type 2 |
| RDP | mstsc | “The system administrator has restricted the types of logon (network or interactive) that you may use.” Hata kodu 0x1307 | 4625, type 3, hesap adı boş |
| Ağ | net use \\srv01\c$ | System error 1385: “the user has not been granted the requested logon type at this computer” | 4625, type 3 |
| Zamanlanmış görev | Görev t0 hesabıyla kaydedildi | Kayıt kabul edildi, görev çalışmadı (sonuç kodu 0x41303) | 4625, type 4 |
| Servis | Print Spooler t0 hesabıyla | Servis başlamadı, olay 7041: hesabın “Log on as a service” hakkı yok | 4625, type 5 |
Beşinin de durum kodu 0xC000015B, yani “bu makinede bu oturum türü verilmedi”. RDP’de kayıt type 10 değil type 3 ve hesap adı boş. Sebebi NLA (Network Level Authentication): RDP kimliği oturum ekranı açılmadan, ağ üzerinden doğrular. Ret bu aşamada, oturum açılmadan geldi.
Zamanlanmış görev ve servis denemesi önemli bir ayrıntıyı gösteriyor: Windows yasaklı hesabı ayar olarak kabul ediyor, ret çalışma anında geliyor. Tier 0 hesabıyla çalışan eski bir servis, kısıt GPO’su geldikten sonraki ilk yeniden başlatmada durur. Kısıtı bağlamadan önce alt tier makinelerinde üst tier hesabıyla çalışan görev ve servisler aranır.
Öbür yönler de beklendiği gibi davrandı: her tier kendi makinesine girdi, Tier 1 hesabı Tier 2 makinesine giremedi.
t0iledc01: konsol açıldı.t1ilesrv01: konsol ve RDP açıldı. RDP oturumu 4624 type 10, aynı hesaplanet usetype 3 bıraktı.t1ile kullanıcı bilgisayarıankmuh01: konsol ve RDP reddedildi, aynı mesajlarla. Tier 2 yasağı Tier 1 hesabını da tutuyor.t2ilesrv01’deki bir paylaşım:net usebağlandı, ama klasörü listelemek NTFS izni yüzünden reddedildi. Ağ üzerinden yukarı yönde erişim tier modelinde serbesttir, neyin açılacağını izinler belirler.
Acil Durum Hesabı: Yerleşik Administrator
Domain’in yerleşik Administrator hesabı acil durum hesabıdır. Domain kurulurken açılır ve kimliği 500 ile biter, bu yüzden “RID 500 hesabı” diye de anılır. Microsoft eskiden bu hesabı devre dışı bırakmayı önerirdi, artık önermiyor: global catalog’a, yani oturum açılırken grup üyeliklerinin sorulduğu DC’ye ulaşılamadığında oturum açabilen tek hesap odur. Önerisi hesabı kurulum ve felaket kurtarmaya ayırıp domain controller’lar dışında kullanılamaz hale getirmek:
- Account is sensitive and cannot be delegated bayrağı: hiçbir sunucu bu hesabın kimliğini başka bir makineye taşıyamaz.
- Smart card is required for interactive logon bayrağı: hesap parolayla oturum açamaz, yalnız akıllı kartla açar.
- Üye sunucuların ve kullanıcı bilgisayarlarının OU’larında dört deny hakkı: ağ, zamanlanmış görev, servis ve RDP. Deny log on locally bu listede yok.
- Domain controller’larda aynı dört hak. Sonuç: hesap DC’ye ağdan ve RDP ile bağlanamaz, konsolda oturum açabilir.
Microsoft Learn, Appendix D: Securing built-in Administrator accounts.
Lab’da yerleşik Administrator’ın adı sistemkusuadm. İlk bayrak hesabın Properties → Account sekmesinde, Account options listesinde:
Bayrağı açtım, dört hakkı ayrı bir GPO ile DC’lerin, Tier 0 ve Tier 1 sunucularının ve Tier 2 bilgisayarlarının OU’larına bağladım. srv01’in konsolundan dc01’e RDP 0x1307 ile reddedildi, dc01’in kendi konsolunda oturum açıldı. Akıllı kart bayrağını uygulamadım: lab’da akıllı kart altyapısı yok ve bayrak hesabı konsolda da kilitler.
Microsoft’un bir uyarısı da lab’da doğrulandı: bu GPO hiçbir zaman domain’in köküne bağlanmaz, çünkü hesabı her yerde kullanılamaz hale getirir. Kökte yalnız Default Domain Policy kaldı.
Domain Admins’i Boşaltmak: Günlük Hesabı Gruptan Çıkarmak
Lab’ın kurulumunda günlük hesabım ilker.pehlivan Domain Admins üyesiydi, çoğu domain’de olduğu gibi. Tier düzeninde bu hesap hiçbir şeyi yönetmez. Gruptan çıkardım. Active Directory Users and Computers’ta (Win + R → dsa.msc) Users kabındaki Domain Admins grubunun Properties penceresi açılır, Members sekmesinde hesap seçilir ve Remove’a basılır:
Aynı işin komut karşılığı:
Remove-ADGroupMember -Identity "Domain Admins" -Members ilker.pehlivandc01’in Security log’una 4729 (“A member was removed from a security-enabled global group”) ve aynı saniyede 4737 (“A security-enabled global group was changed”) düştü. Domain Admins üyeliğindeki her değişikliğin alarm üretmesini Microsoft ayrıca ister. Bu olayların düşmesi denetim ayarına bağlı, audit policy yazımızda.
Gruptan çıkmak hesabı tam olarak sıradan bir hesaba çevirmedi. Sebebi, Active Directory’nin korunan hesapları koruma biçimi. Domain Admins gibi korunan bir gruba üye olan hesapta iki şey olur:
adminCountdeğeri 1 olur. Bu değer, hesabın korunan bir grupta olduğunu işaretler.- Hesabın izin mirası kapanır. Hesap, durduğu OU’dan izin almaz. İzinlerini SDProp süreci her 60 dakikada bir sabit bir şablondan, AdminSDHolder nesnesinden yeniden yazar. Böylece OU’da yetki devri olan biri korunan bir hesabın parolasını değiştiremez.
Microsoft Learn, Appendix C: Protected Accounts and Groups.
Hesap gruptan çıkınca Active Directory bu ikisini geri almaz. SDProp’u elle tetikledim, ikisi de olduğu gibi kaldı.
Temizlenmezse ne olur? Hesap artık sıradan bir kullanıcıdır ama OU’sundaki yetki devri ona işlemez, çünkü mirası kapalıdır. Helpdesk’e o OU’da parola sıfırlama yetkisi verilmişse helpdesk bu hesabın parolasını sıfırlayamaz. Ayrıcalıklı hesapları listeleyen sorgular da adminCount değerine baktığı için hesap o listede görünmeye devam eder.
İkisi elle temizlenir. View → Advanced Features açıkken hesabın Properties penceresinde bu iki ayrı adımdır. İlki Attribute Editor sekmesinde adminCount → Edit → Clear:
Değişiklik OK ile kaydedilir. Security sekmesine geçerken pencere önce bu değişikliği uygulamayı soruyor, ikinci adım ondan sonra gelir: Security → Advanced → Enable inheritance:
Aynı işlerin komut karşılığı:
Set-ADUser ilker.pehlivan -Clear adminCount
$dn = (Get-ADUser ilker.pehlivan).DistinguishedName
$acl = Get-Acl "AD:$dn"
$acl.SetAccessRuleProtection($false, $true)
Set-Acl -Path "AD:$dn" -AclObject $aclMiras açıldı, ama şablondan kopyalanmış doğrudan izin kayıtları yerinde kaldı (iki ölçümde 23 ve 13 kayıt) ve mirasla gelen izinler onların üstüne eklendi. Bu fazladan kayıtlar bir yetki vermez, ama izin listesini okuyanı yanıltır. Sonra hesabı Tier 2\Genel Mudurluk\Hesaplar’a taşıdım, SID’i ve GUID’i değişmedi. Yani hesabı doğru OU’ya taşımak grup üyeliklerini ve dosya izinlerini bozmaz, çünkü ikisi de hesabı adıyla değil SID’iyle tanır.
Gruptan çıkan hesapla sonuç:
- Kullanıcı açmak:
New-ADUser“Access is denied” verdi. Aynı işit0.ilker.pehlivanile yaptım. - DC’ye RDP: “the user account is not authorized for remote login”.
- Kendi bilgisayarı:
ankmuh01’de oturum açıldı. Domain Admins üyesiyken aynı hesapsrv01’in konsolunda “The sign-in method you’re trying to use isn’t allowed” almıştı. Bu yüzden sıra önemli: günlük hesap gruptan çıkmadan Tier 2 yasağı bağlanırsa yönetici kendi bilgisayarına giremez.
Domain Admins üç adımda boşaltılır:
- Günlük hesaplar gruptan çıkar.
- Yerlerine Tier 0 hesapları girer.
- Tier 0 hesaplarının Domain Admins gerektirmeyen işleri, o işe yeten daha dar gruplara taşınır.
Tier Modeli Sorunları ve Sık Yapılan Hatalar
| Belirti | Sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| Kısıt GPO’su geldi, bir servis ya da zamanlanmış görev durdu | Servis alt tier makinesinde üst tier hesabıyla çalışıyor | Servisi kendi tier’ının hesabıyla çalıştırın, tercihen parolasını AD’nin döndürdüğü bir gMSA ile |
| GPO’nun bağlantısı kaldırıldı, yasak sürüyor | Kullanıcı hakları makinede kalıyor | Hakları GPO’da boş tanımlayıp uygulayın, sonra bağlantıyı kaldırın |
| İkinci bir GPO bağlandıktan sonra Tier 0 hesabı sunucuya yeniden girebiliyor | Aynı hakkın listesi en yakın OU’daki GPO’dan geliyor | Bir makinenin haklarını tek GPO’ya toplayın, secedit ile okuyun |
| Tier 0 yöneticisi DC’lerin jump server’ına giremiyor | Jump server deny GPO’sunun bağlı olduğu OU’da | Jump server’ı Tier 0’ın yönetim OU’suna alın |
| Sunucuda Domain Admins artık yönetici değil | Restricted Groups, Administrators listesini GPO’daki listeyle değiştirdi | Group Policy Preferences’ta Local Group, Update |
| Günlük hesap gruptan çıktı, izinleri hala kilitli | adminCount 1 ve miras kapalı kaldı | adminCount’u temizleyin, mirası açın |
| “The sign-in method you’re trying to use isn’t allowed.” | Hesap bu makinenin tier’ından değil | Doğru tier’ın hesabıyla girin |
| Her yönetici her işi Domain Admins hesabıyla yapıyor | Tier ayrımı hesapta kurulmamış | Günlük hesabı çıkarın, her tier için ayrı hesap açın |
Tier Modelini Doğrulamak
-
Domain Admins’te kim var?
-Recursivegrupların içini açıp hesapları listeler. Beklenen: yerleşik Administrator ve Tier 0 hesapları, günlük hesap yok.Get-ADGroupMember "Domain Admins" -Recursive | Select-Object SamAccountName -
Kısıt makinede uygulanmış mı? Bir Tier 1 sunucusunda
secedit /export /areas USER_RIGHTSile beşSeDenysatırı ve dört SID. -
Yasak çalışıyor mu? Tier 0 hesabıyla Tier 1 sunucusuna
net use \\sunucu\c$. Beklenen: System error 1385. -
Günlük hesapta iz kalmış mı? Beklenen: boş.
Get-ADUser ilker.pehlivan -Properties adminCount | Select-Object adminCount
Sonuç: Tier Modeli Hesapla Başlar, GPO ile Zorlanır
Tier modelinin işi tek bir cümle: üst tier’ın credential’ı alt tier’ın makinesine inmez. Kuralı üç katman birlikte sağlar. Ayrı hesaplar kimin hangi tier’da çalıştığını belirler, OU ağacı makineleri tier’lara ayırır, deny GPO’ları da kuralı zorlar. Biri eksikse kural bir niyet olarak kalır.
Lab’da beklediğimden farklı çıkanlar:
- GPO bağlantısını kaldırmak deny haklarını geri almadı. Haklar boş tanımlanana kadar makinede kaldı.
- İki GPO’nun hakları birleşmedi. Yakın OU’daki GPO, Tier 0 yasağını sessizce kaldırdı.
- Zamanlanmış görev ve servis yasaklı hesabı ayar olarak kabul etti. Ret çalışma anında geldi.
- RDP reddi type 10 değil type 3 olarak kayda geçti. NLA, oturum açılmadan reddetti.
- Domain Admins’ten çıkan hesapta
adminCountve kapalı miras kaldı. SDProp bunları düzeltmedi. - Restricted Groups sunucunun Administrators grubundan Domain Admins’i sildi. Yalnız ekleyen Update seçeneği silmedi.
Girişteki benzetmeye dönersek: kart sistemi odasının ana kartı misafir katına inmiyor, kapılar da ana kartı kat koridorunda tanımıyor. Ama otelde kartın kopyalandığını kimse fark etmez, Active Directory’de de etmez. Bu yüzden bir sonraki katman, credential’ın kendisini kısıtlamak: Tier 0 hesaplarını yalnız belirli makinelerde geçerli kılan authentication policy silo ve Protected Users grubu. Tier düzeninin bütününe Active Directory güvenlik sıkılaştırması yazımızdan, serinin öbür adımlarına Active Directory rehberi üzerinden ulaşabilirsiniz.
Active Directory Tier Modeli Hakkında Sık Sorulan Sorular
BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi
İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.
LinkedInBenzer Makaleler
Active Directory Güvenlik Sıkılaştırması Rehberi
Active Directory güvenlik sıkılaştırması adım adım: Tier modeli, jump server, LAPS, gMSA, Protected Users, NTLM, LDAP signing, denetim ve krbtgt, lab ölçümleriyle.
Active Directory Rehberi: Mimari, Kurulum ve Yönetim
Active Directory nedir, nasıl kurulur ve yönetilir? Sunucudan güvenliğe on dokuz adımlık kontrol listesi, her adım lab'da ölçülen kendi yazısına bağlı.
Active Directory Kurulum Hizmeti: Domain Altyapısı
Kurumsal domain altyapısı kurulumu: domain adı, DC sayısı, OU ve GPO temelinin doğru kurulması, mevcut yapıdan geçiş ve devir. Anahtar teslim kuruyoruz.
Active Directory Audit Policy: Olay Kayıtlarını Açmak
Active Directory audit policy fabrika ayarında yanlış parolayı DC'ye yazmaz. Önerilen alt kategoriler, GPO ile uygulamak, 4771, 4740 ve 4625'i okumak.
Active Directory Delegation: Helpdesk'e Yetki Devri
Active Directory delegation ile Domain Admins vermeden yetki devri: Delegation of Control Wizard, rol grubu, dsacls, Effective Access ve devri geri almak.
Authentication Policy Silo: Hesabı Makinelere Bağlamak
Authentication policy silo nedir, nasıl kurulur? Kerberos armoring GPO'su, policy, silo, denetimden zorlamaya ve bayat makine bileti tuzağı lab'da ölçüldü.
gMSA Nedir? Servis Hesabı Parolasını AD'ye Bırakmak
gMSA nedir, nasıl kurulur? KDS root key, izin grubu, servis ve görevde kullanım, authentication policy. Parolayı kimin okuduğu Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Jump Server Nedir? Windows'ta Kurulum ve Kullanım
Jump server nedir, Windows Server 2025'te nasıl kurulur ve kullanılır? Yönetim RDP'sini tek kapıya toplayıp sunucuları ona kilitlemek, lab ölçümleriyle.
krbtgt Parola Sıfırlama: Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
krbtgt parolası neden iki kez ve arada beklenerek sıfırlanır? Rutin rotasyon ile ele geçirme sonrası sıfırlamanın farkı ve adımları, lab ölçümleriyle.
LDAP Signing ve Channel Binding: DC'de Zorunlu Kılmak
LDAP signing ve channel binding nedir, DC'de nasıl zorunlu kılınır? Windows Server 2025'in fabrika ayarı, olay 2889 ile izleme ve lab'da ölçülen bind sonuçları.
NTLM Nedir? Kerberos'tan Farkı, NTLM'i Kapatmak
NTLM nedir, Kerberos varken neden hala çalışır? Challenge-response, NTLMv1'in sonu, event log'dan NTLM'i bulmak ve Restrict NTLM ile sunucu sunucu kapatmak.
Protected Users Grubu: Ayrıcalıklı Hesaplara Ek Koruma
Protected Users grubu ne yapar? NTLM'in reddi, dört saatlik TGT, kapanan delegation ve ağsız oturum, Windows Server 2025 lab'ında önce ve sonra ölçüldü.
LAPS Kurulumu: Windows LAPS ile Yerel Yönetici Parolası
Windows Server 2025'te LAPS kurulumu: şema, izinler, GPO, şifreli parola, ADUC LAPS sekmesi ve lokasyona göre helpdesk okuması. Lab domain'inde ölçüldü.
RAID 5 Nedir? RAID 6 ile Farkı ve Hangisi Seçilmeli
RAID 5 nedir, RAID 6'dan farkı ne? Kapasite, küçük yazma maliyeti, rebuild sırasında korumasız kalmak, okunamayan sektör ve hangi diziye hangisi seçilir.
RAID Controller Nedir? Donanım RAID ile Yazılım RAID Farkı
RAID controller nedir, donanım RAID ile yazılım RAID farkı ne? Yazma önbelleği ve bataryası, BIOS RAID, HBA modu, Linux md ve Storage Spaces arasında seçim.
RAID Nedir? Seviyeleri ve RAID 0, 1, 10 Farkı
RAID nedir, nasıl çalışır? Striping, mirroring ve parity, RAID 0, 1, 5, 6 ve 10 karşılaştırması, rebuild süresi, hot spare ve RAID'in neden yedek olmadığı.
Grafana Alert: SQL Sorgusuna E-posta Alarmı ve Silence
Grafana alert kurulumu: SMTP, salt okunur MySQL data source, eşik ve pending period, DatasourceError ve silence, lab'da saatle ölçülen bildirimlerle.
Grafana Upgrade: Yedek, 12'den 13'e Geçiş ve Geri Dönüş
Grafana güncellemesi adım adım: grafana.ini, eklenti ve PostgreSQL yedeği, geri yükleme provası, önce eklentiler, 12.4'ten 13.3'e geçiş ve doğru geri dönüş.
Zabbix 8.0 Upgrade: 7.0 LTS'den Yedekli Geçiş
Zabbix 7.0 LTS'den 8.0'a güncelleme adım adım: sürüm notları, veritabanı ve dosya yedeği, geri yükleme provası, depo paketi, otomatik veritabanı yükseltmesi ve kontrol.
Zabbix Health Check: Kuyruk, Poller ve Housekeeper
Zabbix health check lab ölçümüyle: sağlık panosu, queue, poller doluluğu, önbellek ve housekeeper. Agent, poller ve server durunca ne görünür?
Grafana Dashboard Oluşturma: Panel, Değişken ve USE
Grafana dashboard oluşturma: USE yöntemiyle panel seçimi, Zabbix verisiyle değişkenler, tekrarlayan panel, yenileme yükü ve Viewer sınırı, lab ölçümüyle.
Grafana Kurulumu: Ubuntu 26.04'te PostgreSQL ve Apache
Ubuntu 26.04'e Grafana kurulumu: APT deposu, PostgreSQL veritabanı, Apache arkasında /grafana, admin hesabını kapatmak ve sıkılaştırma adım adım.
Grafana Nedir? Ne İşe Yarar, Zabbix'ten Farkı Ne?
Grafana nedir: Zabbix, Prometheus ve veritabanlarındaki veriyi okuyup tek ekranda gösteren açık kaynak araç. Data source, panel, sürüm ve Zabbix farkı.
Grafana Rehberi: Kurulumdan Dashboard'a Adım Adım
Grafana rehberi: kurulumdan Zabbix bağlantısına, dashboard'dan yedeğe altı adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
Zabbix Grafana Bağlantısı: Eklenti, API Token, Salt Okuma
Zabbix Grafana bağlantısı: eklenti kurulumu, salt okuma Zabbix rolü, API token, Apache'de Authorization başlığı, data source ve ilk Zabbix paneli adım adım.
Zabbix Rehberi: Kurulumdan Alarma Adım Adım İzleme
Zabbix rehberi: kurulumdan agent'a, template'ten alarma ve dashboard'a on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
SMTP Relay Kurulumu: Postfix ile Google Workspace
SMTP relay kurulumu: Postfix'i Google Workspace'in smtp-relay.gmail.com hizmetine TLS ve SMTP AUTH ile bağladım, Zabbix alarmını eskalasyon grubuna yolladım.
Zabbix Dashboard: Widget, Network Map ve NOC Ekranı
Zabbix dashboard tasarımı: hangi widget neyi söyler, network map, Host navigator ile ayrıntı sayfası, slideshow ve kiosk, arıza anında ölçülen gecikmeler.
Zabbix Proxy: Şube İzleme, Kurulum ve Hat Kopukluğu
Zabbix proxy kurulumu: şubede ne zaman gerekir, aktif proxy, PSK ve agent ayarı, hat koptuğunda ölçülen davranış: yerel tampon, geç gelen veri ve alarm.
Zabbix Template ile Sunucu İzleme: CPU, RAM, Disk ve Servis
Zabbix template ile Windows ve Linux sunucuda CPU, RAM, disk ve servis izleme: makroyla eşik, disk keşfi ve trigger'ın açılma süresi lab ölçümüyle anlatılıyor.
Zabbix Trigger ve Alarm: E-posta, Eskalasyon ve Bakım
Zabbix trigger ve alarm ayarı: e-posta bildirimi, eskalasyon, acknowledge, histerezis ve bakım penceresi, lab'da ölçülen saatleriyle adım adım anlatılıyor.
Network İzleme Hizmeti: Sunucu, Hat ve Ağ Cihazları
Network izleme hizmeti: sunucu, internet hattı, switch ve firewall dakika dakika izlenir, alarm geldiğinde aynı ekip müdahale eder. Kapsam, süreç ve fiyat.
Zabbix Agent 2 Kurulumu: GPO, Autoregistration ve PSK
Zabbix Agent 2 kurulumu: Windows'a GPO betiğiyle toplu dağıtım, Linux'a apt, PSK'lı autoregistration ve lab'da ölçülen tuzaklar adım adım anlatılıyor.
Zabbix Kurulumu: Ubuntu 26.04'te 8.0 LTS ve PostgreSQL
Ubuntu 26.04'e Zabbix 8.0 LTS kurulumu: neden Zabbix deposu, PostgreSQL şeması, Apache hatası, web sihirbazı, Admin hesabını kapatmak ve ufw adım adım.
Zabbix Nedir? Nasıl Çalışır, PRTG'den Farkı Ne?
Zabbix nedir: ölçüm toplayan, eşik aşılınca sorun açıp bildiren açık kaynak izleme yazılımı. Server, agent ve trigger mantığı, PRTG ve Nagios ile farkı.
apt Nedir? Linux Paket Yönetimi: apt, dpkg ve Depo
apt nedir, Ubuntu'da paket nasıl kurulur ve kaldırılır? Depo ve imza anahtarı, apt ile dpkg farkı, apt remove'un metapaketi silmesi, upgrade ile full-upgrade, kurulum geçmişi.
chmod ve Linux Dosya İzinleri: 777 Neden Yanlış?
chmod, chown ve umask ile Linux dosya izinleri: rwx nasıl okunur, paylaşılan klasör setgid 2770 ile nasıl kurulur, chmod 777 neden dosyayı silinebilir bırakır?
Crontab Nedir? Linux'ta cron ile Zamanlanmış Görev
Crontab nedir, cron görevi nasıl yazılır? Beş zaman alanı, crontab -e, -l, -r, cron logu, cron ortamı ve görevin elle çalışıp cron'da çalışmamasının iki ölçülmüş sebebi.
IIS Application Pool Nedir? Kimlik, İzin ve 503 Hatası
IIS application pool nedir, siteyi neden ayırır ve hangi kimlikle çalışır? 401.3 izin hatası, IUSR ve havuz kimliği farkı, 503 ve fabrika ayarları lab'da ölçüldü.
IIS SSL Sertifikası: HTTPS Binding, SAN ve SNI
IIS'te HTTPS nasıl açılır? İç CA'dan SAN'lı sertifika certreq ile alınır, 443 binding'e bağlanır, SNI ile iki site ayrılır. Windows Server 2025'te ölçüldü.
journalctl ile Linux Log Okuma: Filtre ve Kalıcı Log
journalctl kullanımı: servis, zaman ve öncelik süzgeci, önceki açılışın logu (-b -1), kalıcı journal ayarı, disk sınırı ve /var/log/syslog ile ilişkisi, ölçümlerle.
Linux Disk Yönetimi: lsblk, df, LVM ve Disk Büyütme
Linux'ta disk yönetimi: lsblk, df ve du ile doluluk, LVM ile PV, VG ve LV, mkfs, fstab'a UUID ile bağlama, lvextend ile büyütme ve -r unutulunca olan, ölçümlerle.
Linux Dizin Yapısı: /etc, /var, /proc Ne İşe Yarar?
Linux dizin yapısı ve dosya sistemi: kök dizindeki klasörler ne tutar, /etc yapılandırması, /var/log, /proc ve /dev neden dosyadır, disk ağaca nasıl bağlanır?
Linux İşletim Sistemi Nedir? Sunucu Yönetimi Haritası
Linux nedir, kernel ile dağıtım farkı ne? Linux sunucu yönetiminin haritası: SSH, komutlar, /etc, izinler, systemd, journal, cron, disk, ağ ve apt ile bakım.
Linux Komutları: Sistem Yöneticisinin Temel Komut Listesi
Linux komutları açılımlarıyla: systemctl, chmod, ls -lh ne demek? Dosya, arama, süreç, ağ, servis, yetki ve disk komutları gerçek çıktılarıyla.
Linux Kullanıcı Yönetimi: useradd, Gruplar ve Parola
Linux'ta kullanıcı ekleme, gruba alma, parola, kilitleme ve silme: useradd, usermod -aG tuzağı, /etc/shadow, chage, nologin ve userdel -r, ölçümlerle.
sudo Nedir? sudoers ile Linux'ta Yetki Vermek
sudo nedir, sudoers nasıl okunur, visudo ile nasıl düzenlenir? Tek komutluk yetki, sudo -i ile -s farkı, parola önbelleği ve auth.log kayıtları, ölçümlerle.
systemd Nedir? systemctl ile Linux Servis Yönetimi
systemd nedir, systemctl ile servis nasıl yönetilir? Unit dosyası, enable ile start farkı, çöken servisin Restart ile geri gelmesi, override ve timer, ölçümlerle.
Ubuntu Statik IP: Netplan ile Ağ Yapılandırması
Ubuntu'da netplan ile statik IP nasıl verilir? YAML dosyası, dosya izni, netplan try ile geri alma, netplan apply, girinti hatası ve cloud-init, ölçümlerle.
Ubuntu Sürüm Yükseltme: 24.04'ten 26.04'e do-release-upgrade
Ubuntu sürüm yükseltme adım adım: 24.04'ten 26.04 LTS'e ön kontrol, snapshot, do-release-upgrade soruları, kaldırılan PHP'nin açtığı açık ve geri dönüş.
Event Viewer Nedir? Windows Log'larını Okumak ve Süzmek
Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) nedir? Log kanalları, Kernel-Power 41, Filter Current Log, Custom View, Get-WinEvent ve doğru log boyutu, lab ölçümüyle.
gpedit.msc: Local Group Policy Editor ve Domain GPO Önceliği
gpedit.msc ile yerel policy yazmak, Registry.pol dosyası ve domain GPO ile çakışınca hangisinin kazandığı: Windows 11 Pro'da gpresult ve reg query ile ölçüldü.
MMC Nedir? .msc Konsolları ve Snap-in Mantığı
MMC nedir, snap-in ne işe yarar, .msc dosyasında ne var? Kendi konsolunuzu kurmak, uzak bilgisayara bağlamak ve user mode ile ekibe vermek, lab ölçümüyle.
Performance Monitor ve Resmon: Windows'ta Darboğaz Bulmak
Performance Monitor ve Resource Monitor ile Windows'ta darboğaz bulmak: süreç süzme, sayaç, logman ile Data Collector Set, Reliability Monitor ve eşikler.
PowerShell Nedir? Windows'u Komutla Yönetmenin Temeli
PowerShell nedir, cmdlet ve pipeline nasıl çalışır? Execution policy hatası, Get-Help, ADAC'ın yazdığı komut ve uzak komut Windows 11 ve Server'da ölçüldü.
Task Manager (Görev Yöneticisi): Süreç, PID ve Başlangıç
Task Manager (Görev Yöneticisi) nasıl kullanılır? CPU'yu dolduran süreci ve PID'ini bulmak, başlangıç programını kapatmak, End task ve Get-Process, ölçümle.
Windows Ağ Ayarları: ncpa.cpl, IPv4 ve DNS
Windows ağ ayarları ncpa.cpl ile nasıl yapılır? IPv4 adresi, DNS sunucusu sırası, interface metric, Settings farkı ve ipconfig ile PowerShell karşılığı.
Windows İşletim Sistemi Yönetimi: Konsollar ve Araçlar
Windows işletim sistemi nasıl yönetilir? Run komutları, PowerShell, registry, Local GPO, Görev Yöneticisi, servisler, disk ve ağ ayarları tek haritada.
Windows Registry Nedir? Hive, Anahtar ve Güvenli Düzenleme
Windows registry (kayıt defteri) nedir? Hive dosyaları, anahtar ve değer türleri, reg export ile yedek, Group Policy'nin yazdığı anahtar ve güvenli düzenleme.
İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden
İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.
Win + R Çalıştır Komutları: msc, cpl ve ms-settings Listesi
Win + R ile açılan Çalıştır kutusunun msc, cpl, ms-settings ve exe komutları: hangisi neyi açar, yönetici olarak nasıl açılır, ClickFix'e karşı ne yapılır.
Domain Controller Yükseltme: Windows Server 2025'e Geçiş
Domain controller yükseltme yanına yeni DC ekleyerek yapılır: Windows Server 2025 DC ekleme, adprep, FSMO devri, demote, DNS kalıntıları ve functional level.
Active Directory İsimlendirme Standardı: PC, Grup ve GPO
Active Directory isimlendirme standardı: bilgisayar, sunucu, kullanıcı, grup, GPO, OU ve yazıcı için kalıp, kod tablosu ve lab'da ölçülen yeniden adlandırma.
Active Directory Nasıl Kullanılır? ADUC ile Günlük Yönetim
Active Directory kullanımı ADUC ile: kullanıcı açma, şablondan kopyalama, parola sıfırlama, kilidin kaynağı, hesabı kapatma, geri alma ve helpdesk'in RSAT'ı.
Active Directory Password Policy: Parola ve Hesap Kilitleme
Active Directory password policy: parola kuralı, hesap kilitleme ve Fine-Grained Password Policy. NIST'in önerisi ve Windows Server 2025 lab'ında ölçülenler.
Active Directory Sağlık Kontrolü: dcdiag ve repadmin
Active Directory sağlık kontrolü dcdiag ve repadmin ile: hangi test neye bakar, kapalı DC çıktıda nasıl görünür, SYSVOL ve saat kontrolü, günlük betik.
Active Directory Sites and Services: Site ve Replikasyon
Active Directory Sites and Services ile site, subnet ve site link tanımlamak: şubedeki istemci hangi DC'ye gider, şubeler arası kopyalama ne zaman olur?
Active Directory Yedekleme: System State ve Geri Yükleme
Active Directory yedekleme Windows Server Backup ile: System State, DSRM'de geri yükleme, authoritative restore ve snapshot'ın neden yedek olmadığı.
Windows Defender Firewall: Profiller, Kurallar ve GPO
Windows Defender Firewall nasıl çalışır? Domain, Private ve Public profiller, kuralların öncelik sırası, kuralı GPO ile dağıtmak, kapsam ve firewall log'u.
Linux TFTP Sunucusu Kurulumu: tftpd-hpa Adım Adım
Ubuntu'da tftpd-hpa ile TFTP sunucusu kurulumu: --create, --secure ve --umask, dinlenen adres ve varsayılan kurulumun ilk yedeği neden almadığı, lab'da ölçüldü.
Windows Server NPS Kurulumu: RADIUS Sunucusu Adım Adım
Windows Server NPS kurulumu: rolü eklemek, Active Directory'ye kaydetmek, RADIUS istemcisi ve network policy tanımlamak, 6272 ve 6273 kayıtlarıyla doğrulamak.
fail2ban Kurulumu ve Yapılandırması (Ubuntu 24.04)
Ubuntu 24.04'te fail2ban kurulumu, jail.local ve nftables ayarları. maxretry 5 iken ban neden üçüncü denemede düşüyor? Laboratuvarda ölçtüm, çıktılarıyla.
Kurumsal Yedekleme Programı: Veeam Lisansı ve Kurulumu
Kurumsal yedekleme programı seçimi, Veeam lisans tedariki, kurulumu ve yapılandırması. Ücretsiz sürüm ne zaman yeter, lisans neyi sayar, kurulum nasıl yapılır?
Microsoft 365 Kurulumu ve Geçişi: E-posta, Kimlik, Güvenlik
Microsoft 365 kurulumu ve geçişi: tenant ve alan adı kurulumu, eski e-postanın kesintisiz taşınması, Active Directory senkronizasyonu ve MFA yapılandırması.
Microsoft Lisanslama: Windows Server, CAL ve Microsoft 365
Microsoft lisanslama: mevcut lisans analizi, Windows Server çekirdek ve CAL hesabı, doğru Microsoft 365 planı, lisans tedariki ve yenileme takibi.
Sunucu ve Kabinet Taşıma: Veri Merkezi Geçişi Planı
Sunucu ve kabinet taşıma: keşif ve kesinti planı, fiziksel söküm ve montaj, yeni tesiste ağ ve ISP geçişi, sistemlerin doğrulanması ve raporlu teslim.
Sunucu ve Storage Satışı: Kapasite, Tedarik, Kurulum
Sunucu ve storage satışı: iş yüküne göre kapasite analizi, rack ve tower sunucu, NAS ve SAN tedariki, kurulum ve garanti süresini izleyen yenileme planı.
Dosya Sunucusu ve NAS Kurulumu: Yetki Matrisi ve Güvenlik
Dosya sunucusu ve NAS kurulumu: departman bazlı yetki matrisi, fidyeye karşı sürüm koruması, dosya erişim kaydı ve eski sunucudan izinleriyle veri taşıma.
Sanallaştırma Kurulumu ve Geçişi: Proxmox, Hyper-V, VMware
Sanallaştırma kurulumu ve geçişi: Proxmox, Hyper-V ya da VMware kurulumu, cluster, yedekleme sunucusu ve sanal sunucuların planlı pencerede taşınması.
Veri Yedekleme Hizmeti: Kurulum, Geri Dönüş Testi ve İzleme
Veri yedekleme hizmeti: yedekleme sunucusu, kopya ve retention policy, geri dönüş testi ve teslim sonrası izleme. Yedeği yedek yapan şey testtir.
Sunucu Kurulumu: Fiziksel, Sanal ve Raporlu Teslim
Sunucu kurulumu: fiziksel ve sanal sunucu, rol kurulumu, yedekleme ve temel sıkılaştırma. Kurulum yerinde bitiyor, teslim ölçülmüş ve raporlu oluyor.
Syslog Sunucusu Kurulumu: Ubuntu'da Merkezi Log
Ubuntu 24.04'te rsyslog ile merkezi syslog sunucusu kurulumu: imudp, 514 portu, gönderen başına ayırma, switch bağlama ve disk planı. Lab ölçümüyle.
Cacti Kurulumu: Ubuntu'da SNMP ile Ağ İzleme
Ubuntu 26.04'te Cacti 1.2.31 kurulumu: depo paketi neden yamasız, web sihirbazı, SNMPv3 ile cihaz ekleme, trafik grafiği ve sıkılaştırma adım adım.
RSAT Kurulumu: Windows 11'de GPMC ve ADUC Konsolları
RSAT kurulumu: Windows 10, 11 ve Windows Server'da uzaktan sunucu yönetim araçları, GPMC ve ADUC konsolları, nereden çalıştırılacağı ve neyi yönettiği.
Samba AD DC Kurulumu: Linux'ta Domain Controller
Samba AD DC kurulumu: Ubuntu 24.04'te samba-tool domain provision, iç DNS kararı, Kerberos doğrulaması ve kurulum öncesi/sonrası ölçülmüş port tablosu.
IIS Nedir? Windows Web Sunucusu: Kurulum ve HTTPS
IIS nedir, kurumda neden karşınıza çıkar ve nasıl kurulur? Windows Server 2025'te ölçülmüş kurulum, güvenlik duvarı, site, Windows Authentication ve HTTPS.
Active Directory Certificate Services (AD CS) Kurulumu
Active Directory Certificate Services kurulumu adım adım: Enterprise Root CA yapılandırması, geri alınamayan kararlar, AIA/CDP ayarı ve kurulum doğrulaması.
FreeRADIUS Kurulumu: Ubuntu'da Adım Adım
Ubuntu üzerinde FreeRADIUS ile adım adım kurulum: paket kurulumu, istemci ve kullanıcı tanımı, radtest ile doğrulama ve paket düzeyinde yakalama.
Linux NTP Sunucusu Kurulumu: chrony ile İç Saat Kaynağı
Linux NTP sunucusu kurulumu: Ubuntu'da chrony yapılandırması, allow ile istemci ağı, doğrulama ve izleme. Platform kararı ve Stratum 1 için GPS/PPS.
Ubuntu Server Kurulumu: 26.04 LTS Adım Adım Rehber
Ubuntu Server 26.04 LTS kurulumu adım adım: sürüm seçimi, statik IP, LVM disk düzeni, OpenSSH, Windows'tan ilk bağlantı ve kurulum sonrası kontroller.
Ubuntu Server: LTS, Sıkılaştırma ve Dağıtım Seçimi
Kurumsal Ubuntu Server rehberi: dağıtım karşılaştırması, LTS ve Ubuntu Pro destek takvimi, paket yönetimi, sıkılaştırma ve Active Directory entegrasyonu.
Windows Server 2025: Roller ve Lisanslama
Windows Server sürümleri, çekirdek bazlı lisanslama ve CAL modeli, sunucu rolleri ve destek yaşam döngüsü: hangisini ne zaman kuracağınızın kurumsal rehberi.
Domain'e Bilgisayar Ekleme: Adımlar, Ön Koşullar ve Hatalar
Windows 11 bilgisayarı ve sunucuyu domain'e ekleme: DNS, saat ve ad ön koşulları, nesneyi önceden açma, Add-Computer ve lab'da ölçülen katılım hataları.
Windows Server DHCP Kurulumu: Scope, Rezervasyon, Failover
Windows Server DHCP kurulumu: scope, exclusion, rezervasyon ve failover. Lab'da ölçtük: sunucu seçenekleri partnere gitmez, yedek kendiliğinden devralmaz.
Kurumsal Veri Yedekleme ve Felaket Kurtarma Çözümleri
Kurumsal veri yedekleme ve felaket kurtarma: 3-2-1-1-0 kuralı, RTO/RPO hedefleri, immutable storage ve düzenli geri yükleme testiyle yedekleme çözümleri.
Active Directory Kullanıcı, Grup ve OU Yönetimi (AGDLP)
Active Directory OU tasarımı Tier modeliyle, kullanıcı ve grup açmak, AGDLP ile dosya izni: lab'da ölçülen varsayılanlar ve yanıltıcı hatalar.
Active Directory GPO Yönetimi: Group Policy Rehberi
Active Directory'de GPO oluşturma, OU'ya linkleme, LSDOU sırası, Enforced ve Block Inheritance. gpupdate ve gpresult ile Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory DNS Yapılandırması: Forwarder ve Zone
Active Directory DNS yapılandırması: forwarder, reverse zone ve PTR, conditional forwarder, split-brain DNS ve scavenging, Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Microsoft Entra ID Connect Kurulumu: AD'yi Buluta Bağlama
Microsoft Entra ID Connect kurulumu, UPN senkronizasyonu ve Seamless SSO yapılandırması. Active Directory kullanıcılarını Microsoft 365'e tek kimlikle bağlayan adım adım rehber.
Active Directory UPN Suffix Yapılandırması
Active Directory'de alternatif UPN suffix ekleme, kullanıcı UPN'ini tek tek ya da PowerShell ile toplu değiştirme. Eski UPN'in hala çalıştığı lab'da ölçüldü.
Active Directory Kurulumu: Windows Server 2025'te İlk DC
Windows Server 2025'te Active Directory kurulumu: domain adı, DC promotion, DNS ve saat, dcdiag, Recycle Bin ve ikinci DC. Her adım lab'da ölçüldü.
Windows Server 2025 Kurulum Rehberi: Adım Adım
Windows Server 2025 kurulumu adım adım: sürüm ve evaluation seçimi, kurulum ekranları, sabit IP, ad, saat dilimi, güncelleme, yerleşik hesap ve RDP güvenliği.
Hypervisor Nedir? Sanallaştırma Katmanı Nasıl Çalışır
Hypervisor bir işletim sistemine sahte donanım sunar. Tip 1 ve Tip 2 farkı, vCPU ve RAM overcommit, snapshot ile yedek ayrımı ve doğru boyutlandırma.
Veri Merkezi Migration: Taşıma Planı ve Kesinti Penceresi
Veri merkezi taşıma nasıl planlanır: envanter ve bağımlılık analizi, kesinti penceresi, her adım için geri dönüş planı ve taşıma gecesinde doğrulama sırası.
Ücretsiz Değerlendirme
Domain Admins grubunuzda kaç kişi var? Üyeleri tek tek gözden geçirelim.
İçindekiler
Ana Hizmet
BT Sistem Yönetimi