Kurumsal Network Kurulumu

Statik IP Nedir? Sabit IP Ne İşe Yarar?

Statik IP nedir: değişmeyen IP adresi. Operatörden alınan sabit genel IP ile cihaza elle verilen yerel IP farkı, dinamik IP ve CGNAT, ne zaman gerekir, nasıl alınır.

İlker Pehlivan

Statik IP (sabit IP), değişmeyen IP adresidir. Terim iki ayrı adres için kullanılır. Birincisi operatörün internet hattınıza ayırdığı, her bağlantıda aynı kalan genel IP adresidir. İkincisi ağın içinde bir cihaza elle verilen yerel adrestir. Kurumlarda “statik IP alalım” denince çoğunlukla birincisi kastedilir, çünkü dışarıdan kuruma bağlanılan her hizmetin ön koşulu odur.

Bu yazıda IP adresini, IP adresi nedir yazımızdaki gibi bir telefon numarasına benzetiyoruz. Statik IP kartvizite basılan sabit numaradır. Müşteri yıllar sonra da aynı numarayı arar ve size ulaşır. Dinamik IP ise her hat açılışında değişen numaradır. Siz dışarıyı arayabilirsiniz, ama sizi arayacak kişi numaranızı bilemez. Paylaşımlı adres ise bir santralin arkasındaki dahili hattır: dışarıdan bakan herkes yalnız santralin numarasını görür ve dahiliye doğrudan ulaşamaz.

Statik IP benzetmesi: akşam saatinde bir sokak. Soldaki camlı telefon kulübesinde bir müşteri bir elinde kartvizitle ahizeyi kulağına tutuyor, sokağın karşısındaki ofisin aydınlık penceresinde bir çalışan masadaki telefona cevap veriyor, direkten gelen tek bir telefon hattı doğrudan ofisin duvarına bağlı
Kartvizitteki numara değişmediği için müşteri ofise her zaman ulaşır. Statik IP de dışarıdan kuruma gelen bağlantının her seferinde aynı adresi bulmasını sağlar.

Kurumsal bir hatta statik IP’yi neden ve nasıl istediğimizi kurumsal internet hattı sayfamızda anlattık. Bu yazı Kurumsal Network Kurulumu hizmetimizin dış bağlantı koluna aittir.

Statik IP ile Dinamik IP Farkı

Bir internet hattı açıldığında operatör ona bir genel IP adresi verir. Dinamik IP’de bu adres operatörün havuzundan gelir ve bağlantı yeniden kurulduğunda değişebilir. Türkiye’de fiber ve DSL hatlarda bu bağlantı çoğu zaman bir PPPoE oturumudur, oturumun nasıl kurulduğunu PPPoE nedir yazımızda anlattık. Statik IP’de ise adres sözleşmeyle hatta ayrılır ve hat her açıldığında aynı adres gelir.

Dinamik IPStatik IP
Adres değişir mi?Bağlantı yeniden kurulunca değişebilirDeğişmez
Dışarıdan erişimAdres bilinmediği için güvenilir değilHer zaman aynı adresten
Nasıl alınır?Hatla birlikte gelirOperatörden ayrıca istenir
Tipik kullanımİnternete çıkan kullanıcılarVPN ucu, sunucu, e-posta, IP kısıtlaması

Örnekteki telefon benzetmesinde fark, kimin aradığındadır. Dışarıyı arayan için numaranın değişmesi sorun değildir. Sorun, dışarıdan sizi arayacak birinin olduğu gün başlar. Kurumun bütün bilgisayarları internete dinamik adresle de sorunsuz çıkar. Statik IP ihtiyacı, dışarıdan kuruma gelen ilk bağlantıyla doğar.

Dinamik de Değil: Paylaşımlı Adres (CGNAT)

Bazı hatlar dinamik bir genel adres bile almaz. IPv4 adresleri tükendiği için operatörler birçok aboneyi tek bir genel adresin arkasında toplar. Bu düzenin adı Carrier-Grade NAT’tir (CGNAT). Operatör ile abonenin modemi arasında kullanılan adres bloğunu RFC 6598 tanımlar: 100.64.0.0/10, yani 100.64.0.0 ile 100.127.255.255 arası (RFC 6598).

Hattınızın paylaşımlı adres arkasında olup olmadığını modemin arayüzünden anlarsınız:

  1. Modemin WAN adresine bakın. Adres 100.64 ile 100.127 arasındaysa hat CGNAT arkasındadır.
  2. Adres 10., 172.16-31. ya da 192.168. ile başlıyorsa modeminiz başka bir cihazın arkasındadır, yani arada ikinci bir NAT vardır.
  3. Modemdeki adres, “IP adresim nedir” sitelerinin gösterdiği adresle aynı değilse dışarıdan görünen adres sizin değildir.

Paylaşımlı adresin arkasındaki bir hatta dışarıdan bağlantı kurulamaz: VPN ucu, uzak masaüstü ya da sunucu yayını çalışmaz. Örnekteki santralde dahili hat dışarıyı arayabilir, ama dışarıdan arayan santralin numarasına ulaşır ve hangi dahiliye bağlanmak istediğini santrale söyleyemez. Adres çevirisinin bu mekanizmasını NAT nedir yazımızda ölçerek anlattık.

Statik IP Ne İşe Yarar?

Statik IP’nin dört kullanımı vardır, dördü de dışarıdan bakan birinin adresinizi önceden bilmesine dayanır:

  1. Dışarıdan erişim: şubeler arası VPN’in merkez ucu, uzaktan erişim VPN’i ve dışarıya hizmet veren bir sunucu sabit bir adreste durmalıdır. Karşı uç bağlanırken bu adresi arar.
  2. E-posta sunucusu: kendi e-posta sunucunuzun adresi için ters DNS (PTR) kaydı gerekir ve bu kaydı operatör ancak size ayrılmış sabit bir adrese yazar. Talebin nasıl yapıldığını PTR kaydı nedir yazımızda anlattık.
  3. IP adresiyle güven ve kısıtlama: birçok sistem erişimi kaynak adrese göre kısıtlar. Microsoft Entra’nın Koşullu Erişim kuralları, kurumun genel IP aralığını güvenilen konum olarak tanımlamaya izin verir ve değerlendirmede cihazın iç adresini değil internete çıktığı genel adresi kullanır (Microsoft Learn, ağ sinyalleri). Bu tanım ancak adres değişmiyorsa işe yarar.
  4. Kayıt: kurumun kendi adresi olduğunda bir bağlantının o kurumdan geldiği doğrudan görünür. Paylaşımlı adreste aynı soru ancak adresin yanındaki port numarasıyla cevaplanır.

Örnekteki benzetmede bu dört kullanımın ortak noktası kartvizittir: numaranızı bir müşteriye, bir tedarikçiye ya da bir kayda yazdığınız an o numaranın değişmemesi gerekir. Statik IP’nin kendisi bir güvenlik önlemi değildir. Adres sabitse o adreste dışarıya açtığınız her hizmet hep aynı yerde durur. Bu yüzden statik IP alınan hatta firewall yalnız gereken portu açar ve mümkünse erişimi kaynak adresle sınırlar. Kuralların nasıl kurgulandığını firewall kurulumu sayfamızda anlattık.

Yerel Statik IP: Ağın İçinde Sabit Adres

Terimin ikinci anlamı ağın içindedir. Ağdaki cihazların çoğu adresini DHCP’den alır. Bazı cihazların adresi ise değişmemelidir, çünkü başka cihazlar onlara adresle bağlanır. Bu cihazlara iki yolla sabit adres verilir:

  1. Elle verilen statik IP: adres cihazın kendi ağ ayarına yazılır. Rol üstlenecek sunucular böyle yapılandırılır. Windows Server’da adımları Windows Server kurulumu, Ubuntu’da Ubuntu Server kurulumu yazımızda gösterdik.
  2. DHCP rezervasyonu: cihazın MAC adresi DHCP sunucusunda belirli bir adrese bağlanır ve cihaz her bağlandığında aynı adresi alır. Yazıcı, NAS ve IP kamera gibi cihazlar için daha temizdir, çünkü adres değişikliği cihaza dokunmadan merkezden yapılır. Hangi cihazın hangi yolu kullanacağını DHCP rezervasyonu bölümünde anlattık.

“Statik IP nasıl ayarlanır?” sorusunun cevabı bu yüzden hangi anlamın kastedildiğine bağlıdır. Genel adres operatörden istenir ve firewall’un WAN arayüzüne yazılır, FortiGate’te bu ayarı WAN ayarı yazımızda gösterdik. Yerel adres ise cihazın kendi ayarına ya da DHCP sunucusuna yazılır.

Statik IP Nasıl Alınır?

Genel statik IP operatörden istenir ve çoğu operatörde hattın yanında ayrıca alınan bir hizmettir. Ücreti operatöre ve tarifeye göre değişir. İstemeden önce üç şey netleşir:

  1. Kaç adres gerekiyor? Dışarıya tek bir hizmet açılacaksa tek adres yeter. Birden fazla sunucu ayrı adreslerden yayın yapacaksa operatörden birden fazla adres istenir.
  2. Hat CGNAT arkasında mı? Statik IP talebi hattı paylaşımlı adresten çıkarır. Talebin ardından modemin WAN adresinin değiştiğini ve artık 100.64.0.0/10 dışında olduğunu doğrulayın.
  3. PTR kaydı gerekiyor mu? Kendi e-posta sunucunuz olacaksa adresin ters DNS kaydını aynı talepte isteyin.

Statik IP’yi kurumsal bir hatla birlikte nasıl seçtiğimizi ve hattın şartnamesinde başka neyin sorulduğunu kurumsal internet hattı sayfamızın statik IP bölümünde anlattık.

Sonuç: Statik IP’ye İhtiyaç Dışarıdan Gelen İlk Bağlantıyla Doğar

Statik IP, değişmeyen bir adrestir ve iki yerde kullanılır: operatörün hattınıza ayırdığı genel adres ve ağın içinde bir cihaza verilen yerel adres. Genel statik IP’nin değeri hızda değil erişimdedir, çünkü VPN, uzaktan erişim, e-posta sunucusu ve IP kısıtlamalı sistemler sabit bir adrese dayanır. Paylaşımlı adres arkasındaki bir hatta ise dışarıdan bağlantı hiç kurulamaz, bu yüzden ilk iş modemin WAN adresine bakmaktır.

Girişteki benzetmeye dönersek: kartvizite basılan numara değişmemelidir, çünkü sizi arayacak kişi onu önceden bilir. Statik IP’de kartvizitin karşılığı VPN ayarına, PTR kaydına ya da güvenilen konum listesine yazılan adrestir. Santralin arkasındaki dahili hat ise dışarıyı arayabilir, ama dışarıdan aranamaz.

Statik IP Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bir uç statik IP'ye sahipse öbür uç dinamik adresle de bağlanabilir, çünkü bağlantıyı dinamik uç başlatır ve sabit adresi arar. İki uç da dinamikse bağlantıyı kurmak zorlaşır. Hat paylaşımlı adres (CGNAT) arkasındaysa dışarıdan o hatta gelen bağlantı hiç kurulamaz, yalnız o hattın başlattığı bağlantı çalışır.
Hayır. Statik IP adresin değişmemesini sağlar, hattın hızını değiştirmez. Hız tarifedeki indirme ve yükleme kapasitesiyle belirlenir. Statik IP'nin faydası hızda değil erişimdedir: dışarıdan sizin hattınıza gelen bağlantının her zaman aynı adresi bulmasıdır.
Dışarıdan ofise bağlanılan bir hizmet yoksa çoğu zaman gerekmez. Bilgisayarlar internete dinamik adresle de çıkar. Uzaktan erişim, şubeler arası VPN, ofiste duran bir sunucu ya da IP adresiyle kısıtlanan bir tedarikçi sistemi varsa statik IP gerekir.
Statik IP ne güvenlik önlemidir ne de kendi başına bir risk. Adresin sabit olması, o adreste dışarıya açtığınız her hizmetin hep aynı yerde durması demektir. Bu yüzden statik IP alınan hatta firewall kuralları yalnız gereken portu açar ve mümkünse erişimi kaynak adresle sınırlar.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Kurumsal İnternet Hattı: Tarife, Statik IP ve Yedek Hat

Kurumsal internet hattı: ihtiyaca göre hız ve simetri seçimi, statik IP, başvuru ve tesis takibi, güvenlik duvarına bağlama ve kesintiye karşı yedek hat.

8 dk okuma

Şubeler Arası Bağlantı: SD-WAN, Metro Ethernet, Yedekli Hat

Şubeler arası bağlantıda SD-WAN, metro ethernet ve yedekli hat mimarisini operatörden bağımsız kuruyoruz. Hat seçimi, kesintisiz geçiş ve failover testi bizde.

9 dk okuma

MPLS Nedir? Metro Ethernet ve SD-WAN ile Farkı

MPLS nedir: operatör ağında paketleri etikete bakarak taşıyan yöntem. MPLS VPN şubeleri nasıl ayırır, Metro Ethernet ve SD-WAN'dan farkı ne, hangisi ne zaman?

12 dk okuma

SD-WAN Nedir? Failover ve Yük Dengelemeden Farkı

SD-WAN nedir: birden fazla hattı ölçerek her bağlantıyı en iyi hattan gönderen yöntem. Klasik failover ve yük dengelemeden farkı, geçiş süresi ve ne zaman gerekir.

6 dk okuma

com.tr Domain Alma: Belgesiz Kayıt, TRABİS ve İlk Ayarlar

com.tr domain alma 2022'den beri belgesiz: ad boştaysa ilk başvuran alır. TRABİS sorgusu, kayıt kuruluşu, belgeli uzantılar ve alındığı gün yapılacak ayarlar.

15 dk okuma

DMARC Aggregate Report Nasıl Okunur? p=none'dan reject'e

DMARC aggregate report nasıl okunur? Google'ın gerçek rua raporu satır satır: policy_evaluated ile auth_results farkı, hizalama ve p=none'dan reject'e geçiş.

22 dk okuma