BT Sistem Yönetimi

Active Directory Delegation: Helpdesk'e Yetki Devri

Active Directory delegation ile Domain Admins vermeden yetki devri: Delegation of Control Wizard, rol grubu, dsacls, Effective Access ve devri geri almak.

İlker Pehlivan

Active Directory delegation, Domain Admins vermeden bir gruba yalnız belirli bir OU’da ve yalnız belirli bir işi yapma yetkisi vermektir. Helpdesk’in parola sıfırlaması, kilit açması, bilgisayar katması ve LAPS parolasını okuması, Domain Admins hesabına hiç dokunmadan bu yolla devredilir. Yetki kişiye değil göreve ayrılmış bir gruba, domain’in tamamına değil işin yapıldığı OU’ya verilir.

Bu yazı devri lab domain’imiz ad.sistemkusu.com’da baştan sona yapıyor. Önce Delegation of Control Wizard’ın her sayfasını, sihirbazın OU’ya yazdığı izinleri ve aynı devrin dsacls komutunu gösteriyor. Sonra devri sınıyor ve denetliyor: helpdesk hesabının Effective Access ekranı, devirleri listeleyen bir betik ve devri geri almanın iki yolu. Uygulamaya hemen geçmek isterseniz doğrudan sihirbaza atlayabilirsiniz.

Üç bulgu beklenenden farklı çıktı. Sihirbazın “kullanıcı hesaplarını yönet” görevi kullanıcı nesnelerine Full Control yazıyor. “Bilgisayarı domain’e katma” görevi bir OU’da sihirbazın listesine hiç gelmiyor. Yerleşik Account Operators grubunun üyesi de OU sınırı tanımadan iki lokasyonun kullanıcılarının parolasını sıfırladı.

Serinin benzetmesiyle Active Directory bir otelin kart sistemidir ve OU otelin bir katıdır. Domain Admins ana karttır, her kapıyı açar. Delegation ise kat şefine yalnız kendi katının kartlarını yeniden kodlama yetkisi vermektir. Yetki kat şefinin adına değil görev kartına yazılır. Kat şefi değişir, görev kartı aynı kalır.

Active Directory delegation benzetmesi: otelin arka ofisinde genel müdür kat şefine şeride takılı bir görev kartı uzatıyor, masada kart kodlayıcı, arkadaki camlı kasada tek bir ana kart
Ana kart kasada kalır, kat şefi yalnız kendi katının görev kartını alır. Active Directory delegation'da da Domain Admins günlük işte kullanılmaz, iş bir OU'da bir göreve devredilir.

Yazı Active Directory güvenlik sıkılaştırması rehberimizin en az yetki adımıdır. Bu düzeni kendi domain’inizde kurmamızı isterseniz BT sistem yönetimi sayfasında nasıl çalıştığımızı anlattık.

Active Directory Delegation Nedir? Ana Kart Değil, Görev Kartı

Active Directory’deki her nesnenin bir izin listesi vardır ve delegation o listeye satır eklemektir. OU’nun izin listesine yazılan bir satır, kalıtımla OU’nun altındaki nesnelere geçer. Satır “şu grup, bu OU’nun altındaki kullanıcı nesnelerinde parolayı sıfırlayabilir” der. Grubun üyesi o OU’daki her kullanıcının parolasını sıfırlar, başka bir OU’daki kullanıcıya ise dokunamaz.

Microsoft’un delegation sayfası aynı işi şöyle tarif eder: temel yönetim görevleri sıradan kullanıcılara ya da gruplara verilir, domain ve forest düzeyindeki yönetim Domain Admins ile Enterprise Admins’te kalır. Yetkinin kapsamı bir domain, domain’in bütün OU’ları ya da tek bir OU olabilir. Sayfaya göre sihirbazla verilen yetki, seçilen OU’nun altındaki bütün nesnelere geçer.

İzin satırı bir kişiye değil bir rol grubuna yazılır. Lab’da Ankara helpdesk’i ayse.demir’in parola sıfırlama yetkisi dört halkalı bir zincirden gelir:

Delegation zinciri. ayse.demir, Ankara helpdesk'inin Global grubu GG_USER_ANK_IT'nin üyesidir. GG_USER_ANK_IT, parola görevinin Domain Local grubu DL_ANK_PAROLA_RW'nin üyesidir. DL_ANK_PAROLA_RW'ye Tier 2 Ankara Hesaplar OU'sunun izin listesinde parola sıfırlama satırı yazılıdır. Satır kalıtımla OU'daki Deniz Aksoy gibi her kullanıcı nesnesine geçer. Helpdesk'e biri katılınca yalnız ilk ok değişir, OU'nun izin listesine dokunulmaz. ayse.demir kişi GG_USER_ANK_IT rol: Ankara helpdesk DL_ANK_PAROLA_RW görev: parola Hesaplar OU'su izin satırı Deniz Aksoy kullanıcı nesnesi üye üye izin kalıtım Helpdesk'e biri katılınca yalnız ilk ok değişir. OU'nun izin listesine dokunulmaz. Delegation zinciri. ayse.demir, Ankara helpdesk'inin Global grubu GG_USER_ANK_IT'nin üyesidir. GG_USER_ANK_IT, parola görevinin Domain Local grubu DL_ANK_PAROLA_RW'nin üyesidir. DL_ANK_PAROLA_RW'ye Tier 2 Ankara Hesaplar OU'sunun izin listesinde parola sıfırlama satırı yazılıdır. Satır kalıtımla OU'daki Deniz Aksoy gibi her kullanıcı nesnesine geçer. Helpdesk'e biri katılınca yalnız ilk ok değişir, OU'nun izin listesine dokunulmaz. ayse.demir kişi GG_USER_ANK_IT rol: Ankara helpdesk DL_ANK_PAROLA_RW görev: parola Hesaplar OU'su izin satırı Deniz Aksoy kullanıcı nesnesi üye üye izin kalıtım Helpdesk'e biri katılınca yalnız ilk ok değişir.
İzin OU'nun listesinde rol grubuna yazılı, kişi ona iki grup üzerinden ulaşıyor. Kişiler değiştikçe OU'nun izin listesi aynı kalıyor.

Global grup kişileri toplar, Domain Local grup izni taşır. İkisinin neden ayrı tutulduğunu kullanıcı, grup ve OU yönetimi yazısında AGDLP olarak anlattık. Delegation aynı zinciri dosya paylaşımı yerine OU’nun izin listesinde kurar.

Örnekteki otelde ana kart her kapıyı açar ve kasada durur. Kat şefi ise bir görev kartı taşır: kart yalnız kendi katındaki odaların kartlarını yeniden kodlar. Otelde kat şefinin sınırı görev tanımıdır ve onu insanlar uygular. Active Directory’de sınır OU’nun izin listesine yazılıdır ve onu domain controller uygular.

Active Directory Delegation Nasıl Olmalı?

Delegation göreve göre ayrılmış bir Domain Local gruba, işin yapıldığı OU’da ve işe yetecek kadar verilir. Domain Admins günlük işten çıkar. Bu düzeni altı karar tamamlar:

  1. Domain Admins yalnız acil durum içindir. Microsoft’un ayrıcalıklı hesaplar ve gruplar rehberi Domain Admins üyeliğini acil durumlara bırakır ve günlük yönetimin güçlü hesaplar ve gruplarla yapılmamasını ister. Rehbere göre Active Directory’nin kendi delegation araçları Domain Admins’i yalnız acil durumda kullanacak kadar yetki devrine izin verir.
  2. Yetki bir rol grubuna verilir, kişiye verilmez. Microsoft’un delegation sayfası izni gruplara vermeyi önerir. Delegation araçları ekinde rolü temsil eden ayrı bir güvenlik grubu açılır ve izin OU’ya verilir.
  3. Her görevin kendi grubu olur. Parola sıfırlama, LAPS okuma, bilgisayar katma ve grup üyeliği ayrı gruplardır. Lab’da Ankara için DL_ANK_PAROLA_RW, DL_ANK_LAPS_R ve DL_ANK_PC_RW. Görevi geri almak o grubun satırlarını silmektir, başka bir görevi bozmaz.
  4. Yetki yalnız işin yapıldığı OU’ya verilir. Domain kökü ya da varsayılan Users konteyneri seçilmez. Microsoft’un OU ile yetki devri belgesi devir gereken nesneler için yeni OU açılmasını söyler. Tier modeline göre helpdesk Tier 2’dir ve devri yalnız son kullanıcı ve bilgisayar OU’larında alır.
  5. Görev işe yetecek kadar seçilir. Hazır görevlerin bazıları beklenenden fazlasını yazar: kullanıcı hesabı yönetme görevi Full Control verir. Microsoft’un en az yetki modeli belgesi rolleri gruplar olarak kurup her role yalnız işinin hakkını vermeyi söyler.
  6. Devir kayda geçer ve düzenli okunur. Hangi grubun hangi OU’da hangi işi yaptığı bir tabloda durur ve OU’ların izin listesi aynı tabloyla karşılaştırılır. Unutulan devir, kimsenin bilmediği bir yönetici yetkisidir: shadow admin.

Yerleşik Account Operators grubu bu kararların hiçbirine uymaz, sebebini aşağıda ölçtük.

Delegation Planı: Hangi Rol, Hangi OU, Hangi İş

Sihirbazı açmadan önce plan bir tabloya yazılır: rol, rolün Global grubu, görevin Domain Local grubu, OU ve iş. Lab’ın üç lokasyonlu ağacında plan şöyle:

RolKişilerin grubuGörev grubuOUİş
Ankara helpdesk’iGG_USER_ANK_ITDL_ANK_PAROLA_RWTier 2\Ankara\Hesaplarparola sıfırlama, kilit açma
Ankara helpdesk’iGG_USER_ANK_ITDL_ANK_LAPS_RTier 2\Ankara\BilgisayarlarLAPS parolasını okuma
Ankara helpdesk’iGG_USER_ANK_ITDL_ANK_PC_RWTier 2\Ankara\Bilgisayarlarbilgisayar nesnesi açma, domain’e katma
İzmir helpdesk’iGG_USER_IZM_ITDL_IZM_PAROLA_RW, DL_IZM_LAPS_R, DL_IZM_PC_RWTier 2\Izmir\...Ankara’nın aynısı, İzmir’de
Ana helpdeskGG_USER_GM_ITüç lokasyonun görev grupları ve DL_GM_GRUP_RWüç lokasyon ve iş gruplarılokasyonların işleri ve grup üyeliği

Ana helpdesk her lokasyonun görev grubuna üyedir, yani Ankara’nın işini de yapar. Lokasyon helpdesk’i ise yalnız kendi dalında çalışır ve hiçbir grubun üyeliğini değiştirmez. Grup üyeliğinin neden ayrı bir rolde durduğunu Managed By bölümünde anlattık.

Gruplar ve kişiler isimlendirme standardındaki adlarla, tablo da kurumun BT dokümantasyonunda durur. Aşağıdaki denetim betiği bu tabloyu dizindeki gerçek izinlerle karşılaştırmaya yarar.

Delegation of Control Wizard ile Parola Sıfırlama Yetkisi

Parola sıfırlama yetkisi, kullanıcıların durduğu OU’da Delegation of Control Wizard ile bir Domain Local gruba verilir. Sihirbaz bir kez parola görevi, bir kez de kilit açma için özel görevle, iki kez çalıştırılır. Ekranlar, Genel Müdürlük’ün boş Pasif Hesaplar OU’suna ana helpdesk’in görev grubu DL_GM_PAROLA_RW ile verilen bir deneme devrinden. Pasif hesaplara kalıcı devir verilmez, deneme bu yüzden sonra geri alındı. Ankara’nın Hesaplar OU’sundaki kalıcı devir aynı iki geçişle verildi.

Ön koşullar:

  1. Görev grubu: DL_GM_PAROLA_RW, Domain Local, Tier 2\Genel Mudurluk\Gruplar’da, açıklaması Genel Mudurluk hesaplarinin parolasini sifirlar.
  2. Grubun üyesi: ana helpdesk’in Global grubu GG_USER_GM_IT. Kişi eklenmez.
  3. Sihirbazı çalıştıran hesap: Domain Admins üyesi ya da bu işin kendisi devredilmiş bir hesap ve RSAT. Lab’da t0.ilker.pehlivan ile dc01’de.

Menü yolu: Active Directory Users and Computers (Win + R → dsa.msc) → OU’ya sağ tık → Delegate Control…

  1. Welcome sayfası: Next.
  2. Users or Groups: Add… ile DL_GM_PAROLA_RW. Liste DL_GM_PAROLA_RW (SISTEMKUSU\DL_GM_PAROLA_RW) satırını gösterir.
  3. Tasks to Delegate: Delegate the following common tasks seçili, listeden yalnız Reset user passwords and force password change at next logon.
  4. Completing the Delegation of Control Wizard: klasörü, grubu ve görevi özetler, Finish izni yazar.
Delegation of Control Wizard'ın Tasks to Delegate sayfası: hazır görev listesinde yalnız Reset user passwords and force password change at next logon işaretli ve kırmızı çerçeveyle işaretli
Hazır görevlerin ilk yedisi. Helpdesk'e yalnız parola görevi verilir, ilk satırdaki kullanıcı hesabı yönetme görevi işaretlenmez.

OU’da hazır görev listesi 11 satır: kullanıcı hesabı açma ve yönetme, parola sıfırlama, kullanıcı bilgisini okuma, grup açma ve yönetme, grup üyeliğini değiştirme, Group Policy bağlantılarını yönetme, iki RSoP görevi ve üç inetOrgPerson görevi. Microsoft’un sayfası listede “Join a computer to a domain” görevini de sayar, ama OU’da bu görev çıkmadı. Sebebi aşağıda, öbür görevler bölümünde.

Örnekteki otelde bu, kat şefinin görev kartına “kartını kaybeden misafire yeni kart kodlar” satırını yazmaktır. Kartın üstünde kat şefinin adı değil görevin adı vardır.

Kilit Açma: Özel Görevle lockoutTime

Parola görevi kilit açmayı kapsamaz. Kilidi açmak hesabın lockoutTime alanını 0 yapmaktır ve bu alana yazma izni ayrı bir özel görevle verilir. Sihirbaz aynı OU’da ikinci kez çalıştırılır:

  1. Users or Groups: yine DL_GM_PAROLA_RW.
  2. Tasks to Delegate: Create a custom task to delegate.
  3. Active Directory Object Type: fabrika ayarında This folder, existing objects in this folder, and creation of new objects in this folder seçili gelir. Only the following objects in the folder seçilir, listenin sonundan User objects işaretlenir. Alttaki iki oluşturma ve silme kutusu işaretsiz kalır.
  4. Permissions: fabrika ayarında yalnız General işaretlidir ve listede Full Control’den başlayan genel izinler durur. General kaldırılır, Property-specific işaretlenir, listeden Read lockoutTime ve Write lockoutTime seçilir.
Delegation of Control Wizard'ın Permissions sayfası: Property-specific işaretli, listede Read lockoutTime ve Write lockoutTime işaretli, ikisi de kırmızı çerçeveyle işaretli
Özel görevin izin sayfası. Property-specific seçilince liste özniteliklere iner ve kilit açma için yalnız lockoutTime'ın iki satırı işaretlenir.

Liste uzundur ve satıra klavyeyle atlarken boşluk tuşu imlecin üstündeki kutuyu da işaretler. Lab’da yanlışlıkla işaretlenen Read adminDescription satırı Completing sayfasında görüldü ve Back ile düzeltildi. Finish’e basmadan önce özet sayfası satır satır okunur.

Sihirbaz OU’ya Ne Yazdı?

Sihirbaz bitince OU’nun izin listesine bakılır, çünkü devrin kanıtı oradadır. dsacls OU’nun bütün satırlarını yazar. İki geçişten sonra Pasif Hesaplar’ın kullanıcılara kalıtılan bölümüne şu satırlar eklendi:

CMD
dsacls "OU=Pasif Hesaplar,OU=Genel Mudurluk,OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com"
Çıktı
Allow SISTEMKUSU\DL_GM_PAROLA_RW      Reset Password
Allow SISTEMKUSU\DL_GM_PAROLA_RW      SPECIAL ACCESS for pwdLastSet
                                      WRITE PROPERTY
                                      READ PROPERTY
Allow SISTEMKUSU\DL_GM_PAROLA_RW      SPECIAL ACCESS for lockoutTime
                                      WRITE PROPERTY
                                      READ PROPERTY

Üç izin, üç iş:

  1. Reset Password: parolayı eskisini bilmeden sıfırlama hakkı. İlk geçiş yazdı.
  2. pwdLastSet okuma ve yazma: “ilk girişte parolayı değiştir” kutusu bu alanı 0 yapar. İlk geçiş yazdı.
  3. lockoutTime okuma ve yazma: kilit açma. İkinci geçiş yazdı.

Sihirbazın neyi yazacağı Windows’un kendi şablonunda durur: C:\Windows\System32\delegwiz.inf. Lab’daki Windows Server 2025’te parola görevinin şablonu yalnız CONTROLRIGHT= "Reset Password" ve pwdLastSet=RP,WP satırlarını taşıyordu, ölçülen iki satır da bunlardı.

Aynı izinler Properties → Security → Advanced penceresinde de görünür. Sekme yalnız View → Advanced Features açıkken gelir.

Pasif Hesaplar OU'sunun Advanced Security Settings penceresi: DL_GM_PAROLA_RW'nin üç Allow satırı kırmızı çerçeveyle işaretli, Access sütununda Reset password ve iki boş satır, Applies to sütununda Descendant User objects
Devir üç satır olarak duruyor ve üçü de yalnız kullanıcı nesnelerine geçiyor. Öznitelik izinlerinin Access sütunu boş görünüyor, ne olduklarını satırı açınca ya da dsacls'ta okursunuz.

Pencerede iki şey önemlidir. Applies to sütunu üç satırda da Descendant User objects yazar: izin OU’nun kendisine değil altındaki kullanıcı nesnelerine geçer. Inherited from sütunu None yazar, çünkü satır bu OU’ya doğrudan yazılmıştır ve üst bir OU’dan gelmemiştir. Satıra çift tıklayınca açılan Permission Entry penceresi aynı satırı Reset password kutusu işaretli gösterir.

Sihirbazın yazdığı izin, dc01’in Security log’una olay düşürmedi. İki Finish arasında 5136 da 4662 de yoktu, oysa 5136 aynı gün başka nesnelerdeki değişiklikler için yazılıyordu. Devrin izini log’da görmek için OU’larda denetim kaydı tanımlamak gerekir, denetim bölümünde anlattık.

Aynı Devir dsacls ile

Sihirbazın iki geçişi tek bir dsacls komutuyla da yazılır. Aynı devri çok sayıda OU’ya vermek gerektiğinde komut sihirbazın yerini alır:

CMD
dsacls "OU=Hesaplar,OU=Ankara,OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" /I:S /G "SISTEMKUSU\DL_ANK_PAROLA_RW:CA;Reset Password;user" "SISTEMKUSU\DL_ANK_PAROLA_RW:RPWP;pwdLastSet;user" "SISTEMKUSU\DL_ANK_PAROLA_RW:RPWP;lockoutTime;user" "SISTEMKUSU\DL_ANK_PAROLA_RW:RP;accountExpires;user"

/I:S izni OU’nun kendisine değil altındaki nesnelere, ;user yalnız kullanıcı nesnelerine uygular. CA bir genişletilmiş hak (control access), RPWP öznitelik okuma ve yazma demektir. Komutun son satırı accountExpires alanına okuma izni verir: lab’daki üç lokasyonun devrinde bu satır var, sihirbazın şablonunda yok. Devri sihirbazla vermişseniz bu satır OU’nuzda olmaz.

Sihirbazın Öbür Görevleri: Hangisi Ne Yazıyor?

Parola görevi dar ve tam olarak adının söylediğini yazıyor, ama her hazır görev böyle değil. Dört görevi geçici bir test OU’sunda geçici bir gruba tek tek verdim, her birinden sonra dsacls çıktısını okudum ve devri sildim:

GörevOU’ya yazılan izinGörevi alanın elinde kalan
Create, delete, and manage user accountsOU’da kullanıcı nesnesi oluşturma ve silme, kullanıcı nesnelerinde FULL CONTROLparola, hesap durumu, izin listesi ve sahiplik dahil her şey
Reset user passwords and force password change at next logonReset Password, pwdLastSet okuma ve yazmayalnız parola, kilit açma yok
Read all user informationbütün alt nesnelerde öznitelik okumayalnız okuma
Modify the membership of a groupgrup nesnelerinde member okuma ve yazmaOU’daki her grubun üyeliği

İlk satır dikkat ister. Şablon dosyasında bu görevin kullanıcı satırı @=GA, yani generic all, Full Control. Görevi alan grup kullanıcının parolasını sıfırlamakla kalmaz, hesabın izin listesini ve sahibini de değiştirebilir. Helpdesk’e “kullanıcı açsın” diye bu görevi vermek, ona o OU’nun kullanıcıları üzerinde Domain Admins’e yakın bir yetki vermektir.

Dördüncü satır dsacls’ta SPECIAL ACCESS for Add/Remove self as member diye görünür. Etiket yanıltıcıdır: şemada member özniteliğinin GUID’i ile “kendini üye olarak ekle” hakkının GUID’i aynıdır ve dsacls ikincisinin adını basar. İzin member alanının tamamına yazma hakkıdır.

“Join a computer to the domain” görevi OU’da listelenmedi, çünkü şablonda bu görevin AppliesToClasses satırı yalnız domainDNS der. Görev yalnız domain kökü seçiliyken çıkar ve kökte izin verir.

Lab’da bilgisayar katma bu yüzden OU düzeyinde özel görevle verildi. Tier 2\Ankara\Bilgisayarlar’da DL_ANK_PC_RW’nin satırları bilgisayar nesnesi oluşturma ve silme, bilgisayarın parolasını sıfırlama, hesap kısıtlamalarına yazma ve DNS adıyla SPN’e doğrulanmış yazmadır. Katılmanın kendisini bilgisayarı domain’e ekleme yazısında, LAPS okuma devrini LAPS kurulumu yazısında anlattık.

Grup Üyeliği Delegation’ı: Managed By

Lokasyon helpdesk’i grup üyeliği yönetmez, çünkü bir grubun üyeliğini değiştirebilen kişi o grubun verdiği yetkinin de sahibidir. Ankara helpdesk’i kendi grubunun üyeliğini yönetebilseydi Ankara lokasyonunun genel müdürünü GG_USER_ANK_IT’ye ekleyip ona Ankara’daki bütün bilgisayarlarda LAPS üzerinden yönetici, bütün kullanıcılarda parola sıfırlama yetkisi verebilirdi. Lab’da iş bu yüzden üç role bölündü:

  1. Lokasyon helpdesk’i (Ankara’da ayse.demir): parola sıfırlar, kilit açar, LAPS okur, bilgisayar katar. Hiçbir grubun üyeliğini değiştirmez.
  2. Ana helpdesk (Genel Müdürlük’te selin.aydin): lokasyon helpdesk gruplarının ve iş gruplarının üyeliğini yönetir.
  3. Sistemci: yetkinin kendisini tanımlar: devir izinleri, DL_ görev gruplarının üyeliği, Tier grupları ve ana helpdesk’in kendi grubu.

Ana helpdesk kendi grubunun üyeliğini yönetmez, çünkü yönetseydi kendini ya da başkasını bütün lokasyonların helpdesk’i yapabilirdi. Bir lokasyonun helpdesk grubuna kimi eklediğini ise süreç ve izleme sınırlar: bu gruplardaki her ekleme domain controller’ın Security log’una 4728 olayı olarak düşer.

Lab’da ayse.demir muhasebe grubunun Members sekmesini açtı: Add… ve Remove düğmeleri soluk geldi.

ayse.demir'in ADUC'ta açtığı GG_USER_ANK_MUH Members sekmesi: Add ve Remove düğmeleri soluk
Ankara helpdesk'i muhasebe grubunun üyelerini görüyor ama değiştiremiyor. Düğmeler soluk, çünkü grubun izin listesinde ona yazma hakkı yok.

Ana helpdesk’in yetkisi Managed By ile verilir. Bir grubun Managed By sekmesi bir kişiyi değil bir grubu da gösterebilir. Manager can update membership list kutusu işaretlenince o grubun üyeleri, sorumlu olunan grubun üyelik listesini değiştirebilir. Ana helpdesk için sorumlu grup DL_GM_GRUP_RW, onun üyesi GG_USER_GM_IT’dir.

Menü yolu: Active Directory Users and Computers (Win + R → dsa.msc) → Tier 2\Ankara\Gruplar → GG_USER_ANK_MUH → Properties → Managed By.

  1. Change…: nesne seçicide Object Types’ta Groups işaretli gelir. DL_GM_GRUP_RW seçilir.
  2. Manager can update membership list: işaretlenir.
  3. Apply: alan ve izin birlikte yazılır.
GG_USER_ANK_MUH'un Managed By sekmesi: sorumlu Genel Mudurluk Gruplar altındaki DL_GM_GRUP_RW, Manager can update membership list işaretli
Muhasebe grubunun sorumlusu bir kişi değil, Genel Müdürlük'teki bir grup. Kutu işaretlenince o grubun üyeleri, yani ana helpdesk, üyelik listesini değiştirebilir.

Kutu gruba tek bir izin yazar: sorumlu olunan grubun member alanına yazma hakkı. Komut satırında iş iki parçadır, çünkü Set-ADGroup -ManagedBy yalnız alanı doldurur:

PowerShell
Set-ADGroup GG_USER_ANK_MUH -ManagedBy DL_GM_GRUP_RW
dsacls "CN=GG_USER_ANK_MUH,OU=Gruplar,OU=Ankara,OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" /G "SISTEMKUSU\DL_GM_GRUP_RW:WP;member"

ankmuh01’de RSAT’taki ADUC ile selin.aydin olarak sınadım. Ana helpdesk muhasebe grubuna deniz.yilmaz’ı ekledi ve çıkardı, dc01’e 4728 ve 4729 olayları onun adıyla düştü. Aynı oturumda DL_ANK_PAROLA_RW’nin ve kendi grubu GG_USER_GM_IT’nin Members sekmesinde Add… ve Remove soluk geldi.

selin.aydin'ın ADUC'ta açtığı GG_USER_ANK_MUH Members sekmesi: Add ve Remove düğmeleri açık
Aynı muhasebe grubu, bu kez ana helpdesk'in ekranında: düğmeler açık. Ankara helpdesk'inin ekranında bu düğmeler soluktu.

Gruptan çıkarılan yetkisini açık oturumda korudu. selin.aydin’ı Genel Müdürlük’ün grubundan çıkardım, ama açık oturumu bir dakika sonra muhasebe grubuna yine üye ekleyebildi. Grup üyeliği oturum açılırken token’a yazılır ve açık oturum o token’la çalışır. Selin oturumu kapatıp yeniden açınca düğmeler soluk geldi. Devri geri alırken bu yüzden kişiyi gruptan çıkarmak yetmez, açık oturumları da sonlandırılır.

Delegation’ı Sınamak: Effective Access ve Helpdesk’in Denemeleri

Devrin doğru verildiği, helpdesk hesabı bir işi denemeden de görülür: Effective Access sekmesi bir kullanıcının bir nesne üzerindeki etkin izinlerini grup zincirini çözerek hesaplar. Menü yolu: ADUC (Win + R → dsa.msc, View → Advanced Features açık) → kullanıcı → Properties → Security → Advanced → Effective Access → Select a user → ayse.demir → View effective access.

Deniz Aksoy'un Advanced Security Settings penceresinde Effective Access sekmesi, ayse.demir için: Reset password satırı yeşil onaylı ve kırmızı çerçeveyle işaretli, Delete, Modify permissions ve Write account restrictions kırmızı çarpılı
Ankara helpdesk'inin Ankara'daki bir kullanıcı üzerindeki etkin izinleri. Parola sıfırlama açık, silme, izin değiştirme ve hesap kısıtlaması kapalı.

Ankara’daki Deniz Aksoy için ayse.demir’in etkin izinleri:

  1. İzinli: Reset password, Change password, Read lockoutTime, Write lockoutTime, okuma izinleri.
  2. Kapalı: Write userAccountControl (hesabı kapatamaz), Write account restrictions, Delete, Delete subtree, Modify permissions, Modify owner, Write all properties. Kapalı satırların Access limited by sütunu Object permissions yazar: izni kısıtlayan, nesnenin izin listesidir.

İzmir’deki Mert Kaya için aynı ekranda Reset password kırmızı çarpıyla geldi: İzmir’in Hesaplar OU’sundaki devir DL_IZM_PAROLA_RW’ye, ayse.demir ise yalnız Ankara’nın grubuna üye. Change password iki kullanıcıda da yeşildi, çünkü bu hak eski parolayı bilen herkese açıktır ve sıfırlama değildir.

Ekranın söylediğini helpdesk’in kendi denemeleri doğruladı. ayse.demir RSAT’taki ADUC ile Ankara’daki kullanıcının parolasını sıfırladı ve kilidini açtı. Hesabı kapatmak, gruba üye eklemek, İzmir’deki ve Ankara’nın Pasif Hesaplar OU’sundaki kullanıcının parolasını sıfırlamak reddedildi. Sekiz denemenin tamamını ve ADUC’un hangisinde menüyü gösterip işin sonunda reddettiğini günlük yönetim yazısının helpdesk bölümünde tablo olarak verdik.

Korumalı Hesaplar: Devir Onlara Ulaşmaz

Ankara OU’sunda duran ama Domain Admins üyesi olan test.yonetici’nin parolasını ayse.demir sıfırlayamadı: Access is denied. Hesap Ankara OU’sunda olduğu halde devir ona işlemedi.

Sebebi AdminSDHolder’dır. Microsoft’un korumalı hesaplar belgesine göre PDC’deki SDProp süreci 60 dakikada bir Domain Admins gibi korumalı grupların üyelerini bulur, izinlerini sabit bir şablona çeker ve izin kalıtımını kapatır. OU’ya verilen devir kalıtımla geldiği için bu hesaba ulaşmaz. Hesabın adminCount değeri 1 olur ve kalıtımı kapanır.

Hesap korumalı gruptan çıksa da adminCount 1 kalır ve izin kalıtımı kapalı kalır. Microsoft’un arşivlenmiş TechNet Magazine makalesi de bunu yazar. Bir dönem yönetici olmuş hesap helpdesk’in devrinin dışında kalmaya devam eder, temizliği tier modeli yazısında anlattık.

Account Operators Neden Delegation Değildir?

Yerleşik Account Operators grubu delegation’ın kısa yolu gibi görünür, çünkü üyeleri kullanıcı ve grup yönetebilir. Ama grubun kapsamı OU değil domain’in tamamıdır ve kapsam daraltılamaz. Lab’da geçici bir hesabı, test.hesapop’u gruba ekleyip kullanıcının bilgisayarından PowerShell ile beş iş denedim:

İşHedefSonuç
Parola sıfırlamamert.kaya, İzmirbaşarılı, dc01’de 4724
Parola sıfırlamadeniz.aksoy, Ankarabaşarılı, dc01’de 4724
Parola sıfırlamat0.ilker.pehlivan, Domain Admins üyesiSet-ADAccountPassword : Access is denied
Yeni kullanıcı açmageçici test OU’subaşarılı, dc01’de 4720
Gruba üye eklemeGG_USER_ANK_MUH, Ankara muhasebesibaşarılı, dc01’de 4728

Grubun yetkisi iki yerden gelir. İlki OU’nun izin listesidir. Fabrika ayarında her OU’da Account Operators’e kullanıcı, grup, bilgisayar ve inetOrgPerson nesnesi oluşturma ve silme satırları yazılıdır.

Pasif Hesaplar OU'sunun Advanced Security Settings penceresi: Account Operators'ün Create/delete InetOrgPerson, Computer, Group ve User objects satırları ile Print Operators'ün Create/delete Printer objects satırı kırmızı çerçeveyle işaretli
Hiçbir devir verilmemiş bir OU'da bile Account Operators'ün nesne oluşturma ve silme satırları duruyor. Satırlar fabrika ayarından geliyor.

İkincisi kullanıcı nesnesinin kendisidir. Şemada user sınıfının defaultSecurityDescriptor alanı her yeni kullanıcı nesnesine Account Operators için şu satırı yazar. Değeri dc01’den LDAP ile okudum:

Çıktı
(A;;RPWPCRCCDCLCLORCWOWDSDDTSW;;;AO)

Satırdaki haklar okuma ve yazma (RP, WP), bütün genişletilmiş haklar (CR, parola sıfırlama dahil), izin listesini ve sahibi değiştirme (WD, WO) ve silmedir (SD). Kullanıcı hangi OU’da açılırsa açılsın bu satırla doğar. Yalnız korumalı hesaplar dışarıda kalır, çünkü AdminSDHolder onların izin listesini şablondan yeniden yazar. Denemede reddedilen tek hesap da Domain Admins üyesiydi.

Grup kendisi de korumalı gruplardan biridir. test.hesapop gruba eklendikten birkaç dakika sonra adminCount değeri 1 oldu, izin mirası kapandı ve sahibi Domain Admins oldu. Gruptan çıkarıldığında bu durum kaldı. Microsoft’un rehberi de günlük işin bu tür güçlü gruplarla yapılmamasını ister. Account Operators boş kalır, iş görev gruplarıyla OU’larda devredilir.

Örnekteki otelde Account Operators, her katın kart kodlayıcısını açan ikinci bir ana karttır. Kat şefine verilmez, çünkü kat şefinin işi tek kattır.

Kim Neye Yetkili? Delegation’ı Denetlemek ve Geri Almak

Devir verildiği gün doğrudur, ama roller değişir ve unutulan devir kimsenin bilmediği bir yetki olarak kalır. Denetim, OU’ların izin listesindeki doğrudan yazılmış satırları plan tablosuyla karşılaştırmaktır. Bu karşılaştırmayı OU’ları tek tek dsacls ile okumak yerine bir betik yapar.

Betik C:\Lab\devir-raporu.ps1. Tier 2 altındaki her OU’nun izin listesinden kalıtımla gelmeyen ve yerleşik kimliklere ait olmayan satırları alır, GUID’leri şemadan ve genişletilmiş haklardan adlara çevirir. Yorumları Türkçe harfsizdir, çünkü Windows PowerShell 5.1 BOM’suz bir .ps1 dosyasını ANSI kod sayfasıyla okur:

PowerShell
# Tier 2 altindaki her OU'da kalitimla gelmeyen ve yerlesik olmayan izin satirlarini listeler.
Import-Module ActiveDirectory

$kok = (Get-ADRootDSE)
$domain = (Get-ADDomain).DistinguishedName

# GUID -> ad tablosu: sema nitelikleri ve nesne siniflari
$ad = @{}
Get-ADObject -SearchBase $kok.schemaNamingContext -LDAPFilter '(schemaIDGUID=*)' -Properties lDAPDisplayName, schemaIDGUID |
    ForEach-Object { $ad[([guid]$_.schemaIDGUID).Guid] = $_.lDAPDisplayName }
# GUID -> ad tablosu: extended rights ve property set'ler
Get-ADObject -SearchBase "CN=Extended-Rights,$($kok.configurationNamingContext)" -LDAPFilter '(rightsGuid=*)' -Properties displayName, rightsGuid |
    ForEach-Object { $ad[([guid]$_.rightsGuid).Guid] = $_.displayName }
$bos = [guid]::Empty.Guid

# Rapordan cikarilan yerlesik kimlikler
$yerlesik = 'NT AUTHORITY\*', 'BUILTIN\*', '*\Domain Admins', '*\Enterprise Admins', 'Everyone', 'CREATOR OWNER', '*\Key Admins', '*\Enterprise Key Admins', '*\Cert Publishers', '*\Pre-Windows 2000*'

$oular = Get-ADOrganizationalUnit -SearchBase "OU=Tier 2,$domain" -Filter * | Sort-Object DistinguishedName

$rapor = foreach ($ou in $oular) {
    $acl = Get-Acl -Path "AD:$($ou.DistinguishedName)"
    foreach ($ace in $acl.Access) {
        if ($ace.IsInherited) { continue }
        $kimlik = $ace.IdentityReference.Value
        $atla = $false
        foreach ($k in $yerlesik) { if ($kimlik -like $k) { $atla = $true } }
        if ($atla) { continue }
        $tur = if ($ace.ObjectType.Guid -eq $bos) { '(hepsi)' } elseif ($ad.ContainsKey($ace.ObjectType.Guid)) { $ad[$ace.ObjectType.Guid] } else { $ace.ObjectType.Guid }
        $miras = if ($ace.InheritedObjectType.Guid -eq $bos) { '(hepsi)' } elseif ($ad.ContainsKey($ace.InheritedObjectType.Guid)) { $ad[$ace.InheritedObjectType.Guid] } else { $ace.InheritedObjectType.Guid }
        [pscustomobject]@{
            OU        = ($ou.DistinguishedName -replace ',OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com$', '')
            Kimlik    = $kimlik
            Tur       = $ace.AccessControlType
            Haklar    = $ace.ActiveDirectoryRights
            ObjectType = $tur
            InheritedObjectType = $miras
            Kapsam    = $ace.InheritanceType
        }
    }
}
$rapor | Format-Table -AutoSize -Wrap | Out-String -Width 300

Betiği dc01’de yükseltilmiş PowerShell’de çalıştırdım. Çıktı plan tablosundaki her görev grubunu kendi OU’sunda gösterdi:

Çıktı
OU                                 Kimlik                        Tur                      Haklar ObjectType                                InheritedObjectType      Kapsam
--                                 ------                        ---                      ------ ----------                                -------------------      ------
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_LAPS_R    Allow ReadProperty, ExtendedRight msLAPS-EncryptedPasswordHistory           computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_LAPS_R    Allow ReadProperty, ExtendedRight msLAPS-Password                           computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_LAPS_R    Allow ReadProperty, ExtendedRight msLAPS-EncryptedPassword                  computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_LAPS_R    Allow                ReadProperty msLAPS-CurrentPasswordVersion             computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_LAPS_R    Allow                ReadProperty msLAPS-PasswordExpirationTime             computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_PC_RW     Allow    CreateChild, DeleteChild computer                                  (hepsi)                     All
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_PC_RW     Allow ReadProperty, WriteProperty Account Restrictions                      computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_PC_RW     Allow                        Self Validated write to service principal name computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_PC_RW     Allow                        Self DNS Host Name Attributes                  computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Ankara         SISTEMKUSU\DL_ANK_PC_RW     Allow               ExtendedRight Reset Password                            computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_LAPS_R     Allow ReadProperty, ExtendedRight msLAPS-EncryptedPasswordHistory           computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_LAPS_R     Allow ReadProperty, ExtendedRight msLAPS-Password                           computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_LAPS_R     Allow ReadProperty, ExtendedRight msLAPS-EncryptedPassword                  computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_LAPS_R     Allow                ReadProperty msLAPS-CurrentPasswordVersion             computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_LAPS_R     Allow                ReadProperty msLAPS-PasswordExpirationTime             computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_PC_RW      Allow    CreateChild, DeleteChild computer                                  (hepsi)                     All
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_PC_RW      Allow ReadProperty, WriteProperty Account Restrictions                      computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_PC_RW      Allow                        Self Validated write to service principal name computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_PC_RW      Allow                        Self DNS Host Name Attributes                  computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Genel Mudurluk SISTEMKUSU\DL_GM_PC_RW      Allow               ExtendedRight Reset Password                            computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_LAPS_R    Allow ReadProperty, ExtendedRight msLAPS-EncryptedPasswordHistory           computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_LAPS_R    Allow ReadProperty, ExtendedRight msLAPS-Password                           computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_LAPS_R    Allow ReadProperty, ExtendedRight msLAPS-EncryptedPassword                  computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_LAPS_R    Allow                ReadProperty msLAPS-CurrentPasswordVersion             computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_LAPS_R    Allow                ReadProperty msLAPS-PasswordExpirationTime             computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_PC_RW     Allow    CreateChild, DeleteChild computer                                  (hepsi)                     All
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_PC_RW     Allow ReadProperty, WriteProperty Account Restrictions                      computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_PC_RW     Allow                        Self Validated write to service principal name computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_PC_RW     Allow                        Self DNS Host Name Attributes                  computer            Descendents
OU=Bilgisayarlar,OU=Izmir          SISTEMKUSU\DL_IZM_PC_RW     Allow               ExtendedRight Reset Password                            computer            Descendents
OU=Hesaplar,OU=Ankara              SISTEMKUSU\DL_ANK_PAROLA_RW Allow ReadProperty, WriteProperty lockoutTime                               user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Ankara              SISTEMKUSU\DL_ANK_PAROLA_RW Allow ReadProperty, WriteProperty pwdLastSet                                user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Ankara              SISTEMKUSU\DL_ANK_PAROLA_RW Allow                ReadProperty accountExpires                            user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Ankara              SISTEMKUSU\DL_ANK_PAROLA_RW Allow               ExtendedRight Reset Password                            user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Genel Mudurluk      SISTEMKUSU\DL_GM_PAROLA_RW  Allow ReadProperty, WriteProperty lockoutTime                               user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Genel Mudurluk      SISTEMKUSU\DL_GM_PAROLA_RW  Allow ReadProperty, WriteProperty pwdLastSet                                user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Genel Mudurluk      SISTEMKUSU\DL_GM_PAROLA_RW  Allow                ReadProperty accountExpires                            user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Genel Mudurluk      SISTEMKUSU\DL_GM_PAROLA_RW  Allow               ExtendedRight Reset Password                            user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Izmir               SISTEMKUSU\DL_IZM_PAROLA_RW Allow ReadProperty, WriteProperty lockoutTime                               user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Izmir               SISTEMKUSU\DL_IZM_PAROLA_RW Allow ReadProperty, WriteProperty pwdLastSet                                user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Izmir               SISTEMKUSU\DL_IZM_PAROLA_RW Allow                ReadProperty accountExpires                            user                Descendents
OU=Hesaplar,OU=Izmir               SISTEMKUSU\DL_IZM_PAROLA_RW Allow               ExtendedRight Reset Password                            user                Descendents

Her lokasyonun Bilgisayarlar OU’sunda LAPS ve bilgisayar katma grupları, Hesaplar OU’sunda parola grubu duruyor ve başka kimse yok. Raporda plan tablosunda olmayan bir grup ya da kişi adı görünüyorsa o satır ya plana yazılır ya silinir.

Betiğin iki sınırı var. Yalnız OU’ları okur, oysa Managed By’ın yazdığı izin OU’da değil grubun kendi izin listesinde durur ve bu raporda görünmez. Lab’da DL_GM_GRUP_RW’nin hiçbir OU’da satırı yoktu, yetkisi gruplardaydı. İkincisi, yerleşik grupları bilerek dışarıda bırakır, çünkü Account Operators’ün fabrika satırları raporu kalabalıklaştırırdı. Onun yerine grubun üyeliği ayrıca okunur ve boş olmalıdır.

Sihirbazın yazdığı izin Security log’una olay düşürmediği için devrin değiştiği anı yakalamak OU’larda denetim kaydı (SACL) tanımlamayı ister. Directory Service Changes denetiminin hangi olayı ne zaman yazdığını audit policy yazısında ölçtük.

Devri Geri Almak

Sihirbazın geri alma adımı yoktur. Microsoft’un delegation araçları eki geri almanın yolunu ACL Editor olarak verir, yani Advanced Security Settings penceresi. İki yolu da geçici bir test OU’sunda sınadım:

  1. Arayüzden: OU → Properties → Security → Advanced, grubun her satırı seçilip Remove, sonra OK. Grubun iki satırı vardı ve her biri ayrı silindi.
  2. Komutla: tek satır.
CMD
dsacls "OU=Hesaplar,OU=Ankara,OU=Tier 2,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" /R SISTEMKUSU\DL_TEST_DEVIR

/R o grubun bu OU’daki bütün izin satırlarını kaldırır. İki yolun da sonunda OU’nun dsacls çıktısı devirden önceki haliyle birebir aynıydı. Görev başına ayrı grup kullanmak geri almayı tek komuta indirir, çünkü o grubun o OU’da başka bir işi yoktur.

Delegation Hataları ve Teşhis

Bu bölümdeki üç hata lab’da yaşandı ve üçünde de mesaj ya da ekran sebebi doğrudan söylemiyordu.

Unlock Hata Verdi Ama Parola Değişti

Belirti: Helpdesk Reset Password penceresinde Unlock the user’s account kutusunu işaretleyip OK’e basar ve şu mesajı alır: The attempt to unlock the account failed because of the following error: Insufficient access rights to perform the operation. Helpdesk işlemin bütünüyle düştüğünü sanar.

Sebep: Pencere iki ayrı iş yapıyor ve devir yalnız birini kapsıyordu. Bu hata, kilit açma özel görevi verilmeden önce yaşandı. Parola sıfırlama Reset Password iznine dayanır ve geçer. Kilit açma lockoutTime alanına yazmayı ister ve reddedilir. dc01’in Security log’unda 4724 parola sıfırlama olayı hata mesajından üç saniye önce düştü: parola değişti, kilit kaldı.

Çözüm: Kullanıcıya yeni parolayı verin ve kilidi açabilen birine iletin, ya da devre kilit açma özel görevini ekleyin. Hesabın durumunu Get-ADUser kullanici.adi -Properties LockedOut, PasswordLastSet gösterir.

Belirti: Helpdesk’in sağ tık menüsünde Disable Account var, Member Of sekmesinde Add… açık. Tıkladığında hesap kapanmaz, grup değişmez: Insufficient access rights to perform the operation ya da You do not have permission to modify the group.

Sebep: ADUC menüyü izin listesine bakarak süzmüyor, yetkiyi işin sonunda domain controller sınıyor. Devir doğru çalışıyor, yalnız arayüz önceden haber vermiyor.

Çözüm: Hangi işin devirde olduğunu menüden değil Effective Access’ten ya da plan tablosundan okuyun. Reddin bir ön işareti de var. Yetkisi olmayan bir kullanıcıda Reset Password penceresinin User must change password at next logon kutusu soluk gelir.

Devredilen Görev Kalıtımla Fazlasını Veriyor

Belirti: Helpdesk yalnız “kullanıcı açsın” diye Create, delete, and manage user accounts görevini aldı. Bir süre sonra bir kullanıcı hesabının izin listesinin değiştiği ya da sahibinin helpdesk olduğu görülür.

Sebep: Görev kullanıcı nesnelerine Full Control yazar (görev tablosu). Full Control izin listesini ve sahipliği değiştirmeyi de kapsar.

Çözüm: Görevi dsacls /R ile geri alın ve hesap açmayı daha dar bir özel görevle verin: Creation/deletion of specific child objects altında yalnız kullanıcı oluşturma, ardından gereken öznitelikler.

Sonuç: Delegation İzni Kişiye Değil Göreve Yazar

Active Directory delegation, Domain Admins’i günlük işten çıkarmanın yoludur. İzin bir göreve ayrılmış Domain Local gruba, işin yapıldığı OU’ya ve işe yetecek kadar yazılır. Kişiler o gruba Global grup üzerinden girer. Lab’da beklenenden farklı çıkanlar:

  1. “Create, delete, and manage user accounts” görevi kullanıcı nesnelerine Full Control yazdı. Şablondaki karşılığı @=GA.
  2. “Join a computer to the domain” görevi OU’da listelenmedi. Şablon onu yalnız domain köküne bağlıyor, OU’da bilgisayar katma özel görevle verildi.
  3. Parola görevi kilit açmayı kapsamadı. lockoutTime izni ikinci bir özel görevle geldi.
  4. Sihirbazın yazdığı izin Security log’una olay düşürmedi, OU’larda denetim kaydı yoktu.
  5. Account Operators üyesi iki lokasyonun kullanıcılarının parolasını sıfırladı, kullanıcı açtı ve gruba üye ekledi. Yalnız korumalı hesapta reddedildi, üyesinin hesabı da korumalı hale geçti.
  6. Effective Access helpdesk’in yetkisini denemeden gösterdi, sonuç helpdesk’in kendi denemeleriyle aynıydı.

Girişteki benzetmeye dönersek: ana kart kasada kalır, kat şefi kendi katının görev kartını taşır. Görev kartının üstünde kişinin adı değil işin adı yazar, kat şefi değişince kart el değiştirir ama kart aynı kalır. Active Directory’de o kart OU’nun izin listesindeki satırdır ve onu domain controller uygular.

Bu yazı Active Directory güvenlik sıkılaştırması rehberimizin en az yetki adımıdır. Devirle boşalan Domain Admins grubunu ve yönetici hesaplarını ayırmayı tier modeli yazısında anlattık.

Active Directory Delegation Hakkında Sık Sorulan Sorular

Sıfırlatabilirsiniz. Kullanıcıların durduğu OU'da Delegation of Control Wizard ile 'Reset user passwords and force password change at next logon' görevi bir Domain Local gruba devredilir, kilit açma için lockoutTime izni özel görevle eklenir, helpdesk de o grubun üyesi olur. Lab'da Ankara helpdesk'i bu yetkiyle Ankara'daki kullanıcının parolasını sıfırladı ve kilidini açtı. İzmir'deki kullanıcıda ve Domain Admins üyesi hesapta reddedildi.
Gruba. Microsoft'un delegation sayfası izni gruplara vermeyi önerir. Görevi bir Domain Local gruba verip kişileri bir Global grup üzerinden ona eklediğinizde, helpdesk'e biri katılınca ya da ayrılınca yalnız Global grubun üyeliği değişir ve OU'nun izin listesine kimse dokunmaz. Kişiye doğrudan verilen izin, kişi gittiğinde unutulur ve kimsenin bilmediği bir yetki olarak kalır.
Sihirbazın geri alma adımı yoktur. İzin satırları ya OU'nun Properties, Security, Advanced penceresinden tek tek Remove ile silinir ya da tek komutla: dsacls OU'nun DN'i /R SISTEMKUSU\grup. Lab'da iki yol da OU'nun dsacls çıktısını devirden önceki haline döndürdü. Görev başına ayrı grup kullanıldığında geri almak o grubun satırlarını silmekten ibarettir.
Yetmez, çünkü kapsamı OU değil domain'in tamamıdır. Lab'da Account Operators üyesi bir hesap Ankara'daki ve İzmir'deki kullanıcıların parolasını sıfırladı, yeni kullanıcı açtı ve bir gruba üye ekledi. Yalnız Domain Admins üyesi korumalı hesapta Access is denied aldı. Grup korumalı gruplardan biri olduğu için üyesinin hesabı da adminCount 1 oldu ve izin mirası kapandı.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Active Directory Güvenlik Sıkılaştırması Rehberi

Active Directory güvenlik sıkılaştırması adım adım: Tier modeli, jump server, LAPS, gMSA, Protected Users, NTLM, LDAP signing, denetim ve krbtgt, lab ölçümleriyle.

13 dk okuma

Active Directory Rehberi: Mimari, Kurulum ve Yönetim

Active Directory nedir, nasıl kurulur ve yönetilir? Sunucudan güvenliğe on dokuz adımlık kontrol listesi, her adım lab'da ölçülen kendi yazısına bağlı.

19 dk okuma

Active Directory Kurulum Hizmeti: Domain Altyapısı

Kurumsal domain altyapısı kurulumu: domain adı, DC sayısı, OU ve GPO temelinin doğru kurulması, mevcut yapıdan geçiş ve devir. Anahtar teslim kuruyoruz.

10 dk okuma

Active Directory Audit Policy: Olay Kayıtlarını Açmak

Active Directory audit policy fabrika ayarında yanlış parolayı DC'ye yazmaz. Önerilen alt kategoriler, GPO ile uygulamak, 4771, 4740 ve 4625'i okumak.

14 dk okuma

Active Directory Tier Modeli: Yönetici Hesaplarını Ayırmak

Active Directory tier modeli: Tier 0, 1 ve 2, ayrı yönetici hesapları, oturum yasağı GPO'ları ve acil durum hesabı. Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.

30 dk okuma

Authentication Policy Silo: Hesabı Makinelere Bağlamak

Authentication policy silo nedir, nasıl kurulur? Kerberos armoring GPO'su, policy, silo, denetimden zorlamaya ve bayat makine bileti tuzağı lab'da ölçüldü.

25 dk okuma