BT Sistem Yönetimi

Event Viewer Nedir? Windows Log'larını Okumak ve Süzmek

Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) nedir? Log kanalları, Kernel-Power 41, Filter Current Log, Custom View, Get-WinEvent ve doğru log boyutu, lab ölçümüyle.

İlker Pehlivan

Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi, eventvwr.msc), Windows’un tuttuğu log’ları okuyan ve süzen yönetim konsoludur. Windows, servisler, sürücüler ve uygulamalar başlarına geleni olay (event) olarak yazar. Her olay bir kanala düşer ve tarihini, seviyesini, kaynağını ve Event ID’sini taşır. Bir bilgisayarın neden yeniden başladığı, bir servisin neden durduğu ve kimin oturum açtığı bu kayıtlarda yazılıdır.

Serinin benzetmesinde Windows bir belediyedir ve Event Viewer belediyenin tutanak odasıdır. Her birim başına geleni kendi tutanak defterine yazar. Teknik servis kazan dairesindeki arızayı, birimler kendi işlerini, güvenlik masası da binaya kimin girip çıktığını kaydeder. Tutanak odasındaki memur defterleri yazmaz, okur ve arar. Geçen haftanın acil tutanaklarını ayırır, sık yaptığı aramayı bir fişe yazıp saklar.

Event Viewer benzetmesi: belediyenin tutanak odasında masada oturan memur açık bir tutanak defterini okuyor, masanın sağında küçük bir fiş kutusu, duvardaki rafta beş tutanak defteri, kapıda bağlı bir tutanak destesi taşıyan ikinci görevli
Raftaki beş defter birimlerin tutanak defterleridir, Event Viewer'da her biri bir kanal. Masadaki fiş kutusu memurun sakladığı aramalardır, yani Custom View. Kapıdaki görevli tutanakların kopyasını merkeze götürür, çünkü dolan log en eski kaydın üstüne yazar.

Bu yazı Event Viewer’ı bir sorunun izini sürerek anlatır. Örnek olay, Windows 11 Pro (26H2) bir istemcinin System log’unda yedi kez görünen beklenmeyen kapanış kaydıdır. Olayı Event Viewer’da ve PowerShell’de aynı süzgeçle aradım, sonra log’un ne kadar geriye gittiğini, Security log’unu kimin okuyabildiğini ve uzak bağlantıyı ölçtüm. Her ölçümün komutu yazıda, aynı kontrolü kendi makinenizde tekrarlayabilirsiniz.

Yazı, BT sistem yönetimi hizmetimizin Windows yönetimi koluna aittir. Windows’un öteki yönetim araçlarının haritası Windows işletim sistemi yönetimi yazısında.

Event Viewer Nedir? Kanallar, Olaylar ve Event ID

Event Viewer, Windows’un log’larını sol ağaçta iki grupta gösterir. Run kutusuna (Win + R) eventvwr.msc yazınca konsol açılır. İlk ekrandaki Overview and Summary, son bir saatin, son bir günün ve son bir haftanın yönetimsel olaylarını seviyeye göre sayar. Ölçtüğüm istemcide son yedi günde 1 Critical ve 126 Error vardı.

Event Viewer ana penceresi: sol ağaçta Windows Logs altında Application, Security, Setup, System, Forwarded Events ve Applications and Services Logs altında Hardware Events, Microsoft, OpenSSH, Windows PowerShell dalları kırmızı çerçevede, ortada Overview and Summary ve Summary of Administrative Events tablosu
Windows Logs her Windows'ta aynı beş log'dur. Applications and Services Logs ise bileşenlerin kendi kanallarını taşır.

Windows Logs altındaki beş log şunlardır:

  • Application: uygulamaların ve bazı servislerin olayları.
  • Security: oturum açma, yetki kullanımı ve denetim olayları. Bu log’a hangi olayların yazılacağını audit policy belirler.
  • Setup: kurulum olayları.
  • System: Windows’un ve sürücülerin olayları. Açılış, kapanış, servislerin başlayıp durması buraya yazılır.
  • Forwarded Events: başka bilgisayarlardan toplanan olaylar. Bilgisayar olay toplayan bir sunucu değilse boş durur.

Applications and Services Logs ise Windows bileşenlerinin ve uygulamaların kendi kanallarıdır. Windows LAPS kendi işlerini Microsoft → Windows → LAPS → Operational kanalına yazar, LAPS kurulumunda ilk parolanın izi oradan okunur. Aynı istemcide Get-WinEvent -ListLog * yükseltilmemiş PowerShell’de 460, yükseltilmiş PowerShell’de 502 kanal saydı. Kanalların bir kısmını yalnız yönetici token’ı görüyor.

Microsoft’un kanal türleri belgesi dört tür tanımlar: Admin, Operational, Analytic ve Debug. System, Application ve Security Admin türündedir. Bu türdeki olay yöneticinin harekete geçeceği, mesajı ve çözümü tanımlı bir olaydır. LAPS’ınki gibi Operational kanallar bir sorunu incelemeye yarar. Analytic ve Debug kanalları geliştiriciye yöneliktir ve fabrika ayarında kapalıdır.

Bir Olayın Parçaları: Seviye, Kaynak ve Event ID

Event Viewer’daki her satır tek bir olaydır ve tarihinin yanında üç alanla okunur:

  1. Level (seviye): olayın ağırlığı. Event Viewer seviyeyi adla gösterir, süzgeç ve PowerShell sayıyla çalışır.
  2. Source (kaynak): olayı yazan bileşen. Listede Kernel-Power görünen kaynağın tam adı Microsoft-Windows-Kernel-Power’dır ve PowerShell bu alana ProviderName der.
  3. Event ID: kaynağın o olay türüne verdiği numara. Numara kaynağıyla birlikte okunur: 41, Kernel-Power’ın beklenmeyen yeniden başlatma olayıdır.

Seviye adlarının sayı karşılıkları Microsoft’un Get-WinEvent FilterHashtable belgesindedir:

SeviyeSayı
Critical1
Error2
Warning3
Information4
Verbose5

Security log’u seviye yerine Keywords sütununu kullanır. Oradaki olaylar Audit Success ya da Audit Failure olarak işaretlenir.

Benzetmeyle eşlersek Event Viewer’ın parçaları şöyle karşılık bulur:

  • Kanal (log): birimin tutanak defteri.
  • Olay: defterdeki tek bir tutanak.
  • Event ID: tutanağın türünü gösteren form numarası.
  • Level: tutanağın üstündeki aciliyet damgası.
  • Event Viewer: defterleri okuyan memurun masası.

Event Viewer’da Bir Olayı Okumak: Kernel-Power 41

Kavramlar yerinde. Şimdi gerçek bir sorunun izini sürüyoruz: istemci son 30 günde birkaç kez temiz kapanmadan yeniden başlamış. Windows bu durumu bir sonraki açılışta Kernel-Power kaynağının 41 numaralı Critical olayıyla yazar. Microsoft’un Event ID 41 belgesine göre olay, beklenmeyen bir şeyin Windows’un düzgün kapanmasını engellediğini söyler.

Olayı bulmak için Event Viewer’da (Win + R → eventvwr.msc) Windows Logs → System’i seçin ve sağdaki Actions bölmesinde Filter Current Log’a basın. Açılan pencerede:

  1. Logged: Last 30 days.
  2. Event level: Critical ve Error işaretli.
  3. Includes/Excludes Event IDs: 41.

OK’ten sonra 9.970 olaylık System log’undan yedi satır kaldı. Listenin üstündeki süzgeç satırı neyin süzüldüğünü ve kaç olayın kaldığını yazar.

Event Viewer System log'u Event ID 41 ile süzülmüş: üstteki süzgeç satırında Levels Critical, Error, Event ID 41, Date Range Last 30 days, Number of events 7 kırmızı çerçevede, listede yedi Critical Kernel-Power olayı, alttaki General sekmesinde olayın açıklaması kırmızı çerçevede
Süzgeç satırı aramanın kendisidir. General sekmesi olayın mesajını verir, teşhisi taşıyan alanlar ise Details sekmesindedir.

Aynı aramanın komut karşılığına, beklenmeyen kapanışı bildiren 6008 olayını da ekledim:

PowerShell
Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='System'; Id=41,6008; StartTime=(Get-Date).AddDays(-30)} | Select-Object TimeCreated, Id, ProviderName, LevelDisplayName | Format-Table -AutoSize
Çıktı
TimeCreated           Id ProviderName                   LevelDisplayName
-----------           -- ------------                   ----------------
20.10.2026 03:32:22   41 Microsoft-Windows-Kernel-Power Critical        
20.10.2026 03:32:28 6008 EventLog                       Error           
18.10.2026 15:37:07   41 Microsoft-Windows-Kernel-Power Critical        
18.10.2026 15:41:31 6008 EventLog                       Error           
18.10.2026 12:39:11   41 Microsoft-Windows-Kernel-Power Critical        
18.10.2026 12:39:16 6008 EventLog                       Error           
13.10.2026 01:43:19   41 Microsoft-Windows-Kernel-Power Critical        
13.10.2026 01:43:24 6008 EventLog                       Error           
13.10.2026 01:32:42   41 Microsoft-Windows-Kernel-Power Critical        
13.10.2026 01:32:50 6008 EventLog                       Error           
10.10.2026 13:02:46   41 Microsoft-Windows-Kernel-Power Critical        
10.10.2026 13:02:52 6008 EventLog                       Error           
10.10.2026 10:54:05   41 Microsoft-Windows-Kernel-Power Critical        
10.10.2026 10:54:10 6008 EventLog                       Error

Çıktı iki şey söylüyor:

  1. Her 41’in yanında bir 6008 var. Yedi kapanışın yedisinde de iki olay birlikte yazılmış. 41’i Kernel-Power, 6008’i Event Log servisi (EventLog) yazar. Microsoft’a göre 6008 son kapanışın beklenmedik olduğunu bildirir.
  2. İkisi de açılışta yazılır. Microsoft’a göre Windows 41’i bir sonraki açılışta kaydeder. Satırdaki saat kapanışın değil, makinenin yeniden açıldığı anın saatidir. 6008 de 41’den birkaç saniye sonra, bir kez dört dakika sonra gelmiş.

Bu yüzden kapanıştan önce ne olduğuna bakarken 41’in saatine güvenilmez. Microsoft, kapanış anını 6008’den almayı ve o andan önceki şüpheli olayları System ile Application log’unda aramayı önerir.

Copy Details as Text: Olayın Metni

Bir olayı başkasına göndermenin ya da bir kayda geçirmenin yolu ekran görüntüsü değil metindir. Olay seçiliyken Actions bölmesinde Copy → Copy Details as Text olayın bütün alanlarını panoya kopyalar. Metnin iki parçası vardır:

  • Üstte General sekmesinin okunur alanları.
  • Altta Event Xml başlığıyla olayın ham XML’i. Teşhisi taşıyan alanlar XML’in EventData bölümündedir.

20 Ekim 03:32’deki 41’in kopyası:

Çıktı
Log Name:      System
Source:        Microsoft-Windows-Kernel-Power
Date:          20.10.2026 03:32:22
Event ID:      41
Task Category: (63)
Level:         Critical
Keywords:      (70368744177664),(2)
User:          SYSTEM
Computer:      ankmuh01.ad.sistemkusu.com
Description:
The system has rebooted without cleanly shutting down first. This error could be caused if the system stopped responding, crashed, or lost power unexpectedly.
Event Xml:
<Event xmlns="http://schemas.microsoft.com/win/2004/08/events/event">
  <System>
    <Provider Name="Microsoft-Windows-Kernel-Power" Guid="{331c3b3a-2005-44c2-ac5e-77220c37d6b4}" />
    <EventID>41</EventID>
    <Version>10</Version>
    <Level>1</Level>
    <Task>63</Task>
    <Opcode>0</Opcode>
    <Keywords>0x8000400000000002</Keywords>
    <TimeCreated SystemTime="2026-10-20T00:32:22.5503924Z" />
    <EventRecordID>8621</EventRecordID>
    <Correlation />
    <Execution ProcessID="4" ThreadID="8" />
    <Channel>System</Channel>
    <Computer>ankmuh01.ad.sistemkusu.com</Computer>
    <Security UserID="S-1-5-18" />
  </System>
  <EventData>
    <Data Name="BugcheckCode">0</Data>
    <Data Name="BugcheckParameter1">0x0</Data>
    <Data Name="BugcheckParameter2">0x0</Data>
    <Data Name="BugcheckParameter3">0x0</Data>
    <Data Name="BugcheckParameter4">0x0</Data>
    <Data Name="SleepInProgress">0</Data>
    <Data Name="PowerButtonTimestamp">0</Data>
    <Data Name="BootAppStatus">0</Data>
    <Data Name="Checkpoint">0</Data>
    <Data Name="ConnectedStandbyInProgress">false</Data>
    <Data Name="SystemSleepTransitionsToOn">0</Data>
    <Data Name="CsEntryScenarioInstanceId">0</Data>
    <Data Name="BugcheckInfoFromEFI">false</Data>
    <Data Name="CheckpointStatus">0</Data>
    <Data Name="CsEntryScenarioInstanceIdV2">0</Data>
    <Data Name="LongPowerButtonPressDetected">false</Data>
    <Data Name="LidReliability">false</Data>
    <Data Name="InputSuppressionState">0</Data>
    <Data Name="PowerButtonSuppressionState">0</Data>
    <Data Name="LidState">3</Data>
    <Data Name="WHEABootErrorCount">0</Data>
  </EventData>
</Event>

Satırlar sırayla şunu söylüyor:

  1. Level üstte Critical, XML’de 1. Süzgeç ve PowerShell bu sayıyı kullanır.
  2. TimeCreated SystemTime UTC’dir (00:32:22Z). Event Viewer aynı anı yerel saatle 03:32:22 gösterir.
  3. BugcheckCode 0. Makine mavi ekranla (Stop error) durduğunda Windows hatanın kodunu buraya ondalık sayıyla yazar. Sıfır, kapanış sırasında yazılmış bir kod olmadığını gösterir.
  4. PowerButtonTimestamp 0. Microsoft’a göre güç düğmesine basılı tutularak yeniden başlatılan makinede bu alan sıfırdan farklıdır. Diske yazamayan, donmuş bir makinede ise düğmeye basılsa da sıfır kalabilir.
  5. Computer olayın yazıldığı makinedir. Olaylar bir toplayıcıda birleşince hangi satırın hangi makineden geldiğini bu alan söyler.

Olay tek başına sebebi söylemez. Microsoft da 41’in ne olduğunu tek başına açıklamaya yetmeyebileceğini yazar ve iki değerin de sıfır olduğu desen için şu sebepleri sayar:

  • Makineye giden güç kesilmiş ya da güç kaynağı yetersiz kalmıştır.
  • Yanıt vermeyen bir makine güç düğmesiyle ya da fişten kapatılmıştır.
  • Sanal makineyi hypervisor’ın heartbeat özelliği yeniden başlatmıştır.

Ölçtüğüm istemci bir sanal makineydi ve yedi olayın yedisinde de iki değer sıfırdı. Fiziksel bir bilgisayarda aynı desen önce güç kaynağına ve UPS’e baktırır.

18 Ekim 12:39’daki kapanışı Reliability Monitor da “Windows was not properly shut down” satırıyla gösterdi. Reliability Monitor’ün gün gün görünümü Performance Monitor yazısında.

Event Viewer Filtreleme: Filter Current Log ve XML Sorgusu

Tek bir Event ID’yi aramak kolaydı. Günlük işte daha sık yapılan arama, bir log’un belli bir dönemdeki belli ağırlıktaki olaylarını ayırmaktır. Bir istemci için “son günlerde bir tuhaflık var” denince ilk bakılacak liste, System log’unun son bir haftalık Critical ve Error olaylarıdır.

Event Viewer’da (Win + R → eventvwr.msc) Windows Logs → System → Filter Current Log penceresinde:

  1. Logged: Last 7 days.
  2. Event level: Critical ve Error işaretli.
  3. Event logs: System. Süzgeç açık olan log’a bağlıdır, alan gri gelir.
  4. Includes/Excludes Event IDs: boş (<All Event IDs>). Alanın açıklamasına göre ID’ler virgülle, aralıklar tireyle yazılır. Eksi işaretli ID dışlanır: 1,3,5-99,-76.
Filter Current Log penceresinin Filter sekmesi: Logged alanında Last 7 days, Event level altında Critical ve Error işaretli, bu iki alan kırmızı çerçevede, Event logs alanında gri System, Event IDs alanında All Event IDs
Süzgeç yalnız açık olan log'a uygulanır. Zaman aralığı ve seviye, bir istemcinin son haftasını okumanın iki alanıdır.

OK’ten sonra liste 40 olaya indi. Aynı pencerenin XML sekmesi, bu süzgecin Windows’a giden sorgu halini gösterir:

XML
<QueryList>
  <Query Id="0" Path="System">
    <Select Path="System">*[System[(Level=1  or Level=2) and TimeCreated[timediff(@SystemTime) &lt;= 604800000]]]</Select>
  </Query>
</QueryList>

Sorgu üç parçadan oluşur:

  1. Path="System" sorgunun okuduğu kanaldır.
  2. Level=1 or Level=2, Critical ve Error kutularıdır. Pencere seviye adlarını sayıya çevirir.
  3. timediff(@SystemTime) <= 604800000, olayın yazıldığı an ile şimdiki an arasındaki farkı milisaniyeyle ölçer. 604.800.000 milisaniye 7 × 24 × 3.600 × 1.000, yani yedi gündür. XML’de < işareti &lt; diye yazılır.

Sekmenin altındaki Edit query manually işaretlenince sorgu elle yazılır. Filter sekmesinin sunmadığı süzgeçler, örneğin olayın EventData alanına göre arama, bu yolla kurulur.

Get-WinEvent -FilterHashtable: Aynı Süzgecin Komut Karşılığı

PowerShell’de aynı süzgeç Get-WinEvent’in FilterHashtable parametresiyle yazılır. Microsoft, büyük bir log’da olayları pipeline’da Where-Object’e göndermeyi verimsiz bulur ve süzgeci doğrudan sorguya vermeyi önerir. Aynı işin komut karşılığı:

PowerShell
(Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='System'; Level=1,2; StartTime=(Get-Date).AddDays(-7)} -ErrorAction SilentlyContinue | Measure-Object).Count
Çıktı
40

Hashtable’ın üç anahtarı Filter sekmesinin üç alanıdır:

  1. LogName='System': kanal.
  2. Level=1,2: Critical ve Error. Microsoft’a göre bu anahtara seviyenin adı yazılırsa komut hata verir, sayı yazılır.
  3. StartTime=(Get-Date).AddDays(-7): son yedi gün.

Event Viewer ile komut aynı sayıyı verdi: 40. Pencere tek makinede ve tek seferde iş görür, komut ise betiğe girer ve aynı soruyu her sabah aynı biçimde sorar. Cmdlet’lerin ve pipeline’ın mantığı PowerShell yazısında.

Süzgeci Kaydetmek: Custom View

Her sabah aynı süzgeci yeniden kurmak gerekmez. Süzgeç açıkken Actions bölmesindeki Save Filter to Custom View onu bir görünüm (Custom View) olarak kaydeder. Açılan pencerede:

  1. Name: Sistem hataları.
  2. Description: boş bırakılabilir.
  3. Select where to save the Custom view: Custom Views dalı.
  4. All Users: işaretli.

OK’ten sonra görünüm sol ağaçta Custom Views altına girer. Açıldığında süzgecin bulduğu 40 olayın aynısını listeledi, yani bir sonraki sabah aynı arama tek tıkla tekrarlanır.

Event Viewer'da Custom Views altındaki Sistem hataları görünümü açık: ağaçtaki Sistem hataları düğümü ve Number of events: 40 satırı kırmızı çerçevede, listede GroupPolicy 1129 ve 1130, NETLOGON 5719, Service Control Manager 7031 ve DistributedCOM 10010 hataları
Görünüm süzgecin sorgusunu saklar ve açıldığında onu yeniden çalıştırır. Ağaçtaki Administrative Events de Windows'un hazır gelen görünümüdür.

Görünümün ilk satırları üç ayrı olay ailesi gösteriyor:

  1. 5719, 1129 ve 1130: istemci açılışta domain controller’a ulaşamamış, Group Policy uygulanamamış ve açılış betiği çalışmamış. Üçü her açılışın ilk iki dakikasında art arda geliyor.
  2. 7031: GLPI Agent servisi beklenmedik biçimde durmuş. Mesaj Windows’un servisi 60 saniye sonra yeniden başlatacağını söylüyor. Bu 60 saniye servisin Recovery ayarından gelir.
  3. 10010: bir uygulama bileşeni DCOM’a zamanında kaydolamamış.

1129’un mesajı kendi okunma yolunu da veriyor. Mesaja göre durum geçici olabilir, bağlantı kurulunca bir başarı mesajı yazılır ve saatlerce başarı mesajı gelmiyorsa yöneticiye başvurulur. Error seviyesi tek başına arıza demek değildir. Bir olayın ağırlığı tekrar edip etmediğinden ve yanında bir başarı kaydı bulunup bulunmadığından anlaşılır.

Event Log Boyutu Nasıl Olmalı?

Log okumak, aranan olayın hala log’da durmasına bağlıdır. Doğru düzen iki parçadır: Security log’u her bilgisayarda fabrika değerinin çok üstüne büyütülür ve olaylar bir toplayıcı sunucuya gönderilir. Windows’un yerel log’u dolunca en eski olayın üstüne yazar ve bunu kimseye haber vermez.

Bu düzeni iki Microsoft kaynağı birlikte tarif ediyor:

  1. Microsoft’un Windows 11 güvenlik temel çizgisi (security baseline): Microsoft’un önerdiği güvenlik ayarlarının hazır GPO’larıdır ve Security Compliance Toolkit sayfasından indirilir. Windows 11 v26H2 Security Baseline v2’nin bilgisayar GPO’su Security log’unu 196.608 KB (192 MB), Application ve System log’larını 32.768 KB (32 MB) yapar.
  2. Microsoft’un Windows Event Forwarding belgesi: Windows Event Forwarding (WEF), istemcideki olaylardan seçilenleri bir toplayıcı sunucuya gönderir. Belgeye göre bağlantı koptuğunda istemcinin yerel log’u tampon görevi görür. Log en eski olayların üstüne yazarsa toplayıcıya kayıp bildirilmez ve akışta boşluğu gösteren bir işaret kalmaz. Belge, log dosyalarını büyütmenin modern cihazlarda fark edilir bir performans farkı doğurmadığını da yazar.

Temel çizginin değerleri ile fabrika ayarı yan yana:

LogFabrika ayarı (ölçülen)Microsoft temel çizgisi
Security20.480 KB196.608 KB
System20.480 KB32.768 KB
Application20.480 KB32.768 KB

Farkın büyüğü Security log’undadır: temel çizgi onu dokuz kattan fazla büyütür. Ayarın yeri Computer Configuration → Administrative Templates → Windows Components → Event Log Service → Security → Specify the maximum log file size (KB). Domain’e katılmış bilgisayarlara GPO ile, tek bir bilgisayara gpedit.msc ile verilir.

Fabrika Ayarında Security Log’u Kaç Gün Tutar?

Ölçtüğüm istemcide Security log’u fabrika ayarındaydı ve dolmuştu. Ayarı görmek için Event Viewer’da (Win + R → eventvwr.msc) Windows Logs → Security’yi seçin ve Actions bölmesinde Properties’e basın. Pencere şunları gösterdi:

  1. Log size: 20,00 MB(20.975.616 bytes). Log tavana ulaşmış.
  2. Maximum log size (KB): 20480.
  3. When maximum event log size is reached: Overwrite events as needed (oldest events first) seçili. Öteki iki seçenek dolan log’u arşivleyip yeni bir log açmak (Archive the log when full, do not overwrite events) ve dolunca yazmayı durdurmaktır (Do not overwrite events (Clear logs manually)).
Log Properties - Security penceresi: Log size 20,00 MB (20.975.616 bytes) satırı kırmızı çerçevede, Maximum log size (KB) 20480 ve Overwrite events as needed (oldest events first) seçili seçenek grubu kırmızı çerçevede, Created 10 Ekim 2026
Log tavana ulaşmış ve en eski olayın üstüne yazıyor. Pencere kaç günün kaldığını söylemez, onu en eski olayın tarihi söyler.

Aynı ayarın komut karşılığı wevtutil gl’dir:

CMD
wevtutil gl Security
Çıktı
name: Security
enabled: true
type: Admin
owningPublisher: 
isolation: Custom
channelAccess: O:BAG:SYD:(A;;0xf0005;;;SY)(A;;0x5;;;BA)(A;;0x1;;;S-1-5-32-573)
logging:
  logFileName: %SystemRoot%\System32\Winevt\Logs\Security.evtx
  retention: false
  autoBackup: false
  maxSize: 20971520
publishing:
  fileMax: 1

Satırlar sırayla şunu söylüyor:

  1. maxSize: 20971520 bayttır, yani 20.480 KB.
  2. retention: false: Microsoft’un wevtutil belgesine göre log dolunca gelen olay en eski olayın üstüne yazılır. true eski olayları korur ve yenilerini atar.
  3. autoBackup: false: dolan log yedeklenmez.

Pencere kaç günlük olayın kaldığını söylemez. En eski olayı wevtutil qe okur, çünkü komut olayları varsayılan olarak eskiden yeniye verir. Yükseltilmiş pencerede çıktının ilk satırları:

CMD
wevtutil qe Security /c:1 /f:text
Çıktı
Event[0]
  Log Name: Security
  Source: Microsoft-Windows-Security-Auditing
  Date: 2026-10-18T13:37:57.0570000Z
  Event ID: 4907
  Task: Audit Policy Change
  Level: Information

Log dosyası 10 Ekim’de açılmıştı, en eski olay 18 Ekim tarihliydi ve ölçümü 26 Ekim’de aldım. 20 MB’lık Security log’u bu istemcide 22.531 olay, yani yaklaşık sekiz günün olaylarını tutuyordu. Daha eskisinin üstüne yazılmıştı. Bir kullanıcının dokuz gün önceki oturum açmasını arayan kişi o bilgisayarda onu bulamaz.

Boyutu tek bilgisayarda değiştiren komut wevtutil sl’dir ve değeri bayt olarak alır. Temel çizginin 196.608 KB’ı 201.326.592 bayttır:

CMD
wevtutil sl Security /ms:201326592

Bu komutu lab’da çalıştırmadım. Kurumda değer tek tek makinede değil, yukarıdaki policy ile verilir, çünkü policy yeni katılan bilgisayara da kendiliğinden uygulanır.

Boyutu büyütmek süreyi uzatır, saklamayı çözmez. Domain controller’ın Security log’unun saatte ne kadar büyüdüğü ve toplama noktasının neden gerektiği audit policy yazısının log boyutu bölümünde. Ağ cihazlarının log’unu toplayan Linux syslog sunucusu da aynı fikri ağ tarafında uygular. Log’un bir kopyası olayın yaşandığı makineden çıkar ve o makine dolsa da bozulsa da kopya yerinde kalır.

Security Log’u Kim Okuyabilir?

Security log’u Windows’un en sıkı korunan kanalıdır. Yalnız SYSTEM, yerel Administrators grubu ve Event Log Readers grubu okuyabilir. Yönetici hesabı bile bu hakkı ancak yükseltilmiş pencerede kullanır.

İstemcinin yerel yöneticisi olan t2.ilker.pehlivan hesabıyla, yükseltilmemiş bir PowerShell’de Security log’unun son üç olayını istedim:

PowerShell
Get-WinEvent -LogName Security -MaxEvents 3 | Select-Object TimeCreated, Id, ProviderName | Format-Table -AutoSize
Çıktı
Get-WinEvent : Attempted to perform an unauthorized operation.
...
    + CategoryInfo          : NotSpecified: (:) [Get-WinEvent], UnauthorizedAccessException

Çıktının ortasındaki betik yolu satırları atlandı. wevtutil aynı pencerede daha kısa söyledi:

CMD
wevtutil qe Security /c:1 /f:text
Çıktı
Access is denied.

Failed to open event query.
Access is denied.

İki komut yükseltilmiş pencerede çalıştı ve Get-WinEvent son üç olayı (4799, 4672, 4624) getirdi. Aynı hesapla Run kutusundan açılan Event Viewer ise UAC sormadan Security log’unu açtı ve 22.531 olayı listeledi. Windows’un System32’deki kendi konsolları yönetici hesabında onay istemeden yükseltilmiş açılır. Ölçümü Win + R çalıştır komutları yazısında.

Kanalın İzin Satırı: channelAccess

Farkın sebebi kanalın kendi izin listesindedir. wevtutil gl çıktısındaki channelAccess satırı bu listeyi SDDL (Security Descriptor Definition Language) biçiminde yazar. Security’ninki yukarıdaki çıktıda, System’inki şu:

Çıktı
channelAccess: O:BAG:SYD:(A;;0xf0007;;;SY)(A;;0x7;;;BA)(A;;0x3;;;BO)(A;;0x5;;;SO)(A;;0x1;;;IU)(A;;0x3;;;SU)(A;;0x1;;;S-1-5-3)(A;;0x2;;;S-1-5-33)(A;;0x1;;;S-1-5-32-573)

Her parantez bir izin satırıdır. Sondaki kısaltma iznin kime verildiğini, ortadaki sayı hangi hakkı verdiğini söyler. Microsoft’un kanal belgesindeki açıklamalara göre 0x1 okuma, 0x2 yazma, 0x4 temizleme hakkıdır. Haklar toplanır, örneğin 0x5 okuma ile temizleme demektir. İki kanalın okumayla ilgili satırları:

KimSystemSecurity
BA: yerel Administrators grubuokuma, yazma, temizlemeokuma, temizleme
IU: bilgisayarda etkileşimli oturum açan herkesokumayok
S-1-5-32-573: Event Log Readers grubuokumaokuma

Fark IU satırındadır. System log’unu klavyenin başında oturum açan her kullanıcı okur, Security log’unda bu satır yoktur. Okumaya izin veren tek yol Administrators ya da Event Log Readers üyeliğidir. Yükseltilmemiş token’da ise Administrators grubu yalnız reddetmek için durur. Aynı oturumda whoami /groups onu Group used for deny only diye gösterdi, bu yüzden Security’nin BA satırı o pencereye okuma vermedi. Token’ın neden ikiye bölündüğü Run kutusundan yönetici olarak açmak bölümünde.

Log okumak için yönetici yetkisi vermek gerekmez. Microsoft’un güvenlik grupları belgesine göre Event Log Readers grubunun üyeleri yerel bilgisayarın log’larını okur. Yukarıdaki satırlar da bu grubu System, Application ve Security’de okuyucu yapar. Log okuması gereken bir helpdesk hesabı yerel yönetici yapılmaz, bu gruba eklenir.

Ölçtüğüm istemcide grup boştu. Gruba üye eklenince okumanın açıldığını ölçmedim, iddia kanalın izin satırına ve Microsoft’un grup tanımına dayanıyor.

Aynı grup merkezde toplamanın da anahtarıdır. Microsoft’un WEF belgesi, istemcinin Security log’unu toplayıcıya okuyup gönderebilmesi için Network Service hesabının Event Log Readers grubuna eklenmesini asgari ayarlar arasında sayar.

Event Viewer ile Başka Bilgisayarın Log’una Bağlanmak

Event Viewer yalnız kendi bilgisayarının log’unu okumaz. Connect to Another Computer konsolu başka bir makineye yöneltir. Bağlantı iki şeye bağlıdır: hedefteki firewall uzak log yönetiminin trafiğine izin vermeli ve bağlanan hesabın hedefte log okuma yetkisi bulunmalıdır.

Event Viewer’da (Win + R → eventvwr.msc) sol ağaçta Event Viewer (Local)‘ı seçin ve Actions bölmesinde Connect to Another Computer’a basın. Select Computer penceresinde:

  1. Another computer: DC01, domain controller.
  2. Connect as another user: işaretsiz. Bağlantı oturumdaki hesapla, yani iş istasyonlarını yöneten Tier 2 hesabıyla kurulur.
Select Computer penceresi: Another computer seçili ve alana DC01 yazılmış, Connect as another user işaretsiz, iki satır kırmızı çerçevede
Başka bir hesapla bağlanmak isteniyorsa Connect as another user işaretlenir. İşaretsizken bağlantı oturumdaki hesabın yetkisiyle kurulur.

OK’ten sonra konsol yaklaşık 40 saniye “Connecting, please wait” dedi ve şu pencereyi açtı:

Çıktı
Computer 'DC01.AD.SISTEMKUSU.COM' cannot be connected. Verify that the network path is correct, the computer is available on the network, and that the appropriate Windows Firewall rules are enabled on the target computer.

To enable the appropriate Windows Firewall rules on the remote computer, open the Windows Firewall with Advanced Security snap-in and enable the following inbound rules:

COM+ Network Access (DCOM-In)
All rules in the Remote Event Log Management group

You can also enable these rules by using Group Policy settings for Windows Firewall with Advanced Security. For servers that are running the Server Core installation option, run the Netsh AdvFirewall command, or the Windows PowerShell NetSecurity module.

Pencere iki gelen bağlantı kuralını adıyla sayıyor: COM+ Network Access (DCOM-In) ve Remote Event Log Management grubundaki bütün kurallar. Aynı iki kuralı, jump server’dan bir üye sunucuya yöneltilen Computer Management da istiyor. O sunucuda kurallar fabrika ayarında kapalıydı (jump server yazısı).

Ama doğru çözüm domain controller’da bu kuralları bütün istemcilere açmak değildir. Bağlanan hesap Tier 2 hesabıydı ve domain’de yalnız Domain Users ile kendi Tier 2 yönetici grubunun üyesiydi. Domain controller’da ne Administrators ne de Event Log Readers grubundaydı. Hangi engelin önce durdurduğunu bu ölçüm ayırmıyor. Pencere firewall’u gösteriyor, ama okuma yetkisi de yoktu. İki engelden bağımsız olarak iş istasyonlarını yöneten bir hesap domain controller’ın log’unu okumamalıdır.

Doğru düzen hesabın katmanından çıkar:

  1. Domain controller’ın log’u Tier 0 hesabıyla ve Tier 0’ın yönetim makinesinden okunur. Katmanların kuralları Active Directory tier modeli yazısında.
  2. İş istasyonlarının log’u Tier 2 hesabıyla okunur. Uzak konsol gerekiyorsa firewall kuralları bütün ağa değil, yalnız yönetim makinesinin adresine açılır.
  3. Çok sayıda makinenin log’u tek tek bağlanarak değil, olayların toplandığı sunucuda okunur.

Aynı hesabın domain controller’a PowerShell’le gönderdiği uzak komut da reddedildi. Sınır konsolda da komutta da aynı yerden geçiyor: hesabın katmanı.

Doğrulama: Event Log Ayarlarınız Doğru mu?

Bir bilgisayarın log düzenini beş kontrolle okuyabilirsiniz. Her kontrol yazıda ölçülen bir değere karşılık gelir:

  1. Boyut: yükseltilmiş pencerede wevtutil gl Security çalıştırın. maxSize temel çizgide 201326592, fabrika ayarında 20971520 görünür.
  2. Dolunca davranış: aynı çıktıda retention: false, en eski olayın üstüne yazıldığını gösterir. Bu değer yalnız boyut yeterliyse doğrudur.
  3. Saklama süresi: wevtutil qe Security /c:1 /f:text en eski olayın tarihini verir. Bugünle o tarih arasındaki fark, o bilgisayarda geriye dönük okuyabileceğiniz süredir.
  4. Okuyucular: net localgroup "Event Log Readers" grubun üyelerini listeler. Log okuyan bir hesap yerel Administrators grubundaysa yetkisi işinden büyüktür.
  5. Süzgeç: kaydettiğiniz Custom View’un olay sayısı ile aynı süzgecin Get-WinEvent -FilterHashtable sayısı aynı olmalıdır. Ölçtüğüm istemcide ikisi de 40’tı.

Üçüncü kontrol beklediğinizden kısa bir süre verirse boyutu log boyutu bölümündeki policy ile büyütün. Dördüncü kontrolde bir yönetici hesabı görürseniz Security log’u kim okuyabilir bölümüne dönün.

Sonuç: Event Viewer Olayı Gösterir, Ne Kadar Geriye Gidildiğini Log Boyutu Belirler

Event Viewer bir olayı bulmayı, süzmeyi ve metin olarak paylaşmayı kolaylaştırır. Ama aranan olayın orada durup durmadığına log’un boyutu karar verir. Lab’da dört şey beklenenden farklı çıktı:

  1. Kernel-Power 41’in saati kapanışın değil açılışın saatidir. Kapanış anını yanındaki 6008 taşır.
  2. Fabrika ayarındaki 20 MB’lık Security log’u bir Windows 11 istemcide yaklaşık sekiz gün tuttu. Daha eskisinin üstüne sessizce yazılmıştı.
  3. Aynı yönetici hesabıyla Event Viewer Security log’unu açtı, yükseltilmemiş PowerShell açamadı. Konsol onay sormadan yükseliyor.
  4. Uzak bağlantının hata penceresi yalnız firewall’u gösterdi. Tier 2 hesabının domain controller’da okuma yetkisi de yoktu.

Girişteki benzetmeye dönersek: Event Viewer tutanak odasındaki memurun masasıdır, her kanal bir birimin tutanak defteri, Event ID tutanağın form numarası, Custom View da memurun sakladığı arama fişidir. Kağıt defter dolunca yeni defter açılır, Windows’un log’u ise fabrika ayarında en eski tutanağın üstüne yazar. Bu yüzden defterlerin kopyası merkeze gönderilir.

Windows’un öteki yönetim araçlarına buradan devam edebilirsiniz: konsolların hepsi Windows işletim sistemi yönetimi haritasında, Event Viewer’ın bir snap-in olarak kendi konsolunuza eklenmesi MMC yazısında.

Event Viewer Hakkında Sık Sorulan Sorular

Windows'un bir önceki kapanışın temiz olmadığını bir sonraki açılışta yazdığı Critical olaydır. Olayın ayrıntısındaki BugcheckCode sıfırdan farklıysa makine mavi ekranla durmuştur ve değer o hatanın ondalık kodudur. BugcheckCode ve PowerButtonTimestamp sıfırsa Windows kapanırken hata kodu yazamamıştır. Microsoft bu durumda önce güç kesintisini, güç kaynağını ve yanıt vermeyen bir makinenin kapatılmasını sayar. Kapanışın saati yanındaki 6008 olayındadır.
Security kanalını yalnız SYSTEM, yerel Administrators grubu ve Event Log Readers grubu okur. Yönetici hesabıyla açılmış ama yükseltilmemiş bir PowerShell, Administrators üyeliğini kullanamaz. Get-WinEvent bu yüzden "Attempted to perform an unauthorized operation", wevtutil "Access is denied" der. Komutu yükseltilmiş pencerede çalıştırın. Yalnız log okuyacak bir hesabı yönetici yapmak yerine Event Log Readers grubuna ekleyin.
Microsoft'un Windows 11 güvenlik temel çizgisi Security log'unu 196.608 KB (192 MB), Application ve System log'larını 32.768 KB (32 MB) yapar. Windows 11'in fabrika değeri üçünde de 20.480 KB'tır. Ölçtüğüm istemcide 20 MB'lık Security log'u yaklaşık sekiz günlük olay tutuyordu. Boyutu büyütmek süreyi uzatır, uzun saklama için olaylar bir toplayıcı sunucuya gönderilir.
Her kanalın kendi .evtx dosyası vardır. Windows Logs altındaki kanalların dosyaları %SystemRoot%\System32\Winevt\Logs klasöründedir: System.evtx, Security.evtx, Application.evtx. Yolu kanalın Properties penceresindeki Log path alanı ve wevtutil gl komutunun logFileName satırı gösterir.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Windows İşletim Sistemi Yönetimi: Konsollar ve Araçlar

Windows işletim sistemi nasıl yönetilir? Run komutları, PowerShell, registry, Local GPO, Görev Yöneticisi, servisler, disk ve ağ ayarları tek haritada.

11 dk okuma

İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden

İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.

11 dk okuma

gpedit.msc: Local Group Policy Editor ve Domain GPO Önceliği

gpedit.msc ile yerel policy yazmak, Registry.pol dosyası ve domain GPO ile çakışınca hangisinin kazandığı: Windows 11 Pro'da gpresult ve reg query ile ölçüldü.

17 dk okuma

MMC Nedir? .msc Konsolları ve Snap-in Mantığı

MMC nedir, snap-in ne işe yarar, .msc dosyasında ne var? Kendi konsolunuzu kurmak, uzak bilgisayara bağlamak ve user mode ile ekibe vermek, lab ölçümüyle.

12 dk okuma

Performance Monitor ve Resmon: Windows'ta Darboğaz Bulmak

Performance Monitor ve Resource Monitor ile Windows'ta darboğaz bulmak: süreç süzme, sayaç, logman ile Data Collector Set, Reliability Monitor ve eşikler.

18 dk okuma

PowerShell Nedir? Windows'u Komutla Yönetmenin Temeli

PowerShell nedir, cmdlet ve pipeline nasıl çalışır? Execution policy hatası, Get-Help, ADAC'ın yazdığı komut ve uzak komut Windows 11 ve Server'da ölçüldü.

18 dk okuma