BT Sistem Yönetimi

Windows Registry Nedir? Hive, Anahtar ve Güvenli Düzenleme

Windows registry (kayıt defteri) nedir? Hive dosyaları, anahtar ve değer türleri, reg export ile yedek, Group Policy'nin yazdığı anahtar ve güvenli düzenleme.

İlker Pehlivan

Windows registry (kayıt defteri), Windows’un ve üzerinde çalışan programların ayarlarını tuttuğu hiyerarşik bir veritabanıdır. Microsoft’un registry yapısı belgesine göre veri bir ağaçta durur. Ağacın her düğümü bir anahtardır (key), anahtar alt anahtarlar ve değerler (value) taşır. Registry’nin penceresi Registry Editor’dır (Kayıt Defteri Düzenleyicisi), Win + R → regedit ile açılır.

Bu yazı registry’nin yapısını anlatır: beş kök dalı, ağacın diskteki dosyaları olan hive’ları, değer türlerini ve bir değeri bozmadan değiştirmenin yolunu. Yapıyı bir Windows 11 Pro istemcide ve bir Windows Server 2025 domain controller’da ölçtüm. Son bölümler sistem yöneticisinin iki sorusunu cevaplar. Group Policy registry’de nereye yazar? Elle yapılan değişiklik neden geri döner?

Serinin benzetmesinde Windows bir belediyedir, registry de o belediyenin arşiv odasıdır. Arşiv odasında kayıtlar raflarda ayrı ayrı ciltler halinde durur. Memur çoğu cildi okuyabilir, ama her cilde yazamaz. Merkezden gelen genelgenin işlendiği sayfalar mühürlüdür ve genelge her gelişinde o sayfaları yeniden yazar.

Windows registry benzetmesi: belediyenin arşiv odası, duvarları dolduran raflarda ciltler, pencere önündeki kürsüde mühürlü sayfası açık bir cilt, memur cilde bakarak bir kağıda yazıyor, yanında bir kopya kağıdı
Raflardaki her cilt bir hive, mühürlü sayfa Group Policy'nin yazdığı anahtardır. Memur sayfayı değiştirmeden önce kopyasını çıkarır: registry'de bunun karşılığı reg export'tur.

Yazı BT sistem yönetimi hizmetimizin Windows yönetimi koluna aittir. Bütün Windows araçlarının haritası Windows işletim sistemi yönetimi sayfasında.

Windows Registry Nedir? Anahtar, Değer ve Beş Kök Dal

Registry’de her ayar bir yol ve bir addan oluşur. Yol anahtarları ters bölüyle sıralar, ad o anahtardaki değeri gösterir. Örneğin Windows’un sürüm bilgisi HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion anahtarındaki CurrentBuild değerindedir. Microsoft’a göre anahtar adları büyük küçük harf ayırmaz ve ters bölü içeremez.

Registry Editor’ı açınca ağacın tepesinde Computer ve altında beş kök dal görünür. Yönetici hesabında Windows açılıştan önce UAC (yükseltme penceresi) ile onay ister. Onayın nedeni ve standart hesapta açılan pencere Run kutusundan yönetici olarak açmak bölümünde.

Registry Editor: Computer altında HKEY_CLASSES_ROOT, HKEY_CURRENT_USER, HKEY_LOCAL_MACHINE, HKEY_USERS ve HKEY_CURRENT_CONFIG kök dalları kırmızı çerçevede
Registry Editor beş kök dalla açılır. Bunlardan yalnız ikisi gerçek depodur, öteki üçü başka bir dalın görünümüdür.

Beş dalın işi Microsoft’un predefined keys belgesindeki tanımlarla şöyledir:

Kök dalKısaltmaNe tutar
HKEY_LOCAL_MACHINEHKLMBilgisayarın kendisine ait ayarlar: donanım, kurulu yazılım, servisler, güvenlik
HKEY_USERSHKUBilgisayarda yüklü kullanıcı profillerinin her biri, SID’iyle adlanmış ayrı bir alt dalda
HKEY_CURRENT_USERHKCUOturumu açan kullanıcının ayarları. HKU’daki o kullanıcının dalına bağlanan bir görünümdür
HKEY_CLASSES_ROOTHKCRDosya türleri ve COM kayıtları. HKLM ile HKCU’daki Software\Classes dallarının birleşik görünümüdür
HKEY_CURRENT_CONFIGHKCCO anki donanım profili. HKLM\System\CurrentControlSet\Hardware Profiles\Current anahtarının takma adıdır

Tablonun okuması kısadır. Ayar ya bilgisayara aittir ve HKLM’de durur ya da kullanıcıya aittir ve HKU’da o kullanıcının dalında durur. HKCU, HKCR ve HKCC yalnız bu iki deponun kısayoludur.

HKU’nun içi bunu gösterir. Yönetici hesabıyla açılan oturumda reg query HKU şu dalları listeledi:

Çıktı
HKEY_USERS\.DEFAULT
HKEY_USERS\S-1-5-19
HKEY_USERS\S-1-5-20
HKEY_USERS\S-1-5-21-1987702239-187056940-2301540660-2116
HKEY_USERS\S-1-5-21-1987702239-187056940-2301540660-2116_Classes
HKEY_USERS\S-1-5-18

S-1-5-21-...-2116 oturumu açan domain kullanıcısının SID’idir, HKCU’nun gösterdiği yer bu daldır. S-1-5-18, S-1-5-19 ve S-1-5-20 Windows’un yerleşik servis hesaplarıdır. Bilgisayarda kaç kullanıcı oturum açmışsa HKU’da o kadar dal yüklü olur.

Registry Hive Nedir? Ağacın Diskteki Dosyaları

Registry tek bir dosya değildir. Diskte hive adı verilen ayrı dosyalarda durur. Microsoft hive’ı anahtar, alt anahtar ve değerlerden oluşan ve işletim sistemi açılınca ya da kullanıcı oturum açınca belleğe yüklenen dosyalarla desteklenen mantıksal bir grup diye tanımlar. Bilgisayarın hive’larının çoğu C:\Windows\System32\config klasöründedir.

Örnekteki arşiv odasında her hive raftaki ayrı bir cilttir. Kök dallar ciltleri yan yana dizen raflardır, cildin kendisi değildir.

Klasörü yükseltilmiş komut isteminde listeledim:

CMD
dir C:\Windows\System32\config
Çıktı
 Volume in drive C is Windows
 Volume Serial Number is 2087-9882

 Directory of C:\Windows\System32\config

26.10.2026  00:22    <DIR>          .
25.10.2026  23:49    <DIR>          ..
24.10.2026  18:14         2.883.584 BBI
10.10.2026  03:28            28.672 BCD-Template
10.10.2026  02:30    <DIR>          BFS
25.10.2026  23:57        57.147.392 COMPONENTS
24.10.2026  18:14           786.432 DEFAULT
26.10.2026  00:25         5.120.000 DRIVERS
01.04.2024  10:21             8.192 ELAM
01.04.2024  10:26    <DIR>          Journal
25.10.2026  23:48               144 netlogon.ftl
01.04.2024  10:26    <DIR>          RegBack
24.10.2026  17:40            65.536 SAM
24.10.2026  18:14            65.536 SECURITY
25.10.2026  23:44        94.109.696 SOFTWARE
24.10.2026  18:14        16.777.216 SYSTEM
01.04.2024  10:26    <DIR>          systemprofile
18.10.2026  13:58    <DIR>          TxR
              11 File(s)    176.992.400 bytes
               7 Dir(s)  20.709.601.280 bytes free

Klasörde 11 dosya var ve toplamı yaklaşık 177,0 MB. En büyüğü yaklaşık 94,1 MB ile SOFTWARE, yani kurulu yazılımların ayarları. SAM yerel hesapları, SYSTEM servislerin ve sürücülerin kaydını tutar. -Force ile listelenince hive dosyalarının çoğunun yanında .LOG1 ve .LOG2 uzantılı dosyalar da göründü. Microsoft’un hive belgesi .log dosyalarını hive’daki değişikliklerin işlem log’u olarak tanımlar.

Aynı komut yükseltilmemiş oturumda tek satır döndü:

Çıktı
 Volume in drive C is Windows
 Volume Serial Number is 2087-9882

 Directory of C:\Windows\System32\config

File Not Found

Klasör boş değildir, yalnız standart token’ın onu listeleme izni yoktur. PowerShell’in Get-ChildItem komutu ise aynı klasör için açıkça Access to the path 'C:\Windows\System32\config' is denied. hatasını verdi.

hivelist: Hangi Dal Hangi Dosyadan Yükleniyor?

Hangi hive’ın hangi dosyadan yüklendiğini registry kendisi söyler. HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\hivelist anahtarında her yüklü hive için bir değer vardır:

CMD
reg query "HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\hivelist"
Çıktı
HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\hivelist
    \REGISTRY\MACHINE\HARDWARE    REG_SZ    
    \REGISTRY\MACHINE\SYSTEM    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Windows\System32\config\SYSTEM
    \REGISTRY\MACHINE\SOFTWARE    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Windows\System32\config\SOFTWARE
    \REGISTRY\MACHINE\BCD00000000    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume1\EFI\Microsoft\Boot\BCD
    \REGISTRY\USER\.DEFAULT    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Windows\System32\config\DEFAULT
    \REGISTRY\MACHINE\SECURITY    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Windows\System32\config\SECURITY
    \REGISTRY\MACHINE\SAM    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Windows\System32\config\SAM
    \REGISTRY\USER\S-1-5-20    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Windows\ServiceProfiles\NetworkService\NTUSER.DAT
    \REGISTRY\USER\S-1-5-19    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Windows\ServiceProfiles\LocalService\NTUSER.DAT
    \REGISTRY\USER\S-1-5-21-1987702239-187056940-2301540660-2116    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Users\t2.ilker.pehlivan\NTUSER.DAT
    \REGISTRY\USER\S-1-5-21-1987702239-187056940-2301540660-2116_Classes    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Users\t2.ilker.pehlivan\AppData\Local\Microsoft\Windows\UsrClass.dat
    \REGISTRY\MACHINE\COMPONENTS    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Windows\System32\config\COMPONENTS
    \REGISTRY\MACHINE\SCHEMA    REG_SZ    \Device\HarddiskVolume3\Windows\System32\SMI\Store\Machine\SCHEMA.DAT

Çıktıdan uygulama kapsayıcılarına ait \REGISTRY\WC\... satırları atlandı. Kalan satırlar sırayla şunu söylüyor:

  1. HKLM’nin dalları config klasöründeki dosyalardır. SYSTEM, SOFTWARE, SAM ve SECURITY yukarıdaki listedeki dosyaların kendisidir.
  2. Kullanıcının dalı kendi profilindedir. Oturumu açan kullanıcının HKU dalı C:\Users\t2.ilker.pehlivan\NTUSER.DAT dosyasından, _Classes dalı aynı profildeki UsrClass.dat dosyasından yüklenir.
  3. HARDWARE dalının dosyası yoktur. Mark Russinovich’in Microsoft’ta arşivlenen Inside the Registry yazısına göre bu dal her açılışta bellekte yeniden kurulan, diske yazılmayan (volatile) bir hive’dır.
  4. Önyükleme ayarları da bir hive’dır. BCD00000000 dalı EFI bölümündeki BCD dosyasından yüklenir.

RegBack Klasörü Neden Boş?

config klasöründeki RegBack alt klasörü eskiden hive’ların otomatik yedeğini tutardı. Ölçtüğüm Windows 11 istemcide klasör tamamen boştu, içinde tek bir dosya yoktu.

Microsoft’un RegBack belgesine göre Windows 10’un 1803 sürümünden beri Windows registry’yi bu klasöre otomatik olarak yedeklemiyor. Değişiklik bilinçli bir tasarım kararıdır ve diskteki yeri azaltmak için yapıldı. Belge Windows 10 için yazılmış ve klasörde 0 KB’lık hive dosyalarının görüneceğini söylüyor. Windows 11 26H2’de ise dosyalar da yoktu. İki durumda da klasörden geri dönülecek bir kopya çıkmaz.

Registry Değer Türleri: REG_SZ, DWORD, QWORD ve Diğerleri

Hive’lar ağacın nerede durduğunu söyler. Ağacın yaprakları ise değerlerdir ve her değerin bir türü vardır. Tür, verinin metin mi, 32 bit bir sayı mı yoksa ham bayt mı olduğunu söyler. Microsoft’un registry value types belgesindeki tanımlar ve aynı Windows 11 istemcide ölçtüğüm birer örnek:

TürMicrosoft’un tanımıÖlçülen örnek
REG_SZSonu boş karakterle biten bir metinProductName = Windows 10 Pro
REG_EXPAND_SZİçinde açılmamış ortam değişkeni geçen metin (%SystemRoot% gibi)Sistem Path değişkeni
REG_MULTI_SZArt arda dizilmiş birden çok metinBootExecute = autocheck autochk *
REG_DWORD32 bit bir sayıInstallDate = 0x6ac8ed29
REG_QWORD64 bit bir sayıInstallTime = 0x1dd57f2c559356b
REG_BINARYHerhangi bir biçimde ham baytUserPreferencesMask = 9E1E078012000000

Registry Editor’da türler Type sütununda görünür. Windows’un sürüm anahtarı bunların çoğunu bir arada taşır:

Registry Editor'da HKLM SOFTWARE Microsoft Windows NT CurrentVersion anahtarı: Type sütunu kırmızı çerçevede, REG_SZ, REG_DWORD, REG_QWORD ve REG_BINARY türleri bir arada, ProductId ve DigitalProductId değerlerinin verisi gri bantla gizli
Aynı anahtarda metin, 32 ve 64 bit sayı ve ham bayt yan yana durur. Sayı türlerinde Registry Editor onaltılık değerin yanına ondalık karşılığını parantez içinde yazar.

Aynı değerlerin komut karşılığı reg query’dir. Yolun anahtar, /v ile verilen adın değer olduğuna dikkat edin:

CMD
reg query "HKLM\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion" /v ProductName
reg query "HKLM\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion" /v CurrentBuild
reg query "HKLM\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion" /v InstallDate
reg query "HKLM\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion" /v InstallTime
reg query "HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Session Manager" /v BootExecute
reg query "HKCU\Control Panel\Desktop" /v UserPreferencesMask
Çıktı
HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion
    ProductName    REG_SZ    Windows 10 Pro

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion
    CurrentBuild    REG_SZ    26300

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion
    InstallDate    REG_DWORD    0x6ac8ed29

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion
    InstallTime    REG_QWORD    0x1dd57f2c559356b

HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Session Manager
    BootExecute    REG_MULTI_SZ    autocheck autochk *

HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop
    UserPreferencesMask    REG_BINARY    9E1E078012000000

Tür verinin biçimini söyler, anlamını söylemez. CurrentBuild bir sayı olduğu halde metin (REG_SZ) olarak saklanmış. InstallDate ise bir sayıdır, ama sayının bir tarih olduğunu türü değil adı söyler. Değeri Unix zamanı olarak çevirince 9 Ekim 2026 tarihi çıktı. Bir değeri değiştirmeden önce türünü de okuyun, çünkü aynı ad yanlış türle yazılırsa onu okuyan program beklediği veriyi bulamaz.

PowerShell registry’yi bir sürücü gibi gezer ve türleri .NET adlarıyla verir. Komutun nesne mantığı PowerShell yazısında. Aynı anahtarı nesne olarak açıp her değerin türünü sordum:

PowerShell
$k = Get-Item 'HKLM:\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion'; foreach ($n in 'ProductName', 'CurrentBuild', 'InstallDate', 'InstallTime') { $n + ' = ' + $k.GetValueKind($n) }
Çıktı
ProductName = String
CurrentBuild = String
InstallDate = DWord
InstallTime = QWord

PowerShell’in String, DWord ve QWord adları sırayla REG_SZ, REG_DWORD ve REG_QWORD türleridir. Aynı yoldan BootExecute için MultiString, UserPreferencesMask için Binary döndü.

ProductName Neden Windows 10 Pro Yazıyor?

Ölçümün en çok yanıltan değeri ProductName oldu. Makine Windows 11 Pro’ydu, DisplayVersion 26H2, CurrentBuild 26300 gösteriyordu. ProductName ise Windows 10 Pro yazıyordu. Microsoft’un Windows 11 sürüm sayfasında OS build 26300, Windows 11’in 26H2 sürümüdür.

Bu değerin neden güncellenmediğini açıklayan bir Microsoft belgesi bulamadım. Pratik sonuç açıktır: bir betikte ya da envanterde Windows sürümünü ProductName’den okumayın. Build numarası CurrentBuild’de, sürüm adı DisplayVersion’dadır.

Registry Nasıl Düzenlenmeli? Güvenli Düzenlemenin Kuralları

Bir değerin türünü ve yerini bilmek onu değiştirmeye yeter, ama geri dönüşü güvenceye almaz. Microsoft’un ileri düzey kullanıcılar için registry belgesi iki şeyi açıkça söyler. Registry’yi yanlış değiştirmek işletim sisteminin yeniden kurulmasını gerektirebilir. Bu yüzden ayarı mümkünse Windows’un kendi arayüzünden değiştirin, registry’ye ancak arayüz yetmediğinde inin.

Registry’ye inmek gerektiğinde şu düzen geri dönüşü korur:

  1. Değişiklikten önce anahtarı dışa aktarın. Microsoft düzenlemeden önce değiştirilecek anahtarları export etmeyi ya da bütün registry’yi yedeklemeyi öneriyor. Yedek tek anahtarlık bir .reg dosyasıdır ve geri dönüş onu içeri almaktır.
  2. Yalnız değiştireceğiniz anahtarı alın. Tek anahtarlık bir dosya hangi değerlerin geri geleceğini okunur tutar. Geri yükleme de yalnız dosyada yazan anahtara dokunur.
  3. İşin gerektirdiği yetkiyle açın. Kendi kullanıcı ayarınız HKCU’dadır ve yükseltme istemez. Bilgisayar ayarları HKLM’dedir ve bu dalın bazı alt anahtarları ölçümde yükseltilmemiş oturuma kapalı kaldı.
  4. Değerin sahibini önce bulun. Değer bir Policies anahtarındaysa onu bir Group Policy yazmıştır ve elle değişiklik kalıcı olmaz. Bu ayrım aşağıda ölçüldü.
  5. Bütün sistem için geri yükleme noktası tutun. Bozulan bir hive’dan dönmek için Microsoft’un önerdiği yol sistem geri yükleme noktasıdır.

Örnekteki arşiv odasında reg export sayfanın fotokopisidir. Memur sayfayı değiştirmeden önce fotokopisini çeker. Yanlış yazarsa fotokopiyi cildin içine geri koyar.

reg export ile Anahtar Yedeği ve reg import ile Geri Yükleme

Döngüyü bir deneme anahtarında baştan sona ölçtüm. Önce yükseltilmemiş oturumda kullanıcının kendi dalına iki değerli bir anahtar açtım:

CMD
reg add "HKCU\Software\SistemKusuDeneme" /v Ad /t REG_SZ /d "Deneme degeri" /f
reg add "HKCU\Software\SistemKusuDeneme" /v Sayi /t REG_DWORD /d 42 /f
reg export "HKCU\Software\SistemKusuDeneme" deneme.reg /y

reg export 270 baytlık bir deneme.reg dosyası yazdı. Dosyanın içi düz metindir:

Çıktı
Windows Registry Editor Version 5.00

[HKEY_CURRENT_USER\Software\SistemKusuDeneme]
"Ad"="Deneme degeri"
"Sayi"=dword:0000002a

Dosyanın satırları sırayla şunu söylüyor:

  1. İlk satır biçimi bildirir. Windows Registry Editor Version 5.00, Registry Editor’ın bugünkü .reg biçimidir. Dosyanın ilk dört baytı FF FE 57 00 idi: FF FE dosyanın UTF-16 (Unicode) olduğunu gösteren işarettir, 57 00 ise UTF-16’da W harfidir.
  2. Köşeli parantez anahtarın tam yoludur. Yol kısaltılmadan, HKEY_CURRENT_USER ile yazılır.
  3. Her değer bir satırdır. Metin tırnak içinde durur, REG_DWORD dword: önekiyle sekiz haneli onaltılık sayı olur. 42’nin onaltılık karşılığı 2a’dır.

Sonra anahtarı silip yedekten geri getirdim:

CMD
reg delete "HKCU\Software\SistemKusuDeneme" /f
reg query "HKCU\Software\SistemKusuDeneme"
reg import deneme.reg
reg query "HKCU\Software\SistemKusuDeneme"
Çıktı
The operation completed successfully.

ERROR: The system was unable to find the specified registry key or value.

The operation completed successfully.

HKEY_CURRENT_USER\Software\SistemKusuDeneme
    Ad    REG_SZ    Deneme degeri
    Sayi    REG_DWORD    0x2a

Silinen anahtar iki değeri ve türleriyle geri geldi. Microsoft’un reg export belgesine göre komut yalnız yerel bilgisayarda çalışır. Uzak bir makinenin anahtarını yedeklemek için komut o makinenin kendisinde çalıştırılır.

Bu ölçümde anahtarı tamamen silip geri getirdim. Yedekten sonra anahtara eklenen yeni bir değerin reg import’tan sonra kalıp kalmadığını ölçmedim. Microsoft’un .reg belgesi bir değeri silmek için dosyaya ayrıca eksi işaretli bir satır yazılmasını tarif ediyor. Bu yüzden geri dönüşten sonra anahtarı reg query ile yedekteki haliyle karşılaştırın.

Microsoft’un aynı belgesine göre dışa aktarılan anahtar .reg dosyasına çift tıklanarak da geri yüklenir. Dosyaya çift tıklamak onu registry’ye yazar, bu yüzden indirilen ya da kaynağı belirsiz bir .reg dosyasını açmadan önce içini bir metin düzenleyicide okuyun.

Yükseltilmiş Oturum ile Standart Oturum Farkı

Aynı Tier 2 yönetici hesabıyla aynı sorguları önce yükseltilmemiş, sonra yükseltilmiş pencerede çalıştırdım. Fark registry’nin her yerinde değil, belli dallarda çıktı:

İşYükseltilmemişYükseltilmiş
Kendi HKCU dalına anahtar açmak, export, importÇalıştıÇalıştı
HKLM\SOFTWARE değerlerini okumakÇalıştıÇalıştı
HKLM alt anahtarlarını listelemekBCD00000000 ve SECURITY reddedildiYalnız SECURITY reddedildi
System32\config klasörünü listelemekErişim reddedildi11 hive dosyası listelendi

HKLM\SECURITY yükseltilmiş yönetici oturumuna da kapalı kaldı. PowerShell iki oturumda da aynı hatayı verdi: Requested registry access is not allowed. Yönetici yetkisi registry’nin her dalını açmaz, bazı dallar yalnız işletim sisteminin kendi hesabına açıktır.

Group Policy Registry’de Nereye Yazar? Policies Anahtarı

Güvenli düzenlemenin dördüncü kuralı değerin sahibini bulmaktı. Sahibi olan değerlerin en yaygını Group Policy’nin yazdıklarıdır. Microsoft’un Group Policy CSP belgesine göre gerçek policy ayarları iki anahtar ailesine yazılır: Software\Policies ve Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies. Bu ikisi bilgisayar ayarı için HKLM altında, kullanıcı ayarı için HKCU altında durur.

Policy’nin registry’deki izini domain’den gelen bir GPO ile ölçtüm. GPO yönetimi yazısında kurulan USER_ARKAPLAN, Tier 2 OU’sundaki kullanıcılara duvar kağıdı veriyor. Standart kullanıcı ilker.pehlivan ile oturum açtım. gpresult /scope user /r uygulanan GPO olarak USER_ARKAPLAN’ı gösterdi. Policy’nin yazdığı anahtar şuydu:

CMD
reg query "HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System"
Çıktı
HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System
    Wallpaper    REG_SZ    \\ad.sistemkusu.com\NETLOGON\arkaplan.png
    WallpaperStyle    REG_SZ    4

Wallpaper resmin yolunu, WallpaperStyle yerleşimi tutar. GPO’daki Fill seçimi 4 olarak yazılmış. Aynı kullanıcının kendi duvar kağıdı ayarı ise başka bir anahtarda, HKCU\Control Panel\Desktop altında duruyordu ve orada Wallpaper Windows Spotlight’ın resmini gösteriyordu. Masaüstünde ise GPO’nun resmi vardı. Kullanıcının tercihi ile policy iki ayrı anahtardadır ve ikisi çakışınca policy kazanır.

Registry Editor’da anahtar şöyle görünür:

Registry Editor: adres çubuğunda HKEY_CURRENT_USER Software Microsoft Windows CurrentVersion Policies System yolu ve Wallpaper ile WallpaperStyle değerleri kırmızı çerçevede, Wallpaper verisi NETLOGON'daki arkaplan.png
GPO'nun yazdığı iki değer kullanıcının dalında, Policies\System altında durur. Adres çubuğundaki yol reg query komutunun yoluyla aynıdır.

Örnekteki arşiv odasında bu anahtar mühürlü sayfadır. Genelge, yani GPO, sayfayı yazar. Memur sayfayı okuyabilir ama üstüne yazamaz.

Standart Kullanıcı Policy Anahtarına Yazamaz

Anahtarın izinlerini kullanıcının kendi oturumunda okudum:

PowerShell
(Get-Acl 'HKCU:\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System').Access | Select-Object IdentityReference, RegistryRights, AccessControlType, IsInherited | Format-Table -AutoSize
Çıktı
IdentityReference                                                                                    RegistryRights AccessControlType IsInherited
-----------------                                                                                    -------------- ----------------- -----------
SISTEMKUSU\ilker.pehlivan                                                                                   ReadKey             Allow        True
NT AUTHORITY\SYSTEM                                                                                     FullControl             Allow        True
BUILTIN\Administrators                                                                                  FullControl             Allow        True
APPLICATION PACKAGE AUTHORITY\ALL APPLICATION PACKAGES                                                      ReadKey             Allow        True

Çıktıdan sayısal hak gösteren devralma satırları ve bir uygulama SID’inin satırı atlandı. Kalan satırlar şunu söylüyor: anahtar kullanıcının kendi dalında olduğu halde kullanıcıya yalnız okuma (ReadKey) izni var. Tam yetki SYSTEM ile yerel Administrators grubunda.

Aynı kullanıcı değeri değiştirmeyi denedi:

CMD
reg add "HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System" /v Wallpaper /t REG_SZ /d C:\Windows\Web\Wallpaper\Windows\img0.jpg /f
Çıktı
ERROR: Access is denied.

Standart kullanıcı kendi HKCU dalının geri kalanına yazabilir, policy anahtarına yazamaz. Kullanıcıya uygulanan bir kısıtlamayı kullanıcının kendisi registry’den kaldıramaz.

Yönetici Değeri Değiştirir, gpupdate Geri Yazar

Aynı denemeyi bilgisayarın yerel yöneticisi olan Tier 2 hesabıyla, yükseltilmiş PowerShell’de tekrarladım. Bu kez yazma çalıştı:

CMD
reg add "HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System" /v Wallpaper /t REG_SZ /d C:\Windows\Web\Wallpaper\Windows\img0.jpg /f
reg add "HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System" /v WallpaperStyle /t REG_SZ /d 2 /f
reg query "HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System"
Çıktı
The operation completed successfully.

The operation completed successfully.

HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System
    Wallpaper    REG_SZ    C:\Windows\Web\Wallpaper\Windows\img0.jpg
    WallpaperStyle    REG_SZ    2

Değer değişti. Ardından kullanıcı policy’sini yeniden uygulattım:

CMD
gpupdate /force /target:user
reg query "HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System"
Çıktı
Updating policy...



User Policy update has completed successfully.

HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System
    Wallpaper    REG_SZ    \\ad.sistemkusu.com\NETLOGON\arkaplan.png
    WallpaperStyle    REG_SZ    4

İki değer de GPO’nunkine döndü. Microsoft’un Windows Server 2003 döneminden kalan Administrative Templates belgesi bu davranışı tarif ediyor. Policy anahtarları yönetici olmayanın değiştiremeyeceği biçimde korunur ve Group Policy her değiştiğinde bu anahtarlardaki ayarlar silinip GPO’dan yeniden yazılır. Bugünkü Windows 11’de iki cümle de ölçümle doğrulandı.

Sahadaki sonucu açıktır. Bir policy değerini registry’de elle düzeltmek sorunu yalnız bir sonraki Group Policy yenilemesine kadar çözer. Kalıcı değişiklik değeri yazan GPO’da yapılır. Yerel policy de aynı anahtarlara yazar. İki kaynak çakışınca hangisinin kazandığı gpedit.msc yazısında.

Uzak Registry: RemoteRegistry Servisi ve reg query

Policy’nin izini kullanıcının kendi makinesinde okuduk. Sistem yöneticisi aynı değeri çoğu zaman başka bir bilgisayardan okumak ister. reg query yolun başına \\bilgisayar eklenince uzak makinenin registry’sine bağlanır. Uzak bağlantı için hedefte Remote Registry servisinin çalışması gerekir.

Servisin durumunu iki makinede, her birinin kendi oturumunda okudum. Windows 11 istemcide:

PowerShell
Get-Service RemoteRegistry | Select-Object Name, Status, StartType | Format-Table -AutoSize
Çıktı
Name            Status StartType
----            ------ ---------
RemoteRegistry Stopped  Disabled

Windows Server 2025 domain controller’da, Tier 0 hesabıyla:

PowerShell
Get-Service WinRM, RemoteRegistry | Select-Object Name, Status, StartType | Format-Table -AutoSize
Çıktı
Name            Status StartType
----            ------ ---------
RemoteRegistry Running Automatic
WinRM          Running Automatic

Windows 11 istemcide servis Disabled idi, Windows Server 2025 domain controller’da Automatic ve çalışıyordu. Microsoft’un Windows Server servis rehberi de sunucuda bu servisin başlangıç türünü Automatic verir ve kapatılmamasını önerir.

Sonra bir istemcide Tier 2 hesabıyla oturum açtım ve domain controller’a iki soru sordum. Biri registry’den sürüm değeri, öbürü Remote Registry servisinin durumu:

CMD
reg query "\\dc01\HKLM\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion" /v ProductName
sc.exe \\dc01 query RemoteRegistry
Çıktı
HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion
    ProductName    REG_SZ    Windows Server 2025 Standard Evaluation
[SC] EnumQueryServicesStatus:OpenService FAILED 5:

Access is denied.

Registry sorusu cevap aldı, servis sorusu reddedildi. Okunan yol rastgele değildir. Microsoft’un Network access: Remotely accessible registry paths belgesinde uzaktan erişime varsayılan olarak açık üç yol var ve Software\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion bunlardan biri.

Servis soruları bu listeye bakmaz. Microsoft’un servis güvenliği belgesine göre her servis kurulurken kendi izin listesini alır ve varsayılan liste ağdan bağlanan kullanıcıya hiçbir izin vermez. Aynı oturumda sc.exe \\dc01 query Dhcp ise cevap aldı ve RUNNING döndü. Demek ki DHCP Client servisinin izin listesi bu soruya açık, Remote Registry’ninki kapalı. Listede olmayan bir registry yolunu aynı hesapla denemedim.

Aynı servis sorusunu PowerShell’le sorunca hata başka bir ad taşıdı. Çıktıdaki konum satırlarını atladım:

PowerShell
Get-Service -ComputerName dc01 -Name RemoteRegistry
Çıktı
Get-Service : Cannot find any service with service name 'RemoteRegistry'.
    + CategoryInfo          : ObjectNotFound: (RemoteRegistry:String) [Get-Service], ServiceCommandException
    + FullyQualifiedErrorId : NoServiceFoundForGivenName,Microsoft.PowerShell.Commands.GetServiceCommand

Servis domain controller’da çalışıyordu, yukarıda kendi oturumunda okundu. Get-Service yetki reddini “böyle bir servis yok” diye gösterdi. Uzak bir servisi bulamayan Get-Service hatasına inanmadan önce aynı soruyu sc.exe ile sormak, asıl sebebi gösterir.

Microsoft aynı belgede listeyi boşaltmayı öneriyor, ama uzaktan registry okuyan yönetim araçlarının bu durumda çalışmayabileceğini de yazıyor. Uzak registry’yi kimin okuyabileceği bu yüzden servisi kapatarak değil, hangi hesabın hangi sunucuya bağlandığını sınırlayarak yönetilir. Bu sınırın kuralları Active Directory tier modeli yazısında.

Doğrulama: Registry Değişikliği Yerine Oturdu mu?

Bir registry değişikliğinden sonra şu kontrolleri yapın. Her biri yukarıda ölçülen bir davranışa dayanır:

  1. Değer ve tür beklendiği gibi mi? reg query "{anahtar}" /v {ad} değeri ve türü birlikte yazar. REG_DWORD beklenen yerde REG_SZ görüyorsanız değer yanlış türle yazılmıştır.
  2. Yedek dosyası işe yarar mı? Değişiklikten önce aldığınız .reg dosyasının ilk satırı Windows Registry Editor Version 5.00 olmalı ve köşeli parantezdeki yol değiştirdiğiniz anahtarı göstermeli.
  3. Değer bir policy anahtarında mı? Yolda Policies geçiyorsa gpresult /scope user /r ya da gpresult /scope computer /r değeri koyan GPO’yu gösterir. gpupdate /force sonrasında değer korunuyorsa değişiklik doğru yerde, yani GPO’da yapılmıştır.
  4. Uzak okuma başarısızsa servis çalışıyor mu? Hedefte yetkisi olan bir hesapla sc.exe \\{bilgisayar} query RemoteRegistry servisin durumunu verir. Windows istemcide servis kapalı olabilir. Yetkisiz hesapta sc.exe Access is denied, Get-Service ise “servis yok” der.

Geri dönmeniz gerekirse yedeği reg import {dosya}.reg ile içeri alın ve 1. adımı tekrarlayın.

Sonuç: Registry’de Bir Değeri Değiştirmeden Önce Sahibini Bulun

Registry’de bir değeri değiştirmek kolaydır, kalıcı kılmak değerin sahibine bağlıdır. Registry ayarları hive dosyalarında, anahtarların altında türü belli değerler olarak tutar. Değer bir uygulamanın ya da kullanıcının ise reg export ile yedeklenip değiştirilir. Değer bir policy anahtarındaysa sahibi GPO’dur ve değişiklik orada yapılır.

Ölçümde beklenenden farklı çıkanlar:

  1. Yükseltilmemiş komut isteminde dir, System32\config klasörü için “File Not Found” dedi. Klasörde 11 hive dosyası vardı.
  2. RegBack klasörü Windows 11’de tamamen boştu, Microsoft belgesindeki 0 KB’lık dosyalar bile yoktu.
  3. Windows 11 Pro 26H2 istemcide ProductName Windows 10 Pro gösterdi.
  4. Yönetici hesabı policy anahtarını değiştirebildi, ama gpupdate /force değeri GPO’nunkine geri yazdı.
  5. HKLM\SECURITY yükseltilmiş yönetici oturumunda da okunamadı.
  6. Tier 2 hesabı domain controller’ın sürüm değerini uzaktan okudu. Okunan yol, Microsoft’un uzaktan erişime varsayılan olarak açtığı üç yoldan biridir.

Girişteki benzetmeye dönersek: arşiv odası registry’dir, raftaki her cilt bir hive’dır. Memur kendi cildine yazar ve değişiklikten önce sayfanın fotokopisini, yani reg export yedeğini çeker. Mühürlü sayfalar ise genelgenindir. Memurun mühürlü sayfaya elle yazdığını bir sonraki genelge yeniden yazar, bu yüzden düzeltme genelgenin kendisinde yapılır.

Group Policy’nin bu anahtarlara nasıl ulaştığını GPO yönetimi yazısı, yerel policy’nin aynı anahtarları nasıl yazdığını gpedit.msc yazısı anlatır. Registry’ye açılan öteki araçların haritası Windows işletim sistemi yönetimi sayfasında.

Windows Registry Hakkında Sık Sorulan Sorular

Değiştireceğiniz anahtarı değişiklikten önce reg export ile bir .reg dosyasına alın, örneğin reg export "HKCU\Software\Uygulama" yedek.reg. Microsoft düzenlemeden önce o anahtarı dışa aktarmayı ya da bütün registry'yi yedeklemeyi öneriyor. Windows 10 1803'ten beri RegBack klasörüne otomatik yedek alınmıyor, bütün sistem için Microsoft'un önerdiği yol sistem geri yükleme noktasıdır.
Değer büyük olasılıkla bir Group Policy'nin yazdığı Policies anahtarında duruyor. Group Policy bu anahtarları her uygulamada kendi değeriyle yeniden yazar. Ölçümde yönetici hesabıyla elle değiştirdiğim duvar kağıdı değeri gpupdate /force bitince GPO'nun değerine döndü. Kalıcı değişiklik GPO'nun kendisinde yapılır.
Kendi HKEY_CURRENT_USER dalındaki sıradan anahtarları düzenleyebilir. Ölçümde yükseltilmemiş oturum kendi dalına anahtar açtı, dışa aktardı, sildi ve geri yükledi. Group Policy'nin yazdığı Policies anahtarında ise kullanıcının yalnız okuma izni vardı ve reg add "Access is denied" hatası verdi.
HKLM\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion altındaki ProductName değeri Windows 11 Pro 26H2 bir istemcide "Windows 10 Pro" gösterdi. Aynı anahtardaki CurrentBuild 26300 ve DisplayVersion 26H2 idi. Microsoft'un sürüm sayfasında build 26300, Windows 11 26H2'dir. Sürümü ProductName'den değil CurrentBuild ya da DisplayVersion değerinden okuyun.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Windows İşletim Sistemi Yönetimi: Konsollar ve Araçlar

Windows işletim sistemi nasıl yönetilir? Run komutları, PowerShell, registry, Local GPO, Görev Yöneticisi, servisler, disk ve ağ ayarları tek haritada.

11 dk okuma

İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden

İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.

11 dk okuma

Event Viewer Nedir? Windows Log'larını Okumak ve Süzmek

Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) nedir? Log kanalları, Kernel-Power 41, Filter Current Log, Custom View, Get-WinEvent ve doğru log boyutu, lab ölçümüyle.

20 dk okuma

gpedit.msc: Local Group Policy Editor ve Domain GPO Önceliği

gpedit.msc ile yerel policy yazmak, Registry.pol dosyası ve domain GPO ile çakışınca hangisinin kazandığı: Windows 11 Pro'da gpresult ve reg query ile ölçüldü.

17 dk okuma

MMC Nedir? .msc Konsolları ve Snap-in Mantığı

MMC nedir, snap-in ne işe yarar, .msc dosyasında ne var? Kendi konsolunuzu kurmak, uzak bilgisayara bağlamak ve user mode ile ekibe vermek, lab ölçümüyle.

12 dk okuma

Performance Monitor ve Resmon: Windows'ta Darboğaz Bulmak

Performance Monitor ve Resource Monitor ile Windows'ta darboğaz bulmak: süreç süzme, sayaç, logman ile Data Collector Set, Reliability Monitor ve eşikler.

18 dk okuma