BT Sistem Yönetimi

PowerShell Nedir? Windows'u Komutla Yönetmenin Temeli

PowerShell nedir, cmdlet ve pipeline nasıl çalışır? Execution policy hatası, Get-Help, ADAC'ın yazdığı komut ve uzak komut Windows 11 ve Server'da ölçüldü.

İlker Pehlivan

PowerShell, Windows’u komutla yönetmenin kabuğu ve betik dilidir. Microsoft’un PowerShell tanımına göre PowerShell bir komut satırı kabuğu, bir betik dili ve bir yapılandırma yönetimi çatısından oluşan bir otomasyon çözümüdür. Komutlarına cmdlet denir ve adları Get-Service gibi fiil ve isimden oluşur.

Öteki kabuklardan farkı pipeline’dadır. Pipeline, komutları | işaretiyle birbirine bağlayan zincirdir. Soldaki komutun sonucu sağdaki komuta girdi olarak gider. Get-Service | Where-Object ... satırında servis listesi süzgece verilir. Bash ve CMD’de bu zincirden metin geçer. PowerShell’de ise her satır, alanları adıyla okunan bir nesnedir.

Windows 11 ve Windows Server ile gelen sürüm Windows PowerShell 5.1’dir ve Run kutusuna (Win + R) powershell yazınca açılır. Bu yazıdaki komutları bir Windows 11 Pro istemcide ve bir Windows Server 2025 domain controller’da çalıştırıp çıktılarını kaydettim. Yazı, BT sistem yönetimi hizmetimizin Windows yönetimi koluna ve Windows işletim sistemi yönetimi haritasındaki komut grubuna aittir.

Sıra şöyle: önce cmdlet ve pipeline, sonra güvenli kullanımın üç kuralı, sonra bir komutu arayüzün kendisinden öğrenmek. Son bölüm ilk günlerde çıkan üç engeli ölçüm çıktısıyla açar: çalışmayan betik, eksik yardım dosyası ve reddedilen uzak komut.

Serinin benzetmesinde Windows bir belediyedir. Pencereler vatandaşın önündeki vezneyse PowerShell belediyenin yazı işleri müdürlüğüdür. Vezne işi sözle alır. Yazı işlerinde ise her iş kalıbı belli bir resmi yazıyla yürür ve evrak masadan masaya kutuları dolu olarak geçer. Hazırlanmış bir yazının işleme konup konmayacağını da müdürlüğün kuralı belirler.

PowerShell benzetmesi: belediyenin yazı işleri müdürlüğü, yan yana üç masada üç memur, soldaki memur bir evrakı ortadakine uzatıyor, sağdaki memur defterine yazıyor, arkada bağlı dosyalarla dolu dolap
Evrak masadan masaya kutuları dolu geçer: PowerShell'de bir komutun çıktısı da sonrakine metin olarak değil, alanları adlı bir nesne olarak gider.

PowerShell Nedir? Cmdlet, Modül ve Pipeline

PowerShell’in yapı taşı cmdlet’tir: tek bir işi yapan ve adı fiil ile isimden oluşan komut. Microsoft’un onaylı fiiller belgesine göre adın fiil kısmı yapılan işi, isim kısmı işin yapıldığı nesneyi söyler. Get-Service servisleri okur, Restart-Service yeniden başlatır, New-ADUser Active Directory’de kullanıcı açar. Ad kalıbı sabit olduğu için bilmediğiniz komutu da tahmin edersiniz. Mesela servisi başlatan Start-Service ise, durduran komut Stop-Service’tir.

Cmdlet ve Modül: Windows’ta Kaç PowerShell Komutu Var?

Cmdlet’ler modüllerle gelir. Modül, aynı konunun komutlarını bir arada taşıyan pakettir: ActiveDirectory modülü AD komutlarını, NetTCPIP modülü IP ayarı komutlarını getirir. Windows 11 Pro istemcide iki sayıyı ölçtüm:

PowerShell
(Get-Command -CommandType Cmdlet).Count
(Get-Module -ListAvailable).Count
Çıktı
937
98

İstemcide 937 cmdlet ve 98 modül vardı. Aynı makinede 1.160 komut da function olarak yazılmıştı ve cmdlet gibi adıyla çalışır. Domain controller’da sayılar 941 cmdlet ve 105 modüldü. İstemcinin modül listesinde ActiveDirectory ve GroupPolicy de duruyordu, çünkü makineye RSAT araçları kuruluydu. Bir rol ya da araç kurulunca kendi modülünü getirir ve komut listesi büyür.

Pipeline’da Metin Değil Nesne: Get-Member ve Where-Object

Pipeline, | işaretiyle birbirine bağlanan komut dizisidir. Microsoft’un about_Pipelines belgesine göre her | işareti önceki komutun sonucunu sonraki komuta gönderir. Birden çok nesne varsa komuta tek tek gider. Buradaki sonuç bir metin satırı değil, bir .NET nesnesidir. Nesnenin hangi alanları taşıdığını Get-Member gösterir:

PowerShell
Get-Service -Name Spooler | Get-Member -MemberType Property | Select-Object -First 15
Çıktı
   TypeName: System.ServiceProcess.ServiceController

Name                MemberType Definition
----                ---------- ----------
CanPauseAndContinue Property   bool CanPauseAndContinue {get;}
CanShutdown         Property   bool CanShutdown {get;}
CanStop             Property   bool CanStop {get;}
Container           Property   System.ComponentModel.IContainer Container {get;}
DependentServices   Property   System.ServiceProcess.ServiceController[] DependentServices {get;}
DisplayName         Property   string DisplayName {get;set;}
MachineName         Property   string MachineName {get;set;}
ServiceHandle       Property   System.Runtime.InteropServices.SafeHandle ServiceHandle {get;}
ServiceName         Property   string ServiceName {get;set;}
ServicesDependedOn  Property   System.ServiceProcess.ServiceController[] ServicesDependedOn {get;}
ServiceType         Property   System.ServiceProcess.ServiceType ServiceType {get;}
Site                Property   System.ComponentModel.ISite Site {get;set;}
StartType           Property   System.ServiceProcess.ServiceStartMode StartType {get;}
Status              Property   System.ServiceProcess.ServiceControllerStatus Status {get;}

Çıktıyı şöyle okuyun:

  1. TypeName satırı nesnenin türünü söyler. Get-Service’in verdiği her servis bir ServiceController nesnesidir.
  2. Name sütunu alanın adıdır. Süzgeç yazarken kullanacağınız ad budur.
  3. Definition sütunu alanın değer türünü verir. StartType başlangıç türünü, Status o anki durumu tutar.

Bu iki alanla “açılışta başlaması gerekip şu an çalışmayan servis hangisi?” sorusu tek satırda sorulur. Where-Object her nesnenin iki alanını adıyla okur:

PowerShell
Get-Service | Where-Object { $_.StartType -eq 'Automatic' -and $_.Status -ne 'Running' } | Select-Object Name, DisplayName, Status, StartType
Çıktı
Name       DisplayName                                 Status StartType
----       -----------                                 ------ ---------
edgeupdate Microsoft Edge Update Service (edgeupdate) Stopped Automatic
MapsBroker Downloaded Maps Manager                    Stopped Automatic
sppsvc     Software Protection                        Stopped Automatic

Satırın üç parçası sırayla şu işi yapar:

  1. Get-Service makinedeki 268 servisin her birini nesne olarak pipeline’a verir.
  2. Where-Object nesneleri tek tek alır. $_, o anda pipeline’dan geçen nesnedir. Koşul, başlangıç türü Automatic olup durumu Running olmayanları geçirir.
  3. Select-Object geçen nesnelerden yalnız dört alanı ekrana taşır.

Liste o anın durumudur. Servisler başlayıp durdukça aynı komut başka satırlar döndürür.

Örnekteki yazı işlerinde pipeline, evrakın masadan masaya geçmesidir. Her memur evrakın “başlangıç türü” ve “durum” kutularına bakar, koşula uyanı sonraki masaya bırakır. Kimse evrakı baştan sona okuyup bir kelime aramaz. Evrak masada bekler, pipeline’daki nesne ise üretildiği anda sonraki komuta geçer ve çıktı üretildikçe ekrana gelir.

Aynı İş Metinle: sc.exe ve findstr

Aynı servis listesini eski araçla da almak mümkündür, ama araç nesne değil metin verir. sc.exe servisleri satır satır basar, findstr bu satırların içinde kelime arar:

CMD
sc.exe query state= all | findstr /i "SERVICE_NAME"
Çıktı
SERVICE_NAME: ADPSvc
SERVICE_NAME: ALG
SERVICE_NAME: AppIDSvc
SERVICE_NAME: Appinfo
SERVICE_NAME: AppMgmt
SERVICE_NAME: AppReadiness
SERVICE_NAME: AppVClient
SERVICE_NAME: AppXSvc
SERVICE_NAME: ApxSvc
SERVICE_NAME: AssignedAccessManagerSvc

Yukarıda çıktının ilk on satırı var. Toplam satır sayısı 268’di, yani iki araç aynı servisleri gördü. Fark verinin biçimindedir. findstr yalnız “bu satırda şu kelime geçiyor mu?” diye sorabilir. Başlangıç türünü metinle sormak için her servisi ayrıca sc qc ile sorgulamak ve çıktıyı satır satır ayıklamak gerekir. PowerShell’de aynı soru tek satırdır.

PowerShell penceresinde sc değil sc.exe yazın. Windows PowerShell’de sc adı Set-Content komutunun kısa adıdır (alias) ve servis aracını çağırmaz.

Örnekteki müdürlükte metin taşıyan pipeline, yazının telefonda okunmasına benzer. Karşı taraf duyduğunu kağıda geçirir ve kağıtta kelime arar. Kutuların adı telefonda kaybolur, geriye yalnız satırlar kalır.

Windows PowerShell 5.1 ile PowerShell 7 Farkı

İki makinede de çalışan sürüm Windows PowerShell 5.1’di. Windows 11 istemcinin sürüm tablosu şuydu:

PowerShell
$PSVersionTable | Format-List
Çıktı
Name  : PSVersion
Value : 5.1.26100.9711

Name  : PSEdition
Value : Desktop

Name  : PSCompatibleVersions
Value : {1.0, 2.0, 3.0, 4.0...}

Name  : BuildVersion
Value : 10.0.26100.9711

Name  : CLRVersion
Value : 4.0.30319.42000

Name  : WSManStackVersion
Value : 3.0

Name  : PSRemotingProtocolVersion
Value : 2.3

Name  : SerializationVersion
Value : 1.1.0.1

PSEdition alanındaki Desktop, .NET Framework üzerinde çalışan Windows PowerShell’i gösterir. PowerShell 7’nin programı iki makinede de yoktu. Get-Command pwsh hiçbir şey döndürmedi, dosya yolunu sınayan komut da şunu verdi:

PowerShell
Test-Path 'C:\Program Files\PowerShell\7\pwsh.exe'
Çıktı
False

PowerShell 7 Windows PowerShell’in yerine geçmez, yanına kurulur. Microsoft’un PowerShell 7’ye geçiş belgesi ve iki sürümün farkları sayfası farkı şöyle çizer:

ÖzellikWindows PowerShell 5.1PowerShell 7
Program adıpowershell.exepwsh.exe
KlasörC:\Windows\System32\WindowsPowerShell\v1.0C:\Program Files\PowerShell\7
Altyapı.NET Framework 4.x.NET (PowerShell 7.4 için .NET 8)
KurulumWindows’un içinde, iki lab makinesinde de hazırdıAyrıca kurulur: MSI, ZIP ya da winget
Çalıştığı sistemYalnız WindowsWindows, Linux ve macOS
Kullanıcı profiliDocuments\WindowsPowerShellDocuments\PowerShell

Microsoft’a göre Active Directory modülü dahil Windows PowerShell modüllerinin çoğu PowerShell 7’de de çalışır. Windows’u yönetmek için 7’yi kurmak şart değildir, bu yazıdaki komutların hepsi 5.1’de çalıştı. Linux’ta da çalışacak bir betik ya da 7’nin yeni dil özellikleri gerekiyorsa 7 yan yana kurulur.

PowerShell Kullanımı Nasıl Olmalı? Betik, Yetki ve Kayıt

PowerShell’i kurumda güvenli kullanmanın düzeni üç kuraldır. Betik çalıştırma kuralı makine başına elle değil Group Policy ile verilir. Uzak komut yalnız hedef makinede yetkisi olan hesapla çalışır. PowerShell’in çalıştırdığı kod log’a yazılır. Execution policy bu kuralların hiçbirinin yerine geçmez, çünkü Microsoft’a göre bir güvenlik sınırı değildir.

Bu düzeni üç Microsoft belgesi birlikte tarif ediyor:

  1. about_Execution_Policies (Ağustos 2026 güncellemesi): execution policy bir güvenlik sınırı değil, derinlemesine savunmanın (defense in depth) bir katmanıdır. Betiği çalıştıramayan kullanıcı içeriğini komut satırına yazarak policy’yi aşabilir. Kurumda değer Turn on Script Execution ayarıyla verilir ve bu ayar bütün yerel kapsamları ezer.
  2. about_Remote_Requirements (Kasım 2025): uzak komut gönderen hesap, hedef makinenin Administrators ya da Remote Management Users grubunda olmalıdır. Aynı makineye bağlanmak (loopback) Run as administrator ile açılmış pencere ister.
  3. about_Group_Policy_Settings (Ocak 2026): Turn on PowerShell Script Block Logging ayarı, PowerShell’e verilen bütün betik girdisini Microsoft-Windows-PowerShell/Operational log’una yazar.

Execution Policy Hangi Değerde Olmalı?

Execution policy, PowerShell’in hangi koşulda betik ve yapılandırma dosyası yükleyeceğini belirleyen ayardır. Değerleri ve Microsoft’un belgesindeki varsayılanları şunlardır:

DeğerBetik çalışır mı?Varsayılan olduğu yer
RestrictedHayır, yalnız tek tek komut çalışırWindows istemci
RemoteSignedYerelde yazılan çalışır, internetten inen yalnız imzalıysa çalışırWindows Server
AllSignedYalnız güvenilir bir yayıncının imzaladığı betik çalışırHiçbir Windows sürümünde varsayılan değil
UnrestrictedHepsi çalışır, yerel intranet dışından gelende uyarı çıkarHiçbir Windows sürümünde varsayılan değil
BypassHepsi uyarısız çalışırHiçbir Windows sürümünde varsayılan değil

Microsoft kurum için tek bir değer önermiyor. Belgenin iki cümlesi kararı kolaylaştırıyor: sunucunun varsayılanı RemoteSigned’dır ve Group Policy ayarı yerel değerlerin hepsini ezer. Yönetim betiği çalışan makinelere, yani BT ekibinin yönetim bilgisayarlarına ve sunuculara RemoteSigned vermek yerelde yazılan betiği çalıştırır. İnternetten inmiş imzasız betiği ise durdurur. Kullanıcı bilgisayarları Restricted’da kalabilir.

Değer bir GPO ile verilir. Group Policy Management’ta (Win + R → gpmc.msc) GPO’ya sağ tık → Edit → Computer Configuration → Policies → Administrative Templates → Windows Components → Windows PowerShell → Turn on Script Execution. Ayarı Enabled yapın ve listeden Allow local scripts and remote signed scripts seçin. Bu seçenek RemoteSigned’ın karşılığıdır. GPO’nun oluşturulması ve OU’ya bağlanması GPO yönetimi yazısında, aynı ayarın tek makinedeki yerel karşılığı gpedit.msc yazısında.

GPO’su olmayan tek bir makinede aynı işin komut karşılığı Microsoft’un belgesindeki satırdır:

PowerShell
# Yalniz kendi hesabiniz icin, yonetici yetkisi istemez
Set-ExecutionPolicy -ExecutionPolicy RemoteSigned -Scope CurrentUser
# Bilgisayarin butun kullanicilari icin, Run as administrator ile acilan pencerede
Set-ExecutionPolicy -ExecutionPolicy RemoteSigned -Scope LocalMachine

Bu iki satırı lab makinelerinde çalıştırmadım, aşağıda ölçtüğüm yalnız fabrika ayarındaki değerlerdir. Değer registry’de durur. LocalMachine kapsamı HKLM, CurrentUser kapsamı HKCU altındaki Microsoft.PowerShell anahtarına yazılır. Registry’nin yapısı Windows registry yazısında.

Uzak Komutu Kim Çalıştırabilir?

Uzak komut, hedef makinede yönetici yetkisi ister. Microsoft’a göre varsayılan oturum yapılandırması yalnız Administrators grubunun üyelerine açıktır. Bu kural Active Directory tier modeli ile birleşince doğru düzen kendiliğinden çıkar. Her yönetici hesabı yalnız kendi katmanındaki makinelere komut gönderir. İş istasyonlarını yöneten Tier 2 hesabı domain controller’a komut gönderemez ve göndermemelidir. Bu sınırın ölçümü aşağıdaki Invoke-Command bölümünde.

Kayıt kuralı da aynı GPO klasöründedir. Turn on PowerShell Script Block Logging açıkken kodlanmış ya da gizlenmiş bir komut da log’a düşer. Kullanıcıya Run kutusundan PowerShell komutu yazdıran saldırı ve uygulama denetimiyle kapatılması Win + R çalıştır komutları yazısında.

ADAC ile PowerShell Komutu Öğrenmek: Windows PowerShell History

Hangi işin hangi cmdlet’le yapıldığını öğrenmenin en kısa yolu, işi bir kez arayüzden yapıp arayüzün yazdığı komutu okumaktır. Active Directory Administrative Center (ADAC) bunu kendisi gösterir. Microsoft’un ADAC History belgesine göre ADAC çalıştırdığı her cmdlet’in tam geçmişini argümanları ve değerleriyle tutar. Bu geçmiş kopyalanır, değiştirilir ve betikte yeniden kullanılır.

Örnekteki müdürlükte bu panel evrak defteridir. Vezne işi sözle alır, ama yazı işlerine giden her yazının sureti deftere tarihiyle geçer. Defteri okuyan, veznede yaptığı işin resmi yazısını öğrenir.

Ön koşul: domain’e erişen bir makinede ADAC ve Active Directory modülü. Ben ADAC’ı domain controller’da t0.ilker.pehlivan hesabıyla açtım. Günlük işte aynı konsol yönetim makinesine kurulan RSAT araçlarıyla açılır ve Microsoft’un belgesi History panelini o kurulum için tarif eder.

Menü yolu: Active Directory Administrative Center (Win + R → dsac) → sol bölmede domain (ad (local)) → sağdaki Tasks bölmesinde New → Organizational Unit. Ardından yeni OU seçiliyken New → User. Alanlar:

  1. Name (OU formu): PowerShellDeneme. Protect from accidental deletion fabrika ayarında işaretli geldi ve öyle bırakıldı.
  2. Full name (kullanıcı formu): ps.deneme.
  3. User SamAccountName logon: ps.deneme.
  4. Password: boş. Parolasız açılan hesap ADAC’ta Disabled olarak göründü.
  5. User must change password at next log on: işaretli.

OK’ten sonra pencerenin altındaki Windows PowerShell History bölmesini açın. Satırın solundaki artı işareti komutun parametrelerini alt alta açar, Copy seçili satırları panoya alır.

Active Directory Administrative Center, PowerShellDeneme OU'sunda ps.deneme kullanıcısı, alttaki Windows PowerShell History bölmesinde açılmış New-ADUser satırı ve Copy düğmesi kırmızı çerçevede
Kullanıcı formundaki tek OK, History bölmesinde New-ADUser satırı olarak görünür. Formda yazılan iki ad Name ve SamAccountName parametrelerine dönüştü.

Panelin Copy ile alınan tam metni, yani bu adımların komut karşılığı şuydu:

PowerShell
New-ADOrganizationalUnit -Name:"PowerShellDeneme" -Path:"DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -ProtectedFromAccidentalDeletion:$true -Server:"dc01.ad.sistemkusu.com"
Set-ADObject -Identity:"OU=PowerShellDeneme,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -ProtectedFromAccidentalDeletion:$true -Server:"dc01.ad.sistemkusu.com"
New-ADUser -Name:"ps.deneme" -Path:"OU=PowerShellDeneme,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -SamAccountName:"ps.deneme" -Server:"dc01.ad.sistemkusu.com" -Type:"user"
Set-ADAccountControl -AccountNotDelegated:$false -AllowReversiblePasswordEncryption:$false -CannotChangePassword:$false -DoesNotRequirePreAuth:$false -Identity:"CN=ps.deneme,OU=PowerShellDeneme,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -PasswordNeverExpires:$false -Server:"dc01.ad.sistemkusu.com" -UseDESKeyOnly:$false
Set-ADUser -ChangePasswordAtLogon:$true -Identity:"CN=ps.deneme,OU=PowerShellDeneme,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -Server:"dc01.ad.sistemkusu.com" -SmartcardLogonRequired:$false
Remove-ADObject -Confirm:$false -Identity:"CN=ps.deneme,OU=PowerShellDeneme,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -Server:"dc01.ad.sistemkusu.com"
Set-ADObject -Identity:"OU=PowerShellDeneme,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -ProtectedFromAccidentalDeletion:$false -Server:"dc01.ad.sistemkusu.com"
Remove-ADObject -Confirm:$false -Identity:"OU=PowerShellDeneme,DC=ad,DC=sistemkusu,DC=com" -Server:"dc01.ad.sistemkusu.com"

Son üç satır, OU’yu ve kullanıcıyı ADAC’tan silince geldi. Satırları şöyle okuyun:

  1. Bir form, üç komut. Kullanıcı formundaki tek OK New-ADUser, Set-ADAccountControl ve Set-ADUser olmak üzere üç cmdlet çalıştırdı. Formun hesap seçenekleri ayrı bir komutla yazıldı.
  2. İşaretsiz kutular da yazılır. Set-ADAccountControl satırındaki $false değerleri formda işaretlenmemiş seçeneklerdir. ADAC dokunulmayan kutuyu da açıkça yazar. Betikte bu satırları silebilirsiniz.
  3. Silmeden önce koruma kapanır. OU’yu silmek iki satır aldı: önce Set-ADObject korumayı $false yaptı, sonra Remove-ADObject sildi. Elle yazılan betik de bu sırayı izlemek zorundadır.
  4. -Server tek bir DC’ye bağlar. Her satır dc01.ad.sistemkusu.com adresini taşıyor. Komutu başka bir domain’de kullanacaksanız bu parametreyi değiştirin ya da silin.

Parametrelerin değere iki noktayla bağlanması (-Name:"ps.deneme") yazım farkıdır. Microsoft’un about_Parameters belgesine göre ad ile değer boşlukla da iki noktayla da ayrılabilir. -Name "ps.deneme" aynı işi görür.

History paneli ADAC’a özgüdür. MMC konsolları böyle bir panel taşımaz. Sunucu rolü kuran sihirbazların bir kısmı aynı işi View script düğmesiyle yapar: Active Directory kurulumunda forest’i kuran Install-ADDSForest satırı bu düğmeden alındı. İki yolda da komutu ezberlemeniz gerekmez, arayüz onu sizin değerlerinizle yazar.

PowerShell Kullanımında İlk Üç Engel: Betik, Yardım ve Uzak Komut

Komutları tek tek yazmak ilk gün çalışır. İş betiğe, yardım sayfasına ya da başka bir makineye geçince Windows üç yerde durdurur. Üçünü de bir Windows 11 Pro istemcide, Tier 2 yönetici hesabı t2.ilker.pehlivan ile ve yükseltilmemiş pencerede ölçtüm.

İlk Betik: “running scripts is disabled on this system”

Masaüstüne içinde yalnız Write-Output "test" satırı olan bir merhaba.ps1 yazdım ve çalıştırdım. Önce makinenin değerine bakın:

PowerShell
Get-ExecutionPolicy -List
Get-ExecutionPolicy
Çıktı
        Scope ExecutionPolicy
        ----- ---------------
MachinePolicy       Undefined
   UserPolicy       Undefined
      Process       Undefined
  CurrentUser       Undefined
 LocalMachine       Undefined

Restricted

Beş kapsamın beşi Undefined, etkin değer ise Restricted’dı. Microsoft’un belgesi tam bunu söyler: bütün kapsamlar tanımsızsa istemcide etkin değer Restricted, Windows Server’da RemoteSigned olur. MachinePolicy ve UserPolicy satırları GPO’dan gelen değerdir. İkisinin de Undefined olması domain’deki hiçbir GPO’nun bu ayarı vermediğini gösterir. Betiği çalıştırınca gelen hata şuydu:

Çıktı
.\merhaba.ps1 : File C:\Users\t2.ilker.pehlivan\Desktop\merhaba.ps1 cannot be loaded because running scripts
is disabled on this system. For more information, see about_Execution_Policies at https:/go.microsoft.com/fwl
ink/?LinkID=135170.
At line:1 char:1
+ .\merhaba.ps1
+ ~~~~~~~~~~~~~
    + CategoryInfo          : SecurityError: (:) [], PSSecurityException
    + FullyQualifiedErrorId : UnauthorizedAccess

Aynı dosya powershell -File ile çağrılınca da aynı hata geldi. Dosya yerelde yazıldığı için internetten geldiğini gösteren işareti (Zone.Identifier akışı) yoktu. Yani engel dosyanın kaynağı değil, değerin kendisiydi: Restricted hiçbir betiği çalıştırmaz.

Domain controller’da aynı ölçüm başka bir tablo verdi:

Çıktı
        Scope ExecutionPolicy
        ----- ---------------
MachinePolicy       Undefined
   UserPolicy       Undefined
      Process       Undefined
  CurrentUser       Undefined
 LocalMachine    RemoteSigned

Sunucuda LocalMachine kapsamında RemoteSigned yazılıydı ve etkin değer de buydu. Aynı betik iki makinede iki farklı sonuç verir: sunucuda çalışır, istemcide durur.

Örnekteki müdürlükte Restricted, sözlü talimatı kabul edip hazırlanmış yazıyı geri çeviren kuraldır. Memur imzasız yazıyı geri çevirir, ama aynı satırları sözle okuyan birine itiraz etmez. Execution policy’nin güvenlik sınırı sayılmamasının sebebi budur.

Get-Help Yardım Dosyası Bulamayınca

Get-Help, bir cmdlet’in yardımını komut satırında gösterir. Windows’un kendi yardım dosyaları ise kutudan çıkmaz. Microsoft’un about_Updatable_Help belgesine göre PowerShell yardım dosyalarıyla gelmez, dosyalar Update-Help ile indirilir. Windows 11 istemcide Get-Help Get-Service çıktısının son bölümü şuydu:

Çıktı
ALIASES
    gsv


REMARKS
    Get-Help cannot find the Help files for this cmdlet on this computer. It is displaying only partial help.
        -- To download and install Help files for the module that includes this cmdlet, use Update-Help.
        -- To view the Help topic for this cmdlet online, type: "Get-Help Get-Service -Online" or
           go to https://go.microsoft.com/fwlink/?LinkID=113332.

Çıktının başındaki NAME ve SYNTAX bölümlerini atladım. Komutun sözdizimi yardım dosyası olmadan da gelir. ALIASES satırı Get-Service’in kısa adını verir: gsv. PowerShell klasörünün en-US ve tr-TR alt klasörlerinde tek bir yardım dosyası yoktu. Domain controller’da da aynı uyarı çıktı, yani eksik yardım dosyası istemciye özgü değildir.

Yardımı almanın üç yolu var:

  1. Get-Help Get-Service -Online: yardım sayfasını tarayıcıda açar, makineye bir şey indirmez.
  2. Update-Help: yardım dosyalarını internetten indirip kurar. Microsoft’a göre Windows’un modüllerinin yardımını güncellemek için Administrators grubunun üyesi olmak gerekir.
  3. Save-Help ve paylaşım: internete çıkmayan makineler için yardım bir paylaşıma indirilir, makineler Update-Help -SourcePath ile oradan kurar. Group Policy’deki Set the default source path for Update-Help ayarı bu kaynağı bütün makinelere yazar.

Invoke-Command: “Access is denied”

Invoke-Command bir komutu başka bir makinede çalıştırır ve sonucu geri getirir. Arka planda Windows Remote Management (WinRM) servisini kullanır. Domain controller’da WinRM çalışıyordu ve 5985 numaralı HTTP portunda dinliyordu. Microsoft’a göre Windows Server 2012’den beri sunucularda PowerShell remoting fabrika ayarında açıktır. İstemcide ise WinRM servisi Stopped ve Manual idi. Microsoft’a göre her Windows uzak komut gönderebilir, ama komut alabilmesi için remoting’in o makinede açılması gerekir.

İstemciden domain controller’a, Tier 2 hesabıyla tek satırlık bir komut gönderdim:

PowerShell
Invoke-Command -ComputerName dc01 -ScriptBlock { hostname }
Çıktı
[dc01] Connecting to remote server dc01 failed with the following error message : Access is denied. For more information, see the about_Remote_Troubleshooting Help topic.
    + CategoryInfo          : OpenError: (dc01:String) [], PSRemotingTransportException
    + FullyQualifiedErrorId : AccessDenied,PSSessionStateBroken

Hata ağdan değil yetkiden geldi. Test-WSMan dc01 aynı anda cevap verdi, yani WinRM’e ulaşılıyordu. Tier 2 hesabı domain controller’da yönetici değildir ve sunucunun Remote Management Users grubu boştu. WinRM’e ulaşılıyordu, hesabın orada yetkisi yoktu. Tier modelinin istediği sonuç tam olarak budur.

İkinci deneme aynı makineye bağlantıydı. Domain controller’da, Tier 0 yönetici hesabı sistemkusu ile ve yükseltilmemiş pencerede Invoke-Command -ComputerName localhost aynı Access is denied hatasını verdi. -ComputerName dc01 de verdi, çünkü o da aynı makineydi. Aynı hesapla Run as administrator ile açılan pencerede iki komut da çalıştı:

PowerShell
Invoke-Command -ComputerName localhost -ScriptBlock { hostname; whoami }
Çıktı
dc01
sistemkusu\sistemkusu

Üç denemenin sonucu yan yana:

Nereden, hangi hesaplaHedefPencereSonuç
Windows 11 istemci, Tier 2 hesabı t2.ilker.pehlivandc01YükseltilmemişAccess is denied
dc01, Tier 0 hesabı sistemkusulocalhost ve dc01YükseltilmemişAccess is denied
dc01, Tier 0 hesabı sistemkusulocalhost ve dc01Run as administratorKomut çalıştı, dc01 ve hesap adı döndü

Davranış Microsoft’un belgesiyle örtüşüyor. Belgeye göre aynı makineye bağlanmak, Administrators grubunun üyesi olsanız bile yönetici olarak açılmış pencere ister. Yükseltilmemiş pencerenin token’ında yönetici grubunun nasıl durduğu AD kullanıcı yönetimi yazısında. Başka bir makineden domain hesabıyla bağlanırken UAC’nin bir etkisi olup olmadığını ölçmedim.

Eski Betikteki wmic Satırı: Get-CimInstance

Eski betiklerde sık görülen bir satır artık çalışmaz. Microsoft’un WMIC kaldırma duyurusuna göre wmic aracı desteklenen bütün Windows 11 sürümlerinden kaldırıldı ve isteğe bağlı özellik olarak da eklenemiyor. Kaldırılan yalnız komut satırı aracıdır, WMI’ın kendisi Windows’un parçası olarak kalır. Microsoft’un duyurudaki karşılığı şöyle:

PowerShell
# Eski satir: wmic path win32_process get Name
Get-CimInstance Win32_Process | Select-Object Name

Get-CimInstance aynı WMI sınıfını sorgular ve sonucu nesne olarak verir. Böylece eski satır Where-Object ile süzülebilen bir pipeline’a dönüşür.

PowerShell Doğrulama: Kendi Makinenizi Okuyun

Bir makinede PowerShell’le çalışmaya başlamadan önce şu beş satır ortamı söyler. Her birinin beklenen değeri yukarıdaki ölçümden gelir:

  1. $PSVersionTable.PSVersion: 5.1 ile başlıyorsa Windows PowerShell’desiniz. 7 ile başlıyorsa pencere pwsh.exe’dir.
  2. Get-ExecutionPolicy -List: MachinePolicy ya da UserPolicy satırında bir değer varsa ayarı GPO veriyordur ve yerel komutla değişmez. Hepsi Undefined ise istemcide etkin değer Restricted’dır.
  3. Get-Help Get-Service: REMARKS bölümünde “cannot find the Help files” yazıyorsa yardım dosyaları kurulu değildir.
  4. Test-WSMan {sunucu}: cevap geliyorsa hedefin WinRM servisi açıktır. Gelmiyorsa sorun yetkide değil, servis ya da ağdadır.
  5. Invoke-Command -ComputerName {sunucu} -ScriptBlock { hostname }: sunucunun adı dönüyorsa hesabınızın orada yetkisi var. Access is denied dönüyorsa hesap o sunucunun Administrators ya da Remote Management Users grubunda değildir.

Sonuç: PowerShell Pencerenin Yaptığı İşi Adıyla Yazar

PowerShell, pencerede tıklanan işin adı konmuş halidir. Cmdlet işi fiil ve isimle söyler, pipeline sonucu alanlarıyla taşır, ADAC’ın History paneli ise arayüzün çalıştırdığı komutu satır satır gösterir. Betiğin çalışıp çalışmayacağını execution policy, başka bir makinede çalışıp çalışmayacağını o makinedeki yetki belirler.

Ölçümde beklenenden farklı çıkanlar:

  1. Windows 11’de beş kapsamın beşi Undefined olduğu halde betik çalışmadı. Tanımsız değer istemcide Restricted demektir.
  2. ADAC’taki tek kullanıcı formu üç ayrı cmdlet çalıştırdı ve işaretlenmemiş seçenekleri de $false olarak yazdı.
  3. OU’yu silmek iki komut aldı, çünkü kazara silmeye karşı koruma önce ayrı bir satırla kapatıldı.
  4. Domain controller’da yönetici hesabı kendi makinesine yükseltilmemiş pencereden komut gönderemedi.
  5. Windows’un kendi modüllerinin yardım dosyaları kurulu gelmedi, Get-Help yalnız sözdizimini gösterdi.

Girişteki benzetmeye dönersek: PowerShell belediyenin yazı işleri müdürlüğüdür. Cmdlet kalıbı belli resmi yazıdır, pipeline evrakın masadan masaya kutuları dolu geçmesidir, ADAC’ın History paneli veznedeki işin suretlerini tutan evrak defteridir. Execution policy imzasız yazıyı geri çeviren kuraldır, ama sözlü talimatı durdurmaz. Asıl kilit, başka müdürlüğe yazı gönderenin o müdürlükteki yetkisidir.

Komutların açtığı pencereleri tanımak için Win + R çalıştır komutları yazısıyla başlayın. Bir sunucu rolünü baştan sona komutla kurmanın örneği DHCP kurulumu yazısının PowerShell bölümünde.

PowerShell Hakkında Sık Sorulan Sorular

CMD komutlar arasında metin taşır, PowerShell ise alanları adıyla okunabilen nesne taşır. Aynı servis listesini sc.exe ve findstr de 268 satır olarak verdi, Get-Service de 268 nesne olarak. Fark sorudadır: metinde yalnız kelime aranır, nesnede başlangıç türü Automatic olup çalışmayan servis tek satırla süzülür. sc.exe, ipconfig gibi eski araçlar PowerShell penceresinde de çalışır.
Windows istemcilerin varsayılan execution policy değeri Restricted'dır: tek tek komut çalışır, .ps1 dosyası çalışmaz ve 'running scripts is disabled on this system' hatası gelir. Kendi hesabınız için Set-ExecutionPolicy RemoteSigned -Scope CurrentUser yönetici yetkisi istemeden değiştirir. Kurumda değer Group Policy'deki Turn on Script Execution ayarıyla verilir, çünkü bu ayar bütün yerel değerleri ezer.
Windows'u yönetmek için gerekmez. Windows PowerShell 5.1 Windows 11 ve Windows Server ile gelir ve ActiveDirectory, GroupPolicy gibi yönetim modülleri onda çalışır. PowerShell 7 ayrıca kurulur, pwsh.exe adıyla Program Files altına yerleşir ve 5.1'in yerini almaz, yanında çalışır. Linux'ta da çalışacak betik ya da 7'nin yeni dil özellikleri gerekiyorsa kurulur.
İki sebebi ölçtüm. Birincisi yetki: hesap hedef makinenin Administrators ya da Remote Management Users grubunda değilse bağlantı reddedilir. Tier 2 hesabı domain controller'a bu yüzden komut gönderemedi. İkincisi UAC: aynı makineye bağlanırken yönetici hesabı bile yükseltilmemiş pencerede reddedildi, Run as administrator ile açılan pencerede komut çalıştı.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Windows İşletim Sistemi Yönetimi: Konsollar ve Araçlar

Windows işletim sistemi nasıl yönetilir? Run komutları, PowerShell, registry, Local GPO, Görev Yöneticisi, servisler, disk ve ağ ayarları tek haritada.

11 dk okuma

İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden

İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.

11 dk okuma

Event Viewer Nedir? Windows Log'larını Okumak ve Süzmek

Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) nedir? Log kanalları, Kernel-Power 41, Filter Current Log, Custom View, Get-WinEvent ve doğru log boyutu, lab ölçümüyle.

20 dk okuma

gpedit.msc: Local Group Policy Editor ve Domain GPO Önceliği

gpedit.msc ile yerel policy yazmak, Registry.pol dosyası ve domain GPO ile çakışınca hangisinin kazandığı: Windows 11 Pro'da gpresult ve reg query ile ölçüldü.

17 dk okuma

MMC Nedir? .msc Konsolları ve Snap-in Mantığı

MMC nedir, snap-in ne işe yarar, .msc dosyasında ne var? Kendi konsolunuzu kurmak, uzak bilgisayara bağlamak ve user mode ile ekibe vermek, lab ölçümüyle.

12 dk okuma

Performance Monitor ve Resmon: Windows'ta Darboğaz Bulmak

Performance Monitor ve Resource Monitor ile Windows'ta darboğaz bulmak: süreç süzme, sayaç, logman ile Data Collector Set, Reliability Monitor ve eşikler.

18 dk okuma