BT Sistem Yönetimi

Zabbix Kurulumu: Ubuntu 26.04'te 8.0 LTS ve PostgreSQL

Ubuntu 26.04'e Zabbix 8.0 LTS kurulumu: neden Zabbix deposu, PostgreSQL şeması, Apache hatası, web sihirbazı, Admin hesabını kapatmak ve ufw adım adım.

İlker Pehlivan

Zabbix, Ubuntu 26.04’e Ubuntu’nun kendi paketiyle değil Zabbix’in deposundan kurulur. İlk iş kişiye ait bir yönetici hesabı açılır, fabrika hesabı Admin girişe kapatılır ve web sunucusu sürüm bilgisini dışarı vermez. Bu düzeni Zabbix’in kendi kurulum ve güvenlik belgeleri birlikte tarif ediyor.

Bu yazı Zabbix rehberimizin 3. adımıdır ve Ubuntu Server 26.04 üzerine Zabbix 8.0 LTS’yi PostgreSQL 18 ve Apache ile bu düzende kurar. Kurulumun her adımını ölçtüm: paketin hangi sürümü getirdiği, Apache’nin neden ilk açılışta durduğu, web sihirbazının hangi alanı tutarsız doldurduğu, API’nin hangi rolde açık geldiği ve fabrika hesabının nasıl kapatıldığı aşağıda.

Zabbix’in ne olduğunu ve parçalarının nasıl konuştuğunu Zabbix nedir yazısında anlattık. Çalışan bir 7.0 kurulumunu yükseltecekseniz yol Zabbix 8.0 upgrade yazısında. Doğrudan komutlara geçmek isterseniz kurulum adımlarına atlayabilirsiniz.

Yeni bir daireye taşındığınızda ilk iş kilidi değiştirirsiniz. Kapı sağlamdır, anahtar da çalışır, ama o anahtarın kopyası müteahhitte, ustalarda ve emlakçıda vardır. Zabbix de kurulduğu gün böyle bir kapıyla gelir: kullanıcı adı Admin, parolası zabbix. Bu ikili belgede, forumlarda ve her kurulum rehberinde yazılıdır. Kurulumu bitirmek kapıyı takmaktır. Kilidi değiştirmeden sunucu sizin olmaz.

Taşınma günü yeni bir apartmanın önü: solda müteahhidin ahşap şantiye kulübesinde aynı anahtarın on iki kopyası asılı, sağda açık yeşil kapının önünde diz çökmüş bir çilingir yeni kilit takıyor, yanında taşınma kolileri ve bir taşıma arabası duruyor.
Fabrika parolası panodaki kopya anahtarlar gibi herkesin elindedir. Kilidi değiştirmek, yani fabrika hesabını kapatmak, o kopyaların hepsini bir anda boşa çıkarır.

Bu makale BT Sistem Yönetimi ana hizmetimizin izleme koluna, özellikle izleme sunucusunun kendisinin kurulumuna odaklanır.

Zabbix Kurulumu Nasıl Olmalı?

Zabbix’i kurmadan önce verilecek altı karar var ve hepsinin bir kaynağı var. Önce kısa cevap: Zabbix 8.0 LTS, Zabbix’in kendi deposundan, PostgreSQL üzerinde kurulur. İlk iş password policy’de en kısa parola 15 karaktere çekilir, kişiye ait bir Super admin hesabı açılır ve Admin kapatılır. Apache sürümünü ve test sayfasını göstermez, sunucuya yalnız kullanılan portlardan erişilir ve web arayüzü canlıya HTTPS ile çıkar.

Bu düzeni dört kaynak birlikte tarif ediyor:

  1. Zabbix ilk giriş belgesi (Login and configuring user, 8.0): ilk giriş Admin / zabbix ile yapılır ve belge parolanın ilk girişten hemen sonra değiştirilmesini “strongly recommended” diye önerir. Arka arkaya beş hatalı girişte arayüz 30 saniye bekletir.
  2. Zabbix web sunucusu güvenlik önerileri (Securing web server, 8.0): Apache’de ServerSignature Off ve ServerTokens Prod, PHP’de expose_php = Off, web sunucusunun test sayfasının kaldırılması, Zabbix’in ortak parolalar listesine erişimin kapatılması ve arayüze HTTPS ile erişim.
  3. Zabbix gereksinim belgesi (Requirements, 8.0): PostgreSQL 15 ile 18 arası, PHP 8.2 ile 8.5 arası. Belge 8.5.12’den eski PHP sürümlerinin iki kritik açıktan etkilendiğini yazar ve bu sürümleri güvenlik yamaları olmadan kullanmayı önermez. Büyük kurulumda veritabanı ayrı sunucuda çalışır.
  4. Ubuntu yaşam döngüsü belgesi (Release cycle): LTS sürümünde beş yıllık CVE yaması main deposu içindir. universe deposu için bu sözü Ubuntu Pro aboneliği verir.
KararSeçeneklerBu yazıdaki seçimNeden
Sürüm8.0 LTS, 7.0 LTS8.0 LTS (8.0.0)Tam destek 30 Kasım 2029’a kadar, Ubuntu 26.04 paketi Zabbix deposunda hazır
Kurulum yoluUbuntu universe paketi, Zabbix deposuZabbix deposuUbuntu paketi 7.0.22, bir LTS geride ve en az beş açık yamasız
VeritabanıPostgreSQL, MySQL, MariaDBPostgreSQL 18.6Ubuntu’nun main deposunda, beş yıl yama alır
Web sunucusuApache, NginxApache 2.4 ve PHP-FPMZabbix’in zabbix-apache-conf paketi hazır yapılandırma getirir
Password policyFabrika ayarı 8 karakter, daha uzunEn az 15 karakterNIST’in tek başına kullanılan parola için verdiği alt sınır
Yönetici hesabıFabrika Admin, kişiye ait hesapKişiye ait Super admin, Admin kapalıFabrika parolası herkesin bildiği paroladır

Tablonun ikinci satırı bu yazının omurgasını belirliyor, bu yüzden ona ayrıca bakalım.

Ubuntu Deposu mu, Zabbix Deposu mu?

Ubuntu 26.04’ün universe deposunda Zabbix hazır bir paket olarak durur ve sudo apt install zabbix-server-pgsql ile kurulur. Aynı makinede Zabbix’in deposunu ekledikten sonra apt-cache policy iki adayı yan yana gösterdi:

mon02Bash
apt-cache policy zabbix-server-pgsql
mon02Bash Çıktısı
zabbix-server-pgsql:
  Installed: (none)
  Candidate: 2:8.0.0-1+ubuntu26.04
  Version table:
     2:8.0.0-1+ubuntu26.04 500
        500 https://repo.zabbix.com/zabbix/8.0/stable/ubuntu resolute/main amd64 Packages
     1:7.0.22+dfsg-1 500
        500 http://archive.ubuntu.com/ubuntu resolute/universe amd64 Packages

İlk satır Zabbix deposunun 8.0.0’ıdır, son satır Ubuntu’nun 7.0.22’si. Ubuntu’nun paketi yalnız eski bir ara sürüm değildir, bir önceki LTS’nin ara sürümüdür. 7.0 dalında 7.0.22’den sonra kapatılan açıkların beşi Ağustos 2026’da yayımlandı ve 7.0.22’yi etkiliyor. Puanlar ABD’nin ulusal zafiyet veritabanı NVD’nin (National Vulnerability Database) kayıtlarından:

AçıkNVD puanıNe yapıyor7.0 dalında düzeltildiği sürüm
CVE-2026-239307.5Web arayüzünü tek bir istekle kullanılamaz hale getirme (DoS)7.0.27
CVE-2026-239376.5API üzerinden host’ların şifreleme anahtarını (PSK) okutma7.0.28
CVE-2026-239354.9Script item’ında bellek hatası (use-after-free)7.0.28
CVE-2026-239384.9JavaScript ön işlemeyle server’ı durdurma7.0.27
CVE-2026-11993.7Hatalı girişten sonraki bekletmeyi race condition ile atlatma7.0.28

NVD kayıtlarındaki etkilenen sürüm aralıkları 6.0, 7.0 ve 7.4 dallarında biter. 8.0 bu aralıkların hiçbirinde yok. Ubuntu’nun açık izleyicisi ise CVE-2026-23930 ve CVE-2026-23937 için 26.04’teki zabbix paketini “Needs evaluation” olarak gösteriyor (14 Kasım 2026). “Needs evaluation”, Ubuntu’nun açığı henüz değerlendirmediği ve pakete yama yayımlamadığı anlamına gelir.

universe deposundaki bir paket yama alabilir, ama Ubuntu’nun beş yıllık yama sözü o depoyu kapsamaz. Bu yazı bu yüzden Zabbix’in kendi deposunu kullanır. Aynı karar Cacti kurulumunda da çıkmıştı: izleme aracının güncel yaması dağıtımın paketinden önce üreticinin deposuna gelir.

Zabbix Kurulumundan Önce: Sunucu, Saat ve Boyut

Bu rehber üzerine Zabbix kuracağınız Ubuntu Server’ı zaten ayağa kaldırdığınızı varsayar. İşletim sistemi kurulumu, disk düzeni ve ilk yapılandırma Ubuntu Server kurulum rehberimizde anlatılıyor. Hazır olması gerekenler:

  1. Ubuntu Server 26.04 LTS, güncellemeleri alınmış ve sudo yetkisi. Lab’daki sunucunun adı mon02, adresi 192.168.1.29. Bu yazıdaki sürümler 26.04.1’e aittir: Linux kernel 7.0, PHP 8.5.4, PostgreSQL 18.6, Apache 2.4.66.
  2. Statik adres. Agent’lar ve cihazlar izleme sunucusuna adresiyle bağlanır. Adres değişirse her agent’ın yapılandırması da değişir.
  3. Doğru saat. Zabbix her ölçümü zaman damgasıyla yazar ve alarmı o zamana göre kurar. Saati şaşmış bir sunucuda bir arızanın saatini başka bir cihazın logunda bulamazsınız. Sunucuyu güvenilir bir zaman kaynağına bağlayın.
  4. Yeterli bellek. Zabbix’in gereksinim tablosu 1.000 metriğe kadar 2 çekirdek ve 8 GiB bellek verir. Tablonun nasıl okunacağı Zabbix nedir yazısındaki boyut bölümünde.

Lab sunucusu 2 çekirdek ve 4 GB bellekle kuruldu. Tek host izleyen bu kurulum, server açıldıktan bir saat sonra 3,4 GB belleğin 723 MB’ını kullanıyordu. Bu sayı bir alt sınır değil, boş bir sunucunun ölçümüdür. Her yeni host ve item belleği ve veritabanını büyütür.

Zabbix 8.0 Kurulumu: Depo, Paketler ve Veritabanı

Kurulum beş adımda biter: depo, paketler, veritabanı, sunucunun veritabanı parolası, servisler. Komutlar Zabbix’in indirme sayfasının 8.0 LTS, Ubuntu 26.04, Agent 2, PostgreSQL ve Apache seçimiyle verdiği komutlardır. Hepsi mon02 üzerinde çalışır ve sayfadan ayrıldıkları yerler aşağıda tek tek yazılı.

Zabbix Deposunu Eklemek

Zabbix deposu, Zabbix’in imzalı paket listesini sisteme tanıtan küçük bir .deb paketiyle eklenir. Paketin adı Zabbix sürümünü ve Ubuntu sürümünü taşır:

mon02Bash
wget https://repo.zabbix.com/zabbix/8.0/release/ubuntu/pool/main/z/zabbix-release/zabbix-release_latest_8.0+ubuntu26.04_all.deb
sudo dpkg -i zabbix-release_latest_8.0+ubuntu26.04_all.deb
sudo apt update

Adresteki release dizinine dikkat edin. 7.0 rehberlerindeki adres kalıbı, yani zabbix/8.0/ubuntu/pool/..., 8.0’da paketi bulamaz:

mon02Bash Çıktısı
https://repo.zabbix.com/zabbix/8.0/ubuntu/pool/main/z/zabbix-release/zabbix-release_latest_8.0+ubuntu26.04_all.deb:
2026-11-14 08:14:59 ERROR 404: Not Found.

Bu paket Zabbix’in kendisini kurmaz. İmza anahtarını (/usr/share/keyrings/zabbix.gpg) ve /etc/apt/sources.list.d/ altına dört depo tanımı kurar:

  1. zabbix.sources: 8.0’ın kararlı paketleri.
  2. zabbix-release.sources: depo paketinin kendisi.
  3. zabbix-tools.sources: Zabbix’in yan araçları.
  4. zabbix-unstable.sources: yayın öncesi sürümler. Enabled: no satırıyla kapalı gelir.

Zabbix’in paketten kurulum belgesi depo dosyasını hala zabbix.list adıyla anar, Ubuntu 26.04’te dosyanın adı zabbix.sources’tur. apt update’ten sonra yukarıdaki apt-cache policy çıktısı Zabbix deposunu aday olarak gösterir.

Zabbix Paketlerini Kurmak

Server, web arayüzü, Apache yapılandırması, şema dosyaları ve sunucunun kendini izlemesi için agent tek komutla kurulur. İkinci satır veritabanı sunucusudur:

mon02Bash
sudo apt install zabbix-server-pgsql zabbix-frontend-php php8.5-pgsql zabbix-apache-conf zabbix-sql-scripts zabbix-agent2
sudo apt install postgresql

Paketler sırayla şunu getirir:

  1. zabbix-server-pgsql: PostgreSQL’e yazan Zabbix server.
  2. zabbix-frontend-php: web arayüzü. PHP-FPM’i bağımlılık olarak kurar.
  3. php8.5-pgsql: PHP’nin PostgreSQL sürücüsü.
  4. zabbix-apache-conf: Apache’ye /zabbix adresini ve PHP-FPM yönlendirmesini ekleyen yapılandırma.
  5. zabbix-sql-scripts: veritabanı şeması.
  6. zabbix-agent2: sunucunun kendi işlemcisini, belleğini ve diskini ölçen agent.
  7. postgresql: Ubuntu’nun main deposundaki PostgreSQL 18.

İndirme sayfasının komutu PostgreSQL sunucusunu kurmaz. Sayfa veritabanı adımında yalnız veritabanı sunucusunun çalışır durumda olmasını ister. İkinci satırı atlarsanız bir sonraki adımdaki createuser komutu bulunamaz. Sayfa ayrıca agent 2’nin MongoDB, MSSQL ve PostgreSQL eklentilerini önerir. Eklentiler yalnız o veritabanlarını izleyecekseniz gerekir.

Zabbix paketlerinin kurulumu lab’da yaklaşık bir dakika, PostgreSQL’inki yarım dakika kadar sürdü. Kurulum çıktısının sonuna doğru dört satır sonraki adımların ipucunu verir:

mon02Bash Çıktısı
NOTICE: Not enabling PHP 8.5 FPM by default.
NOTICE: To enable PHP 8.5 FPM in Apache2 do:
NOTICE: a2enmod proxy_fcgi setenvif
NOTICE: a2enconf php8.5-fpm

Paket PHP-FPM’i Apache’ye kendisi bağlamaz. Bu notu atlarsanız Apache bir sonraki yeniden başlatmada açılmaz. Düzeltmesi servis adımında.

Zabbix’in gereksinim belgesindeki PHP uyarısına burada bakılır. Ubuntu güvenlik yamalarını eski sürüm numarasının üstüne ekler, bu yüzden 8.5.4 numarası tek başına bir şey söylemez. Paketin yamalı olup olmadığını changelog’un ilk kaydı gösterir:

mon02Bash
zcat /usr/share/doc/php8.5-fpm/changelog.Debian.gz | head -4
mon02Bash Çıktısı
php8.5 (8.5.4-0ubuntu1.5) resolute-security; urgency=medium

  * SECURITY UPDATE: Remote RCE via state corruption issue
    - debian/patches/CVE-2026-109618_109619-pre1.patch: ext/filter: fix use-

Kayıt, belgenin andığı iki CVE numarasını taşıyan yama dosyalarıyla başlıyor. Numaralar yoksa önce sudo apt upgrade ile PHP’nin güvenlik güncellemesi alınır.

PostgreSQL Veritabanı ve Zabbix Şeması

Zabbix’in veritabanı kullanıcısı ve veritabanı PostgreSQL’in kendi yönetici hesabıyla açılır. createuser parolayı ekranda sorar, komut satırına yazdırmaz:

mon02Bash
sudo -u postgres createuser --pwprompt zabbix
sudo -u postgres createdb -O zabbix zabbix

İkinci komut sahibi zabbix olan zabbix adlı veritabanını açar. Şema bu kullanıcıyla yüklenir. 8.0 paketinde şema dosyası /usr/share/zabbix/sql-scripts/ altındadır:

mon02Bash
zcat /usr/share/zabbix/sql-scripts/postgresql/server.sql.gz | sudo -u zabbix psql zabbix

İndirme sayfası bu komutun parola soracağını yazar. Lab’da sormadı. Ubuntu’nun PostgreSQL’i makinenin içinden soket üzerinden gelen bağlantıyı parolayla değil işletim sistemi kullanıcısının adıyla doğrular (pg_hba.conf’taki local all all peer satırı). Komut işletim sistemindeki zabbix kullanıcısıyla çalıştığı ve veritabanı rolünün adı da zabbix olduğu için bağlantı parolasız kabul edildi.

Yükleme lab’da on saniye kadar sürdü ve 1.334 satırlık çıktının son iki satırı şunlardı:

mon02Bash Çıktısı
DELETE 116921
COMMIT

COMMIT şemanın tek parça yüklendiğini söyler. Çıktıda ERROR ya da FATAL geçmemeli. Lab’da ikisi de sıfır çıktı ve veritabanında 230 tablo ile 390 şablon oluştu.

zabbix_server.conf: Veritabanı Parolası

Server’ın veritabanına bağlanabilmesi için parolayı bilmesi gerekir. Fabrika ayarında /etc/zabbix/zabbix_server.conf içinde DBName=zabbix ve DBUser=zabbix zaten yazılıdır, eksik olan yalnız parola. Dosyayı açın ve yorumdaki # DBPassword= satırını bulun:

mon02Bash
sudo nano /etc/zabbix/zabbix_server.conf

Satırın başındaki # işaretini kaldırıp parolayı yazın. Lab’daki dosyanın fabrika kopyasıyla farkı tek satırdı (parola gizlendi):

mon02Bash Çıktısı
128c128
< # DBPassword=
---
> DBPassword=********

Dosyanın izni -rw------- ve sahibi root’tur, yani parolayı yalnız root okur. İzni değiştirmeyin: server root olarak başlar, dosyayı okur ve sonra zabbix kullanıcısına düşer. Aynı dosyada # DBHost=localhost satırı da yorumdadır. Server veritabanına fabrika ayarında localhost üzerinden bağlanır.

Servisleri Başlatmak ve Apache’nin proxy_fcgi Hatası

Dört servis başlatılır ve açılışta kalkacak şekilde etkinleştirilir:

mon02Bash
sudo systemctl restart zabbix-server zabbix-agent2 apache2 php8.5-fpm
sudo systemctl enable zabbix-server zabbix-agent2 apache2 php8.5-fpm

Zabbix server, agent ve PHP-FPM başladı, Apache başlamadı:

mon02Bash Çıktısı
Job for apache2.service failed because the control process exited with error code.

Sebebi apache2ctl configtest çıktısında:

mon02Bash Çıktısı
AH00526: Syntax error on line 7 of /etc/apache2/conf-enabled/zabbix.conf:
Invalid command 'ProxyTimeout', perhaps misspelled or defined by a module not included in the server configuration

zabbix-apache-conf paketinin eklediği yapılandırma ProxyTimeout komutunu ve PHP’yi bir Unix soketine yönlendiren SetHandler satırını kullanır. İkisi de Apache’nin proxy ve proxy_fcgi modüllerine aittir ve bu modüller Ubuntu’da fabrika ayarında kapalıdır. Zabbix’in indirme sayfası bu adımı Agent 2 seçiminde vermiyor: yalnız Agent seçilince komutların arasında a2enmod proxy ; a2enmod proxy_fcgi satırı çıkıyor (14 Kasım 2026). Kurulum çıktısındaki NOTICE satırının dediği modülü açın:

mon02Bash
sudo a2enmod proxy_fcgi setenvif
sudo apache2ctl configtest
sudo systemctl restart apache2

a2enmod, proxy’yi bağımlılık olarak kendisi açar. configtest bu kez Syntax OK döner ve Apache başlar. NOTICE’in ikinci önerisi olan a2enconf php8.5-fpm gerekmez, çünkü Zabbix’in yapılandırması PHP’yi kendi zabbix havuzuna, /var/run/php/zabbix.sock soketine yönlendirir.

Server’ın veritabanına bağlandığını logun ilk satırları söyler:

mon02Çıktı
Starting Zabbix Server. Zabbix 8.0.0 (revision c81e276e505).
...
current database version (mandatory/optional): 08000000/08000000
required mandatory version: 08000000
starting HA manager

current database version satırının required mandatory version ile aynı olması şemanın server’ın sürümüyle uyuştuğunu gösterir. Parola yanlışsa bu satırların yerinde bağlantı hatası durur.

Zabbix Web Kurulum Sihirbazı

Komut satırındaki iş bitti, kalan iş tarayıcıda. Sihirbaz web arayüzünün veritabanına nasıl bağlanacağını yazar ve http://192.168.1.29/zabbix adresinde açılır. Altı ekrandan oluşur, ikisinde değer girilir.

Welcome ekranında dil seçilir. Check of pre-requisites ekranı PHP’nin sürümünü, bellek ve süre sınırlarını ve gerekli eklentileri listeler. Lab’da listenin 27 satırının hepsi OK döndü: PHP 8.5.4 (en az 8.2.0 istenir), memory_limit 128M, post_max_size 16M, max_execution_time 300. Bu değerleri zabbix-frontend-php paketi kendi PHP-FPM havuzunda ayarlar, php.ini’ye dokunmanız gerekmez. Bir satır Fail dönerse sihirbaz ilerlemez ve eksik eklentinin adını söyler.

Configure DB connection ekranında veritabanı bağlantısı girilir:

  1. Database type: PostgreSQL.
  2. Database host: localhost. Veritabanı aynı makinede ve server da localhost üzerinden bağlanıyor.
  3. Database port: 0, yani PostgreSQL’in varsayılan portu.
  4. Database name: zabbix.
  5. User: zabbix. Alanın dolu geldiğine güvenmeyin, değeri kontrol edin.
  6. Password: createuser’a verdiğiniz parola.
  7. Database TLS encryption: boş. Veritabanı aynı makinede olduğu için bağlantı ağa çıkmaz.
Zabbix 8.0 web kurulum sihirbazının Configure DB connection ekranı: User ve Password alanları ile Database TLS encryption kutusu kırmızı çerçeveyle işaretli.
İki işaretli alan sihirbazın tutarsız doldurduğu alanlardır: kullanıcı adı bazen root gelir, TLS kutusu bazen işaretli gelir.

Formun fabrika değerleri aynı kurulumda iki farklı geldi. İlk açılışta ve Back ile geri dönüşte User alanında zabbix yazıyordu ve Database TLS encryption işaretliydi. Sayfa yenilenince User root oldu ve TLS kutusu boşaldı. Veritabanı aynı makinede olduğu için TLS’e gerek yoktur ve kutu boş kalır. Kullanıcı adı da her zaman zabbix olmalıdır. Bu yüzden iki alanı da her seferinde elle kontrol edin.

Zabbix’in web arayüzü kurulum belgesi Database host alanının iki davranışını daha yazar. Alan boş bırakılırsa bağlantı Unix soketinden gider ve TLS kutusu kapanır. Alana virgülle ayrılmış birden fazla host:port yazılırsa arayüz sırayla onları dener. Tek sunuculu bu kurulumda ikisine de gerek yok.

Settings ekranında iki değer girilir, iki değer fabrika ayarında bırakılır:

  1. Zabbix server name: arayüzün sol üstünde ve tarayıcı sekmesinde görünen ad. Lab’da mon02. Birden fazla Zabbix’iniz varsa hangisine baktığınızı bu ad söyler.
  2. Default time zone: (UTC+03:00) Europe/Istanbul. Fabrika ayarında sunucunun saat dilimi gelir, lab’da System: (UTC+00:00) UTC. Arayüzdeki bütün saatler bu ayarla gösterilir.
  3. Default theme: fabrika ayarı Blue. Her kullanıcı kendi profilinden değiştirebilir.
  4. Encrypt connections from Web interface: boş. Arayüzle server arasındaki bağlantıyı şifreler. İkisi aynı makinede olduğu için bu bağlantı da ağa çıkmaz.
Zabbix 8.0 kurulum sihirbazının Settings ekranı: Zabbix server name alanında mon02 ve Default time zone listesinde Europe/Istanbul kırmızı çerçeveyle, Next step düğmesi kırmızı okla işaretli.
Saat dilimi seçilmezse arayüz bütün alarmları UTC ile gösterir ve gece üçteki arıza gece yarısı gibi okunur.

Pre-installation summary girilen değerleri parolayı yıldızla gizleyerek gösterir. Install ekranı iki satırla biter: Congratulations! You have successfully installed Zabbix frontend. ve Configuration file "conf/zabbix.conf.php" created. Mesajdaki yol /usr/share/zabbix/ui/conf/zabbix.conf.php’dir ve paketin kurduğu bir sembolik bağdır. Bağ /etc/zabbix/web/zabbix.conf.php dosyasını gösterir. Zabbix’in belgesi paket kurulumu için ilk yolu verir, ama ikisi aynı dosyadır. Dosyanın izni -rw-------, sahibi web sunucusunun kullanıcısı www-data’dır, çünkü veritabanı parolası bu dosyada düz metin durur.

Sihirbaz bittikten sonra http://192.168.1.29/zabbix/setup.php adresi sihirbazı bir daha açmadı. Oturumsuz istek You are not logged in uyarısıyla döndü. Zabbix’in 8.0 sürüm notları, yapılandırma dosyası varken setup.php’ye erişimin kısıtlandığını yazar. Önceki sürümlerde sihirbaz kurulumdan sonra da açılabiliyordu.

Zabbix’e İlk Giriş: Kişiye Ait Yönetici, Admin Kapalı

Sihirbazdan sonra giriş ekranı açılır ve Admin / zabbix ile girilir. Örnekteki dairede bu, müteahhidin anahtarıyla kapıyı ilk kez açmaktır. Bu anahtarla yapılacak iş tek: kendinize yeni bir anahtar çıkarıp eskisini geçersiz kılmak.

Admin’in parolasını değiştirmek tek başına yetmez. Hesabın adı yine herkesin bildiği addır. Hesabı birden fazla kişi kullanırsa kimin ne yaptığını gösteren denetim kaydında (Audit log) her işin yanında yalnız Admin yazar. Sıra bu yüzden şöyledir: önce password policy yazılır, sonra kişiye ait yönetici açılır, sonra o hesapla girilip Admin kapatılır. Admin’i kapatmadan önce girişe açık başka bir Super admin hesabı bulunmalıdır.

Password Policy: En Az 15 Karakter

Zabbix parolanın uzunluğunu kendi ayarıyla zorlar. Users → Authentication ekranının Password policy bölümünde fabrika ayarı şuydu: Minimum password length 8, büyük ve küçük harf, rakam ve özel karakter kutuları boş, Avoid easy-to-guess passwords işaretli.

Minimum password length alanına 15 yazılır ve Update’e basılır. Ekran Authentication settings updated ile döner. 15, ABD’nin standartlar kurumu NIST’in tek başına kullanılan parola için verdiği alt sınırdır. Karakter türü kutuları boş kalır. NIST harf, rakam ve sembol karışımını zorunlu tutmayı değil, uzunluğu ve parolanın yaygın parolalar listesinde olmamasını ister. İkinci şartı Avoid easy-to-guess passwords kutusu karşılar.

Zabbix 8.0 Users Authentication ekranının Password policy bölümü: Minimum password length alanında 15 kırmızı çerçeveyle, Update düğmesi kırmızı okla işaretli. Karakter türü kutuları boş, Avoid easy-to-guess passwords işaretli.
Password policy bütün iç hesaplara uygulanır. Sınır yazılınca kişiye ait hesap da 15 karakterden kısa bir parolayla açılamaz.

Policy’nin çalıştığını bir sonraki adım gösterir. Yeni kullanıcı formuna 11 karakterlik bir deneme parolası yazılınca Zabbix kaydı Must be at least 15 characters long. hatasıyla reddetti.

Kişiye Ait Super Admin Hesabı Açmak

Users → Users → Create user. User sekmesinde:

  1. Username: kişinin adı. Lab’da ilkerpehlivan.
  2. Name ve Last name: ad ve soyad.
  3. Groups: Zabbix administrators.
  4. Password ve Password (once again): parola yöneticisinin ürettiği, en az 15 karakterli bir parola.
Zabbix 8.0 Users ekranında yeni kullanıcı formu: Username alanında ilkerpehlivan ve Groups alanında Zabbix administrators kırmızı çerçeveyle işaretli.
Hesabın adı kişinin adıdır. Denetim kaydında okunan ad bu olacak.

Grup tek başına yönetici yetkisi vermez. Zabbix’te yetkiyi rol belirler. Permissions sekmesinde Role alanına Super admin role seçilir ve User type kendiliğinden Super admin olur. Ardından Add.

Zabbix 8.0 kullanıcı formunun Permissions sekmesi: Role alanında Super admin role kırmızı çerçeveyle işaretli, User type Super admin.
Yetkiyi grup değil rol verir. Super admin role seçilince User type kendiliğinden Super admin olur.

Aynı sekmenin en altında Access to API satırı durur ve bu hesap için Enabled gösterir. Zabbix’in 8.0 sürüm notları yeni kurulumda API erişiminin fabrika rolleri dahil bütün rollerde kapalı geldiğini yazar. Lab’daki kurulumda bu, dört fabrika rolünün üçü için doğru çıktı. User role, Admin role ve Guest role’de Access to API kapalıydı. Super admin role’de ise açıktı ve API yöntem listesi boş bir Deny list’ti, yani hiçbir yöntemi yasaklamıyordu.

Zabbix 8.0'da sol menüde Users altında User roles seçili, açık rol formunun Access to API bölümü: Enabled kutusu işaretli ve API methods alanında boş Deny list kırmızı çerçeveyle işaretli.
Ekrandaki rol Super admin role'dür. API bu rolde açık geldi ve boş Deny list hiçbir API yöntemini yasaklamaz.

ilkerpehlivan hesabıyla yapılan user.login çağrısı bir oturum anahtarı döndürdü. Kişiye ait Super admin hesabının parolası bu yüzden API’nin de parolasıdır. Grafana gibi Zabbix’e API ile bağlanacak bir araç bu hesabı kullanmaz, kendi kullanıcısı ve kendi rolüyle bağlanır. Bu kurulumda User, Admin ve Guest rollerinde API kapalı geldi. Aracın rolü bunlardan biriyse rolün Access to API kutusu elle işaretlenir. O düzen Zabbix Grafana bağlantısı yazısında.

Oturumu kapatıp yeni hesapla girin. Bir sonraki adım bu hesapla yapılır.

Fabrika Hesabı Admin’i Kapatmak

ilkerpehlivan oturumunda Users → Users → Admin. User sekmesinde iki değişiklik yapılır:

  1. Groups: Disabled grubu eklenir. Bu grup üyelerinin girişini kapatan, Zabbix’le gelen hazır gruptur.
  2. Password: Change password düğmesiyle alanlar açılır ve rastgele, uzun bir parola girilir. Parolayı parola yöneticinize kaydedin ve kimseyle paylaşmayın.
Zabbix 8.0 Users ekranında Admin kullanıcısının formu: Groups alanına eklenen Disabled etiketi ve yeni parola alanları kırmızı çerçeveyle işaretli.
Disabled grubu hesabı silmeden kapatır. Benzetmedeki kilit değişimi de budur: eski anahtar kırılmaz, yalnız artık kapıyı açmaz.

Update’e basınca tarayıcı bir onay penceresi açar: In case of successful password change user will be logged out of all active sessions. Continue? Onaylamazsanız form hiçbir uyarı vermeden gönderilmez ve değişiklik kaydedilmez. Onaylayınca liste ekranına User updated ile dönülür ve Admin’in Status sütunu Disabled olur.

Admin’in kapandığını iki girişle sınadım:

DenemeGiriş ekranının cevabı
Admin, fabrika parolasıIncorrect user name or password or account is temporarily blocked.
Admin, yeni parolaNo permissions for system access.

İkinci denemede parola doğru, ama hesap Disabled grubunda olduğu için giriş açılmıyor. Parolası bir gün sızsa bile hesap girişe kapalı kalır.

Formda bir ayrıntı daha var: fabrika Admin hesabında Auto-login işaretli gelir, yeni açılan hesapta ise boş gelir. Kendi hesabınızda bu kutuyu boş bırakın, çünkü ortak bir bilgisayarda tarayıcıyı açan herkes oturumunuzla girer. Giriş ekranındaki Remember me for 30 days kutusu da fabrika ayarında işaretli gelir. Ortak bir bilgisayardan girerken işareti kaldırın.

Zabbix’le gelen ikinci hesap guest’tir ve fabrika ayarında zaten Disabled grubundadır. Ona dokunmayın.

Zabbix Sunucusunu Sıkılaştırmak: Apache, ufw ve HTTPS

Örnekteki dairede kilit değişti, ama kapının üstünde hala kilidin markası ve modeli yazıyor. Apache her yanıtta kendini tanıtır. Zabbix’in güvenlik belgesi bu bilginin kapatılmasını önerir, çünkü sürüm bilgisi saldırgana hangi açığı deneyeceğini söyler. Fabrika ayarındaki başlık şuydu:

mon02Bash Çıktısı
HTTP/1.1 200 OK
Server: Apache/2.4.66 (Ubuntu)
X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Var olmayan bir sayfanın hata ekranı da aynı bilgiyi yazıyordu: Apache/2.4.66 (Ubuntu) Server at 192.168.1.29 Port 80. Ubuntu’nun Apache’si bu ayarları /etc/apache2/conf-available/security.conf dosyasında ServerTokens OS ve ServerSignature On olarak getirir. İki satır değiştirilir ve sunucuya bir ad verilir:

mon02Bash
sudo sed -i -E 's/^ServerTokens .*/ServerTokens Prod/; s/^ServerSignature .*/ServerSignature Off/' /etc/apache2/conf-available/security.conf
echo 'ServerName mon02' | sudo tee /etc/apache2/conf-available/servername.conf
sudo a2enconf servername
sudo apache2ctl configtest
sudo systemctl restart apache2

ServerName satırı her configtest’te çıkan AH00558: Could not reliably determine the server's fully qualified domain name uyarısını da kaldırır. Değişiklikten sonraki başlık:

mon02Bash Çıktısı
HTTP/1.1 200 OK
Server: Apache
X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Hata sayfasında da artık sürüm yok. Belgenin üçüncü önerisi expose_php = Off, Ubuntu’nun PHP-FPM ayar dosyasında fabrikadan kapalı gelir ve yanıtta X-Powered-By başlığı yoktur. X-Frame-Options: SAMEORIGIN ise Zabbix’in kendi fabrika ayarıdır, arayüzün başka bir sitenin çerçevesinde açılmasını engeller.

Apache’nin Test Sayfası ve Ortak Parolalar Listesi

Zabbix’in 8.0 güvenlik belgesi iki dosyayı daha gizlemeyi önerir. İkisi de kurulumdan sonra ağdaki herkese açıktı.

Birincisi Apache’nin test sayfası. http://192.168.1.29/ adresi Ubuntu’nun Apache2 Ubuntu Default Page: It works sayfasını döndürüyordu. Sayfa sunucuda Ubuntu ve Apache çalıştığını söyler. Belge sayfanın kaldırılmasını önerir ve nasıl kaldırılacağını web sunucusunun belgesine bırakır. Lab’da dosyayı kaldırmak tek başına yetmedi. /var/www/html/index.html taşınınca kök adres boş bir dizin listesi (Index of /) döndürdü, çünkü Ubuntu’nun Apache’si /var/www/ için dizin listelemeyi açık getirir (Options Indexes). Kökü Zabbix’in arayüzüne yönlendiren tek satır ikisini birden kapatır.

İkincisi top_passwords.txt, yani Zabbix’in yaygın parolalar listesi. Users → Authentication ekranındaki Avoid easy-to-guess passwords ayarı bu listeyi kullanır. Dosya web arayüzünün dizininde durduğu için http://192.168.1.29/zabbix/data/top_passwords.txt adresinden indirilebiliyordu: 200 ve 12,5 MB. Belgenin gerekçesi parola deneme saldırısını zorlaştırmaktır. Liste, saldırgana Zabbix’in hangi parolaları zaten kabul etmediğini, yani hangilerini denemesine gerek olmadığını söyler.

Belgenin Apache örneği bir .htaccess dosyası verir. Ubuntu’da bu yol işlemez, çünkü Zabbix’in Apache yapılandırması arayüz dizininde AllowOverride None ile gelir ve Apache o dizinde .htaccess okumaz. Paketin kendi dosyası /etc/zabbix/apache.conf da düzenlenmez, çünkü paket güncellenirken dpkg değiştirilmiş dosya için soru sorar. Kurallar bu yüzden iki ayrı dosyaya yazılır:

mon02Bash
sudo mv /var/www/html/index.html /root/apache-test-sayfasi.html.fabrika
echo 'RedirectMatch ^/$ /zabbix/' | sudo tee /etc/apache2/conf-available/zabbix-kok.conf
sudo nano /etc/apache2/conf-available/zabbix-sikilastirma.conf

zabbix-sikilastirma.conf dosyasının içeriği Apache 2.4 sözdizimiyle:

Apache
<Directory "/usr/share/zabbix/ui/data">
    <Files "top_passwords.txt">
        Require all denied
    </Files>
</Directory>

İki dosya etkinleştirilir ve Apache yeniden başlatılır:

mon02Bash
sudo a2enconf zabbix-kok
sudo a2enconf zabbix-sikilastirma
sudo apache2ctl configtest
sudo systemctl restart apache2

Kök adres artık arayüze yönlendiriyor:

mon02Bash Çıktısı
HTTP/1.1 302 Found
Server: Apache
Location: http://192.168.1.29/zabbix/

top_passwords.txt adresi 403 döndü. Password policy bundan etkilenmez, çünkü arayüz listeyi web üzerinden değil diskten okur. Listede geçen 16 karakterli bir parola, dosya 403 dönerken de yeni kullanıcı formunda Must not be one of common or context-specific passwords. hatasıyla reddedildi. Dosyayı ağa kapatmak bu yüzden parola denetimini zayıflatmaz.

ufw: Yalnız Kullanılan Portlar Açık

Ubuntu’nun güvenlik duvarı ufw kurulu gelir ama etkin değildir (Status: inactive). Kurulumdan sonra sunucuda dört port dinliyordu: web arayüzü için 80, aktif agent’ların bağlandığı 10051, sunucunun kendi agent’ı için 10050 ve PostgreSQL için 5432. Agent’ların hangi yönde bağlandığı Zabbix nedir yazısındaki pasif ve aktif kontrol bölümünde. Dışarıdan erişilmesi gereken yalnız SSH, web arayüzü ve 10051’dir:

mon02Bash
sudo ufw allow 22/tcp
sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 10051/tcp
sudo ufw enable

SSH kuralı enable’dan önce yazılır, yoksa SSH oturumunuz kendi duvarınıza takılır. ufw enable bu yüzden onay ister: Command may disrupt existing ssh connections. Proceed with operation (y|n)? Ağdaki başka bir Windows makineden Test-NetConnection ile yapılan port denemesi farkı gösterir:

PortNe dinliyorufw’dan önceufw’dan sonra
22SSHaçıkaçık
80web arayüzüaçıkaçık
10050sunucunun kendi agent’ıaçıkkapalı
10051Zabbix serveraçıkaçık
5432PostgreSQLkapalıkapalı

5432 ufw’dan önce de kapalıydı, çünkü PostgreSQL fabrika ayarında yalnız 127.0.0.1’i dinler. 10050 ise ufw’dan önce açıktı ve şimdi kapandı. Sunucunun kendi agent’ı bundan etkilenmez, çünkü server ona 127.0.0.1 üzerinden bağlanır ve bu trafik duvara takılmaz. Kural yazarken ölçüt sunucuda dinleyen portların listesi değildir. Sorulacak soru şudur: dışarıdan kim, hangi porta bağlanmak zorunda?

HTTPS ve Ayrı Veritabanı Rolleri

Bu kurulum arayüzü HTTP ile açar. Bu yalnız kurulumun ilk saatleri ve yönetim ağının içi içindir. Zabbix’in belgesine göre oturum çerezinin Secure bayrağı yalnız HTTPS’te gönderilir ve lab’daki zbx_session çerezi bu yüzden yalnız HttpOnly taşıyordu. Belge HTTPS’e geçince tarayıcıyı HTTPS’e bağlayan Strict-Transport-Security başlığını da önerir. Arayüzü kullanıcılara açmadan önce iç sertifika otoritenizden bir sertifikayla HTTPS’e geçin. Sertifikanın nereden geldiği AD sertifika servisleri kurulumu yazısında, HTTP ile HTTPS’in farkı HTTP ve HTTPS nedir yazısında.

Zabbix’in PostgreSQL için önerdiği bir düzen daha var: şemanın sahibi ayrı bir hesap, server’ın, web arayüzünün ve yedeğin ayrı rolleri (PostgreSQL access control). Belge bunu isteğe bağlı bir öneri olarak verir, Zabbix’in çalışması için gerekli saymaz. Bu yazıdaki kurulum tek zabbix hesabıyla yapıldı. Ayrı roller, veritabanının ayrı bir sunucuya taşındığı ve başka ekiplerin de eriştiği büyük kurulumda anlam kazanır.

Zabbix Kurulumu Doğrulama: Server Kendini İzliyor mu?

Kurulumun çalıştığını gösteren ilk kanıt Zabbix’in kendisini izlemesidir. Sunucuyla gelen Zabbix server adlı host, aynı makinedeki agent’tan veri çeker. Monitoring → Hosts listesinde tek satır görünür:

Zabbix 8.0 Monitoring Hosts listesi: Zabbix server satırı, 127.0.0.1:10050 arayüzü, yeşil ZBX simgesi, Enabled durumu ve Latest data 149 ile kırmızı çerçeveyle işaretli.
Yeşil ZBX simgesi server'ın agent'a ulaştığını söyler. Kırmızıysa veri gelmiyordur.

Satırda dört şeye bakın:

  1. Interface: 127.0.0.1:10050. Server kendi agent’ına yerel adresten bağlanıyor.
  2. Availability: yeşil ZBX. Kırmızıysa server agent’a ulaşamıyordur, gri ise henüz denememiştir.
  3. Status: Enabled.
  4. Latest data: sayı sıfırdan büyük. Lab’da kurulumdan birkaç dakika sonra 149’du.

Problems sütunundaki sarı 1 bir arıza değildir. Sorun listesinde adı Linux: Zabbix server has been restarted (uptime < 10m) olarak görünür. Adı koşulunu söyler: sunucu on dakikadan kısa süredir açık.

Komut satırındaki karşılığı beş servisin durumudur:

mon02Bash
systemctl is-active zabbix-server zabbix-agent2 apache2 postgresql php8.5-fpm

Beşi de active dönmeli. Server açıldıktan bir saat sonra veritabanı 81 MB’tı ve history tablolarında 8.654 satır birikmişti. Sunucu yeniden başlatıldığında logda şu iki satırı görebilirsiniz:

mon02Çıktı
Zabbix agent item "system.cpu.util[,system]" on host "Zabbix server" failed: first network error, wait for 15 seconds
resuming Zabbix agent checks on host "Zabbix server": connection restored

Lab’da ilk satır server başladıktan 6 saniye sonra düştü, ikincisi 21 saniye sonra geldi. Server’ın ilk denemesi agent’a ulaşamadı, 15 saniye bekledi ve sonraki deneme ulaştı. Bu bir arıza değildir. Eski rehberlerdeki temporarily disabling Zabbix agent checks satırı bu açılışta görünmedi. İkinci satır gelmiyorsa bakılacak yer sık yapılan hatalar bölümü.

Saklama Süreleri: Housekeeping Fabrika Ayarları

Kurulumun bir kararı daha fabrika değeriyle gelir: veri ne kadar saklanır. Administration → Housekeeping ekranı bunu gösterir:

Zabbix 8.0 Administration Housekeeping ekranı: User sessions bölümünde 31d ve History ile Trends bölümlerinde boş Override kutuları ile gri 31d ve 365d değerleri kırmızı çerçeveyle işaretli.
Override kutuları boşken gri değerler uygulanmaz. Saklama süresini her item kendisi belirler.

Fabrika ayarında History ve Trends bölümlerindeki override kutuları boştur. Gri görünen 31d ve 365d bu yüzden etkin değildir. Kutu işaretlenirse bütün item’lara uygulanacak süredir. Kutu boşken her item’ın saklama süresi kendi tanımından gelir. Item bir template’ten geliyorsa bu tanımı template koyar. Olaylar (trigger data) 365 gün tutulur. Oturum kayıtları (User sessions) 31 gün tutulur, 7.4’ten önceki sürümlerde bu süre 365 gündü (7.4 yükseltme notları).

Zabbix’in tavsiyesi history’yi mümkün olan en kısa süre, trends’i uzun tutmaktır. Gerekçesi ve iki tablonun farkı Zabbix nedir yazısının saklama bölümünde. Saklamayı buradan tek bir sınırla yönetmek isterseniz Override item history period kutusunu işaretleyip kısa bir süre girersiniz. Zabbix’in belgesindeki örnek 14 gündür.

Kurulum Bitti, İzleme Başlıyor: Zabbix’in İlk Ekranında Ne Okunur?

Kurulumu kim kullanacak? İzlemeye bakan yönetici her sabah aynı ekranla başlar: kişiye ait hesabıyla girer ve Dashboards → Global view’a bakar. Kurulumdan hemen sonra bu ekran boştur ama okunacak bir satırı vardır.

Zabbix 8.0 Global view dashboard'u ilkerpehlivan oturumunda: System information widget'ı kırmızı çerçeveyle işaretli, Zabbix server is running Yes, sürüm 8.0.0, 390 şablon ve item sayıları 136 / 0 / 13.
System information widget'ı kurulumun sağlık raporudur. Desteklenmeyen item'lar bir arıza değil, açılmamış süreçlerin izidir.

System information widget’ı sırayla şunu söyler:

  1. Zabbix server is running: Yes, localhost:10051. Arayüz server’a ulaşıyor. No görürseniz arayüz açılır ama yeni veri gelmez.
  2. Zabbix server version ve Zabbix frontend version: ikisi de 8.0.0, yanlarında Up to date. Server ile arayüzün sürümü aynı olmalı, yükseltmeden sonra ilk bakılacak satır budur.
  3. Number of hosts: 1. Şimdilik yalnız sunucunun kendisi.
  4. Number of templates: 390. Şemayla gelen hazır şablonlar. Hiçbiri bir host’a bağlanmadıkça veri toplamaz.
  5. Number of items: server açıldıktan sekiz dakika sonra 136 / 0 / 13, yani 136 etkin, 0 kapalı, 13 desteklenmeyen item. Beş dakika sonra Reports → System information ekranında 138 / 0 / 11’di.

Desteklenmeyen 11 item yeni kurulumda okuru en çok şaşırtan sayıdır. Hepsi Zabbix server host’unda ve hepsi server’ın açılmamış bir sürecini ölçmeye çalışan item’lardır: IPMI, Java, VMware, SNMP trapper, connector ve rapor süreçleri. Hata mesajları No "ipmi poller" processes started. biçimindedir. Bu süreçler fabrika ayarında kapalıdır ve onları ölçen item da bu yüzden veri alamaz. VMware ya da SNMP trap izlemek için ilgili süreci zabbix_server.conf’ta açtığınızda o süreci ölçen item da veri almaya başlar.

Ekranın sağ altındaki Geomap widget’ı fabrika ayarında Riga’yı gösterir. Zabbix’i geliştiren şirket oradadır, haritanın kurulumla bir ilgisi yoktur. Buradan sonrası ilk host’u eklemektir. Data collection → Hosts ekranının üstünde Create host’un yanında bir Host Wizard düğmesi durur. Host eklemeyi adım adım yürüten bu sihirbaz 7.4’te geldi. İzlenecek sunucuya önce agent kurulur.

Zabbix Kurulumunda Sık Yapılan Hatalar

  1. wget depo paketini indiremiyor, ERROR 404: Not Found. Adres 7.0 rehberlerinden kopyalanmış. 8.0’da depo paketinin adresi zabbix/8.0/release/ubuntu/... biçimindedir (depo adımı).
  2. Şema yüklemesi No such file or directory diyor. 7.0 rehberlerindeki /usr/share/zabbix-sql-scripts/ yolu 8.0 paketinde yok, dosya /usr/share/zabbix/sql-scripts/ altında. Doğru yolu paketin kendisine sorun: dpkg -L zabbix-sql-scripts | grep server.sql.
  3. Apache açılmıyor, logda Invalid command 'ProxyTimeout'. proxy_fcgi modülü kapalı. sudo a2enmod proxy_fcgi setenvif ve Apache’yi yeniden başlatın (servis adımı).
  4. Sihirbaz veritabanına bağlanamıyor. Önce User alanının zabbix olduğuna ve Database TLS encryption kutusunun boş olduğuna bakın. İkisi de fabrika ayarında tutarsız gelebiliyor.
  5. Admin’in parolası değişmiyor, ekranda hata da yok. Update’ten sonra açılan tarayıcı onayı reddedilmiş. Onay penceresini OK ile geçin.
  6. Arayüz açılıyor ama Zabbix server is running No. Server çalışmıyordur ya da başlarken veritabanına bağlanamamıştır. Önce systemctl status zabbix-server, sonra sudo tail /var/log/zabbix/zabbix_server.log. Bakılacak ilk satır zabbix_server.conf’taki DBPassword: başındaki # kaldırılmadıysa server parolasız bağlanmaya çalışır.
  7. Host kırmızı ZBX. Açılıştan sonraki ilk dakikadaysa bekleyin. Bir dakikayı geçtiyse agent’ın çalıştığına (systemctl is-active zabbix-agent2) ve /etc/zabbix/zabbix_agent2.conf’taki Server=127.0.0.1 satırına bakın.
  8. PostgreSQL 18’de lc_collate sorgusu hata veriyor. PostgreSQL 18 bu ayarı kaldırdı. Veritabanının dil ayarını sudo -u postgres psql -c '\l+ zabbix' gösterir.
  9. API çağrıları Invalid params. Not authorized. dönüyor. user.login çalışıyor ama dönen anahtarla yapılan her çağrı reddediliyorsa Apache, Authorization başlığını PHP-FPM’e iletmiyordur. Bu kurulumda öyle çıktı. Zabbix’in bilinen sorunlar sayfası bu durumu yazar. Çözüm ve ölçümü Zabbix Grafana bağlantısı yazısında. Anahtarı isteğin gövdesindeki auth alanıyla göndermek 8.0’da çözüm değildir: unexpected parameter "auth" hatasıyla reddedilir.

Sonuç: Zabbix Kurulumu Kilidi Değiştirince Biter

Zabbix’i kurmak bir öğleden sonranın işi. Paketler bir dakikada iner, şema on üç saniyede yüklenir. Kurulumu bitmiş saydıran şey ise kurulumdan sonraki üç iştir: fabrika hesabını kapatmak, web sunucusunu susturmak ve yalnız gereken portları açmak.

Lab’da beş şey beklenenden farklı çıktı:

  1. Ubuntu’nun kendi paketi bir LTS geride kaldı ve Ubuntu’nun izleyicisi o paketteki açıkları henüz değerlendirmedi.
  2. Apache ilk yeniden başlatmada açılmadı. Zabbix’in Apache yapılandırması fabrika ayarında kapalı olan proxy_fcgi modülüne dayanıyor ve indirme sayfasının Agent 2 komutları bu modülü açmıyor.
  3. Sihirbazın veritabanı formu aynı kurulumda iki farklı fabrika değeriyle geldi: bir kez zabbix ve TLS açık, bir kez root ve TLS kapalı.
  4. API, belgenin yazdığı gibi bütün rollerde kapalı gelmedi. Üç fabrika rolünde kapalıydı, Super admin role’de açıktı.
  5. Zabbix’in yaygın parolalar listesi ağdaki herkese açıktı ve belgenin .htaccess örneği Ubuntu’daki Zabbix yapılandırmasında okunmuyor.

Girişteki benzetmeye dönersek: Zabbix’in fabrika hesabı müteahhidin anahtarıdır. Kilidi değiştirmek Admin’i Disabled grubuna almak, size ait anahtar da kişiye ait Super admin hesabıdır. Kapının üstündeki marka etiketini sökmek ise Apache’nin sürümünü ve test sayfasını gizlemektir. Bu üçü yapılmadan sunucu kurulmuş olur ama sizin olmaz.

Sırada sunucuyu izleyeceği cihazlara bağlamak var: sunuculara agent kurmak ve switch ile firewall’u SNMP ile Zabbix’e eklemek. İzlemenin bir hizmet olarak nasıl yürüdüğünü network izleme hizmeti sayfamızda anlattık.

Zabbix Kurulumu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hazır bir Ubuntu Server üzerinde yarım saati geçmez. Lab'da paketlerin kurulumu yaklaşık bir dakika, veritabanı şemasının yüklenmesi on saniye kadar sürdü. Depoyu eklemekten web sihirbazının son ekranına kadar geçen süre yaklaşık 10 dakikaydı. Asıl zaman kurulumdan sonra harcanır: izlenecek cihazları eklemek ve alarmları kurumun gerçeğine göre ayarlamak günler sürer.
İkisi de desteklenir ve küçük bir kurulumda ikisi de yeter. Bu yazıda PostgreSQL seçildi, çünkü Ubuntu 26.04 PostgreSQL 18'i main deposundan verir ve main deposu beş yıl güvenlik yaması alır. Zabbix 8.0, PostgreSQL 15 ile 18 arasını destekler. Veri büyüdüğünde history tablolarını bölümlemek için kullanılan TimescaleDB eklentisi yalnız PostgreSQL'de çalışır. 8.0 geçmiş verisini ayrı bir ClickHouse veritabanına yazma seçeneğini de ekledi.
Kullanıcı adı Admin, parola zabbix. 8.0'da da değişmedi. Bu ikili Zabbix'in kendi belgesinde ve internetteki her kurulum rehberinde yazılıdır, bu yüzden Zabbix ilk girişten hemen sonra parolanın değiştirilmesini önerir. Daha güvenli yol kişiye ait bir Super admin hesabı açmak, Admin'in parolasını değiştirmek ve hesabı Disabled grubuna alarak girişe kapatmaktır.
Zabbix'in gereksinim tablosu 1.000 metriğe kadar 2 işlemci çekirdeği ve 8 GiB bellek verir. Tek host izleyen lab sunucusu 2 çekirdek ve 4 GB bellekle çalıştı. Server açıldıktan bir saat sonra 3,4 GB belleğin 723 MB'ını kullanıyordu ve veritabanı 81 MB'tı. Boyutu cihaz sayısı değil izlenen metrik sayısı belirler.
Kurulur ama önermiyoruz. Ubuntu 26.04'ün universe deposundaki paket Zabbix 7.0.22'dir, yani bir önceki LTS'nin eski bir ara sürümü. Zabbix'in 7.0.27 ve 7.0.28'de kapattığı en az beş açık bu sürümü etkiler ve Ubuntu'nun açık izleyicisi 14 Kasım 2026'da onları hala değerlendirmemişti. Zabbix'in kendi deposu aynı gün 8.0.0'ı veriyordu ve bu beş açık 8.0'ı etkilemiyor.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Zabbix Rehberi: Kurulumdan Alarma Adım Adım İzleme

Zabbix rehberi: kurulumdan agent'a, template'ten alarma ve dashboard'a on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.

15 dk okuma

Network İzleme Hizmeti: Sunucu, Hat ve Ağ Cihazları

Network izleme hizmeti: sunucu, internet hattı, switch ve firewall dakika dakika izlenir, alarm geldiğinde aynı ekip müdahale eder. Kapsam, süreç ve fiyat.

9 dk okuma

Zabbix 8.0 Upgrade: 7.0 LTS'den Yedekli Geçiş

Zabbix 7.0 LTS'den 8.0'a güncelleme adım adım: sürüm notları, veritabanı ve dosya yedeği, geri yükleme provası, depo paketi, otomatik veritabanı yükseltmesi ve kontrol.

18 dk okuma

Zabbix Health Check: Kuyruk, Poller ve Housekeeper

Zabbix health check lab ölçümüyle: sağlık panosu, queue, poller doluluğu, önbellek ve housekeeper. Agent, poller ve server durunca ne görünür?

16 dk okuma

Zabbix Dashboard: Widget, Network Map ve NOC Ekranı

Zabbix dashboard tasarımı: hangi widget neyi söyler, network map, Host navigator ile ayrıntı sayfası, slideshow ve kiosk, arıza anında ölçülen gecikmeler.

23 dk okuma

Zabbix Proxy: Şube İzleme, Kurulum ve Hat Kopukluğu

Zabbix proxy kurulumu: şubede ne zaman gerekir, aktif proxy, PSK ve agent ayarı, hat koptuğunda ölçülen davranış: yerel tampon, geç gelen veri ve alarm.

26 dk okuma