BT Sistem Yönetimi
systemd Nedir? systemctl ile Linux Servis Yönetimi
systemd nedir, systemctl ile servis nasıl yönetilir? Unit dosyası, enable ile start farkı, çöken servisin Restart ile geri gelmesi, override ve timer, ölçümlerle.
- systemd Nedir? PID 1 ve Unit Dosyası
- systemctl status Çıktısı Nasıl Okunur?
- systemctl enable ile start Farkı: Açılışta mı, Şimdi mi?
- Kendi Servisini Yazmak: Örnek Unit Dosyası
- Çöken Servis Neden Geri Gelmez? Restart= Ayarı
- systemctl edit: Unit Dosyasına Override Eklemek
- daemon-reload: Elle Düzenlenen Dosya Ne Zaman Okunur?
- systemd Timer: Zamanlanmış İş
- Sonuç: Servisi Kurmak Yetmez, Açılışını ve Çöküşünü Ölçün
- systemd ve systemctl Hakkında Sık Sorulan Sorular
systemd, Ubuntu ve bugünkü Linux dağıtımlarının çoğunda açılışta ilk başlayan programdır ve sistemdeki bütün servisleri o yönetir. Bir servisin ne zaman başlayacağına, çöktüğünde ne olacağına ve hangi sırayla açılacağına systemd karar verir. Bu kararları yöneticinin elle değiştirdiği araç systemctl komutudur. İki adın da sonu bir şey söyler: systemd’deki d daemon’dır (arka planda çalışan servis), systemctl’deki ctl ise control (kontrol). Yani systemctl, systemd’yi kontrol eden komuttur. Komut adlarını böyle açarak okumayı Linux komutları rehberimizde anlattık.
Serinin benzetmesinde Linux bir belediyedir ve systemd o belediyenin yazı işleri müdürüdür. Müdür her memurun görevini bir görev kartından okur. Kimin sabah işbaşı yapacağı bir çizelgede yazar. Bir masa boşaldığında ne yapılacağı da görev kartındadır. Kartta talimat yoksa müdür boş masayı öylece bırakır.
Bu yazıdaki bütün çıktılar lab’daki Ubuntu 24.04 sunucumuz lnx01’den alındı. Örnek servis olarak saat senkronizasyonu yapan chrony ile kendi yazdığımız küçük bir deneme servisini kullandık. chrony’nin NTP sunucusu olarak kurulumu ayrı bir konudur, onu Linux NTP sunucusu kurulumu rehberinde anlattık.
systemd Nedir? PID 1 ve Unit Dosyası
Linux çekirdeği açılışın sonunda tek bir program başlatır ve ona 1 numaralı süreç kimliğini (PID) verir. Ubuntu’da bu program systemd’dir. Diğer bütün servisler onun altında başlar. systemd her servisin tanımını bir dosyadan okur, bu dosyaya unit dosyası denir. Unit dosyası örnekteki müdürün görev kartıdır. Kart neyin çalıştırılacağını, hangi servisten sonra başlayacağını ve açılışta hangi gruba katılacağını yazar.
systemctl cat bir servisin unit dosyasını gösterir. chrony servisinin dosyasından kısaltılmış bir bölüm:
systemctl cat chrony# /usr/lib/systemd/system/chrony.service
[Unit]
Description=chrony, an NTP client/server
Documentation=man:chronyd(8) man:chronyc(1) man:chrony.conf(5)
Conflicts=openntpd.service ntp.service ntpsec.service
Wants=time-sync.target
Before=time-sync.target
After=network.target
[Service]
Type=forking
PIDFile=/run/chrony/chronyd.pid
EnvironmentFile=-/etc/default/chrony
User=_chrony
ExecStart=!/usr/lib/systemd/scripts/chronyd-starter.sh $DAEMON_OPTS
[Install]
Alias=chronyd.service
WantedBy=multi-user.targetDosya üç bölümden oluşur:
[Unit]servisi tanımlar ve sırasını belirler.After=network.target, ağ hazır olmadanchrony’nin başlamayacağını söyler.[Service]neyin çalışacağını söyler.ExecStart=başlatılacak programdır,User=_chronyservisin hangi hesapla çalışacağıdır.[Install]servisin açılışta nereye bağlanacağını söyler.WantedBy=multi-user.target, sunucunun normal çalışma haline geçtiği an demektir.
Gerçek dosya bu kısımdan çok daha uzundur. Aradaki satırların çoğu servisin erişimini kısıtlayan güvenlik ayarlarıdır (ProtectSystem=strict, ProtectHome=yes gibi).
Dosyanın yoluna dikkat edin: /usr/lib/systemd/system/. Paketlerin kurduğu unit dosyaları burada durur ve paket güncellendiğinde yeniden yazılır. Yöneticinin yazdığı unit dosyaları ise /etc/systemd/system/ altına gider. systemd belgelerine göre /etc altındaki dosyalar /usr/lib altındakilerin önüne geçer (systemd.unit). Bu dizinlerin genel mantığını Linux dizin yapısı rehberinde anlattık.
systemctl status Çıktısı Nasıl Okunur?
Bir servisin durumuna ilk bakılan yer systemctl status’tur:
systemctl status chrony --no-pager● chrony.service - chrony, an NTP client/server
Loaded: loaded (/usr/lib/systemd/system/chrony.service; enabled; preset: enabled)
Active: active (running) since Fri 2026-10-30 10:32:27 +03; 5s ago
Docs: man:chronyd(8)
man:chronyc(1)
man:chrony.conf(5)
Process: 12685 ExecStart=/usr/lib/systemd/scripts/chronyd-starter.sh $DAEMON_OPTS (code=exited, status=0/SUCCESS)
Main PID: 12694 (chronyd)
Tasks: 2 (limit: 2315)
Memory: 1.4M (peak: 2.3M)
CPU: 64ms
CGroup: /system.slice/chrony.service
├─12694 /usr/sbin/chronyd -F 1
└─12695 /usr/sbin/chronyd -F 1Çıktının ilk üç satırı soruların çoğunu cevaplar:
| Satır | Ne söyler |
|---|---|
● | Renkli nokta. Çalışıyorsa dolu, durmuşsa boş (○), çökmüşse × |
Loaded: | Unit dosyasının yolu, açılışta başlayıp başlamayacağı (enabled), paketin önerdiği varsayılan (preset) |
Active: | Şu anki durum ve ne zamandan beri o durumda olduğu |
Main PID: | Servisin ana sürecinin numarası |
CGroup: | Servise ait bütün süreçler |
Loaded: satırındaki enabled ile Active: satırındaki active ayrı şeylerdir. İlki açılışla, ikincisi şu anla ilgilidir. Bir sonraki bölümün konusu bu fark.
status çıktısının sonunda servisin son log satırları da görünür. sudo olmadan çalıştırıldığında Ubuntu bu satırları göstermeyebilir ve “some journal files were not opened due to insufficient permissions” uyarısı basar. Sebebi, journal’ın yalnız adm ve systemd-journal gruplarına açık olmasıdır.
systemctl enable ile start Farkı: Açılışta mı, Şimdi mi?
İki komut iki ayrı soruyu cevaplar:
systemctl startservisi şimdi başlatır.systemctl enableservisi açılışta başlayacak hale getirir.
Örnekteki müdür için start memuru şimdi masaya oturtmaktır, enable ise adını yarının çizelgesine yazmaktır. systemd belgesi de bunu açıkça söyler: enable servisi başlatmaz, yalnız açılışta başlayacağı yere bağlar (systemctl). İkisini birden yapan komut systemctl enable --now’dır.
İki durum is-enabled ve is-active ile ayrı ayrı sorulur. Lab sunucusunda beş servise baktık:
for s in chrony rsyslog ssh ssh.socket systemd-timesyncd; do
echo "$s: is-enabled=$(systemctl is-enabled $s 2>&1) is-active=$(systemctl is-active $s 2>&1)"
donechrony: is-enabled=enabled is-active=active
rsyslog: is-enabled=enabled is-active=active
ssh: is-enabled=disabled is-active=active
ssh.socket: is-enabled=enabled is-active=active
systemd-timesyncd: is-enabled=not-found is-active=inactivessh satırı ilk bakışta yanlış görünür: servis disabled ama çalışıyor. Sebep bir alttaki satırdadır.
Ubuntu 24.04’te SSH servisi açılışta başlamaz, onun yerine ssh.socket 22 numaralı portu dinler ve ilk bağlantı geldiğinde ssh servisini başlatır. Buna socket activation denir. ssh’i disabled görüp açılışa eklemeye çalışmak gerekmez, kapıyı tutan socket zaten enabled durumdadır. systemd-timesyncd ise not-found döndü, çünkü chrony kurulurken bu paket kaldırıldı. İkisi aynı işi yaptığı için aynı anda kurulu kalmazlar.
Farkın sonucunu yeniden başlatmayla ölçtük. chrony çalışırken disable edildi, kendi deneme servisimiz sayac ise enabled bırakılıp yalnız durduruldu:
sudo systemctl disable chrony
sudo systemctl stop sayac
for s in chrony sayac; do
echo "$s: is-enabled=$(systemctl is-enabled $s) is-active=$(systemctl is-active $s)"
doneSynchronizing state of chrony.service with SysV service script with /usr/lib/systemd/systemd-sysv-install.
Executing: /usr/lib/systemd/systemd-sysv-install disable chrony
Removed "/etc/systemd/system/multi-user.target.wants/chrony.service".
Removed "/etc/systemd/system/chronyd.service".
chrony: is-enabled=disabled is-active=active
sayac: is-enabled=enabled is-active=inactivedisable yalnız multi-user.target.wants altındaki bağı sildi, çalışan chrony’ye dokunmadı. Sunucu yeniden başladıktan sonra aynı döngü tersini gösterdi:
chrony: is-enabled=disabled is-active=inactive
sayac: is-enabled=enabled is-active=activeDurdurulan ama enabled kalan sayac açılışta geri geldi. Çalışırken disable edilen chrony gelmedi. İkinci durum en geç fark edilenidir, çünkü servis o gün çalışmaya devam eder. Eksiklik ancak bir sonraki yeniden başlatmada, belki aylar sonra fark edilir. Bu yüzden bir servisi kurduktan sonra yalnız is-active’e değil, is-enabled’a da bakılır.
Kendi Servisini Yazmak: Örnek Unit Dosyası
systemd’nin geri kalan davranışını görmek için beş saniyede bir log satırı yazan küçük bir betik ve onu çalıştıran bir servis yazdık. Betik /usr/local/bin/sayac.sh dosyasındadır:
#!/bin/bash
# sayac: 5 sn de bir satir log yazar
i=0
while true; do
i=$((i+1))
echo "sayac: tur $i, pid $$"
sleep 5
doneUnit dosyası /etc/systemd/system/sayac.service’tir:
[Unit]
Description=Sayac deneme servisi (5 sn de bir log yazar)
[Service]
ExecStart=/usr/local/bin/sayac.sh
[Install]
WantedBy=multi-user.targetYeni bir unit dosyası yazıldıktan sonra systemd’ye dosyaları yeniden okuması söylenir, sonra servis açılışa eklenip başlatılır:
sudo chmod 755 /usr/local/bin/sayac.sh
sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable --now sayacBetiğin echo ile yazdığı her satır journal’a düşer. Servisin ayrıca bir log dosyası açması gerekmez. Bu satırların nasıl süzülüp okunduğunu journalctl ile Linux log okuma rehberinde anlattık.
Çöken Servis Neden Geri Gelmez? Restart= Ayarı
Servis çalışırken ana sürecini kill -9 ile öldürdük. Bu, bir programın beklenmedik biçimde çökmesinin en sert halidir:
systemctl show sayac -p Restart -p RestartUSec -p MainPID
sudo kill -9 15043
sleep 10
systemctl status sayac --no-pagerRestart=no
RestartUSec=100ms
MainPID=15043
× sayac.service - Sayac deneme servisi (5 sn de bir log yazar)
Loaded: loaded (/etc/systemd/system/sayac.service; enabled; preset: enabled)
Active: failed (Result: signal) since Fri 2026-10-30 10:34:57 +03; 10s ago
Duration: 6.044s
Process: 15043 ExecStart=/usr/local/bin/sayac.sh (code=killed, signal=KILL)
Main PID: 15043 (code=killed, signal=KILL)On saniye sonra servis hala ölüydü ve öyle kaldı. Restart=no satırı sebebi söylüyor. systemd belgesine göre Restart= ayarının varsayılanı no’dur ve bu durumda servis yeniden başlatılmaz (systemd.service). Yani unit dosyasına yazılmadıkça çöken bir servis geri gelmez. Örnekteki müdür, görev kartında talimat olmadığı için boşalan masaya kimseyi oturtmadı.
Paketlerin kendi unit dosyalarında bu ayar bazen vardır, bazen yoktur. Bir servisin çöktüğünde geri gelip gelmeyeceği systemctl show {servis} -p Restart ile sorulur, varsayım yapılmaz.
systemctl edit: Unit Dosyasına Override Eklemek
Restart= ayarını eklemenin doğru yolu paketin dosyasını düzenlemek değildir. /usr/lib/systemd/system/ altındaki dosya paket güncellemesinde yeniden yazılır ve yaptığınız değişiklik sessizce kaybolur. Bunun yerine override (ek ayar dosyası) kullanılır. Ana dosya olduğu gibi kalır, yanına yalnız değişen satırları taşıyan bir dosya eklenir. Örnekteki müdürün görev kartına iliştirilen ek not budur.
systemctl edit bu dosyayı açar:
sudo systemctl edit sayacAçılan düzenleyiciye iki satır yazdık:
[Service]
Restart=on-failure
RestartSec=3Kaydedip çıkınca komut dosyanın yerini söyler. systemctl cat artık iki dosyayı birlikte gösterir:
Successfully installed edited file '/etc/systemd/system/sayac.service.d/override.conf'.
# /etc/systemd/system/sayac.service
[Unit]
Description=Sayac deneme servisi (5 sn de bir log yazar)
[Service]
ExecStart=/usr/local/bin/sayac.sh
[Install]
WantedBy=multi-user.target
# /etc/systemd/system/sayac.service.d/override.conf
[Service]
Restart=on-failure
RestartSec=3on-failure, servis sıfırdan farklı bir çıkış koduyla bittiğinde ya da bir sinyalle öldürüldüğünde yeniden başlatılması demektir. RestartSec=3 yeniden başlatmadan önce üç saniye bekletir. Varsayılan bekleme 100 milisaniyedir.
Aynı deneyi tekrarladık. Bu kez servis geri geldi (journal’dan yalnız systemd’nin satırları):
Oct 30 10:36:32 lnx01 systemd[1]: sayac.service: Main process exited, code=killed, status=9/KILL
Oct 30 10:36:32 lnx01 systemd[1]: sayac.service: Failed with result 'signal'.
Oct 30 10:36:35 lnx01 systemd[1]: sayac.service: Scheduled restart job, restart counter is at 1.
Oct 30 10:36:35 lnx01 systemd[1]: Started sayac.service - Sayac deneme servisi (5 sn de bir log yazar).
Oct 30 10:36:40 lnx01 systemd[1]: sayac.service: Main process exited, code=killed, status=9/KILL
Oct 30 10:36:43 lnx01 systemd[1]: sayac.service: Scheduled restart job, restart counter is at 2.
Oct 30 10:36:45 lnx01 systemd[1]: sayac.service: Main process exited, code=killed, status=9/KILL
Oct 30 10:36:49 lnx01 systemd[1]: sayac.service: Scheduled restart job, restart counter is at 3.Üç ayrı öldürmede servis her seferinde 3-4 saniye içinde yeni bir süreç numarasıyla döndü. Sayaç her dönüşte bir arttı.
Bu davranışın bir sınırı var. systemd belli bir süre içinde çok fazla yeniden başlatılan servisi durdurur ve artık başlatmaz. Sınırı StartLimitIntervalSec= ve StartLimitBurst= ayarları belirler. Sürekli çöken bir servis bu yüzden sonsuza kadar denenmez, failed durumunda kalır ve sorunun kendisi aranmalıdır.
daemon-reload: Elle Düzenlenen Dosya Ne Zaman Okunur?
systemctl edit dosyayı yazdıktan sonra systemd’ye dosyaları yeniden okumasını kendisi söyler. Dosyayı başka bir düzenleyiciyle elle değiştirdiğinizde bu adım size kalır. override.conf içinde RestartSec=3 değerini elle 4 yaptık ve reload yapmadan durumu sorduk:
Warning: The unit file, source configuration file or drop-ins of sayac.service changed on disk. Run 'systemctl daemon-reload' to reload units.
RestartUSec=3sDosyada 4 yazıyordu, systemd hala 3 saniye kullanıyordu. sudo systemctl daemon-reload sonrasında değer 4s oldu. Unit dosyasında yapılan her elle değişiklikten sonra daemon-reload, ardından servisin yeniden başlatılması gerekir.
systemd Timer: Zamanlanmış İş
systemd yalnız sürekli çalışan servisleri değil, belli zamanlarda çalışan işleri de yönetir. Bunun aracı timer birimidir. Bir timer, aynı adı taşıyan bir servisi takvime göre tetikler. Örnekteki müdürün ajandası da böyle çalışır. Belli saatte belli işi başlatır, iş bitince masayı kapatır.
Her iki dakikada bir çalışan bir temizlik işi yazdık. Servis tek seferlik çalışır (Type=oneshot):
# /etc/systemd/system/sayac-temizle.service
[Unit]
Description=Sayac gecici dosyalarini temizler
[Service]
Type=oneshot
ExecStart=/usr/local/bin/sayac-temizle.shTimer dosyası takvimi taşır:
# /etc/systemd/system/sayac-temizle.timer
[Unit]
Description=Sayac temizligini her 2 dakikada bir calistirir
[Timer]
OnCalendar=*:0/2
AccuracySec=1s
[Install]
WantedBy=timers.targetOnCalendar=*:0/2 “her saatin sıfırıncı dakikasından başlayarak iki dakikada bir” demektir. Bir takvim ifadesinin ne zaman tetikleneceği yazmadan önce sınanabilir:
systemd-analyze calendar "*:0/2" Original form: *:0/2
Normalized form: *-*-* *:00/2:00
Next elapse: Fri 2026-10-30 10:38:00 +03
(in UTC): Fri 2026-10-30 07:38:00 UTC
From now: 34s leftAçılışa eklenen ve başlatılan şey servis değil, timer’dır (sudo systemctl enable --now sayac-temizle.timer). Timer 10:38:00’de tetiklendi, servis bir kez çalıştı ve kapandı:
○ sayac-temizle.service - Sayac gecici dosyalarini temizler
Loaded: loaded (/etc/systemd/system/sayac-temizle.service; static)
Active: inactive (dead) since Fri 2026-10-30 10:38:00 +03; 3s ago
TriggeredBy: ● sayac-temizle.timerServisin durumu static görünüyor, çünkü dosyasında [Install] bölümü yok. Onu timer başlatır, kendisi açılışa eklenmez.
Sunucudaki bütün timer’ları systemctl list-timers listeler. Lab sunucusunda bizim timer’ımızın yanında 14 timer daha vardı: paket listesini güncelleyen apt-daily (apt nedir), logları döndüren logrotate, diskin kullanılmayan bloklarını bildiren fstrim bunlardan birkaçı. Ubuntu’nun kendi bakım işleri de bu listededir. Aynı işin cron ile nasıl yazıldığını ve iki yolun farkını crontab nedir rehberinde anlattık.
Sonuç: Servisi Kurmak Yetmez, Açılışını ve Çöküşünü Ölçün
systemd bir servisi üç soruyla yönetir: açılışta başlayacak mı, şu an çalışıyor mu, çöktüğünde ne olacak? İlk ikisi is-enabled ve is-active ile, üçüncüsü systemctl show -p Restart ile sorulur. Bu üç cevap kurulumdan sonra kontrol edilmezse servis o gün çalışır, ama ilk yeniden başlatmada ya da ilk çöküşte kaybolur.
Girişteki benzetmeye dönersek: systemd belediyenin yazı işleri müdürüdür. enable memurun adını çizelgeye yazar, start onu şimdi masaya oturtur, Restart=on-failure görev kartına “masa boşalırsa yerine birini oturt” talimatını ekler. Kartı değiştirmek yerine ek not iliştirmek (override), paket güncellemesinde talimatın kaybolmamasını sağlar.
systemd ve systemctl Hakkında Sık Sorulan Sorular
BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi
İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.
LinkedInBenzer Makaleler
Linux İşletim Sistemi Nedir? Sunucu Yönetimi Haritası
Linux nedir, kernel ile dağıtım farkı ne? Linux sunucu yönetiminin haritası: SSH, komutlar, /etc, izinler, systemd, journal, cron, disk, ağ ve apt ile bakım.
İşletim Sistemi Nedir? Sistem Yöneticisinin Gözünden
İşletim sistemi nedir, kernel, süreç, servis, dosya sistemi ve izin modeli nasıl çalışır? Windows ve Linux'u yöneten sistem yöneticisinin bilmesi gerekenler.
apt Nedir? Linux Paket Yönetimi: apt, dpkg ve Depo
apt nedir, Ubuntu'da paket nasıl kurulur ve kaldırılır? Depo ve imza anahtarı, apt ile dpkg farkı, apt remove'un metapaketi silmesi, upgrade ile full-upgrade, kurulum geçmişi.
chmod ve Linux Dosya İzinleri: 777 Neden Yanlış?
chmod, chown ve umask ile Linux dosya izinleri: rwx nasıl okunur, paylaşılan klasör setgid 2770 ile nasıl kurulur, chmod 777 neden dosyayı silinebilir bırakır?
Crontab Nedir? Linux'ta cron ile Zamanlanmış Görev
Crontab nedir, cron görevi nasıl yazılır? Beş zaman alanı, crontab -e, -l, -r, cron logu, cron ortamı ve görevin elle çalışıp cron'da çalışmamasının iki ölçülmüş sebebi.
journalctl ile Linux Log Okuma: Filtre ve Kalıcı Log
journalctl kullanımı: servis, zaman ve öncelik süzgeci, önceki açılışın logu (-b -1), kalıcı journal ayarı, disk sınırı ve /var/log/syslog ile ilişkisi, ölçümlerle.
Linux Disk Yönetimi: lsblk, df, LVM ve Disk Büyütme
Linux'ta disk yönetimi: lsblk, df ve du ile doluluk, LVM ile PV, VG ve LV, mkfs, fstab'a UUID ile bağlama, lvextend ile büyütme ve -r unutulunca olan, ölçümlerle.
Linux Dizin Yapısı: /etc, /var, /proc Ne İşe Yarar?
Linux dizin yapısı ve dosya sistemi: kök dizindeki klasörler ne tutar, /etc yapılandırması, /var/log, /proc ve /dev neden dosyadır, disk ağaca nasıl bağlanır?
Linux Komutları: Sistem Yöneticisinin Temel Komut Listesi
Linux komutları açılımlarıyla: systemctl, chmod, ls -lh ne demek? Dosya, arama, süreç, ağ, servis, yetki ve disk komutları gerçek çıktılarıyla.
Linux Kullanıcı Yönetimi: useradd, Gruplar ve Parola
Linux'ta kullanıcı ekleme, gruba alma, parola, kilitleme ve silme: useradd, usermod -aG tuzağı, /etc/shadow, chage, nologin ve userdel -r, ölçümlerle.
sudo Nedir? sudoers ile Linux'ta Yetki Vermek
sudo nedir, sudoers nasıl okunur, visudo ile nasıl düzenlenir? Tek komutluk yetki, sudo -i ile -s farkı, parola önbelleği ve auth.log kayıtları, ölçümlerle.
Ubuntu Statik IP: Netplan ile Ağ Yapılandırması
Ubuntu'da netplan ile statik IP nasıl verilir? YAML dosyası, dosya izni, netplan try ile geri alma, netplan apply, girinti hatası ve cloud-init, ölçümlerle.
Ubuntu Server: LTS, Sıkılaştırma ve Dağıtım Seçimi
Kurumsal Ubuntu Server rehberi: dağıtım karşılaştırması, LTS ve Ubuntu Pro destek takvimi, paket yönetimi, sıkılaştırma ve Active Directory entegrasyonu.
RAID 5 Nedir? RAID 6 ile Farkı ve Hangisi Seçilmeli
RAID 5 nedir, RAID 6'dan farkı ne? Kapasite, küçük yazma maliyeti, rebuild sırasında korumasız kalmak, okunamayan sektör ve hangi diziye hangisi seçilir.
RAID Controller Nedir? Donanım RAID ile Yazılım RAID Farkı
RAID controller nedir, donanım RAID ile yazılım RAID farkı ne? Yazma önbelleği ve bataryası, BIOS RAID, HBA modu, Linux md ve Storage Spaces arasında seçim.
RAID Nedir? Seviyeleri ve RAID 0, 1, 10 Farkı
RAID nedir, nasıl çalışır? Striping, mirroring ve parity, RAID 0, 1, 5, 6 ve 10 karşılaştırması, rebuild süresi, hot spare ve RAID'in neden yedek olmadığı.
Grafana Alert: SQL Sorgusuna E-posta Alarmı ve Silence
Grafana alert kurulumu: SMTP, salt okunur MySQL data source, eşik ve pending period, DatasourceError ve silence, lab'da saatle ölçülen bildirimlerle.
Grafana Upgrade: Yedek, 12'den 13'e Geçiş ve Geri Dönüş
Grafana güncellemesi adım adım: grafana.ini, eklenti ve PostgreSQL yedeği, geri yükleme provası, önce eklentiler, 12.4'ten 13.3'e geçiş ve doğru geri dönüş.
Zabbix 8.0 Upgrade: 7.0 LTS'den Yedekli Geçiş
Zabbix 7.0 LTS'den 8.0'a güncelleme adım adım: sürüm notları, veritabanı ve dosya yedeği, geri yükleme provası, depo paketi, otomatik veritabanı yükseltmesi ve kontrol.
Zabbix Health Check: Kuyruk, Poller ve Housekeeper
Zabbix health check lab ölçümüyle: sağlık panosu, queue, poller doluluğu, önbellek ve housekeeper. Agent, poller ve server durunca ne görünür?
Grafana Dashboard Oluşturma: Panel, Değişken ve USE
Grafana dashboard oluşturma: USE yöntemiyle panel seçimi, Zabbix verisiyle değişkenler, tekrarlayan panel, yenileme yükü ve Viewer sınırı, lab ölçümüyle.
Grafana Kurulumu: Ubuntu 26.04'te PostgreSQL ve Apache
Ubuntu 26.04'e Grafana kurulumu: APT deposu, PostgreSQL veritabanı, Apache arkasında /grafana, admin hesabını kapatmak ve sıkılaştırma adım adım.
Grafana Nedir? Ne İşe Yarar, Zabbix'ten Farkı Ne?
Grafana nedir: Zabbix, Prometheus ve veritabanlarındaki veriyi okuyup tek ekranda gösteren açık kaynak araç. Data source, panel, sürüm ve Zabbix farkı.
Grafana Rehberi: Kurulumdan Dashboard'a Adım Adım
Grafana rehberi: kurulumdan Zabbix bağlantısına, dashboard'dan yedeğe altı adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
Zabbix Grafana Bağlantısı: Eklenti, API Token, Salt Okuma
Zabbix Grafana bağlantısı: eklenti kurulumu, salt okuma Zabbix rolü, API token, Apache'de Authorization başlığı, data source ve ilk Zabbix paneli adım adım.
Zabbix Rehberi: Kurulumdan Alarma Adım Adım İzleme
Zabbix rehberi: kurulumdan agent'a, template'ten alarma ve dashboard'a on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, lab'da hangi yazıda ölçüldü.
SMTP Relay Kurulumu: Postfix ile Google Workspace
SMTP relay kurulumu: Postfix'i Google Workspace'in smtp-relay.gmail.com hizmetine TLS ve SMTP AUTH ile bağladım, Zabbix alarmını eskalasyon grubuna yolladım.
Zabbix Dashboard: Widget, Network Map ve NOC Ekranı
Zabbix dashboard tasarımı: hangi widget neyi söyler, network map, Host navigator ile ayrıntı sayfası, slideshow ve kiosk, arıza anında ölçülen gecikmeler.
Zabbix Proxy: Şube İzleme, Kurulum ve Hat Kopukluğu
Zabbix proxy kurulumu: şubede ne zaman gerekir, aktif proxy, PSK ve agent ayarı, hat koptuğunda ölçülen davranış: yerel tampon, geç gelen veri ve alarm.
Zabbix Template ile Sunucu İzleme: CPU, RAM, Disk ve Servis
Zabbix template ile Windows ve Linux sunucuda CPU, RAM, disk ve servis izleme: makroyla eşik, disk keşfi ve trigger'ın açılma süresi lab ölçümüyle anlatılıyor.
Zabbix Trigger ve Alarm: E-posta, Eskalasyon ve Bakım
Zabbix trigger ve alarm ayarı: e-posta bildirimi, eskalasyon, acknowledge, histerezis ve bakım penceresi, lab'da ölçülen saatleriyle adım adım anlatılıyor.
Network İzleme Hizmeti: Sunucu, Hat ve Ağ Cihazları
Network izleme hizmeti: sunucu, internet hattı, switch ve firewall dakika dakika izlenir, alarm geldiğinde aynı ekip müdahale eder. Kapsam, süreç ve fiyat.
Zabbix Agent 2 Kurulumu: GPO, Autoregistration ve PSK
Zabbix Agent 2 kurulumu: Windows'a GPO betiğiyle toplu dağıtım, Linux'a apt, PSK'lı autoregistration ve lab'da ölçülen tuzaklar adım adım anlatılıyor.
Zabbix Kurulumu: Ubuntu 26.04'te 8.0 LTS ve PostgreSQL
Ubuntu 26.04'e Zabbix 8.0 LTS kurulumu: neden Zabbix deposu, PostgreSQL şeması, Apache hatası, web sihirbazı, Admin hesabını kapatmak ve ufw adım adım.
Zabbix Nedir? Nasıl Çalışır, PRTG'den Farkı Ne?
Zabbix nedir: ölçüm toplayan, eşik aşılınca sorun açıp bildiren açık kaynak izleme yazılımı. Server, agent ve trigger mantığı, PRTG ve Nagios ile farkı.
IIS Application Pool Nedir? Kimlik, İzin ve 503 Hatası
IIS application pool nedir, siteyi neden ayırır ve hangi kimlikle çalışır? 401.3 izin hatası, IUSR ve havuz kimliği farkı, 503 ve fabrika ayarları lab'da ölçüldü.
IIS SSL Sertifikası: HTTPS Binding, SAN ve SNI
IIS'te HTTPS nasıl açılır? İç CA'dan SAN'lı sertifika certreq ile alınır, 443 binding'e bağlanır, SNI ile iki site ayrılır. Windows Server 2025'te ölçüldü.
Ubuntu Sürüm Yükseltme: 24.04'ten 26.04'e do-release-upgrade
Ubuntu sürüm yükseltme adım adım: 24.04'ten 26.04 LTS'e ön kontrol, snapshot, do-release-upgrade soruları, kaldırılan PHP'nin açtığı açık ve geri dönüş.
Event Viewer Nedir? Windows Log'larını Okumak ve Süzmek
Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi) nedir? Log kanalları, Kernel-Power 41, Filter Current Log, Custom View, Get-WinEvent ve doğru log boyutu, lab ölçümüyle.
gpedit.msc: Local Group Policy Editor ve Domain GPO Önceliği
gpedit.msc ile yerel policy yazmak, Registry.pol dosyası ve domain GPO ile çakışınca hangisinin kazandığı: Windows 11 Pro'da gpresult ve reg query ile ölçüldü.
MMC Nedir? .msc Konsolları ve Snap-in Mantığı
MMC nedir, snap-in ne işe yarar, .msc dosyasında ne var? Kendi konsolunuzu kurmak, uzak bilgisayara bağlamak ve user mode ile ekibe vermek, lab ölçümüyle.
Performance Monitor ve Resmon: Windows'ta Darboğaz Bulmak
Performance Monitor ve Resource Monitor ile Windows'ta darboğaz bulmak: süreç süzme, sayaç, logman ile Data Collector Set, Reliability Monitor ve eşikler.
PowerShell Nedir? Windows'u Komutla Yönetmenin Temeli
PowerShell nedir, cmdlet ve pipeline nasıl çalışır? Execution policy hatası, Get-Help, ADAC'ın yazdığı komut ve uzak komut Windows 11 ve Server'da ölçüldü.
Task Manager (Görev Yöneticisi): Süreç, PID ve Başlangıç
Task Manager (Görev Yöneticisi) nasıl kullanılır? CPU'yu dolduran süreci ve PID'ini bulmak, başlangıç programını kapatmak, End task ve Get-Process, ölçümle.
Windows Ağ Ayarları: ncpa.cpl, IPv4 ve DNS
Windows ağ ayarları ncpa.cpl ile nasıl yapılır? IPv4 adresi, DNS sunucusu sırası, interface metric, Settings farkı ve ipconfig ile PowerShell karşılığı.
Windows İşletim Sistemi Yönetimi: Konsollar ve Araçlar
Windows işletim sistemi nasıl yönetilir? Run komutları, PowerShell, registry, Local GPO, Görev Yöneticisi, servisler, disk ve ağ ayarları tek haritada.
Windows Registry Nedir? Hive, Anahtar ve Güvenli Düzenleme
Windows registry (kayıt defteri) nedir? Hive dosyaları, anahtar ve değer türleri, reg export ile yedek, Group Policy'nin yazdığı anahtar ve güvenli düzenleme.
Win + R Çalıştır Komutları: msc, cpl ve ms-settings Listesi
Win + R ile açılan Çalıştır kutusunun msc, cpl, ms-settings ve exe komutları: hangisi neyi açar, yönetici olarak nasıl açılır, ClickFix'e karşı ne yapılır.
Domain Controller Yükseltme: Windows Server 2025'e Geçiş
Domain controller yükseltme yanına yeni DC ekleyerek yapılır: Windows Server 2025 DC ekleme, adprep, FSMO devri, demote, DNS kalıntıları ve functional level.
Active Directory Audit Policy: Olay Kayıtlarını Açmak
Active Directory audit policy fabrika ayarında yanlış parolayı DC'ye yazmaz. Önerilen alt kategoriler, GPO ile uygulamak, 4771, 4740 ve 4625'i okumak.
Active Directory Delegation: Helpdesk'e Yetki Devri
Active Directory delegation ile Domain Admins vermeden yetki devri: Delegation of Control Wizard, rol grubu, dsacls, Effective Access ve devri geri almak.
Active Directory İsimlendirme Standardı: PC, Grup ve GPO
Active Directory isimlendirme standardı: bilgisayar, sunucu, kullanıcı, grup, GPO, OU ve yazıcı için kalıp, kod tablosu ve lab'da ölçülen yeniden adlandırma.
Active Directory Nasıl Kullanılır? ADUC ile Günlük Yönetim
Active Directory kullanımı ADUC ile: kullanıcı açma, şablondan kopyalama, parola sıfırlama, kilidin kaynağı, hesabı kapatma, geri alma ve helpdesk'in RSAT'ı.
Active Directory Password Policy: Parola ve Hesap Kilitleme
Active Directory password policy: parola kuralı, hesap kilitleme ve Fine-Grained Password Policy. NIST'in önerisi ve Windows Server 2025 lab'ında ölçülenler.
Active Directory Sağlık Kontrolü: dcdiag ve repadmin
Active Directory sağlık kontrolü dcdiag ve repadmin ile: hangi test neye bakar, kapalı DC çıktıda nasıl görünür, SYSVOL ve saat kontrolü, günlük betik.
Active Directory Sites and Services: Site ve Replikasyon
Active Directory Sites and Services ile site, subnet ve site link tanımlamak: şubedeki istemci hangi DC'ye gider, şubeler arası kopyalama ne zaman olur?
Active Directory Tier Modeli: Yönetici Hesaplarını Ayırmak
Active Directory tier modeli: Tier 0, 1 ve 2, ayrı yönetici hesapları, oturum yasağı GPO'ları ve acil durum hesabı. Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory Yedekleme: System State ve Geri Yükleme
Active Directory yedekleme Windows Server Backup ile: System State, DSRM'de geri yükleme, authoritative restore ve snapshot'ın neden yedek olmadığı.
Authentication Policy Silo: Hesabı Makinelere Bağlamak
Authentication policy silo nedir, nasıl kurulur? Kerberos armoring GPO'su, policy, silo, denetimden zorlamaya ve bayat makine bileti tuzağı lab'da ölçüldü.
gMSA Nedir? Servis Hesabı Parolasını AD'ye Bırakmak
gMSA nedir, nasıl kurulur? KDS root key, izin grubu, servis ve görevde kullanım, authentication policy. Parolayı kimin okuduğu Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Jump Server Nedir? Windows'ta Kurulum ve Kullanım
Jump server nedir, Windows Server 2025'te nasıl kurulur ve kullanılır? Yönetim RDP'sini tek kapıya toplayıp sunucuları ona kilitlemek, lab ölçümleriyle.
krbtgt Parola Sıfırlama: Ne Zaman, Nasıl Yapılır?
krbtgt parolası neden iki kez ve arada beklenerek sıfırlanır? Rutin rotasyon ile ele geçirme sonrası sıfırlamanın farkı ve adımları, lab ölçümleriyle.
LDAP Signing ve Channel Binding: DC'de Zorunlu Kılmak
LDAP signing ve channel binding nedir, DC'de nasıl zorunlu kılınır? Windows Server 2025'in fabrika ayarı, olay 2889 ile izleme ve lab'da ölçülen bind sonuçları.
NTLM Nedir? Kerberos'tan Farkı, NTLM'i Kapatmak
NTLM nedir, Kerberos varken neden hala çalışır? Challenge-response, NTLMv1'in sonu, event log'dan NTLM'i bulmak ve Restrict NTLM ile sunucu sunucu kapatmak.
Protected Users Grubu: Ayrıcalıklı Hesaplara Ek Koruma
Protected Users grubu ne yapar? NTLM'in reddi, dört saatlik TGT, kapanan delegation ve ağsız oturum, Windows Server 2025 lab'ında önce ve sonra ölçüldü.
Windows Defender Firewall: Profiller, Kurallar ve GPO
Windows Defender Firewall nasıl çalışır? Domain, Private ve Public profiller, kuralların öncelik sırası, kuralı GPO ile dağıtmak, kapsam ve firewall log'u.
LAPS Kurulumu: Windows LAPS ile Yerel Yönetici Parolası
Windows Server 2025'te LAPS kurulumu: şema, izinler, GPO, şifreli parola, ADUC LAPS sekmesi ve lokasyona göre helpdesk okuması. Lab domain'inde ölçüldü.
Linux TFTP Sunucusu Kurulumu: tftpd-hpa Adım Adım
Ubuntu'da tftpd-hpa ile TFTP sunucusu kurulumu: --create, --secure ve --umask, dinlenen adres ve varsayılan kurulumun ilk yedeği neden almadığı, lab'da ölçüldü.
Windows Server NPS Kurulumu: RADIUS Sunucusu Adım Adım
Windows Server NPS kurulumu: rolü eklemek, Active Directory'ye kaydetmek, RADIUS istemcisi ve network policy tanımlamak, 6272 ve 6273 kayıtlarıyla doğrulamak.
fail2ban Kurulumu ve Yapılandırması (Ubuntu 24.04)
Ubuntu 24.04'te fail2ban kurulumu, jail.local ve nftables ayarları. maxretry 5 iken ban neden üçüncü denemede düşüyor? Laboratuvarda ölçtüm, çıktılarıyla.
Kurumsal Yedekleme Programı: Veeam Lisansı ve Kurulumu
Kurumsal yedekleme programı seçimi, Veeam lisans tedariki, kurulumu ve yapılandırması. Ücretsiz sürüm ne zaman yeter, lisans neyi sayar, kurulum nasıl yapılır?
Microsoft 365 Kurulumu ve Geçişi: E-posta, Kimlik, Güvenlik
Microsoft 365 kurulumu ve geçişi: tenant ve alan adı kurulumu, eski e-postanın kesintisiz taşınması, Active Directory senkronizasyonu ve MFA yapılandırması.
Microsoft Lisanslama: Windows Server, CAL ve Microsoft 365
Microsoft lisanslama: mevcut lisans analizi, Windows Server çekirdek ve CAL hesabı, doğru Microsoft 365 planı, lisans tedariki ve yenileme takibi.
Sunucu ve Kabinet Taşıma: Veri Merkezi Geçişi Planı
Sunucu ve kabinet taşıma: keşif ve kesinti planı, fiziksel söküm ve montaj, yeni tesiste ağ ve ISP geçişi, sistemlerin doğrulanması ve raporlu teslim.
Sunucu ve Storage Satışı: Kapasite, Tedarik, Kurulum
Sunucu ve storage satışı: iş yüküne göre kapasite analizi, rack ve tower sunucu, NAS ve SAN tedariki, kurulum ve garanti süresini izleyen yenileme planı.
Dosya Sunucusu ve NAS Kurulumu: Yetki Matrisi ve Güvenlik
Dosya sunucusu ve NAS kurulumu: departman bazlı yetki matrisi, fidyeye karşı sürüm koruması, dosya erişim kaydı ve eski sunucudan izinleriyle veri taşıma.
Sanallaştırma Kurulumu ve Geçişi: Proxmox, Hyper-V, VMware
Sanallaştırma kurulumu ve geçişi: Proxmox, Hyper-V ya da VMware kurulumu, cluster, yedekleme sunucusu ve sanal sunucuların planlı pencerede taşınması.
Active Directory Kurulum Hizmeti: Domain Altyapısı
Kurumsal domain altyapısı kurulumu: domain adı, DC sayısı, OU ve GPO temelinin doğru kurulması, mevcut yapıdan geçiş ve devir. Anahtar teslim kuruyoruz.
Veri Yedekleme Hizmeti: Kurulum, Geri Dönüş Testi ve İzleme
Veri yedekleme hizmeti: yedekleme sunucusu, kopya ve retention policy, geri dönüş testi ve teslim sonrası izleme. Yedeği yedek yapan şey testtir.
Sunucu Kurulumu: Fiziksel, Sanal ve Raporlu Teslim
Sunucu kurulumu: fiziksel ve sanal sunucu, rol kurulumu, yedekleme ve temel sıkılaştırma. Kurulum yerinde bitiyor, teslim ölçülmüş ve raporlu oluyor.
Syslog Sunucusu Kurulumu: Ubuntu'da Merkezi Log
Ubuntu 24.04'te rsyslog ile merkezi syslog sunucusu kurulumu: imudp, 514 portu, gönderen başına ayırma, switch bağlama ve disk planı. Lab ölçümüyle.
Cacti Kurulumu: Ubuntu'da SNMP ile Ağ İzleme
Ubuntu 26.04'te Cacti 1.2.31 kurulumu: depo paketi neden yamasız, web sihirbazı, SNMPv3 ile cihaz ekleme, trafik grafiği ve sıkılaştırma adım adım.
RSAT Kurulumu: Windows 11'de GPMC ve ADUC Konsolları
RSAT kurulumu: Windows 10, 11 ve Windows Server'da uzaktan sunucu yönetim araçları, GPMC ve ADUC konsolları, nereden çalıştırılacağı ve neyi yönettiği.
Samba AD DC Kurulumu: Linux'ta Domain Controller
Samba AD DC kurulumu: Ubuntu 24.04'te samba-tool domain provision, iç DNS kararı, Kerberos doğrulaması ve kurulum öncesi/sonrası ölçülmüş port tablosu.
IIS Nedir? Windows Web Sunucusu: Kurulum ve HTTPS
IIS nedir, kurumda neden karşınıza çıkar ve nasıl kurulur? Windows Server 2025'te ölçülmüş kurulum, güvenlik duvarı, site, Windows Authentication ve HTTPS.
Active Directory Certificate Services (AD CS) Kurulumu
Active Directory Certificate Services kurulumu adım adım: Enterprise Root CA yapılandırması, geri alınamayan kararlar, AIA/CDP ayarı ve kurulum doğrulaması.
FreeRADIUS Kurulumu: Ubuntu'da Adım Adım
Ubuntu üzerinde FreeRADIUS ile adım adım kurulum: paket kurulumu, istemci ve kullanıcı tanımı, radtest ile doğrulama ve paket düzeyinde yakalama.
Linux NTP Sunucusu Kurulumu: chrony ile İç Saat Kaynağı
Linux NTP sunucusu kurulumu: Ubuntu'da chrony yapılandırması, allow ile istemci ağı, doğrulama ve izleme. Platform kararı ve Stratum 1 için GPS/PPS.
Ubuntu Server Kurulumu: 26.04 LTS Adım Adım Rehber
Ubuntu Server 26.04 LTS kurulumu adım adım: sürüm seçimi, statik IP, LVM disk düzeni, OpenSSH, Windows'tan ilk bağlantı ve kurulum sonrası kontroller.
Windows Server 2025: Roller ve Lisanslama
Windows Server sürümleri, çekirdek bazlı lisanslama ve CAL modeli, sunucu rolleri ve destek yaşam döngüsü: hangisini ne zaman kuracağınızın kurumsal rehberi.
Domain'e Bilgisayar Ekleme: Adımlar, Ön Koşullar ve Hatalar
Windows 11 bilgisayarı ve sunucuyu domain'e ekleme: DNS, saat ve ad ön koşulları, nesneyi önceden açma, Add-Computer ve lab'da ölçülen katılım hataları.
Windows Server DHCP Kurulumu: Scope, Rezervasyon, Failover
Windows Server DHCP kurulumu: scope, exclusion, rezervasyon ve failover. Lab'da ölçtük: sunucu seçenekleri partnere gitmez, yedek kendiliğinden devralmaz.
Kurumsal Veri Yedekleme ve Felaket Kurtarma Çözümleri
Kurumsal veri yedekleme ve felaket kurtarma: 3-2-1-1-0 kuralı, RTO/RPO hedefleri, immutable storage ve düzenli geri yükleme testiyle yedekleme çözümleri.
Active Directory Güvenlik Sıkılaştırması Rehberi
Active Directory güvenlik sıkılaştırması adım adım: Tier modeli, jump server, LAPS, gMSA, Protected Users, NTLM, LDAP signing, denetim ve krbtgt, lab ölçümleriyle.
Active Directory Kullanıcı, Grup ve OU Yönetimi (AGDLP)
Active Directory OU tasarımı Tier modeliyle, kullanıcı ve grup açmak, AGDLP ile dosya izni: lab'da ölçülen varsayılanlar ve yanıltıcı hatalar.
Active Directory GPO Yönetimi: Group Policy Rehberi
Active Directory'de GPO oluşturma, OU'ya linkleme, LSDOU sırası, Enforced ve Block Inheritance. gpupdate ve gpresult ile Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Active Directory DNS Yapılandırması: Forwarder ve Zone
Active Directory DNS yapılandırması: forwarder, reverse zone ve PTR, conditional forwarder, split-brain DNS ve scavenging, Windows Server 2025 lab'ında ölçüldü.
Microsoft Entra ID Connect Kurulumu: AD'yi Buluta Bağlama
Microsoft Entra ID Connect kurulumu, UPN senkronizasyonu ve Seamless SSO yapılandırması. Active Directory kullanıcılarını Microsoft 365'e tek kimlikle bağlayan adım adım rehber.
Active Directory UPN Suffix Yapılandırması
Active Directory'de alternatif UPN suffix ekleme, kullanıcı UPN'ini tek tek ya da PowerShell ile toplu değiştirme. Eski UPN'in hala çalıştığı lab'da ölçüldü.
Active Directory Kurulumu: Windows Server 2025'te İlk DC
Windows Server 2025'te Active Directory kurulumu: domain adı, DC promotion, DNS ve saat, dcdiag, Recycle Bin ve ikinci DC. Her adım lab'da ölçüldü.
Active Directory Rehberi: Mimari, Kurulum ve Yönetim
Active Directory nedir, nasıl kurulur ve yönetilir? Sunucudan güvenliğe on dokuz adımlık kontrol listesi, her adım lab'da ölçülen kendi yazısına bağlı.
Windows Server 2025 Kurulum Rehberi: Adım Adım
Windows Server 2025 kurulumu adım adım: sürüm ve evaluation seçimi, kurulum ekranları, sabit IP, ad, saat dilimi, güncelleme, yerleşik hesap ve RDP güvenliği.
Hypervisor Nedir? Sanallaştırma Katmanı Nasıl Çalışır
Hypervisor bir işletim sistemine sahte donanım sunar. Tip 1 ve Tip 2 farkı, vCPU ve RAM overcommit, snapshot ile yedek ayrımı ve doğru boyutlandırma.
Veri Merkezi Migration: Taşıma Planı ve Kesinti Penceresi
Veri merkezi taşıma nasıl planlanır: envanter ve bağımlılık analizi, kesinti penceresi, her adım için geri dönüş planı ve taşıma gecesinde doğrulama sırası.
Ücretsiz Değerlendirme
Sunucunuzdaki servisler bir çöküşten sonra kendiliğinden geri geliyor mu? Bir test çöküşüyle sınayalım.
İçindekiler
Ana Hizmet
BT Sistem Yönetimi