BT Sistem Yönetimi
Linux Disk Yönetimi: lsblk, df, LVM ve Disk Büyütme
Linux'ta disk yönetimi: lsblk, df ve du ile doluluk, LVM ile PV, VG ve LV, mkfs, fstab'a UUID ile bağlama, lvextend ile büyütme ve -r unutulunca olan, ölçümlerle.
- Diskleri Görmek: lsblk
- Doluluk: df, df -i ve du
- LVM Nedir? PV, VG ve LV
- Dosya Sistemi ve Bağlama: mkfs, mount ve fstab
- Veri diski için nofail
- LV Büyütmek: lvextend -r
- -r unutulursa
- Havuz Bitince: Yeni Disk Eklemek (vgextend)
- Sanal Diski Büyütmek: pvresize
- Sonuç: Disk Üç Katmandır
- Linux Disk Yönetimi ve LVM Hakkında Sık Sorulan Sorular
Linux disk yönetimi, sunucudaki diskleri görmek, doluluğu izlemek, yeni bir diski dosya sistemine bağlamak ve yer bittiğinde alanı büyütmek demektir. Linux’ta sürücü harfi yoktur. Her disk ya da bölüm tek bir dizin ağacının bir dalına bağlanır. İşin araçları dörttür:
lsblkdiskleri ve bölümleri gösterir.dfvedudoluluğu gösterir.- LVM alanı esnek tutar.
/etc/fstabaçılışta neyin nereye bağlanacağını söyler.
Serinin benzetmesinde Linux bir belediyedir. Belediye elindeki arsaları tek tek bölmek yerine bir arsa havuzunda toplar ve ihtiyaca göre havuzdan parsel ayırır. Her parselin üstüne bir bina yapılır ve bina bir sokağa bağlanır. Parsel sonradan havuzdan pay alarak genişleyebilir, ama parselin büyümesi binayı kendiliğinden büyütmez.
lvextend de LV'yi büyütür, dosya sistemini büyütmek ayrı bir adımdır.Bu yazıdaki bütün çıktılar lab’daki Ubuntu 24.04 sunucumuz lnx01’den alındı. Sunucunun 20 GB’lık sistem diskine ölçüm için 1 GB’lık ikinci bir disk eklendi.
Diskleri Görmek: lsblk
lsblk sunucudaki diskleri, bölümlerini ve nereye bağlandıklarını ağaç olarak gösterir. Adı list block devices’tır (blok aygıtları listele): disk, okuma ve yazmayı bloklar halinde yapan aygıttır. Komut adlarını böyle açarak okumayı Linux komutları rehberinde anlattık.
ilkerpehlivan@lnx01:~$ lsblk
NAME MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
sda 8:0 0 20G 0 disk
├─sda1 8:1 0 19G 0 part /
├─sda14 8:14 0 4M 0 part
├─sda15 8:15 0 106M 0 part /boot/efi
└─sda16 259:0 0 913M 0 part /boot
sdb 8:16 0 1G 0 disk
sr0 11:0 1 68K 0 romTYPE sütunu satırın ne olduğunu söyler: disk diskin kendisi, part bir bölüm, rom CD sürücüsü. sda sistem diskidir. Kök dizin (/) 19 GB’lık sda1 bölümündedir, /boot ve /boot/efi açılış dosyalarını tutan küçük bölümlerdir. sdb yeni eklenen disktir. Bölümü yok ve hiçbir yere bağlı değil, MOUNTPOINTS sütunu boş.
Bu sunucu Ubuntu’nun bulut imajından kuruldu. Kök bölüm doğrudan diskin bir bölümüdür, LVM kullanmaz. İmaj küçük bir diskle gelir ve cloud-init ilk açılışta kök bölümü diskin sonuna kadar büyütür. Logunda bu iş growpart /dev/sda 1 satırıyla görünür. Ubuntu Server’ı ISO dosyasından kurarken ise diskin LVM ile hazırlanması kurulum ekranında seçilir. O kararı Ubuntu Server kurulumu rehberinde anlattık.
Doluluk: df, df -i ve du
df -h bağlı her dosya sisteminin boyutunu, kullanılan ve kalan alanını gösterir:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ df -h
Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on
tmpfs 197M 1.2M 196M 1% /run
/dev/sda1 19G 2.1G 17G 12% /
tmpfs 984M 0 984M 0% /dev/shm
tmpfs 5.0M 0 5.0M 0% /run/lock
/dev/sda16 881M 64M 756M 8% /boot
/dev/sda15 105M 6.2M 99M 6% /boot/efi
/dev/mapper/veri-arsiv 729M 24K 682M 1% /srv/arsiv
tmpfs 197M 12K 197M 1% /run/user/1000tmpfs satırları bellekte duran geçici dosya sistemleridir, diskte yer kaplamaz. Asıl bakılan satır /’dur. Son satırlardan /srv/arsiv, aşağıda LVM ile kuracağımız disktir.
Bir dosya sistemi iki şekilde dolar: bayt olarak ve dosya sayısı olarak. Her dosya bir inode kullanır ve inode sayısı dosya sistemi oluşturulurken sabitlenir. Çok sayıda küçük dosya üreten bir uygulama, df -h yer varken diski dolu hale getirebilir. Dosya sayısını df -i gösterir:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ df -i /
Filesystem Inodes IUsed IFree IUse% Mounted on
/dev/sda1 2490368 86409 2403959 4% /Diskin hangi dizinde dolduğunu df değil du söyler. -x başka dosya sistemlerine geçmez, --max-depth=1 yalnız bir alt seviyeyi toplar:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo du -xh --max-depth=1 /var | sort -h | tail
4.0K /var/mail
4.0K /var/opt
4.0K /var/snap
16K /var/spool
56K /var/tmp
720K /var/backups
157M /var/cache
205M /var/log
246M /var/lib
607M /varLab sunucusunda /var 607 MB’tı. /var/log’un 107 MB’ı journal’dı (sudo du -sh /var/log/journal). Bir sunucuda kök bölüm dolduğunda ilk bakılan yer /var/log ve /var/cache’tir. Journal’ın kapladığı alanı sınırlamayı journalctl ile log okuma rehberinde, paket önbelleğini temizlemeyi apt nedir rehberinde anlattık.
LVM Nedir? PV, VG ve LV
LVM (Logical Volume Manager), dosya sistemi ile disk arasına giren bir katmandır. Diski doğrudan bölmek yerine üç adımda kullanır:
| Katman | Kısaltma | Ne yapar | Örnekte |
|---|---|---|---|
| Fiziksel birim | PV (physical volume) | Bir diski ya da bölümü LVM’e tanıtır | /dev/sdb |
| Birim grubu | VG (volume group) | Bir ya da birden fazla PV’yi tek havuzda toplar | veri |
| Mantıksal birim | LV (logical volume) | Havuzdan ayrılan, dosya sisteminin kurulduğu parça | arsiv |
Kazancı esnekliktir. LV’nin boyutu VG’de boş yer kaldıkça büyütülebilir, VG’ye yeni bir disk eklenerek havuz büyütülebilir. Bunların hepsi dosya sistemi bağlıyken yapılır. Örnekteki arsa havuzu da tek bir arsaya bağlı kalmaz, yeni arsalar havuza katılır ve parseller havuzdan pay alır.
LVM komutlarının adı bu üç kısaltmayla başlar ve arkasına işi yazar. pvcreate bir PV oluşturur (create), vgextend bir VG’yi genişletir (extend), lvs ise LV’leri listeler. Adı okuyan, komutun hangi katmanda ne yaptığını da okur.
İkinci diski LVM ile hazırladık:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo pvcreate /dev/sdb
Physical volume "/dev/sdb" successfully created.
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo vgcreate veri /dev/sdb
Volume group "veri" successfully created
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo lvcreate -L 500M -n arsiv veri
Logical volume "arsiv" created.
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo pvs; sudo vgs; sudo lvs
PV VG Fmt Attr PSize PFree
/dev/sdb veri lvm2 a-- 1020.00m 520.00m
VG #PV #LV #SN Attr VSize VFree
veri 1 1 0 wz--n- 1020.00m 520.00m
LV VG Attr LSize Pool Origin Data% Meta% Move Log Cpy%Sync Convert
arsiv veri -wi-a----- 500.00mpvs, vgs ve lvs her katmanın özetini verir. 1 GB’lık diskin 1020 MB’ı havuza girdi, 500 MB’ı arsiv’e ayrıldı, VFree sütunu havuzda kalan 520 MB’ı gösteriyor. LVM araçları (lvm2 paketi) Ubuntu sunucu imajında kurulu geliyordu.
LV’nin aygıt yolu /dev/veri/arsiv’dir, yani /dev/VG/LV. Aynı aygıt df çıktısında /dev/mapper/veri-arsiv adıyla görünür. İkisi aynı aygıtı gösteren iki addır. lsblk de diskin altında LV’yi lvm türüyle gösterir:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ lsblk /dev/sdb
NAME MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
sdb 8:16 0 1G 0 disk
└─veri-arsiv 252:0 0 500M 0 lvmDosya Sistemi ve Bağlama: mkfs, mount ve fstab
LV boş bir alandır. Dosya yazmak için üstüne bir dosya sistemi kurulur, sonra bir dizine bağlanır:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo mkfs.ext4 /dev/veri/arsiv
mke2fs 1.47.0 (5-Feb-2023)
Creating filesystem with 128000 4k blocks and 128000 inodes
Filesystem UUID: 12e998fd-f80c-4618-bff9-e5042421dde0
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo mkdir -p /srv/arsivmkfs.ext4 çıktısı kısaltıldı. Komut dosya sistemini kurarken ona bir UUID verdi. Bu numara dosya sistemine aittir ve disk başka bir yuvaya takılsa da değişmez.
mount ile elle bağlanan bir disk yeniden başlatmada bağlı gelmez. Açılışta bağlanması için satır /etc/fstab’a yazılır. Satırda aygıt adı (/dev/sdb) değil UUID kullanılır, çünkü aygıt adları disklerin algılanma sırasına bağlıdır ve sunucuya disk eklenince değişebilir. fstab belgesi de UUID ya da LABEL kullanmayı önerir (fstab(5)).
Dosyayı değiştirmeden önce yedeğini aldık, UUID’i blkid ile okuyup satırı ekledik:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo cp /etc/fstab /etc/fstab.yedek
ilkerpehlivan@lnx01:~$ echo "UUID=$(sudo blkid -s UUID -o value /dev/veri/arsiv) /srv/arsiv ext4 defaults 0 2" | sudo tee -a /etc/fstab
UUID=12e998fd-f80c-4618-bff9-e5042421dde0 /srv/arsiv ext4 defaults 0 2fstab satırı altı alandır:
| Alan | Örnekte | Anlamı |
|---|---|---|
| Aygıt | UUID=12e998fd-... | Hangi dosya sistemi |
| Bağlama noktası | /srv/arsiv | Hangi dizine bağlanacak |
| Tür | ext4 | Dosya sisteminin türü |
| Seçenekler | defaults | Bağlama seçenekleri |
| dump | 0 | Eski yedek aracı için, bugün 0 yazılır |
| fsck sırası | 2 | Açılıştaki denetim sırası: kök 1, diğerleri 2, denetim istenmiyorsa 0 |
Satırı denemenin yolu yeniden başlatmak değil, mount -a’dır. Bu komut fstab’daki ve henüz bağlı olmayan her şeyi bağlar. Satır hatalıysa hata şimdi, sunucunun başındayken çıkar:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo mount -a; echo "mount -a cikis kodu: $?"
mount: (hint) your fstab has been modified, but systemd still uses
the old version; use 'systemctl daemon-reload' to reload.
mount -a cikis kodu: 0
ilkerpehlivan@lnx01:~$ df -hT /srv/arsiv
Filesystem Type Size Used Avail Use% Mounted on
/dev/mapper/veri-arsiv ext4 452M 24K 417M 1% /srv/arsiv
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo findmnt --verify; echo "cikis kodu: $?"
[W] your fstab has been modified, but systemd still uses the old version;
use 'systemctl daemon-reload' to reload
0 parse errors, 0 errors, 1 warning
cikis kodu: 0Disk bağlandı, ama mount bir ipucu yazdı. Ubuntu’da açılışta fstab’ı okuyan systemd’dir. systemd fstab’ı kendi birimlerine (mount unit) çevirir ve dosya değişince bunu kendiliğinden fark etmez. sudo systemctl daemon-reload systemd’ye fstab’ı yeniden okutur. findmnt --verify fstab’ı sözdizimi ve aygıtların varlığı açısından denetler, aynı uyarıyı verdi. Doğru sıra: satırı ekle, daemon-reload, mount -a, findmnt --verify. findmnt --verify sudo ile çalıştırılır. Yetkisiz çalıştırıldığında her bağlama noktası için cannot detect on-disk filesystem type (Permission denied) uyarısı verir, çünkü diskleri okuyamaz.
500 MB’lık LV’de df 452 MB boyut ve 417 MB boş alan gösterdi. Aradaki fark ext4’ün kendi yapılarına ve root hesabına ayırdığı paya gider. ext4 varsayılan olarak blokların %5’ini root’a ayırır, böylece disk dolduğunda root’un çalıştırdığı servisler yazmaya devam edebilir (mke2fs(8)).
Yeniden başlatmadan sonra disk kendiliğinden bağlı geldi. systemd satırı srv-arsiv.mount adlı bir birime çevirmişti:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ systemctl status srv-arsiv.mount --no-pager | head -8
● srv-arsiv.mount - /srv/arsiv
Loaded: loaded (/etc/fstab; generated)
Active: active (mounted) since Sat 2026-10-31 01:55:24 +03; 17s ago
Where: /srv/arsiv
What: /dev/mapper/veri-arsiv
Docs: man:fstab(5)
man:systemd-fstab-generator(8)
Tasks: 0 (limit: 2315)findmnt --verify bu kez Success, no errors or warnings detected dedi. fstab satırı açılışta da çalıştı.
Veri diski için nofail
fstab’daki bir disk açılışta bulunamazsa sunucu o disk için bekler ve açılış durabilir. Sistem için şart olmayan veri disklerine nofail seçeneği eklenir: defaults,nofail. systemd belgesine göre bu seçenekle açılış diskin bağlanmasını beklemeden ve bağlanıp bağlanmamasından bağımsız olarak devam eder (systemd.mount(5)). Uzaktan yönetilen bir sunucuda, sökülen ya da bozulan bir veri diski yüzünden konsola inmek zorunda kalmamanın yolu budur.
LV Büyütmek: lvextend -r
arsiv LV’sini havuzdaki boş yerden 300 MB büyüttük. Dosya sistemi bağlıyken:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo lvextend -r -L +300M /dev/veri/arsiv
Size of logical volume veri/arsiv changed from 500.00 MiB (125 extents) to 800.00 MiB (200 extents).
Logical volume veri/arsiv successfully resized.
resize2fs 1.47.0 (5-Feb-2023)
Filesystem at /dev/mapper/veri-arsiv is mounted on /srv/arsiv; on-line resizing required
old_desc_blocks = 1, new_desc_blocks = 1
The filesystem on /dev/mapper/veri-arsiv is now 204800 (4k) blocks long.
ilkerpehlivan@lnx01:~$ df -h /srv/arsiv
Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on
/dev/mapper/veri-arsiv 729M 24K 682M 1% /srv/arsivKomut iki iş yaptı. Önce LV’yi 500 MB’tan 800 MB’a çıkardı, sonra resize2fs’i çağırıp ext4’ü yeni boyuta genişletti (on-line resizing, bağlıyken büyütme). df 452 MB’tan 729 MB’a çıktı, havuzdaki boş yer 520 MB’tan 220 MB’a indi. İkinci işi yaptıran -r (--resizefs) seçeneğidir.
-r unutulursa
Aynı LV’yi bu kez -r olmadan 100 MB büyüttük:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo lvextend -L +100M /dev/veri/arsiv
Size of logical volume veri/arsiv changed from 800.00 MiB (200 extents) to 900.00 MiB (225 extents).
Logical volume veri/arsiv successfully resized.
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo lvs
LV VG Attr LSize Pool Origin Data% Meta% Move Log Cpy%Sync Convert
arsiv veri -wi-ao---- 900.00m
ilkerpehlivan@lnx01:~$ df -h /srv/arsiv
Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on
/dev/mapper/veri-arsiv 729M 24K 676M 1% /srv/arsivlvextend “successfully resized” dedi, lvs 900 MB gösterdi, ama df 729 MB’ta kaldı. Hiçbir uyarı çıkmadı. LV büyüdü, üstündeki dosya sistemi büyümedi ve uygulamalar yeni alanı göremez. Disk dolduğu için büyütme yapan yönetici lvs’e bakıp işin bittiğini sanabilir.
Örnekteki parsel havuzdan pay alıp genişledi, ama üstündeki bina aynı kaldı. Binayı yeni sınıra kadar büyütmek ayrı bir iştir.
Eksik adım resize2fs ile tamamlanır:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo resize2fs /dev/veri/arsiv
resize2fs 1.47.0 (5-Feb-2023)
Filesystem at /dev/veri/arsiv is mounted on /srv/arsiv; on-line resizing required
old_desc_blocks = 1, new_desc_blocks = 1
The filesystem on /dev/veri/arsiv is now 229376 (4k) blocks long.
ilkerpehlivan@lnx01:~$ df -h /srv/arsiv
Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on
/dev/mapper/veri-arsiv 825M 24K 772M 1% /srv/arsivBüyütmenin kanıtı lvs değil df’tir. resize2fs ext4 içindir. Dosya sistemi XFS ise komut xfs_growfs olur, lvextend -r ikisini de kendisi seçer.
Havuz Bitince: Yeni Disk Eklemek (vgextend)
LV büyüdükçe havuzdaki boş yer azalır. Bu noktada vgs VFree sütununda 120 MB gösteriyordu. Havuzu büyütmenin ilk yolu VG’ye yeni bir disk katmaktır. Sunucuya üçüncü bir disk ekledik, lsblk’te sdc olarak göründü:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo pvcreate /dev/sdc
Physical volume "/dev/sdc" successfully created.
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo vgextend veri /dev/sdc
Volume group "veri" successfully extended
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo vgs
VG #PV #LV #SN Attr VSize VFree
veri 2 1 0 wz--n- 1.99g 1.11g
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo lvextend -r -L +500M /dev/veri/arsiv
Size of logical volume veri/arsiv changed from 900.00 MiB (225 extents) to <1.37 GiB (350 extents).
Logical volume veri/arsiv successfully resized.
resize2fs 1.47.0 (5-Feb-2023)
Filesystem at /dev/mapper/veri-arsiv is mounted on /srv/arsiv; on-line resizing required
old_desc_blocks = 1, new_desc_blocks = 1
The filesystem on /dev/mapper/veri-arsiv is now 358400 (4k) blocks long.
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo lvs -o +devices
LV VG Attr LSize Pool Origin Data% Meta% Move Log Cpy%Sync Convert Devices
arsiv veri -wi-ao---- <1.37g /dev/sdb(0)
arsiv veri -wi-ao---- <1.37g /dev/sdc(0)VG iki diskli oldu (#PV 2) ve havuz yaklaşık 2 GB’a çıktı. lvextend LV’yi büyütmek için önce sdb’de kalan 120 MB’ı, sonra sdc’den gereken kadarını kullandı. lvs -o +devices LV’nin artık iki diske yayıldığını gösteriyor. /srv/arsiv aynı dizin olarak kaldı, uygulama hiçbir şey fark etmedi. Örnekteki arsa havuzuna yeni bir arsa katıldı ve parsel sınırı iki arsanın üstünden geçecek şekilde genişledi.
Bu yerleşimin bir bedeli var. LV’nin verisi artık iki diske bölünmüş durumda ve hiçbir disk tek başına LV’nin tamamını taşımıyor. lvcreate -L ile açılan LV doğrusal (linear) türdedir (lvcreate(8)). Diskler arasında kopya tutan türler raid türleridir. Doğrusal bir LV’de iki diskten birinin kaybı LV’nin tamamını etkiler. Sanal sunucuda disklerin yedekliliği alttaki storage’dan gelir. Fiziksel sunucuda ise bu yüzden diskler önce RAID ile korunur, LVM onun üstüne kurulur.
Sanal Diski Büyütmek: pvresize
Sanal sunucuda havuzu büyütmenin ikinci yolu yeni disk eklemek değil, var olan sanal diski büyütmektir. Disk sayısı artmaz ve LV yeni bir diske yayılmaz. Bu iş iki tarafta yapılır: önce sanallaştırma platformunda disk büyütülür, sonra sunucunun içinde LVM’e yeni boyut söylenir.
Platform tarafında bir ön koşul çıktı. VMware Workstation’ın disk aracı (vmware-vdiskmanager -x), snapshot’ı olan bir sanal makinenin diskini büyütmeyi reddetti: The selected operation can only be executed on a disk with no snapshots. Disk büyütmeden önce sanal makinenin snapshot’ları gözden geçirilir.
Üçüncü disk 1 GB’tan 2 GB’a büyütüldü ve sunucu açıldı. Kernel yeni boyutu gördü, LVM görmedi:
ilkerpehlivan@lnx01:~$ lsblk /dev/sdc
NAME MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
sdc 8:32 0 2G 0 disk
└─veri-arsiv 252:0 0 1.4G 0 lvm /srv/arsiv
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo pvs
PV VG Fmt Attr PSize PFree
/dev/sdb veri lvm2 a-- 1020.00m 0
/dev/sdc veri lvm2 a-- 1020.00m 640.00m
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo pvresize /dev/sdc
Physical volume "/dev/sdc" changed
1 physical volume(s) resized or updated / 0 physical volume(s) not resized
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo pvs
PV VG Fmt Attr PSize PFree
/dev/sdb veri lvm2 a-- 1020.00m 0
/dev/sdc veri lvm2 a-- <2.00g 1.62g
ilkerpehlivan@lnx01:~$ sudo lvextend -r -L +500M /dev/veri/arsiv
Size of logical volume veri/arsiv changed from <1.37 GiB (350 extents) to <1.86 GiB (475 extents).
Logical volume veri/arsiv successfully resized.
resize2fs 1.47.0 (5-Feb-2023)
Filesystem at /dev/mapper/veri-arsiv is mounted on /srv/arsiv; on-line resizing required
old_desc_blocks = 1, new_desc_blocks = 1
The filesystem on /dev/mapper/veri-arsiv is now 486400 (4k) blocks long.
ilkerpehlivan@lnx01:~$ df -h /srv/arsiv
Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on
/dev/mapper/veri-arsiv 1.8G 24K 1.7G 1% /srv/arsivlsblk diski 2 GB gösterirken pvs hala 1020 MB diyordu. PV boyutunu LVM kendi kaydında tutar ve disk büyüdü diye güncellemez. pvresize PV’yi diskin yeni boyutuna çekti, havuzda 1,6 GB boş yer açıldı ve lvextend -r LV ile dosya sistemini birlikte büyüttü. Sunucunun içindeki sıra üç komuttur: pvresize, lvextend -r, df ile kontrol.
Bu diskte bölüm yoktu, PV doğrudan diskin tamamıydı. PV bir bölümün üstündeyse (sda3 gibi) araya bir adım girer: önce bölüm diskin yeni sonuna kadar büyütülür (sudo growpart /dev/sda 3), sonra pvresize bölüme uygulanır. Ölçümdeki bulut imajı kök bölümü ilk açılışta aynı growpart ile büyütmüştü.
Disk sunucu kapalıyken büyütüldüğü için kernel yeni boyutu açılışta okudu ve ayrıca bir tarama gerekmedi.
Sonuç: Disk Üç Katmandır
Linux’ta bir disk tek bir şey değil, üst üste üç katmandır: diskin kendisi, LVM’in birimleri ve dosya sistemi. Her katmanın kendi boyutu ve kendi komutu vardır ve bir katman büyüdüğünde üstündeki kendiliğinden büyümez.
Ölçümde lvextend LV’yi büyüttü ama dosya sistemi eski boyutta kaldı. Sanal disk 2 GB’a çıktı ama LVM pvresize’a kadar eski boyutu bildi. fstab’a yazılan satır çalıştı ama systemd onu daemon-reload’a kadar eski haliyle biliyordu. Her adımdan sonra o katmanın komutuyla sonuç okunur: lsblk disk, pvs/vgs/lvs LVM, df dosya sistemi, findmnt --verify fstab.
Girişteki benzetmeye dönersek: diskler belediyenin arsaları, VG arsa havuzu, LV havuzdan ayrılan parsel, dosya sistemi de parselin üstündeki binadır. Parseli büyütmek (lvextend) binayı büyütmez. Bina ancak ayrıca genişletildiğinde (resize2fs ya da -r) yeni alan kullanılabilir hale gelir.
Linux Disk Yönetimi ve LVM Hakkında Sık Sorulan Sorular
BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi
İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.
LinkedInBenzer Makaleler
Linux İşletim Sistemi Nedir? Sunucu Yönetimi Haritası
Linux nedir, kernel ile dağıtım farkı ne? Linux sunucu yönetiminin haritası: SSH, komutlar, /etc, izinler, systemd, journal, cron, disk, ağ ve apt ile bakım.
İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden
İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.
apt Nedir? Linux Paket Yönetimi: apt, dpkg ve Depo
apt nedir, Ubuntu'da paket nasıl kurulur ve kaldırılır? Depo ve imza anahtarı, apt ile dpkg farkı, apt remove'un metapaketi silmesi, upgrade ile full-upgrade, kurulum geçmişi.
chmod ve Linux Dosya İzinleri: 777 Neden Yanlış?
chmod, chown ve umask ile Linux dosya izinleri: rwx nasıl okunur, paylaşılan klasör setgid 2770 ile nasıl kurulur, chmod 777 neden dosyayı silinebilir bırakır?
Crontab Nedir? Linux'ta cron ile Zamanlanmış Görev
Crontab nedir, cron görevi nasıl yazılır? Beş zaman alanı, crontab -e, -l, -r, cron logu, cron ortamı ve görevin elle çalışıp cron'da çalışmamasının iki ölçülmüş sebebi.
journalctl ile Linux Log Okuma: Filtre ve Kalıcı Log
journalctl kullanımı: servis, zaman ve öncelik süzgeci, önceki açılışın logu (-b -1), kalıcı journal ayarı, disk sınırı ve /var/log/syslog ile ilişkisi, ölçümlerle.
Linux Dizin Yapısı: /etc, /var, /proc Ne İşe Yarar?
Linux dizin yapısı ve dosya sistemi: kök dizindeki klasörler ne tutar, /etc yapılandırması, /var/log, /proc ve /dev neden dosyadır, disk ağaca nasıl bağlanır?
Linux Komutları: Sistem Yöneticisinin Temel Komut Listesi
Linux komutları açılımlarıyla: systemctl, chmod, ls -lh ne demek? Dosya, arama, süreç, ağ, servis, yetki ve disk komutları gerçek çıktılarıyla.
Linux Kullanıcı Yönetimi: useradd, Gruplar ve Parola
Linux'ta kullanıcı ekleme, gruba alma, parola, kilitleme ve silme: useradd, usermod -aG tuzağı, /etc/shadow, chage, nologin ve userdel -r, ölçümlerle.
sudo Nedir? sudoers ile Linux'ta Yetki Vermek
sudo nedir, sudoers nasıl okunur, visudo ile nasıl düzenlenir? Tek komutluk yetki, sudo -i ile -s farkı, parola önbelleği ve auth.log kayıtları, ölçümlerle.
systemd Nedir? systemctl ile Linux Servis Yönetimi
systemd nedir, systemctl ile servis nasıl yönetilir? Unit dosyası, enable ile start farkı, çöken servisin Restart ile geri gelmesi, override ve timer, ölçümlerle.
Ubuntu Statik IP: Netplan ile Ağ Yapılandırması
Ubuntu'da netplan ile statik IP nasıl verilir? YAML dosyası, dosya izni, netplan try ile geri alma, netplan apply, girinti hatası ve cloud-init, ölçümlerle.
Ubuntu Server: LTS, Sıkılaştırma ve Dağıtım Seçimi
Kurumsal Ubuntu Server rehberi: dağıtım karşılaştırması, LTS ve Ubuntu Pro destek takvimi, paket yönetimi, sıkılaştırma ve Active Directory entegrasyonu.
RAID 5 Nedir? RAID 6 ile Farkı ve Hangisi Seçilmeli
RAID 5 nedir, RAID 6'dan farkı ne? Kapasite, küçük yazma maliyeti, rebuild sırasında korumasız kalmak, okunamayan sektör ve hangi diziye hangisi seçilir.
RAID Controller Nedir? Donanım RAID ile Yazılım RAID Farkı
RAID controller nedir, donanım RAID ile yazılım RAID farkı ne? Yazma önbelleği ve bataryası, BIOS RAID, HBA modu, Linux md ve Storage Spaces arasında seçim.
RAID Nedir? Seviyeleri ve RAID 0, 1, 10 Farkı
RAID nedir, nasıl çalışır? Striping, mirroring ve parity, RAID 0, 1, 5, 6 ve 10 karşılaştırması, rebuild süresi, hot spare ve RAID'in neden yedek olmadığı.
Grafana Alert: SQL Sorgusuna E-posta Alarmı ve Silence
Grafana alert kurulumu: SMTP, salt okunur MySQL data source, eşik ve pending period, DatasourceError ve silence, lab'da saatle ölçülen bildirimlerle.
Grafana Upgrade: Yedek, 12'den 13'e Geçiş ve Geri Dönüş
Grafana güncellemesi adım adım: grafana.ini, eklenti ve PostgreSQL yedeği, geri yükleme provası, önce eklentiler, 12.4'ten 13.3'e geçiş ve doğru geri dönüş.
Zabbix 8.0 Upgrade: 7.0 LTS'den Yedekli Geçiş
Zabbix 7.0 LTS'den 8.0'a güncelleme adım adım: sürüm notları, veritabanı ve dosya yedeği, geri yükleme provası, depo paketi, otomatik veritabanı yükseltmesi ve kontrol.
Zabbix Health Check: Kuyruk, Poller ve Housekeeper
Zabbix health check lab ölçümüyle: sağlık panosu, queue, poller doluluğu, önbellek ve housekeeper. Agent, poller ve server durunca ne görünür?
Grafana Dashboard Oluşturma: Panel, Değişken ve USE
Grafana dashboard oluşturma: USE yöntemiyle panel seçimi, Zabbix verisiyle değişkenler, tekrarlayan panel, yenileme yükü ve Viewer sınırı, lab ölçümüyle.
Grafana Kurulumu: Ubuntu 26.04'te PostgreSQL ve Apache
Ubuntu 26.04'e Grafana kurulumu: APT deposu, PostgreSQL veritabanı, Apache arkasında /grafana, admin hesabını kapatmak ve sıkılaştırma adım adım.
Grafana Nedir? Ne İşe Yarar, Zabbix'ten Farkı Ne?
Grafana nedir: Zabbix, Prometheus ve veritabanlarındaki veriyi okuyup tek ekranda gösteren açık kaynak araç. Data source, panel, sürüm ve Zabbix farkı.
Grafana Rehberi: Kurulumdan Dashboard'a Adım Adım
Grafana rehberi: kurulumdan Zabbix bağlantısına, dashboard'dan yedeğe altı adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
Zabbix Grafana Bağlantısı: Eklenti, API Token, Salt Okuma
Zabbix Grafana bağlantısı: eklenti kurulumu, salt okuma Zabbix rolü, API token, Apache'de Authorization başlığı, data source ve ilk Zabbix paneli adım adım.
Zabbix Rehberi: Kurulumdan Alarma Adım Adım İzleme
Zabbix rehberi: kurulumdan agent'a, template'ten alarma ve dashboard'a on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
SMTP Relay Kurulumu: Postfix ile Google Workspace
SMTP relay kurulumu: Postfix'i Google Workspace'in smtp-relay.gmail.com hizmetine TLS ve SMTP AUTH ile bağladım, Zabbix alarmını eskalasyon grubuna yolladım.
Zabbix Dashboard: Widget, Network Map ve NOC Ekranı
Zabbix dashboard tasarımı: hangi widget neyi söyler, network map, Host navigator ile ayrıntı sayfası, slideshow ve kiosk, arıza anında ölçülen gecikmeler.
Zabbix Proxy: Şube İzleme, Kurulum ve Hat Kopukluğu
Zabbix proxy kurulumu: şubede ne zaman gerekir, aktif proxy, PSK ve agent ayarı, hat koptuğunda ölçülen davranış: yerel tampon, geç gelen veri ve alarm.
Zabbix Template ile Sunucu İzleme: CPU, RAM, Disk ve Servis
Zabbix template ile Windows ve Linux sunucuda CPU, RAM, disk ve servis izleme: makroyla eşik, disk keşfi ve trigger'ın açılma süresi lab ölçümüyle anlatılıyor.
Zabbix Trigger ve Alarm: E-posta, Eskalasyon ve Bakım
Zabbix trigger ve alarm ayarı: e-posta bildirimi, eskalasyon, acknowledge, histerezis ve bakım penceresi, lab'da ölçülen saatleriyle adım adım anlatılıyor.
Network İzleme Hizmeti: Sunucu, Hat ve Ağ Cihazları
Network izleme hizmeti: sunucu, internet hattı, switch ve firewall dakika dakika izlenir, alarm geldiğinde aynı ekip müdahale eder. Kapsam, süreç ve fiyat.
Zabbix Agent 2 Kurulumu: GPO, Autoregistration ve PSK
Zabbix Agent 2 kurulumu: Windows'a GPO betiğiyle toplu dağıtım, Linux'a apt, PSK'lı autoregistration ve lab'da ölçülen tuzaklar adım adım anlatılıyor.
Zabbix Kurulumu: Ubuntu 26.04'te 8.0 LTS ve PostgreSQL
Ubuntu 26.04'e Zabbix 8.0 LTS kurulumu: neden Zabbix deposu, PostgreSQL şeması, Apache hatası, web sihirbazı, Admin hesabını kapatmak ve ufw adım adım.
Zabbix Nedir? Nasıl Çalışır, PRTG'den Farkı Ne?
Zabbix nedir: ölçüm toplayan, eşik aşılınca sorun açıp bildiren açık kaynak izleme yazılımı. Server, agent ve trigger mantığı, PRTG ve Nagios ile farkı.
IIS Application Pool Nedir? Kimlik, İzin ve 503 Hatası
IIS application pool nedir, siteyi neden ayırır ve hangi kimlikle çalışır? 401.3 izin hatası, IUSR ve havuz kimliği farkı, 503 ve fabrika ayarları lab'da ölçüldü.
IIS SSL Sertifikası: HTTPS Binding, SAN ve SNI
IIS'te HTTPS nasıl açılır? İç CA'dan SAN'lı sertifika certreq ile alınır, 443 binding'e bağlanır, SNI ile iki site ayrılır. Windows Server 2025'te ölçüldü.
Ubuntu Sürüm Yükseltme: 24.04'ten 26.04'e do-release-upgrade
Ubuntu sürüm yükseltme adım adım: 24.04'ten 26.04 LTS'e ön kontrol, snapshot, do-release-upgrade soruları, kaldırılan PHP'nin açtığı açık ve geri dönüş.
Event Viewer Nedir? Windows Log'larını Okumak ve Süzmek
Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) nedir? Log kanalları, Kernel-Power 41, Filter Current Log, Custom View, Get-WinEvent ve doğru log boyutu, lab ölçümüyle.
gpedit.msc: Local Group Policy Editor ve Domain GPO Önceliği
gpedit.msc ile yerel policy yazmak, Registry.pol dosyası ve domain GPO ile çakışınca hangisinin kazandığı: Windows 11 Pro'da gpresult ve reg query ile ölçüldü.
MMC Nedir? .msc Konsolları ve Snap-in Mantığı
MMC nedir, snap-in ne işe yarar, .msc dosyasında ne var? Kendi konsolunuzu kurmak, uzak bilgisayara bağlamak ve user mode ile ekibe vermek, lab ölçümüyle.
Performance Monitor ve Resmon: Windows'ta Darboğaz Bulmak
Performance Monitor ve Resource Monitor ile Windows'ta darboğaz bulmak: süreç süzme, sayaç, logman ile Data Collector Set, Reliability Monitor ve eşikler.
PowerShell Nedir? Windows'u Komutla Yönetmenin Temeli
PowerShell nedir, cmdlet ve pipeline nasıl çalışır? Execution policy hatası, Get-Help, ADAC'ın yazdığı komut ve uzak komut Windows 11 ve Server'da ölçüldü.
Task Manager (Görev Yöneticisi): Süreç, PID ve Başlangıç
Task Manager (Görev Yöneticisi) nasıl kullanılır? CPU'yu dolduran süreci ve PID'ini bulmak, başlangıç programını kapatmak, End task ve Get-Process, ölçümle.
Windows Ağ Ayarları: ncpa.cpl, IPv4 ve DNS
Windows ağ ayarları ncpa.cpl ile nasıl yapılır? IPv4 adresi, DNS sunucusu sırası, interface metric, Settings farkı ve ipconfig ile PowerShell karşılığı.
Windows İşletim Sistemi Yönetimi: Konsollar ve Araçlar
Windows işletim sistemi nasıl yönetilir? Run komutları, PowerShell, registry, Local GPO, Görev Yöneticisi, servisler, disk ve ağ ayarları tek haritada.
Windows Registry Nedir? Hive, Anahtar ve Güvenli Düzenleme
Windows registry (kayıt defteri) nedir? Hive dosyaları, anahtar ve değer türleri, reg export ile yedek, Group Policy'nin yazdığı anahtar ve güvenli düzenleme.
Win + R Çalıştır Komutları: msc, cpl ve ms-settings Listesi
Win + R ile açılan Çalıştır kutusunun msc, cpl, ms-settings ve exe komutları: hangisi neyi açar, yönetici olarak nasıl açılır, ClickFix'e karşı ne yapılır.
Domain Controller Yükseltme: Windows Server 2025'e Geçiş
Domain controller yükseltme yanına yeni DC ekleyerek yapılır: Windows Server 2025 DC ekleme, adprep, FSMO devri, demote, DNS kalıntıları ve functional level.
Active Directory Audit Policy: Olay Kayıtlarını Açmak
Active Directory audit policy fabrika ayarında yanlış parolayı DC'ye yazmaz. Önerilen alt kategoriler, GPO ile uygulamak, 4771, 4740 ve 4625'i okumak.
Active Directory Delegation: Helpdesk'e Yetki Devri
Active Directory delegation ile Domain Admins vermeden yetki devri: Delegation of Control Wizard, rol grubu, dsacls, Effective Access ve devri geri almak.
Active Directory İsimlendirme Standardı: PC, Grup ve GPO
Active Directory isimlendirme standardı: bilgisayar, sunucu, kullanıcı, grup, GPO, OU ve yazıcı için kalıp, kod tablosu ve lab'da ölçülen yeniden adlandırma.
Active Directory Nasıl Kullanılır? ADUC ile Günlük Yönetim
Active Directory kullanımı ADUC ile: kullanıcı açma, şablondan kopyalama, parola sıfırlama, kilidin kaynağı, hesabı kapatma, geri alma ve helpdesk'in RSAT'ı.
Active Directory Password Policy: Parola ve Hesap Kilitleme
Active Directory password policy: parola kuralı, hesap kilitleme ve Fine-Grained Password Policy. NIST'in önerisi ve Windows Server 2025 lab'ında ölçülenler.
Active Directory Sağlık Kontrolü: dcdiag ve repadmin
Active Directory sağlık kontrolü dcdiag ve repadmin ile: hangi test neye bakar, kapalı DC çıktıda nasıl görünür, SYSVOL ve saat kontrolü, günlük betik.
Active Directory Sites and Services: Site ve Replikasyon
Active Directory Sites and Services ile site, subnet ve site link tanımlamak: şubedeki istemci hangi DC'ye gider, şubeler arası kopyalama ne zaman olur?
Active Directory Tier Modeli: Yönetici Hesaplarını Ayırmak
Active Directory tier modeli: Tier 0, 1 ve 2, ayrı yönetici hesapları, oturum yasağı GPO'ları ve acil durum hesabı. Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory Yedekleme: System State ve Geri Yükleme
Active Directory yedekleme Windows Server Backup ile: System State, DSRM'de geri yükleme, authoritative restore ve snapshot'ın neden yedek olmadığı.
Authentication Policy Silo: Hesabı Makinelere Bağlamak
Authentication policy silo nedir, nasıl kurulur? Kerberos armoring GPO'su, policy, silo, denetimden zorlamaya ve bayat makine bileti tuzağı lab'da ölçüldü.
gMSA Nedir? Servis Hesabı Parolasını AD'ye Bırakmak
gMSA nedir, nasıl kurulur? KDS root key, izin grubu, servis ve görevde kullanım, authentication policy. Parolayı kimin okuduğu Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Jump Server Nedir? Windows'ta Kurulum ve Kullanım
Jump server nedir, Windows Server 2025'te nasıl kurulur ve kullanılır? Yönetim RDP'sini tek kapıya toplayıp sunucuları ona kilitlemek, lab ölçümleriyle.
krbtgt Parola Sıfırlama: Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
krbtgt parolası neden iki kez ve arada beklenerek sıfırlanır? Rutin rotasyon ile ele geçirme sonrası sıfırlamanın farkı ve adımları, lab ölçümleriyle.
LDAP Signing ve Channel Binding: DC'de Zorunlu Kılmak
LDAP signing ve channel binding nedir, DC'de nasıl zorunlu kılınır? Windows Server 2025'in fabrika ayarı, olay 2889 ile izleme ve lab'da ölçülen bind sonuçları.
NTLM Nedir? Kerberos'tan Farkı, NTLM'i Kapatmak
NTLM nedir, Kerberos varken neden hala çalışır? Challenge-response, NTLMv1'in sonu, event log'dan NTLM'i bulmak ve Restrict NTLM ile sunucu sunucu kapatmak.
Protected Users Grubu: Ayrıcalıklı Hesaplara Ek Koruma
Protected Users grubu ne yapar? NTLM'in reddi, dört saatlik TGT, kapanan delegation ve ağsız oturum, Windows Server 2025 lab'ında önce ve sonra ölçüldü.
Windows Defender Firewall: Profiller, Kurallar ve GPO
Windows Defender Firewall nasıl çalışır? Domain, Private ve Public profiller, kuralların öncelik sırası, kuralı GPO ile dağıtmak, kapsam ve firewall log'u.
LAPS Kurulumu: Windows LAPS ile Yerel Yönetici Parolası
Windows Server 2025'te LAPS kurulumu: şema, izinler, GPO, şifreli parola, ADUC LAPS sekmesi ve lokasyona göre helpdesk okuması. Lab domain'inde ölçüldü.
Linux TFTP Sunucusu Kurulumu: tftpd-hpa Adım Adım
Ubuntu'da tftpd-hpa ile TFTP sunucusu kurulumu: --create, --secure ve --umask, dinlenen adres ve varsayılan kurulumun ilk yedeği neden almadığı, lab'da ölçüldü.
Windows Server NPS Kurulumu: RADIUS Sunucusu Adım Adım
Windows Server NPS kurulumu: rolü eklemek, Active Directory'ye kaydetmek, RADIUS istemcisi ve network policy tanımlamak, 6272 ve 6273 kayıtlarıyla doğrulamak.
fail2ban Kurulumu ve Yapılandırması (Ubuntu 24.04)
Ubuntu 24.04'te fail2ban kurulumu, jail.local ve nftables ayarları. maxretry 5 iken ban neden üçüncü denemede düşüyor? Laboratuvarda ölçtüm, çıktılarıyla.
Kurumsal Yedekleme Programı: Veeam Lisansı ve Kurulumu
Kurumsal yedekleme programı seçimi, Veeam lisans tedariki, kurulumu ve yapılandırması. Ücretsiz sürüm ne zaman yeter, lisans neyi sayar, kurulum nasıl yapılır?
Microsoft 365 Kurulumu ve Geçişi: E-posta, Kimlik, Güvenlik
Microsoft 365 kurulumu ve geçişi: tenant ve alan adı kurulumu, eski e-postanın kesintisiz taşınması, Active Directory senkronizasyonu ve MFA yapılandırması.
Microsoft Lisanslama: Windows Server, CAL ve Microsoft 365
Microsoft lisanslama: mevcut lisans analizi, Windows Server çekirdek ve CAL hesabı, doğru Microsoft 365 planı, lisans tedariki ve yenileme takibi.
Sunucu ve Kabinet Taşıma: Veri Merkezi Geçişi Planı
Sunucu ve kabinet taşıma: keşif ve kesinti planı, fiziksel söküm ve montaj, yeni tesiste ağ ve ISP geçişi, sistemlerin doğrulanması ve raporlu teslim.
Sunucu ve Storage Satışı: Kapasite, Tedarik, Kurulum
Sunucu ve storage satışı: iş yüküne göre kapasite analizi, rack ve tower sunucu, NAS ve SAN tedariki, kurulum ve garanti süresini izleyen yenileme planı.
Dosya Sunucusu ve NAS Kurulumu: Yetki Matrisi ve Güvenlik
Dosya sunucusu ve NAS kurulumu: departman bazlı yetki matrisi, fidyeye karşı sürüm koruması, dosya erişim kaydı ve eski sunucudan izinleriyle veri taşıma.
Sanallaştırma Kurulumu ve Geçişi: Proxmox, Hyper-V, VMware
Sanallaştırma kurulumu ve geçişi: Proxmox, Hyper-V ya da VMware kurulumu, cluster, yedekleme sunucusu ve sanal sunucuların planlı pencerede taşınması.
Active Directory Kurulum Hizmeti: Domain Altyapısı
Kurumsal domain altyapısı kurulumu: domain adı, DC sayısı, OU ve GPO temelinin doğru kurulması, mevcut yapıdan geçiş ve devir. Anahtar teslim kuruyoruz.
Veri Yedekleme Hizmeti: Kurulum, Geri Dönüş Testi ve İzleme
Veri yedekleme hizmeti: yedekleme sunucusu, kopya ve retention policy, geri dönüş testi ve teslim sonrası izleme. Yedeği yedek yapan şey testtir.
Sunucu Kurulumu: Fiziksel, Sanal ve Raporlu Teslim
Sunucu kurulumu: fiziksel ve sanal sunucu, rol kurulumu, yedekleme ve temel sıkılaştırma. Kurulum yerinde bitiyor, teslim ölçülmüş ve raporlu oluyor.
Syslog Sunucusu Kurulumu: Ubuntu'da Merkezi Log
Ubuntu 24.04'te rsyslog ile merkezi syslog sunucusu kurulumu: imudp, 514 portu, gönderen başına ayırma, switch bağlama ve disk planı. Lab ölçümüyle.
Cacti Kurulumu: Ubuntu'da SNMP ile Ağ İzleme
Ubuntu 26.04'te Cacti 1.2.31 kurulumu: depo paketi neden yamasız, web sihirbazı, SNMPv3 ile cihaz ekleme, trafik grafiği ve sıkılaştırma adım adım.
RSAT Kurulumu: Windows 11'de GPMC ve ADUC Konsolları
RSAT kurulumu: Windows 10, 11 ve Windows Server'da uzaktan sunucu yönetim araçları, GPMC ve ADUC konsolları, nereden çalıştırılacağı ve neyi yönettiği.
Samba AD DC Kurulumu: Linux'ta Domain Controller
Samba AD DC kurulumu: Ubuntu 24.04'te samba-tool domain provision, iç DNS kararı, Kerberos doğrulaması ve kurulum öncesi/sonrası ölçülmüş port tablosu.
IIS Nedir? Windows Web Sunucusu: Kurulum ve HTTPS
IIS nedir, kurumda neden karşınıza çıkar ve nasıl kurulur? Windows Server 2025'te ölçülmüş kurulum, güvenlik duvarı, site, Windows Authentication ve HTTPS.
Active Directory Certificate Services (AD CS) Kurulumu
Active Directory Certificate Services kurulumu adım adım: Enterprise Root CA yapılandırması, geri alınamayan kararlar, AIA/CDP ayarı ve kurulum doğrulaması.
FreeRADIUS Kurulumu: Ubuntu'da Adım Adım
Ubuntu üzerinde FreeRADIUS ile adım adım kurulum: paket kurulumu, istemci ve kullanıcı tanımı, radtest ile doğrulama ve paket düzeyinde yakalama.
Linux NTP Sunucusu Kurulumu: chrony ile İç Saat Kaynağı
Linux NTP sunucusu kurulumu: Ubuntu'da chrony yapılandırması, allow ile istemci ağı, doğrulama ve izleme. Platform kararı ve Stratum 1 için GPS/PPS.
Ubuntu Server Kurulumu: 26.04 LTS Adım Adım Rehber
Ubuntu Server 26.04 LTS kurulumu adım adım: sürüm seçimi, statik IP, LVM disk düzeni, OpenSSH, Windows'tan ilk bağlantı ve kurulum sonrası kontroller.
Windows Server 2025: Roller ve Lisanslama
Windows Server sürümleri, çekirdek bazlı lisanslama ve CAL modeli, sunucu rolleri ve destek yaşam döngüsü: hangisini ne zaman kuracağınızın kurumsal rehberi.
Domain'e Bilgisayar Ekleme: Adımlar, Ön Koşullar ve Hatalar
Windows 11 bilgisayarı ve sunucuyu domain'e ekleme: DNS, saat ve ad ön koşulları, nesneyi önceden açma, Add-Computer ve lab'da ölçülen katılım hataları.
Windows Server DHCP Kurulumu: Scope, Rezervasyon, Failover
Windows Server DHCP kurulumu: scope, exclusion, rezervasyon ve failover. Lab'da ölçtük: sunucu seçenekleri partnere gitmez, yedek kendiliğinden devralmaz.
Kurumsal Veri Yedekleme ve Felaket Kurtarma Çözümleri
Kurumsal veri yedekleme ve felaket kurtarma: 3-2-1-1-0 kuralı, RTO/RPO hedefleri, immutable storage ve düzenli geri yükleme testiyle yedekleme çözümleri.
Active Directory Güvenlik Sıkılaştırması Rehberi
Active Directory güvenlik sıkılaştırması adım adım: Tier modeli, jump server, LAPS, gMSA, Protected Users, NTLM, LDAP signing, denetim ve krbtgt, lab ölçümleriyle.
Active Directory Kullanıcı, Grup ve OU Yönetimi (AGDLP)
Active Directory OU tasarımı Tier modeliyle, kullanıcı ve grup açmak, AGDLP ile dosya izni: lab'da ölçülen varsayılanlar ve yanıltıcı hatalar.
Active Directory GPO Yönetimi: Group Policy Rehberi
Active Directory'de GPO oluşturma, OU'ya linkleme, LSDOU sırası, Enforced ve Block Inheritance. gpupdate ve gpresult ile Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory DNS Yapılandırması: Forwarder ve Zone
Active Directory DNS yapılandırması: forwarder, reverse zone ve PTR, conditional forwarder, split-brain DNS ve scavenging, Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Microsoft Entra ID Connect Kurulumu: AD'yi Buluta Bağlama
Microsoft Entra ID Connect kurulumu, UPN senkronizasyonu ve Seamless SSO yapılandırması. Active Directory kullanıcılarını Microsoft 365'e tek kimlikle bağlayan adım adım rehber.
Active Directory UPN Suffix Yapılandırması
Active Directory'de alternatif UPN suffix ekleme, kullanıcı UPN'ini tek tek ya da PowerShell ile toplu değiştirme. Eski UPN'in hala çalıştığı lab'da ölçüldü.
Active Directory Kurulumu: Windows Server 2025'te İlk DC
Windows Server 2025'te Active Directory kurulumu: domain adı, DC promotion, DNS ve saat, dcdiag, Recycle Bin ve ikinci DC. Her adım lab'da ölçüldü.
Active Directory Rehberi: Mimari, Kurulum ve Yönetim
Active Directory nedir, nasıl kurulur ve yönetilir? Sunucudan güvenliğe on dokuz adımlık kontrol listesi, her adım lab'da ölçülen kendi yazısına bağlı.
Windows Server 2025 Kurulum Rehberi: Adım Adım
Windows Server 2025 kurulumu adım adım: sürüm ve evaluation seçimi, kurulum ekranları, sabit IP, ad, saat dilimi, güncelleme, yerleşik hesap ve RDP güvenliği.
Hypervisor Nedir? Sanallaştırma Katmanı Nasıl Çalışır
Hypervisor bir işletim sistemine sahte donanım sunar. Tip 1 ve Tip 2 farkı, vCPU ve RAM overcommit, snapshot ile yedek ayrımı ve doğru boyutlandırma.
Veri Merkezi Migration: Taşıma Planı ve Kesinti Penceresi
Veri merkezi taşıma nasıl planlanır: envanter ve bağımlılık analizi, kesinti penceresi, her adım için geri dönüş planı ve taşıma gecesinde doğrulama sırası.
Ücretsiz Değerlendirme
Sunucunuzun diski dolmadan önce mi haber veriyor, dolduktan sonra mı? Eşik alarmlarını kuralım.
İçindekiler
Ana Hizmet
BT Sistem Yönetimi