BT Sistem Yönetimi

sudo Nedir? sudoers ile Linux'ta Yetki Vermek

sudo nedir, sudoers nasıl okunur, visudo ile nasıl düzenlenir? Tek komutluk yetki, sudo -i ile -s farkı, parola önbelleği ve auth.log kayıtları, ölçümlerle.

İlker Pehlivan

sudo, Linux’ta normal bir kullanıcı hesabının tek bir komutu başka bir hesap adına, çoğunlukla root adına çalıştırmasını sağlayan komuttur. Komutun önüne sudo yazılır, sudo hesabın parolasını sorar, bir kural listesine bakar ve izin varsa komutu root olarak çalıştırır. Bu kural listesinin adı sudoers’tır. Kimin, hangi komutu, kimin adına çalıştırabileceği orada yazar ve sudo’nun her kararı sistem loguna düşer.

Adının ilk anlamı superuser do’dur (süper kullanıcı olarak yap). Bugünkü kılavuzu ise kendini “komutu başka bir kullanıcı olarak çalıştır” diye tanıtır, çünkü sudo yalnız root adına değil, herhangi bir hesap adına çalışabilir. Komut adlarını böyle açarak okumayı Linux komutları rehberinde anlattık.

Serinin benzetmesinde Linux bir belediyedir ve root belediyenin başkanıdır. sudo bir imza yetkisidir: memur yazıyı kendi adına değil, başkan adına imzalar. Hangi memurun hangi yazıyı başkan adına imzalayabileceği, başkanın kapısında asılı bir yetki listesinde yazar. Başkan adına atılan her imza, atanın adıyla birlikte bir imza defterine geçer.

sudo benzetmesi: belediye başkanlık katının bekleme holünde ortada başkanın kapalı, çift kanatlı ahşap kapısı, kapının sağında duvarda çerçeveli bir yetki listesi, önde ahşap bir kürsüde açık kalın bir imza defteri ve kürsüye eğilip deftere imza atan, kolunun altında katlanmış bir yazı taşıyan lacivert ceketli memur
Memur başkanın odasına girmez. Kapının yanındaki listeye göre yazıyı başkan adına imzalar ve imzasını kendi adıyla deftere geçirir. sudo da komutu root adına çalıştırır ve kimin çalıştırdığını kayda yazar.

Bu yazıdaki bütün çıktılar lab’daki Ubuntu 24.04 sunucumuz lnx01’den alındı. Sunucudaki sudo sürümü 1.9.15p5. İstem satırındaki ad (ilkerpehlivan@lnx01:~$ ya da deneme@lnx01:~$) komutun hangi hesapla yazıldığını gösterir.

sudo Nedir? Komutu Başka Bir Hesap Adına Çalıştırmak

Bir hesabın sudo ile neler yapabileceğini en kısa yoldan sudo -l söyler:

Bash
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -l
[sudo] password for ilkerpehlivan:
Matching Defaults entries for ilkerpehlivan on lnx01:
    env_reset, mail_badpass,
    secure_path=/usr/local/sbin\:/usr/local/bin\:/usr/sbin\:/usr/bin\:/sbin\:/bin\:/snap/bin,
    use_pty

User ilkerpehlivan may run the following commands on lnx01:
    (ALL : ALL) ALL

Çıktının iki parçası var. Üstteki Defaults satırları sudo’nun her komutta uyguladığı ayarlardır. env_reset komutu sizin oturumunuzun değişkenleriyle değil temizlenmiş bir ortamla çalıştırır. secure_path sudo ile çalışan komutların aranacağı dizinleri sabitler. Alttaki satır ise yetkinin kendisidir. (ALL : ALL) ALL bu hesabın her komutu, her kullanıcı ve her grup adına çalıştırabileceğini söyler. Yani bu hesap, parolasını bilen biri için tam root yetkisidir.

sudo parolayı root’un değil, komutu yazan hesabın parolası olarak sorar. Ubuntu’da yönetici işleri root olarak oturum açarak değil, bu yolla yapılır. Bunun bir yönetim disiplini olarak neden doğru olduğunu Ubuntu Server rehberinin sudo bölümünde anlattık: komutu kimin çalıştırdığı kayda geçer.

Yetki Kimde? sudo Grubu ve /etc/sudoers

ilkerpehlivan hesabının bu yetkiyi nereden aldığını görmek için önce gruplarına, sonra kural dosyasına bakılır:

Bash
ilkerpehlivan@lnx01:~$ getent group sudo
sudo:x:27:ilkerpehlivan,sistemkusu
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo grep -v '^#' /etc/sudoers | grep .
Defaults	env_reset
Defaults	mail_badpass
Defaults	secure_path="/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/usr/sbin:/usr/bin:/sbin:/bin:/snap/bin"
Defaults	use_pty
root	ALL=(ALL:ALL) ALL
%admin ALL=(ALL) ALL
%sudo	ALL=(ALL:ALL) ALL
@includedir /etc/sudoers.d

Yorum satırları çıkarılınca /etc/sudoers sekiz satırdır. Yetkiyi veren satır %sudo ALL=(ALL:ALL) ALL’dur. Başındaki % işareti satırın bir kullanıcıyı değil bir grubu tanımladığını söyler. sudo grubunda iki hesap vardı, ikisi de tam yetkiliydi. %admin satırı eski Ubuntu sürümlerinin yönetici grubu için duran bir satırdır, bugün yetkiyi %sudo satırı verir. Son satır @includedir /etc/sudoers.d, o dizindeki dosyaları da kural olarak okur.

Bir sudoers kuralı dört parçadan oluşur. Aşağıda kendi yazacağımız tek komutluk kural örnek olarak kullanıldı:

ParçaÖrnekteAnlamı
KimdenemeKuralın geçerli olduğu hesap. % ile başlarsa grup (%sudo)
Hangi sunucudaALLKural hangi makinede geçerli. Dosya tek sunucuda duruyorsa ALL yazılır
Kimin adına(root)Komut hangi hesap olarak çalışır. (ALL : ALL) her kullanıcı ve her grup
Hangi komut/usr/bin/systemctl restart sayac.serviceKomutun tam yolu ve izin verilen argümanlar. ALL her komut

Örnekteki yetki listesinin her satırı da aynı dört bilgiyi taşır: memur, bina, imzanın kimin adına atılacağı ve yazı.

Yetkiyi grup üyeliğiyle vermek

Bir hesaba tam yönetici yetkisi vermenin Ubuntu’daki yolu, onu sudo grubuna eklemektir. sudoers dosyasına dokunmak gerekmez:

Bash
sudo usermod -aG sudo kullanici

-a seçeneği hesabı gruba ekler. -a olmadan yazılan usermod -G hesabı listede yazmayan bütün ek gruplarından çıkarır. Lab’da bu yolla bir hesap hiçbir uyarı almadan muhasebe grubunu kaybetti. Yeni grup üyeliği de açık oturuma yansımaz, hesap çıkıp yeniden girdiğinde geçerli olur. İkisinin ölçümü Linux kullanıcı yönetimi rehberinde.

“is not in the sudoers file”: Yetkisiz Hesap

Kurallarda geçmeyen bir hesabın ne gördüğünü ölçmek için deneme adında, hiçbir ek gruba üye olmayan bir hesap açtık:

Bash
deneme@lnx01:~$ id
uid=1005(deneme) gid=1006(deneme) groups=1006(deneme)
deneme@lnx01:~$ sudo ls /root
[sudo] password for deneme:
deneme is not in the sudoers file.
deneme@lnx01:~$ echo "cikis kodu: $?"
cikis kodu: 1

Sıraya dikkat edin. sudo önce parolayı sordu, kuralları ancak parola doğru girildikten sonra okudu ve hesabı bulamayınca reddetti. Komut çalışmadı, çıkış kodu 1 oldu. Deneme de kayda geçti. Ubuntu’da sudo’nun kayıtları /var/log/auth.log dosyasına yazılır:

Çıktı
2026-10-31T01:33:52.784662+03:00 lnx01 sudo:   deneme : user NOT in sudoers ; TTY=pts/0 ; PWD=/home/deneme ; USER=root ; COMMAND=/usr/bin/ls /root

Satır hesabı, terminali, bulunduğu dizini, hangi hesap adına (USER=root) ve hangi komutu denediğini yazar. Aynı satır journal’da da durur ve sudo journalctl _COMM=sudo ile okunur. Örnekteki imza defteri reddedilen imza denemesini de, deneyenin adıyla yazar.

Dar Yetki: Tek Komutluk sudoers Kuralı

Her yetki tam yetki olmak zorunda değildir. Bir uygulama ekibinin hesabının yalnız kendi servisini yeniden başlatması gerekiyorsa ona bütün root’u vermek gereğinden geniştir. deneme hesabına yalnız systemd rehberinde kurduğumuz sayac servisini yeniden başlatma yetkisi verdik.

Kural doğrudan /etc/sudoers.d altına yazılmadı. Önce ev dizinindeki bir dosyaya yazıldı, visudo -cf ile denetlendi, sonra doğru izinle yerine kondu. visudo’nun adı vi düzenleyicisiyle sudo’nun birleşimidir: sudoers dosyasını açar ve kaydetmeden önce sözdizimini denetler. -c check (denetle), -f file (dosya) demektir, yani visudo -cf yalnız verilen dosyayı denetler, hiçbir şeyi düzenlemez:

Bash
ilkerpehlivan@lnx01:~$ cat ~/deneme-sayac
deneme ALL=(root) /usr/bin/systemctl restart sayac.service
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo visudo -cf ~/deneme-sayac
/home/ilkerpehlivan/deneme-sayac: parsed OK
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo install -m 0440 -o root -g root ~/deneme-sayac /etc/sudoers.d/deneme-sayac
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo visudo -c
/etc/sudoers: parsed OK
/etc/sudoers.d/90-cloud-init-users: parsed OK
/etc/sudoers.d/README: parsed OK
/etc/sudoers.d/deneme-sayac: parsed OK

install komutu dosyayı kopyalarken sahibini root, iznini 0440 yapar. Dizindeki öteki dosyalar da bu izinle geliyordu (-r--r-----): root ve root grubu okuyabilir, kimse yazamaz. Kuralın ne verdiğini, hesaba geçmeden sudo -l -U deneme gösterir:

Bash
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -l -U deneme
Matching Defaults entries for deneme on lnx01:
    env_reset, mail_badpass,
    secure_path=/usr/local/sbin\:/usr/local/bin\:/usr/sbin\:/usr/bin\:/sbin\:/bin\:/snap/bin,
    use_pty

User deneme may run the following commands on lnx01:
    (root) /usr/bin/systemctl restart sayac.service

Sonra deneme olarak üç komut denedik: izin verilen komut, başka bir servisi durdurmak ve bir dizini listelemek.

Bash
deneme@lnx01:~$ sudo systemctl restart sayac.service; echo "cikis kodu: $?"
cikis kodu: 0
deneme@lnx01:~$ sudo systemctl stop chrony; echo "cikis kodu: $?"
Sorry, user deneme is not allowed to execute '/usr/bin/systemctl stop chrony' as root on lnx01.
cikis kodu: 1
deneme@lnx01:~$ sudo ls /root; echo "cikis kodu: $?"
Sorry, user deneme is not allowed to execute '/usr/bin/ls /root' as root on lnx01.
cikis kodu: 1

Yalnız tanımlanan komut çalıştı. Saat servisi chrony çalışmaya devam etti. Bu kez reddin mesajı farklıdır: hesap kurallarda geçiyor ama bu komut için kuralı yok. auth.log da iki durumu ayrı yazar, user NOT in sudoers yerine command not allowed:

Çıktı
2026-10-31T01:34:39.396930+03:00 lnx01 sudo:   deneme : TTY=pts/0 ; PWD=/home/deneme ; USER=root ; COMMAND=/usr/bin/systemctl restart sayac.service
2026-10-31T01:34:40.428767+03:00 lnx01 sudo:   deneme : command not allowed ; TTY=pts/0 ; PWD=/home/deneme ; USER=root ; COMMAND=/usr/bin/systemctl stop chrony

Dar kural yazarken üç tuzak

Dar kuralın değeri, gerçekten dar olmasına bağlıdır. sudoers belgesi üç noktayı açıkça yazar (sudoers(5)):

  1. Argümansız yazılan komut her argümana açıktır. Kurala yalnız /usr/bin/systemctl yazılsaydı deneme sunucudaki her servisi durdurabilir, kapatabilir ve sunucuyu yeniden başlatabilirdi. Argümanlar kuralda yazılırsa yalnız o argümanlarla çalışır. Komutun hiç argüman almaması isteniyorsa argüman yerine "" yazılır.
  2. Kabuğa kaçış veren programa yetki vermek tam yetki vermektir. sudo bir programı başlattıktan sonra programın ne yaptığını denetlemez. Düzenleyiciler, less gibi sayfalayıcılar ve kabuklar içinden başka komut çalıştırılabilir. sudo vim yetkisi olan bir hesap, düzenleyicinin içinden root kabuğu açabilir. Bir dosyayı düzenleme yetkisi gerekiyorsa sudo’nun bu iş için olan sudoedit yolu kullanılır.
  3. Birden fazla kural eşleşirse sonuncusu geçerlidir. En özel olan değil, dosyada en son okunan kural uygulanır. /etc/sudoers.d altındaki dosyalar ada göre sırayla okunur. Bu yüzden dosya adının başına 10-, 90- gibi bir sayı koymak sırayı görünür kılar.

visudo: sudoers Neden Elle Düzenlenmez?

sudoers’ta bir yazım hatası, sudo’nun kendisini durdurabilir. visudo belgesi bunu tek cümleyle söyler: visudo bir sözdizimi hatası görüyorsa sudo da görür (visudo(8)). Dosyayı bozan yönetici, düzeltmek için gereken sudo’yu da kaybedebilir. Bu yüzden ana dosya sudo visudo ile düzenlenir, /etc/sudoers.d altındaki bir dosya sudo visudo -f /etc/sudoers.d/dosya ile. visudo dosyayı kilitler, kaydetmeden önce denetler ve hata bulursa kaydetmez, ne yapılacağını sorar.

Bozuk kuralın neye benzediğini görmek için iki hatalı dosyayı yalnız ev dizininde denetledik, /etc/sudoers.d’ye koymadık. Birincisinde kapanış parantezi eksikti:

Bash
ilkerpehlivan@lnx01:~$ cat ~/bozuk-sudoers
deneme ALL=(root /usr/bin/systemctl restart sayac.service
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo visudo -cf ~/bozuk-sudoers
/home/ilkerpehlivan/bozuk-sudoers:1:58: syntax error
deneme ALL=(root /usr/bin/systemctl restart sayac.service
                                                         ^
ilkerpehlivan@lnx01:~$ echo "cikis kodu: $?"
cikis kodu: 1

visudo dosyanın adını, satırı (1) ve sütunu (58) verdi. İkinci dosyada iki satır vardı:

Bash
ilkerpehlivan@lnx01:~$ cat ~/bozuk-sudoers-2
deneme ALL=(root) /usr/bin/systemctl restart sayac.service /usr/bin/ls
deneme ALL = NOPASSWD /usr/bin/ls
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo visudo -cf ~/bozuk-sudoers-2; echo "cikis kodu: $?"
/home/ilkerpehlivan/bozuk-sudoers-2:2:34: syntax error
deneme ALL = NOPASSWD /usr/bin/ls
                                 ^
cikis kodu: 1

İkinci satırdaki hata NOPASSWD’den sonra iki nokta eksikliğidir. Doğrusu NOPASSWD: /usr/bin/ls olur. NOPASSWD etiketi o komut için parola sorulmamasını sağlar, otomasyon hesaplarında kullanılır ve verdiği komut kadar geniştir.

Asıl ders birinci satırdadır. İki komut arasındaki virgül unutulmuştu ve visudo bunu hata saymadı. sudoers’ın dilbilgisinde komutlar virgülle ayrılır, virgülsüz yazılan /usr/bin/ls yeni bir komut değil systemctl’in bir argümanı olarak okunur. Satır geçerlidir, ama yazanın istediği şeyi söylemez. visudo yazımı denetler, niyeti denetlemez. Kuralın gerçekte ne verdiğini her zaman sudo -l -U hesap ile görmek gerekir.

Bir tuzak daha visudo’nun görüş alanının dışındadır. @includedir adı ~ ile biten ya da içinde nokta geçen dosyaları atlar, düzenleyicilerin ve paket yöneticisinin geçici dosyalarını kural sanmamak için (sudoers(5)). /etc/sudoers.d/deneme.conf adıyla yazılan bir kural hiçbir hata vermeden okunmaz. Dosya adı nokta içermez: deneme-sayac gibi.

sudo -i, sudo -s: Root Kabuğu ve Kaybolan Kayıt

Art arda çok sayıda yönetici komutu yazılacaksa her birine sudo eklemek yerine root kabuğu açılabilir. İki yolu var ve aralarındaki fark ölçülebilir:

Bash
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -i
root@lnx01:~# pwd; echo $HOME; whoami; echo $0
/root
/root
root
-bash
root@lnx01:~# exit
logout
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -s
root@lnx01:/home/ilkerpehlivan# pwd; echo $HOME; whoami; echo $0
/home/ilkerpehlivan
/root
root
/bin/bash
sudo -isudo -s
Açılan kabukroot’un oturum kabuğu (-bash)Normal kabuk (/bin/bash)
Çalışma dizini/root’a geçerBulunduğunuz dizinde kalır
HOME/root/root
root’un .profile dosyasıOkunurOkunmaz
auth.log’daCOMMAND=/bin/bashCOMMAND=/bin/bash

İkisinin ortak noktası tablonun son satırıdır. Root kabuğunu açtıktan sonra içinde env ve grep çalıştırdık. auth.log’da yalnız kabuğun açıldığı yazdı:

Çıktı
2026-10-31T01:35:08.734684+03:00 lnx01 sudo: ilkerpehlivan : TTY=pts/0 ; PWD=/root ; USER=root ; COMMAND=/bin/bash
2026-10-31T01:35:12.780494+03:00 lnx01 sudo: ilkerpehlivan : TTY=pts/0 ; PWD=/home/ilkerpehlivan ; USER=root ; COMMAND=/bin/bash

sudo kabuğu başlattı ve orada bıraktı. Kabuğun içinde yazılan komutlar sudo’dan geçmediği için kayda girmez. Örnekteki memur her yazıyı tek tek başkan adına imzalamak yerine başkanın koltuğuna oturmuştur: imza defterinde yalnız koltuğa kimin oturduğu yazar, o koltuktan çıkan yazılar yazmaz. Kayıt, sudo’yu kullanmanın asıl gerekçesiydi. Root kabuğu kısa ve gerekçeli işlerde açılır ve iş bitince exit ile kapatılır.

Parola Önbelleği: 15 Dakika ve sudo -k

sudo parolayı her komutta sormaz. Parola bir kez doğru girildikten sonra aynı terminalde bir süre yeniden sormaz. Süreyi sudo -V root olarak çalıştırıldığında gösterir:

Çıktı
Authentication timestamp timeout: 15.0 minutes
Path to authentication timestamp dir: /run/sudo/ts
Type of authentication timestamp record: tty

Süre 15 dakikadır ve kayıt terminal başınadır (tty): aynı hesabın açık iki SSH oturumundan biri parola girdi diye öteki parolasız çalışmaz. Kayıtlar /run/sudo/ts altında her kullanıcı için bir dosyada durur. Süre sudoers’taki timestamp_timeout ayarıyla değişir, 0 her komutta parola sorar.

Önbelleği beklemeden kapatmak için sudo -k yazılır. Sunucunun başından kalkarken oturumu kapatmıyorsanız bu komut, açık terminalin parolasız root yetkisi taşımasını önler. -n seçeneği sudo’nun parola sormamasını, sorması gerekiyorsa hata vermesini sağlar ve önbelleğin durumunu ölçmeye yarar:

Bash
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -n true; echo "onbellek varken cikis kodu: $?"
onbellek varken cikis kodu: 0
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -k
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo -n true; echo "sudo -k sonrasi cikis kodu: $?"
sudo: a password is required
sudo -k sonrasi cikis kodu: 1

sudo Kayıtları: auth.log’da Kim Ne Yaptı?

sudo’nun her kararı auth.log’a bir satır yazar. Lab ölçümü boyunca beş farklı satır türü çıktı ve satırın ortasındaki ifade kararın ne olduğunu söyler:

SatırdaAnlamı
TTY=... ; COMMAND=... (ara ifade yok)Komut çalıştı
user NOT in sudoersHesap kurallarda hiç geçmiyor
command not allowedHesap kurallarda var, bu komut için yetkisi yok
3 incorrect password attemptsParola üç kez yanlış girildi
a password is requiredsudo -n parola gerektirdiği için durdu

Bir sunucuda kimin hangi komutu root olarak çalıştırdığını görmek için sudo grep "sudo:" /var/log/auth.log yeter. Aynı kayıtları journal’da süzmenin yollarını journalctl ile log okuma rehberinde anlattık. Bu kayıt yalnız sunucunun kendi diskinde durursa root yetkisi olan biri onu silebilir. Kayıtları merkezi bir sunucuya göndermek, silinmeyen bir kopyayı başka bir makinede tutmaktır. Kurulumu Linux syslog sunucusu kurulumu yazımızda.

auth.log’daki ret satırları bir uyarı listesi gibi de okunur. user NOT in sudoers satırlarının sık görülmesi, yetkisi olmayan bir hesabın yönetici komutu denediğini gösterir. Bu bir yanlış anlama da olabilir, ele geçirilmiş bir hesap da.

Sonuç: Yetkiyi Daraltmak, Kaydı Korumak

sudo, root yetkisini parolasız bir ortak hesap yerine kişisel hesaplara dağıtır ve her kullanımı kayda geçirir. Lab’da sudo grubundaki her hesap tam root yetkisi taşıyordu. Tek komutluk bir kural ise başka bir servise dokunmaya izin vermedi ve her denemeyi ayrı bir satırla kaydetti. sudoers’ın gücü bu ikisinin arasında seçim yapabilmektir. Riski de aynı yerdedir. Virgülü unutulmuş bir satır visudo’dan geçer ama başka bir şey söyler. Adında nokta olan bir dosya hiç okunmaz. Root kabuğu ise kaydı kabuğun kapısında bırakır.

Girişteki benzetmeye dönersek: sudo, memurun başkan adına imza atmasıdır. Yetki listesi (sudoers) her memurun hangi yazıyı imzalayabileceğini söyler, imza defteri (auth.log) her imzayı atanın adıyla yazar. Bir memura bütün yazıları imzalama yetkisi vermek ya da onu başkanın koltuğuna oturtmak işi hızlandırır, ama defterdeki kaydı da zayıflatır.

sudo ve sudoers Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hesabın adı ya da üye olduğu bir grup sudoers kurallarında geçmiyor demektir. sudo önce hesabın parolasını sorar, sonra kuralları okur ve hesabı bulamayınca reddeder. Ölçümümüzde komut çıkış kodu 1 ile döndü ve deneme auth.log'a 'user NOT in sudoers' satırıyla yazıldı. Hesaba tam yönetici yetkisi verilecekse sudo grubuna eklenir: sudo usermod -aG sudo kullanici. Yalnız belli bir komut gerekiyorsa /etc/sudoers.d altına o komutu tanımlayan tek satırlık bir kural yazılır.
İkisi de root kabuğu açar. sudo -i root'un oturum kabuğunu (login shell) açar: dizin /root'a geçer ve root'un oturum dosyaları okunur. sudo -s bulunduğunuz dizinde kalır ve oturum dosyalarını okumaz. Ölçümümüzde ikisinde de HOME=/root idi, -i ile dizin /root oldu, -s ile /home/ilkerpehlivan'da kaldı. İkisinde de auth.log yalnız kabuğun açıldığını (COMMAND=/bin/bash) yazdı, kabuğun içinde çalışan komutları yazmadı.
Ubuntu'da 15 dakika. Parolayı bir kez doğru girdikten sonra aynı terminalde 15 dakika boyunca sudo yeniden parola sormaz. Süre sudoers'taki timestamp_timeout ayarıyla değişir, 0 yapılırsa her seferinde sorar. Ölçümümüzde bu kayıt terminal başınaydı ve /run/sudo/ts altında her kullanıcı için bir dosyada tutuluyordu. sudo -k kaydı hemen geçersiz kılar, sonraki sudo parola ister.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Linux İşletim Sistemi Nedir? Sunucu Yönetimi Haritası

Linux nedir, kernel ile dağıtım farkı ne? Linux sunucu yönetiminin haritası: SSH, komutlar, /etc, izinler, systemd, journal, cron, disk, ağ ve apt ile bakım.

11 dk okuma

İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden

İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.

11 dk okuma

apt Nedir? Linux Paket Yönetimi: apt, dpkg ve Depo

apt nedir, Ubuntu'da paket nasıl kurulur ve kaldırılır? Depo ve imza anahtarı, apt ile dpkg farkı, apt remove'un metapaketi silmesi, upgrade ile full-upgrade, kurulum geçmişi.

11 dk okuma

chmod ve Linux Dosya İzinleri: 777 Neden Yanlış?

chmod, chown ve umask ile Linux dosya izinleri: rwx nasıl okunur, paylaşılan klasör setgid 2770 ile nasıl kurulur, chmod 777 neden dosyayı silinebilir bırakır?

9 dk okuma

Crontab Nedir? Linux'ta cron ile Zamanlanmış Görev

Crontab nedir, cron görevi nasıl yazılır? Beş zaman alanı, crontab -e, -l, -r, cron logu, cron ortamı ve görevin elle çalışıp cron'da çalışmamasının iki ölçülmüş sebebi.

11 dk okuma

journalctl ile Linux Log Okuma: Filtre ve Kalıcı Log

journalctl kullanımı: servis, zaman ve öncelik süzgeci, önceki açılışın logu (-b -1), kalıcı journal ayarı, disk sınırı ve /var/log/syslog ile ilişkisi, ölçümlerle.

12 dk okuma