BT Sistem Yönetimi
sudo Nedir? sudoers ile Linux'ta Yetki Vermek
sudo nedir, sudoers nasıl okunur, visudo ile nasıl düzenlenir? Tek komutluk yetki, sudo -i ile -s farkı, parola önbelleği ve auth.log kayıtları, ölçümlerle.
- sudo Nedir? Komutu Başka Bir Hesap Adına Çalıştırmak
- Yetki Kimde? sudo Grubu ve /etc/sudoers
- Yetkiyi grup üyeliğiyle vermek
- “is not in the sudoers file”: Yetkisiz Hesap
- Dar Yetki: Tek Komutluk sudoers Kuralı
- Dar kural yazarken üç tuzak
- visudo: sudoers Neden Elle Düzenlenmez?
- sudo -i, sudo -s: Root Kabuğu ve Kaybolan Kayıt
- Parola Önbelleği: 15 Dakika ve sudo -k
- sudo Kayıtları: auth.log’da Kim Ne Yaptı?
- Sonuç: Yetkiyi Daraltmak, Kaydı Korumak
- sudo ve sudoers Hakkında Sık Sorulan Sorular
sudo, Linux’ta normal bir kullanıcı hesabının tek bir komutu başka bir hesap adına, çoğunlukla root adına çalıştırmasını sağlayan komuttur. Komutun önüne sudo yazılır, sudo hesabın parolasını sorar, bir kural listesine bakar ve izin varsa komutu root olarak çalıştırır. Bu kural listesinin adı sudoers’tır. Kimin, hangi komutu, kimin adına çalıştırabileceği orada yazar ve sudo’nun her kararı sistem loguna düşer.
Adının ilk anlamı superuser do’dur (süper kullanıcı olarak yap). Bugünkü kılavuzu ise kendini “komutu başka bir kullanıcı olarak çalıştır” diye tanıtır, çünkü sudo yalnız root adına değil, herhangi bir hesap adına çalışabilir. Komut adlarını böyle açarak okumayı Linux komutları rehberinde anlattık.
Serinin benzetmesinde Linux bir belediyedir ve root belediyenin başkanıdır. sudo bir imza yetkisidir: memur yazıyı kendi adına değil, başkan adına imzalar. Hangi memurun hangi yazıyı başkan adına imzalayabileceği, başkanın kapısında asılı bir yetki listesinde yazar. Başkan adına atılan her imza, atanın adıyla birlikte bir imza defterine geçer.
Bu yazıdaki bütün çıktılar lab’daki Ubuntu 24.04 sunucumuz lnx01’den alındı. Sunucudaki sudo sürümü 1.9.15p5. İstem satırındaki ad (ilkerpehlivan@lnx01:~$ ya da deneme@lnx01:~$) komutun hangi hesapla yazıldığını gösterir.
sudo Nedir? Komutu Başka Bir Hesap Adına Çalıştırmak
Bir hesabın sudo ile neler yapabileceğini en kısa yoldan sudo -l söyler:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -l
[sudo] password for ilkerpehlivan:
Matching Defaults entries for ilkerpehlivan on lnx01:
env_reset, mail_badpass,
secure_path=/usr/local/sbin\:/usr/local/bin\:/usr/sbin\:/usr/bin\:/sbin\:/bin\:/snap/bin,
use_pty
User ilkerpehlivan may run the following commands on lnx01:
(ALL : ALL) ALLÇıktının iki parçası var. Üstteki Defaults satırları sudo’nun her komutta uyguladığı ayarlardır. env_reset komutu sizin oturumunuzun değişkenleriyle değil temizlenmiş bir ortamla çalıştırır. secure_path sudo ile çalışan komutların aranacağı dizinleri sabitler. Alttaki satır ise yetkinin kendisidir. (ALL : ALL) ALL bu hesabın her komutu, her kullanıcı ve her grup adına çalıştırabileceğini söyler. Yani bu hesap, parolasını bilen biri için tam root yetkisidir.
sudo parolayı root’un değil, komutu yazan hesabın parolası olarak sorar. Ubuntu’da yönetici işleri root olarak oturum açarak değil, bu yolla yapılır. Bunun bir yönetim disiplini olarak neden doğru olduğunu Ubuntu Server rehberinin sudo bölümünde anlattık: komutu kimin çalıştırdığı kayda geçer.
Yetki Kimde? sudo Grubu ve /etc/sudoers
ilkerpehlivan hesabının bu yetkiyi nereden aldığını görmek için önce gruplarına, sonra kural dosyasına bakılır:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ getent group sudo
sudo:x:27:ilkerpehlivan,sistemkusu
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo grep -v '^#' /etc/sudoers | grep .
Defaults env_reset
Defaults mail_badpass
Defaults secure_path="/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/usr/sbin:/usr/bin:/sbin:/bin:/snap/bin"
Defaults use_pty
root ALL=(ALL:ALL) ALL
%admin ALL=(ALL) ALL
%sudo ALL=(ALL:ALL) ALL
@includedir /etc/sudoers.dYorum satırları çıkarılınca /etc/sudoers sekiz satırdır. Yetkiyi veren satır %sudo ALL=(ALL:ALL) ALL’dur. Başındaki % işareti satırın bir kullanıcıyı değil bir grubu tanımladığını söyler. sudo grubunda iki hesap vardı, ikisi de tam yetkiliydi. %admin satırı eski Ubuntu sürümlerinin yönetici grubu için duran bir satırdır, bugün yetkiyi %sudo satırı verir. Son satır @includedir /etc/sudoers.d, o dizindeki dosyaları da kural olarak okur.
Bir sudoers kuralı dört parçadan oluşur. Aşağıda kendi yazacağımız tek komutluk kural örnek olarak kullanıldı:
| Parça | Örnekte | Anlamı |
|---|---|---|
| Kim | deneme | Kuralın geçerli olduğu hesap. % ile başlarsa grup (%sudo) |
| Hangi sunucuda | ALL | Kural hangi makinede geçerli. Dosya tek sunucuda duruyorsa ALL yazılır |
| Kimin adına | (root) | Komut hangi hesap olarak çalışır. (ALL : ALL) her kullanıcı ve her grup |
| Hangi komut | /usr/bin/systemctl restart sayac.service | Komutun tam yolu ve izin verilen argümanlar. ALL her komut |
Örnekteki yetki listesinin her satırı da aynı dört bilgiyi taşır: memur, bina, imzanın kimin adına atılacağı ve yazı.
Yetkiyi grup üyeliğiyle vermek
Bir hesaba tam yönetici yetkisi vermenin Ubuntu’daki yolu, onu sudo grubuna eklemektir. sudoers dosyasına dokunmak gerekmez:
sudo usermod -aG sudo kullanici-a seçeneği hesabı gruba ekler. -a olmadan yazılan usermod -G hesabı listede yazmayan bütün ek gruplarından çıkarır. Lab’da bu yolla bir hesap hiçbir uyarı almadan muhasebe grubunu kaybetti. Yeni grup üyeliği de açık oturuma yansımaz, hesap çıkıp yeniden girdiğinde geçerli olur. İkisinin ölçümü Linux kullanıcı yönetimi rehberinde.
“is not in the sudoers file”: Yetkisiz Hesap
Kurallarda geçmeyen bir hesabın ne gördüğünü ölçmek için deneme adında, hiçbir ek gruba üye olmayan bir hesap açtık:
deneme@lnx01:~$ id
uid=1005(deneme) gid=1006(deneme) groups=1006(deneme)
deneme@lnx01:~$ sudo ls /root
[sudo] password for deneme:
deneme is not in the sudoers file.
deneme@lnx01:~$ echo "cikis kodu: $?"
cikis kodu: 1Sıraya dikkat edin. sudo önce parolayı sordu, kuralları ancak parola doğru girildikten sonra okudu ve hesabı bulamayınca reddetti. Komut çalışmadı, çıkış kodu 1 oldu. Deneme de kayda geçti. Ubuntu’da sudo’nun kayıtları /var/log/auth.log dosyasına yazılır:
2026-10-31T01:33:52.784662+03:00 lnx01 sudo: deneme : user NOT in sudoers ; TTY=pts/0 ; PWD=/home/deneme ; USER=root ; COMMAND=/usr/bin/ls /rootSatır hesabı, terminali, bulunduğu dizini, hangi hesap adına (USER=root) ve hangi komutu denediğini yazar. Aynı satır journal’da da durur ve sudo journalctl _COMM=sudo ile okunur. Örnekteki imza defteri reddedilen imza denemesini de, deneyenin adıyla yazar.
Dar Yetki: Tek Komutluk sudoers Kuralı
Her yetki tam yetki olmak zorunda değildir. Bir uygulama ekibinin hesabının yalnız kendi servisini yeniden başlatması gerekiyorsa ona bütün root’u vermek gereğinden geniştir. deneme hesabına yalnız systemd rehberinde kurduğumuz sayac servisini yeniden başlatma yetkisi verdik.
Kural doğrudan /etc/sudoers.d altına yazılmadı. Önce ev dizinindeki bir dosyaya yazıldı, visudo -cf ile denetlendi, sonra doğru izinle yerine kondu. visudo’nun adı vi düzenleyicisiyle sudo’nun birleşimidir: sudoers dosyasını açar ve kaydetmeden önce sözdizimini denetler. -c check (denetle), -f file (dosya) demektir, yani visudo -cf yalnız verilen dosyayı denetler, hiçbir şeyi düzenlemez:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ cat ~/deneme-sayac
deneme ALL=(root) /usr/bin/systemctl restart sayac.service
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo visudo -cf ~/deneme-sayac
/home/ilkerpehlivan/deneme-sayac: parsed OK
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo install -m 0440 -o root -g root ~/deneme-sayac /etc/sudoers.d/deneme-sayac
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo visudo -c
/etc/sudoers: parsed OK
/etc/sudoers.d/90-cloud-init-users: parsed OK
/etc/sudoers.d/README: parsed OK
/etc/sudoers.d/deneme-sayac: parsed OKinstall komutu dosyayı kopyalarken sahibini root, iznini 0440 yapar. Dizindeki öteki dosyalar da bu izinle geliyordu (-r--r-----): root ve root grubu okuyabilir, kimse yazamaz. Kuralın ne verdiğini, hesaba geçmeden sudo -l -U deneme gösterir:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -l -U deneme
Matching Defaults entries for deneme on lnx01:
env_reset, mail_badpass,
secure_path=/usr/local/sbin\:/usr/local/bin\:/usr/sbin\:/usr/bin\:/sbin\:/bin\:/snap/bin,
use_pty
User deneme may run the following commands on lnx01:
(root) /usr/bin/systemctl restart sayac.serviceSonra deneme olarak üç komut denedik: izin verilen komut, başka bir servisi durdurmak ve bir dizini listelemek.
deneme@lnx01:~$ sudo systemctl restart sayac.service; echo "cikis kodu: $?"
cikis kodu: 0
deneme@lnx01:~$ sudo systemctl stop chrony; echo "cikis kodu: $?"
Sorry, user deneme is not allowed to execute '/usr/bin/systemctl stop chrony' as root on lnx01.
cikis kodu: 1
deneme@lnx01:~$ sudo ls /root; echo "cikis kodu: $?"
Sorry, user deneme is not allowed to execute '/usr/bin/ls /root' as root on lnx01.
cikis kodu: 1Yalnız tanımlanan komut çalıştı. Saat servisi chrony çalışmaya devam etti. Bu kez reddin mesajı farklıdır: hesap kurallarda geçiyor ama bu komut için kuralı yok. auth.log da iki durumu ayrı yazar, user NOT in sudoers yerine command not allowed:
2026-10-31T01:34:39.396930+03:00 lnx01 sudo: deneme : TTY=pts/0 ; PWD=/home/deneme ; USER=root ; COMMAND=/usr/bin/systemctl restart sayac.service
2026-10-31T01:34:40.428767+03:00 lnx01 sudo: deneme : command not allowed ; TTY=pts/0 ; PWD=/home/deneme ; USER=root ; COMMAND=/usr/bin/systemctl stop chronyDar kural yazarken üç tuzak
Dar kuralın değeri, gerçekten dar olmasına bağlıdır. sudoers belgesi üç noktayı açıkça yazar (sudoers(5)):
- Argümansız yazılan komut her argümana açıktır. Kurala yalnız
/usr/bin/systemctlyazılsaydıdenemesunucudaki her servisi durdurabilir, kapatabilir ve sunucuyu yeniden başlatabilirdi. Argümanlar kuralda yazılırsa yalnız o argümanlarla çalışır. Komutun hiç argüman almaması isteniyorsa argüman yerine""yazılır. - Kabuğa kaçış veren programa yetki vermek tam yetki vermektir. sudo bir programı başlattıktan sonra programın ne yaptığını denetlemez. Düzenleyiciler,
lessgibi sayfalayıcılar ve kabuklar içinden başka komut çalıştırılabilir.sudo vimyetkisi olan bir hesap, düzenleyicinin içinden root kabuğu açabilir. Bir dosyayı düzenleme yetkisi gerekiyorsa sudo’nun bu iş için olansudoedityolu kullanılır. - Birden fazla kural eşleşirse sonuncusu geçerlidir. En özel olan değil, dosyada en son okunan kural uygulanır.
/etc/sudoers.daltındaki dosyalar ada göre sırayla okunur. Bu yüzden dosya adının başına10-,90-gibi bir sayı koymak sırayı görünür kılar.
visudo: sudoers Neden Elle Düzenlenmez?
sudoers’ta bir yazım hatası, sudo’nun kendisini durdurabilir. visudo belgesi bunu tek cümleyle söyler: visudo bir sözdizimi hatası görüyorsa sudo da görür (visudo(8)). Dosyayı bozan yönetici, düzeltmek için gereken sudo’yu da kaybedebilir. Bu yüzden ana dosya sudo visudo ile düzenlenir, /etc/sudoers.d altındaki bir dosya sudo visudo -f /etc/sudoers.d/dosya ile. visudo dosyayı kilitler, kaydetmeden önce denetler ve hata bulursa kaydetmez, ne yapılacağını sorar.
Bozuk kuralın neye benzediğini görmek için iki hatalı dosyayı yalnız ev dizininde denetledik, /etc/sudoers.d’ye koymadık. Birincisinde kapanış parantezi eksikti:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ cat ~/bozuk-sudoers
deneme ALL=(root /usr/bin/systemctl restart sayac.service
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo visudo -cf ~/bozuk-sudoers
/home/ilkerpehlivan/bozuk-sudoers:1:58: syntax error
deneme ALL=(root /usr/bin/systemctl restart sayac.service
^
ilkerpehlivan@lnx01:~$ echo "cikis kodu: $?"
cikis kodu: 1visudo dosyanın adını, satırı (1) ve sütunu (58) verdi. İkinci dosyada iki satır vardı:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ cat ~/bozuk-sudoers-2
deneme ALL=(root) /usr/bin/systemctl restart sayac.service /usr/bin/ls
deneme ALL = NOPASSWD /usr/bin/ls
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo visudo -cf ~/bozuk-sudoers-2; echo "cikis kodu: $?"
/home/ilkerpehlivan/bozuk-sudoers-2:2:34: syntax error
deneme ALL = NOPASSWD /usr/bin/ls
^
cikis kodu: 1İkinci satırdaki hata NOPASSWD’den sonra iki nokta eksikliğidir. Doğrusu NOPASSWD: /usr/bin/ls olur. NOPASSWD etiketi o komut için parola sorulmamasını sağlar, otomasyon hesaplarında kullanılır ve verdiği komut kadar geniştir.
Asıl ders birinci satırdadır. İki komut arasındaki virgül unutulmuştu ve visudo bunu hata saymadı. sudoers’ın dilbilgisinde komutlar virgülle ayrılır, virgülsüz yazılan /usr/bin/ls yeni bir komut değil systemctl’in bir argümanı olarak okunur. Satır geçerlidir, ama yazanın istediği şeyi söylemez. visudo yazımı denetler, niyeti denetlemez. Kuralın gerçekte ne verdiğini her zaman sudo -l -U hesap ile görmek gerekir.
Bir tuzak daha visudo’nun görüş alanının dışındadır. @includedir adı ~ ile biten ya da içinde nokta geçen dosyaları atlar, düzenleyicilerin ve paket yöneticisinin geçici dosyalarını kural sanmamak için (sudoers(5)). /etc/sudoers.d/deneme.conf adıyla yazılan bir kural hiçbir hata vermeden okunmaz. Dosya adı nokta içermez: deneme-sayac gibi.
sudo -i, sudo -s: Root Kabuğu ve Kaybolan Kayıt
Art arda çok sayıda yönetici komutu yazılacaksa her birine sudo eklemek yerine root kabuğu açılabilir. İki yolu var ve aralarındaki fark ölçülebilir:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -i
root@lnx01:~# pwd; echo $HOME; whoami; echo $0
/root
/root
root
-bash
root@lnx01:~# exit
logout
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -s
root@lnx01:/home/ilkerpehlivan# pwd; echo $HOME; whoami; echo $0
/home/ilkerpehlivan
/root
root
/bin/bashsudo -i | sudo -s | |
|---|---|---|
| Açılan kabuk | root’un oturum kabuğu (-bash) | Normal kabuk (/bin/bash) |
| Çalışma dizini | /root’a geçer | Bulunduğunuz dizinde kalır |
HOME | /root | /root |
root’un .profile dosyası | Okunur | Okunmaz |
| auth.log’da | COMMAND=/bin/bash | COMMAND=/bin/bash |
İkisinin ortak noktası tablonun son satırıdır. Root kabuğunu açtıktan sonra içinde env ve grep çalıştırdık. auth.log’da yalnız kabuğun açıldığı yazdı:
2026-10-31T01:35:08.734684+03:00 lnx01 sudo: ilkerpehlivan : TTY=pts/0 ; PWD=/root ; USER=root ; COMMAND=/bin/bash
2026-10-31T01:35:12.780494+03:00 lnx01 sudo: ilkerpehlivan : TTY=pts/0 ; PWD=/home/ilkerpehlivan ; USER=root ; COMMAND=/bin/bashsudo kabuğu başlattı ve orada bıraktı. Kabuğun içinde yazılan komutlar sudo’dan geçmediği için kayda girmez. Örnekteki memur her yazıyı tek tek başkan adına imzalamak yerine başkanın koltuğuna oturmuştur: imza defterinde yalnız koltuğa kimin oturduğu yazar, o koltuktan çıkan yazılar yazmaz. Kayıt, sudo’yu kullanmanın asıl gerekçesiydi. Root kabuğu kısa ve gerekçeli işlerde açılır ve iş bitince exit ile kapatılır.
Parola Önbelleği: 15 Dakika ve sudo -k
sudo parolayı her komutta sormaz. Parola bir kez doğru girildikten sonra aynı terminalde bir süre yeniden sormaz. Süreyi sudo -V root olarak çalıştırıldığında gösterir:
Authentication timestamp timeout: 15.0 minutes
Path to authentication timestamp dir: /run/sudo/ts
Type of authentication timestamp record: ttySüre 15 dakikadır ve kayıt terminal başınadır (tty): aynı hesabın açık iki SSH oturumundan biri parola girdi diye öteki parolasız çalışmaz. Kayıtlar /run/sudo/ts altında her kullanıcı için bir dosyada durur. Süre sudoers’taki timestamp_timeout ayarıyla değişir, 0 her komutta parola sorar.
Önbelleği beklemeden kapatmak için sudo -k yazılır. Sunucunun başından kalkarken oturumu kapatmıyorsanız bu komut, açık terminalin parolasız root yetkisi taşımasını önler. -n seçeneği sudo’nun parola sormamasını, sorması gerekiyorsa hata vermesini sağlar ve önbelleğin durumunu ölçmeye yarar:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -n true; echo "onbellek varken cikis kodu: $?"
onbellek varken cikis kodu: 0
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -k
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -n true; echo "sudo -k sonrasi cikis kodu: $?"
sudo: a password is required
sudo -k sonrasi cikis kodu: 1sudo Kayıtları: auth.log’da Kim Ne Yaptı?
sudo’nun her kararı auth.log’a bir satır yazar. Lab ölçümü boyunca beş farklı satır türü çıktı ve satırın ortasındaki ifade kararın ne olduğunu söyler:
| Satırda | Anlamı |
|---|---|
TTY=... ; COMMAND=... (ara ifade yok) | Komut çalıştı |
user NOT in sudoers | Hesap kurallarda hiç geçmiyor |
command not allowed | Hesap kurallarda var, bu komut için yetkisi yok |
3 incorrect password attempts | Parola üç kez yanlış girildi |
a password is required | sudo -n parola gerektirdiği için durdu |
Bir sunucuda kimin hangi komutu root olarak çalıştırdığını görmek için sudo grep "sudo:" /var/log/auth.log yeter. Aynı kayıtları journal’da süzmenin yollarını journalctl ile log okuma rehberinde anlattık. Bu kayıt yalnız sunucunun kendi diskinde durursa root yetkisi olan biri onu silebilir. Kayıtları merkezi bir sunucuya göndermek, silinmeyen bir kopyayı başka bir makinede tutmaktır. Kurulumu Linux syslog sunucusu kurulumu yazımızda.
auth.log’daki ret satırları bir uyarı listesi gibi de okunur. user NOT in sudoers satırlarının sık görülmesi, yetkisi olmayan bir hesabın yönetici komutu denediğini gösterir. Bu bir yanlış anlama da olabilir, ele geçirilmiş bir hesap da.
Sonuç: Yetkiyi Daraltmak, Kaydı Korumak
sudo, root yetkisini parolasız bir ortak hesap yerine kişisel hesaplara dağıtır ve her kullanımı kayda geçirir. Lab’da sudo grubundaki her hesap tam root yetkisi taşıyordu. Tek komutluk bir kural ise başka bir servise dokunmaya izin vermedi ve her denemeyi ayrı bir satırla kaydetti. sudoers’ın gücü bu ikisinin arasında seçim yapabilmektir. Riski de aynı yerdedir. Virgülü unutulmuş bir satır visudo’dan geçer ama başka bir şey söyler. Adında nokta olan bir dosya hiç okunmaz. Root kabuğu ise kaydı kabuğun kapısında bırakır.
Girişteki benzetmeye dönersek: sudo, memurun başkan adına imza atmasıdır. Yetki listesi (sudoers) her memurun hangi yazıyı imzalayabileceğini söyler, imza defteri (auth.log) her imzayı atanın adıyla yazar. Bir memura bütün yazıları imzalama yetkisi vermek ya da onu başkanın koltuğuna oturtmak işi hızlandırır, ama defterdeki kaydı da zayıflatır.
sudo ve sudoers Hakkında Sık Sorulan Sorular
BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi
İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.
LinkedInBenzer Makaleler
Linux İşletim Sistemi Nedir? Sunucu Yönetimi Haritası
Linux nedir, kernel ile dağıtım farkı ne? Linux sunucu yönetiminin haritası: SSH, komutlar, /etc, izinler, systemd, journal, cron, disk, ağ ve apt ile bakım.
İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden
İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.
apt Nedir? Linux Paket Yönetimi: apt, dpkg ve Depo
apt nedir, Ubuntu'da paket nasıl kurulur ve kaldırılır? Depo ve imza anahtarı, apt ile dpkg farkı, apt remove'un metapaketi silmesi, upgrade ile full-upgrade, kurulum geçmişi.
chmod ve Linux Dosya İzinleri: 777 Neden Yanlış?
chmod, chown ve umask ile Linux dosya izinleri: rwx nasıl okunur, paylaşılan klasör setgid 2770 ile nasıl kurulur, chmod 777 neden dosyayı silinebilir bırakır?
Crontab Nedir? Linux'ta cron ile Zamanlanmış Görev
Crontab nedir, cron görevi nasıl yazılır? Beş zaman alanı, crontab -e, -l, -r, cron logu, cron ortamı ve görevin elle çalışıp cron'da çalışmamasının iki ölçülmüş sebebi.
journalctl ile Linux Log Okuma: Filtre ve Kalıcı Log
journalctl kullanımı: servis, zaman ve öncelik süzgeci, önceki açılışın logu (-b -1), kalıcı journal ayarı, disk sınırı ve /var/log/syslog ile ilişkisi, ölçümlerle.
Linux Disk Yönetimi: lsblk, df, LVM ve Disk Büyütme
Linux'ta disk yönetimi: lsblk, df ve du ile doluluk, LVM ile PV, VG ve LV, mkfs, fstab'a UUID ile bağlama, lvextend ile büyütme ve -r unutulunca olan, ölçümlerle.
Linux Dizin Yapısı: /etc, /var, /proc Ne İşe Yarar?
Linux dizin yapısı ve dosya sistemi: kök dizindeki klasörler ne tutar, /etc yapılandırması, /var/log, /proc ve /dev neden dosyadır, disk ağaca nasıl bağlanır?
Linux Komutları: Sistem Yöneticisinin Temel Komut Listesi
Linux komutları açılımlarıyla: systemctl, chmod, ls -lh ne demek? Dosya, arama, süreç, ağ, servis, yetki ve disk komutları gerçek çıktılarıyla.
Linux Kullanıcı Yönetimi: useradd, Gruplar ve Parola
Linux'ta kullanıcı ekleme, gruba alma, parola, kilitleme ve silme: useradd, usermod -aG tuzağı, /etc/shadow, chage, nologin ve userdel -r, ölçümlerle.
systemd Nedir? systemctl ile Linux Servis Yönetimi
systemd nedir, systemctl ile servis nasıl yönetilir? Unit dosyası, enable ile start farkı, çöken servisin Restart ile geri gelmesi, override ve timer, ölçümlerle.
Ubuntu Statik IP: Netplan ile Ağ Yapılandırması
Ubuntu'da netplan ile statik IP nasıl verilir? YAML dosyası, dosya izni, netplan try ile geri alma, netplan apply, girinti hatası ve cloud-init, ölçümlerle.
Ubuntu Server: LTS, Sıkılaştırma ve Dağıtım Seçimi
Kurumsal Ubuntu Server rehberi: dağıtım karşılaştırması, LTS ve Ubuntu Pro destek takvimi, paket yönetimi, sıkılaştırma ve Active Directory entegrasyonu.
RAID 5 Nedir? RAID 6 ile Farkı ve Hangisi Seçilmeli
RAID 5 nedir, RAID 6'dan farkı ne? Kapasite, küçük yazma maliyeti, rebuild sırasında korumasız kalmak, okunamayan sektör ve hangi diziye hangisi seçilir.
RAID Controller Nedir? Donanım RAID ile Yazılım RAID Farkı
RAID controller nedir, donanım RAID ile yazılım RAID farkı ne? Yazma önbelleği ve bataryası, BIOS RAID, HBA modu, Linux md ve Storage Spaces arasında seçim.
RAID Nedir? Seviyeleri ve RAID 0, 1, 10 Farkı
RAID nedir, nasıl çalışır? Striping, mirroring ve parity, RAID 0, 1, 5, 6 ve 10 karşılaştırması, rebuild süresi, hot spare ve RAID'in neden yedek olmadığı.
Grafana Alert: SQL Sorgusuna E-posta Alarmı ve Silence
Grafana alert kurulumu: SMTP, salt okunur MySQL data source, eşik ve pending period, DatasourceError ve silence, lab'da saatle ölçülen bildirimlerle.
Grafana Upgrade: Yedek, 12'den 13'e Geçiş ve Geri Dönüş
Grafana güncellemesi adım adım: grafana.ini, eklenti ve PostgreSQL yedeği, geri yükleme provası, önce eklentiler, 12.4'ten 13.3'e geçiş ve doğru geri dönüş.
Zabbix 8.0 Upgrade: 7.0 LTS'den Yedekli Geçiş
Zabbix 7.0 LTS'den 8.0'a güncelleme adım adım: sürüm notları, veritabanı ve dosya yedeği, geri yükleme provası, depo paketi, otomatik veritabanı yükseltmesi ve kontrol.
Zabbix Health Check: Kuyruk, Poller ve Housekeeper
Zabbix health check lab ölçümüyle: sağlık panosu, queue, poller doluluğu, önbellek ve housekeeper. Agent, poller ve server durunca ne görünür?
Grafana Dashboard Oluşturma: Panel, Değişken ve USE
Grafana dashboard oluşturma: USE yöntemiyle panel seçimi, Zabbix verisiyle değişkenler, tekrarlayan panel, yenileme yükü ve Viewer sınırı, lab ölçümüyle.
Grafana Kurulumu: Ubuntu 26.04'te PostgreSQL ve Apache
Ubuntu 26.04'e Grafana kurulumu: APT deposu, PostgreSQL veritabanı, Apache arkasında /grafana, admin hesabını kapatmak ve sıkılaştırma adım adım.
Grafana Nedir? Ne İşe Yarar, Zabbix'ten Farkı Ne?
Grafana nedir: Zabbix, Prometheus ve veritabanlarındaki veriyi okuyup tek ekranda gösteren açık kaynak araç. Data source, panel, sürüm ve Zabbix farkı.
Grafana Rehberi: Kurulumdan Dashboard'a Adım Adım
Grafana rehberi: kurulumdan Zabbix bağlantısına, dashboard'dan yedeğe altı adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
Zabbix Grafana Bağlantısı: Eklenti, API Token, Salt Okuma
Zabbix Grafana bağlantısı: eklenti kurulumu, salt okuma Zabbix rolü, API token, Apache'de Authorization başlığı, data source ve ilk Zabbix paneli adım adım.
Zabbix Rehberi: Kurulumdan Alarma Adım Adım İzleme
Zabbix rehberi: kurulumdan agent'a, template'ten alarma ve dashboard'a on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
SMTP Relay Kurulumu: Postfix ile Google Workspace
SMTP relay kurulumu: Postfix'i Google Workspace'in smtp-relay.gmail.com hizmetine TLS ve SMTP AUTH ile bağladım, Zabbix alarmını eskalasyon grubuna yolladım.
Zabbix Dashboard: Widget, Network Map ve NOC Ekranı
Zabbix dashboard tasarımı: hangi widget neyi söyler, network map, Host navigator ile ayrıntı sayfası, slideshow ve kiosk, arıza anında ölçülen gecikmeler.
Zabbix Proxy: Şube İzleme, Kurulum ve Hat Kopukluğu
Zabbix proxy kurulumu: şubede ne zaman gerekir, aktif proxy, PSK ve agent ayarı, hat koptuğunda ölçülen davranış: yerel tampon, geç gelen veri ve alarm.
Zabbix Template ile Sunucu İzleme: CPU, RAM, Disk ve Servis
Zabbix template ile Windows ve Linux sunucuda CPU, RAM, disk ve servis izleme: makroyla eşik, disk keşfi ve trigger'ın açılma süresi lab ölçümüyle anlatılıyor.
Zabbix Trigger ve Alarm: E-posta, Eskalasyon ve Bakım
Zabbix trigger ve alarm ayarı: e-posta bildirimi, eskalasyon, acknowledge, histerezis ve bakım penceresi, lab'da ölçülen saatleriyle adım adım anlatılıyor.
Network İzleme Hizmeti: Sunucu, Hat ve Ağ Cihazları
Network izleme hizmeti: sunucu, internet hattı, switch ve firewall dakika dakika izlenir, alarm geldiğinde aynı ekip müdahale eder. Kapsam, süreç ve fiyat.
Zabbix Agent 2 Kurulumu: GPO, Autoregistration ve PSK
Zabbix Agent 2 kurulumu: Windows'a GPO betiğiyle toplu dağıtım, Linux'a apt, PSK'lı autoregistration ve lab'da ölçülen tuzaklar adım adım anlatılıyor.
Zabbix Kurulumu: Ubuntu 26.04'te 8.0 LTS ve PostgreSQL
Ubuntu 26.04'e Zabbix 8.0 LTS kurulumu: neden Zabbix deposu, PostgreSQL şeması, Apache hatası, web sihirbazı, Admin hesabını kapatmak ve ufw adım adım.
Zabbix Nedir? Nasıl Çalışır, PRTG'den Farkı Ne?
Zabbix nedir: ölçüm toplayan, eşik aşılınca sorun açıp bildiren açık kaynak izleme yazılımı. Server, agent ve trigger mantığı, PRTG ve Nagios ile farkı.
IIS Application Pool Nedir? Kimlik, İzin ve 503 Hatası
IIS application pool nedir, siteyi neden ayırır ve hangi kimlikle çalışır? 401.3 izin hatası, IUSR ve havuz kimliği farkı, 503 ve fabrika ayarları lab'da ölçüldü.
IIS SSL Sertifikası: HTTPS Binding, SAN ve SNI
IIS'te HTTPS nasıl açılır? İç CA'dan SAN'lı sertifika certreq ile alınır, 443 binding'e bağlanır, SNI ile iki site ayrılır. Windows Server 2025'te ölçüldü.
Ubuntu Sürüm Yükseltme: 24.04'ten 26.04'e do-release-upgrade
Ubuntu sürüm yükseltme adım adım: 24.04'ten 26.04 LTS'e ön kontrol, snapshot, do-release-upgrade soruları, kaldırılan PHP'nin açtığı açık ve geri dönüş.
Event Viewer Nedir? Windows Log'larını Okumak ve Süzmek
Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) nedir? Log kanalları, Kernel-Power 41, Filter Current Log, Custom View, Get-WinEvent ve doğru log boyutu, lab ölçümüyle.
gpedit.msc: Local Group Policy Editor ve Domain GPO Önceliği
gpedit.msc ile yerel policy yazmak, Registry.pol dosyası ve domain GPO ile çakışınca hangisinin kazandığı: Windows 11 Pro'da gpresult ve reg query ile ölçüldü.
MMC Nedir? .msc Konsolları ve Snap-in Mantığı
MMC nedir, snap-in ne işe yarar, .msc dosyasında ne var? Kendi konsolunuzu kurmak, uzak bilgisayara bağlamak ve user mode ile ekibe vermek, lab ölçümüyle.
Performance Monitor ve Resmon: Windows'ta Darboğaz Bulmak
Performance Monitor ve Resource Monitor ile Windows'ta darboğaz bulmak: süreç süzme, sayaç, logman ile Data Collector Set, Reliability Monitor ve eşikler.
PowerShell Nedir? Windows'u Komutla Yönetmenin Temeli
PowerShell nedir, cmdlet ve pipeline nasıl çalışır? Execution policy hatası, Get-Help, ADAC'ın yazdığı komut ve uzak komut Windows 11 ve Server'da ölçüldü.
Task Manager (Görev Yöneticisi): Süreç, PID ve Başlangıç
Task Manager (Görev Yöneticisi) nasıl kullanılır? CPU'yu dolduran süreci ve PID'ini bulmak, başlangıç programını kapatmak, End task ve Get-Process, ölçümle.
Windows Ağ Ayarları: ncpa.cpl, IPv4 ve DNS
Windows ağ ayarları ncpa.cpl ile nasıl yapılır? IPv4 adresi, DNS sunucusu sırası, interface metric, Settings farkı ve ipconfig ile PowerShell karşılığı.
Windows İşletim Sistemi Yönetimi: Konsollar ve Araçlar
Windows işletim sistemi nasıl yönetilir? Run komutları, PowerShell, registry, Local GPO, Görev Yöneticisi, servisler, disk ve ağ ayarları tek haritada.
Windows Registry Nedir? Hive, Anahtar ve Güvenli Düzenleme
Windows registry (kayıt defteri) nedir? Hive dosyaları, anahtar ve değer türleri, reg export ile yedek, Group Policy'nin yazdığı anahtar ve güvenli düzenleme.
Win + R Çalıştır Komutları: msc, cpl ve ms-settings Listesi
Win + R ile açılan Çalıştır kutusunun msc, cpl, ms-settings ve exe komutları: hangisi neyi açar, yönetici olarak nasıl açılır, ClickFix'e karşı ne yapılır.
Domain Controller Yükseltme: Windows Server 2025'e Geçiş
Domain controller yükseltme yanına yeni DC ekleyerek yapılır: Windows Server 2025 DC ekleme, adprep, FSMO devri, demote, DNS kalıntıları ve functional level.
Active Directory Audit Policy: Olay Kayıtlarını Açmak
Active Directory audit policy fabrika ayarında yanlış parolayı DC'ye yazmaz. Önerilen alt kategoriler, GPO ile uygulamak, 4771, 4740 ve 4625'i okumak.
Active Directory Delegation: Helpdesk'e Yetki Devri
Active Directory delegation ile Domain Admins vermeden yetki devri: Delegation of Control Wizard, rol grubu, dsacls, Effective Access ve devri geri almak.
Active Directory İsimlendirme Standardı: PC, Grup ve GPO
Active Directory isimlendirme standardı: bilgisayar, sunucu, kullanıcı, grup, GPO, OU ve yazıcı için kalıp, kod tablosu ve lab'da ölçülen yeniden adlandırma.
Active Directory Nasıl Kullanılır? ADUC ile Günlük Yönetim
Active Directory kullanımı ADUC ile: kullanıcı açma, şablondan kopyalama, parola sıfırlama, kilidin kaynağı, hesabı kapatma, geri alma ve helpdesk'in RSAT'ı.
Active Directory Password Policy: Parola ve Hesap Kilitleme
Active Directory password policy: parola kuralı, hesap kilitleme ve Fine-Grained Password Policy. NIST'in önerisi ve Windows Server 2025 lab'ında ölçülenler.
Active Directory Sağlık Kontrolü: dcdiag ve repadmin
Active Directory sağlık kontrolü dcdiag ve repadmin ile: hangi test neye bakar, kapalı DC çıktıda nasıl görünür, SYSVOL ve saat kontrolü, günlük betik.
Active Directory Sites and Services: Site ve Replikasyon
Active Directory Sites and Services ile site, subnet ve site link tanımlamak: şubedeki istemci hangi DC'ye gider, şubeler arası kopyalama ne zaman olur?
Active Directory Tier Modeli: Yönetici Hesaplarını Ayırmak
Active Directory tier modeli: Tier 0, 1 ve 2, ayrı yönetici hesapları, oturum yasağı GPO'ları ve acil durum hesabı. Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory Yedekleme: System State ve Geri Yükleme
Active Directory yedekleme Windows Server Backup ile: System State, DSRM'de geri yükleme, authoritative restore ve snapshot'ın neden yedek olmadığı.
Authentication Policy Silo: Hesabı Makinelere Bağlamak
Authentication policy silo nedir, nasıl kurulur? Kerberos armoring GPO'su, policy, silo, denetimden zorlamaya ve bayat makine bileti tuzağı lab'da ölçüldü.
gMSA Nedir? Servis Hesabı Parolasını AD'ye Bırakmak
gMSA nedir, nasıl kurulur? KDS root key, izin grubu, servis ve görevde kullanım, authentication policy. Parolayı kimin okuduğu Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Jump Server Nedir? Windows'ta Kurulum ve Kullanım
Jump server nedir, Windows Server 2025'te nasıl kurulur ve kullanılır? Yönetim RDP'sini tek kapıya toplayıp sunucuları ona kilitlemek, lab ölçümleriyle.
krbtgt Parola Sıfırlama: Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
krbtgt parolası neden iki kez ve arada beklenerek sıfırlanır? Rutin rotasyon ile ele geçirme sonrası sıfırlamanın farkı ve adımları, lab ölçümleriyle.
LDAP Signing ve Channel Binding: DC'de Zorunlu Kılmak
LDAP signing ve channel binding nedir, DC'de nasıl zorunlu kılınır? Windows Server 2025'in fabrika ayarı, olay 2889 ile izleme ve lab'da ölçülen bind sonuçları.
NTLM Nedir? Kerberos'tan Farkı, NTLM'i Kapatmak
NTLM nedir, Kerberos varken neden hala çalışır? Challenge-response, NTLMv1'in sonu, event log'dan NTLM'i bulmak ve Restrict NTLM ile sunucu sunucu kapatmak.
Protected Users Grubu: Ayrıcalıklı Hesaplara Ek Koruma
Protected Users grubu ne yapar? NTLM'in reddi, dört saatlik TGT, kapanan delegation ve ağsız oturum, Windows Server 2025 lab'ında önce ve sonra ölçüldü.
Windows Defender Firewall: Profiller, Kurallar ve GPO
Windows Defender Firewall nasıl çalışır? Domain, Private ve Public profiller, kuralların öncelik sırası, kuralı GPO ile dağıtmak, kapsam ve firewall log'u.
LAPS Kurulumu: Windows LAPS ile Yerel Yönetici Parolası
Windows Server 2025'te LAPS kurulumu: şema, izinler, GPO, şifreli parola, ADUC LAPS sekmesi ve lokasyona göre helpdesk okuması. Lab domain'inde ölçüldü.
Linux TFTP Sunucusu Kurulumu: tftpd-hpa Adım Adım
Ubuntu'da tftpd-hpa ile TFTP sunucusu kurulumu: --create, --secure ve --umask, dinlenen adres ve varsayılan kurulumun ilk yedeği neden almadığı, lab'da ölçüldü.
Windows Server NPS Kurulumu: RADIUS Sunucusu Adım Adım
Windows Server NPS kurulumu: rolü eklemek, Active Directory'ye kaydetmek, RADIUS istemcisi ve network policy tanımlamak, 6272 ve 6273 kayıtlarıyla doğrulamak.
fail2ban Kurulumu ve Yapılandırması (Ubuntu 24.04)
Ubuntu 24.04'te fail2ban kurulumu, jail.local ve nftables ayarları. maxretry 5 iken ban neden üçüncü denemede düşüyor? Laboratuvarda ölçtüm, çıktılarıyla.
Kurumsal Yedekleme Programı: Veeam Lisansı ve Kurulumu
Kurumsal yedekleme programı seçimi, Veeam lisans tedariki, kurulumu ve yapılandırması. Ücretsiz sürüm ne zaman yeter, lisans neyi sayar, kurulum nasıl yapılır?
Microsoft 365 Kurulumu ve Geçişi: E-posta, Kimlik, Güvenlik
Microsoft 365 kurulumu ve geçişi: tenant ve alan adı kurulumu, eski e-postanın kesintisiz taşınması, Active Directory senkronizasyonu ve MFA yapılandırması.
Microsoft Lisanslama: Windows Server, CAL ve Microsoft 365
Microsoft lisanslama: mevcut lisans analizi, Windows Server çekirdek ve CAL hesabı, doğru Microsoft 365 planı, lisans tedariki ve yenileme takibi.
Sunucu ve Kabinet Taşıma: Veri Merkezi Geçişi Planı
Sunucu ve kabinet taşıma: keşif ve kesinti planı, fiziksel söküm ve montaj, yeni tesiste ağ ve ISP geçişi, sistemlerin doğrulanması ve raporlu teslim.
Sunucu ve Storage Satışı: Kapasite, Tedarik, Kurulum
Sunucu ve storage satışı: iş yüküne göre kapasite analizi, rack ve tower sunucu, NAS ve SAN tedariki, kurulum ve garanti süresini izleyen yenileme planı.
Dosya Sunucusu ve NAS Kurulumu: Yetki Matrisi ve Güvenlik
Dosya sunucusu ve NAS kurulumu: departman bazlı yetki matrisi, fidyeye karşı sürüm koruması, dosya erişim kaydı ve eski sunucudan izinleriyle veri taşıma.
Sanallaştırma Kurulumu ve Geçişi: Proxmox, Hyper-V, VMware
Sanallaştırma kurulumu ve geçişi: Proxmox, Hyper-V ya da VMware kurulumu, cluster, yedekleme sunucusu ve sanal sunucuların planlı pencerede taşınması.
Active Directory Kurulum Hizmeti: Domain Altyapısı
Kurumsal domain altyapısı kurulumu: domain adı, DC sayısı, OU ve GPO temelinin doğru kurulması, mevcut yapıdan geçiş ve devir. Anahtar teslim kuruyoruz.
Veri Yedekleme Hizmeti: Kurulum, Geri Dönüş Testi ve İzleme
Veri yedekleme hizmeti: yedekleme sunucusu, kopya ve retention policy, geri dönüş testi ve teslim sonrası izleme. Yedeği yedek yapan şey testtir.
Sunucu Kurulumu: Fiziksel, Sanal ve Raporlu Teslim
Sunucu kurulumu: fiziksel ve sanal sunucu, rol kurulumu, yedekleme ve temel sıkılaştırma. Kurulum yerinde bitiyor, teslim ölçülmüş ve raporlu oluyor.
Syslog Sunucusu Kurulumu: Ubuntu'da Merkezi Log
Ubuntu 24.04'te rsyslog ile merkezi syslog sunucusu kurulumu: imudp, 514 portu, gönderen başına ayırma, switch bağlama ve disk planı. Lab ölçümüyle.
Cacti Kurulumu: Ubuntu'da SNMP ile Ağ İzleme
Ubuntu 26.04'te Cacti 1.2.31 kurulumu: depo paketi neden yamasız, web sihirbazı, SNMPv3 ile cihaz ekleme, trafik grafiği ve sıkılaştırma adım adım.
RSAT Kurulumu: Windows 11'de GPMC ve ADUC Konsolları
RSAT kurulumu: Windows 10, 11 ve Windows Server'da uzaktan sunucu yönetim araçları, GPMC ve ADUC konsolları, nereden çalıştırılacağı ve neyi yönettiği.
Samba AD DC Kurulumu: Linux'ta Domain Controller
Samba AD DC kurulumu: Ubuntu 24.04'te samba-tool domain provision, iç DNS kararı, Kerberos doğrulaması ve kurulum öncesi/sonrası ölçülmüş port tablosu.
IIS Nedir? Windows Web Sunucusu: Kurulum ve HTTPS
IIS nedir, kurumda neden karşınıza çıkar ve nasıl kurulur? Windows Server 2025'te ölçülmüş kurulum, güvenlik duvarı, site, Windows Authentication ve HTTPS.
Active Directory Certificate Services (AD CS) Kurulumu
Active Directory Certificate Services kurulumu adım adım: Enterprise Root CA yapılandırması, geri alınamayan kararlar, AIA/CDP ayarı ve kurulum doğrulaması.
FreeRADIUS Kurulumu: Ubuntu'da Adım Adım
Ubuntu üzerinde FreeRADIUS ile adım adım kurulum: paket kurulumu, istemci ve kullanıcı tanımı, radtest ile doğrulama ve paket düzeyinde yakalama.
Linux NTP Sunucusu Kurulumu: chrony ile İç Saat Kaynağı
Linux NTP sunucusu kurulumu: Ubuntu'da chrony yapılandırması, allow ile istemci ağı, doğrulama ve izleme. Platform kararı ve Stratum 1 için GPS/PPS.
Ubuntu Server Kurulumu: 26.04 LTS Adım Adım Rehber
Ubuntu Server 26.04 LTS kurulumu adım adım: sürüm seçimi, statik IP, LVM disk düzeni, OpenSSH, Windows'tan ilk bağlantı ve kurulum sonrası kontroller.
Windows Server 2025: Roller ve Lisanslama
Windows Server sürümleri, çekirdek bazlı lisanslama ve CAL modeli, sunucu rolleri ve destek yaşam döngüsü: hangisini ne zaman kuracağınızın kurumsal rehberi.
Domain'e Bilgisayar Ekleme: Adımlar, Ön Koşullar ve Hatalar
Windows 11 bilgisayarı ve sunucuyu domain'e ekleme: DNS, saat ve ad ön koşulları, nesneyi önceden açma, Add-Computer ve lab'da ölçülen katılım hataları.
Windows Server DHCP Kurulumu: Scope, Rezervasyon, Failover
Windows Server DHCP kurulumu: scope, exclusion, rezervasyon ve failover. Lab'da ölçtük: sunucu seçenekleri partnere gitmez, yedek kendiliğinden devralmaz.
Kurumsal Veri Yedekleme ve Felaket Kurtarma Çözümleri
Kurumsal veri yedekleme ve felaket kurtarma: 3-2-1-1-0 kuralı, RTO/RPO hedefleri, immutable storage ve düzenli geri yükleme testiyle yedekleme çözümleri.
Active Directory Güvenlik Sıkılaştırması Rehberi
Active Directory güvenlik sıkılaştırması adım adım: Tier modeli, jump server, LAPS, gMSA, Protected Users, NTLM, LDAP signing, denetim ve krbtgt, lab ölçümleriyle.
Active Directory Kullanıcı, Grup ve OU Yönetimi (AGDLP)
Active Directory OU tasarımı Tier modeliyle, kullanıcı ve grup açmak, AGDLP ile dosya izni: lab'da ölçülen varsayılanlar ve yanıltıcı hatalar.
Active Directory GPO Yönetimi: Group Policy Rehberi
Active Directory'de GPO oluşturma, OU'ya linkleme, LSDOU sırası, Enforced ve Block Inheritance. gpupdate ve gpresult ile Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory DNS Yapılandırması: Forwarder ve Zone
Active Directory DNS yapılandırması: forwarder, reverse zone ve PTR, conditional forwarder, split-brain DNS ve scavenging, Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Microsoft Entra ID Connect Kurulumu: AD'yi Buluta Bağlama
Microsoft Entra ID Connect kurulumu, UPN senkronizasyonu ve Seamless SSO yapılandırması. Active Directory kullanıcılarını Microsoft 365'e tek kimlikle bağlayan adım adım rehber.
Active Directory UPN Suffix Yapılandırması
Active Directory'de alternatif UPN suffix ekleme, kullanıcı UPN'ini tek tek ya da PowerShell ile toplu değiştirme. Eski UPN'in hala çalıştığı lab'da ölçüldü.
Active Directory Kurulumu: Windows Server 2025'te İlk DC
Windows Server 2025'te Active Directory kurulumu: domain adı, DC promotion, DNS ve saat, dcdiag, Recycle Bin ve ikinci DC. Her adım lab'da ölçüldü.
Active Directory Rehberi: Mimari, Kurulum ve Yönetim
Active Directory nedir, nasıl kurulur ve yönetilir? Sunucudan güvenliğe on dokuz adımlık kontrol listesi, her adım lab'da ölçülen kendi yazısına bağlı.
Windows Server 2025 Kurulum Rehberi: Adım Adım
Windows Server 2025 kurulumu adım adım: sürüm ve evaluation seçimi, kurulum ekranları, sabit IP, ad, saat dilimi, güncelleme, yerleşik hesap ve RDP güvenliği.
Hypervisor Nedir? Sanallaştırma Katmanı Nasıl Çalışır
Hypervisor bir işletim sistemine sahte donanım sunar. Tip 1 ve Tip 2 farkı, vCPU ve RAM overcommit, snapshot ile yedek ayrımı ve doğru boyutlandırma.
Veri Merkezi Migration: Taşıma Planı ve Kesinti Penceresi
Veri merkezi taşıma nasıl planlanır: envanter ve bağımlılık analizi, kesinti penceresi, her adım için geri dönüş planı ve taşıma gecesinde doğrulama sırası.
Ücretsiz Değerlendirme
Bir hesabın tek bir servisi yeniden başlatması gerekiyorsa ona bütün root yetkisini vermeyin. Birlikte daraltalım.
İçindekiler
Ana Hizmet
BT Sistem Yönetimi