Siber Güvenlik

Baiting (Yemleme) Saldırısı Nedir? USB Bellek Tuzağı

Baiting nedir? Yerde bırakılan USB bellek, ücretsiz program ve hediye gibi yemlerle yapılan saldırı, klavye gibi davranan bellek ve şirkette alınacak önlemler.

İlker Pehlivan

Baiting, saldırganın merak ya da çıkar uyandıran bir şeyi kurbanın önüne bırakıp onun bunu kendi eliyle almasını beklediği sosyal mühendislik saldırısıdır. En bilinen yem, otoparka ya da asansöre bırakılmış bir USB bellektir. Ücretsiz bir program, korsan bir film ya da hediye çeki vaat eden bir indirme bağlantısı da aynı işi görür. Türkçede yemleme saldırısı olarak da geçer.

“Bedava peynir yalnız fare kapanında olur” sözünü düşünün. Bir kilere kapan kuran kişi fareyi kovalamaz. Kapanı farenin geçtiği köşeye koyar, tetiğin üstüne de bir parça peynir bırakır. Fare kapana kendi gelir, çünkü peynir oradadır. Kapan da ancak fare peynire uzandığı an çalışır. Baiting bu kapanın şirketteki karşılığıdır.

Baiting benzetmesi: taş duvarlı bir kiler, iki yanda raflarda etiketli toprak küpler ve kavanozlar, bir sepet soğan ve tavandan sarkan bir demet kuru ot, yukarıdaki küçük pencereden içeri ışık süzülüyor, önde yerde bir fare sağdaki tahta kapana doğru ilerliyor, kapanın tetiğinde bir parça delikli peynir
Kapanı kuran kişi fareyi kovalamaz, peyniri farenin geçtiği köşeye bırakır ve bekler. Baiting'de peynir otoparka bırakılmış bir USB bellektir ve onu içeri taşıyan, yerden alıp bilgisayarına takan çalışanın kendisidir.

Bu yazı Sosyal Mühendislik serisinin yüz yüze ve fiziksel türlerindendir. Baiting’in ne olduğunu, hangi yemlerle yapıldığını, bulunan bir belleğin takıldığında neler olabileceğini, USB kısıtlamasının neyi durdurup neyi durdurmadığını ve şirkette ne yapılacağını anlatıyor. Sosyal mühendisliğin genel haritasını sosyal mühendislik nedir yazımızda çizdik.

Yazı siber güvenlik hizmetimizin insan katmanına aittir. Çalışanlara kandırmayı tanımayı nasıl öğrettiğimizi Siber Güvenlik Farkındalık Eğitimi sayfamızda anlattık.

Baiting Nedir? Kurbanın Kendi Aldığı Yem

Sosyal mühendisliğin çoğu türünde saldırgan kurbana bir şey söyler. Bir e-posta yazar, bir SMS atar ya da telefon eder ve kurbandan bir şey ister. Baiting’de saldırgan konuşmaz. Yemi bırakır ve bekler.

Bu fark baiting’i tehlikeli kılar. Kurban kimsenin ona bir şey sormadığını, kimseye bir şey vermediğini düşünür. Belleği yerden alan, onu kendi bilgisayarına takan ve dosyayı açan kendisidir. Saldırganın şirkete girmesi gerekmez, çünkü yemi içeri çalışan taşır.

Baiting’i phishing’den ayıran şey de budur. Phishing kurbana gelir, baiting kurbanı bekler. Phishing’de kurban bir talebe yanıt verir, baiting’de merakını ya da çıkarını izler.

Baiting Hangi Yemlerle Yapılır?

Yem iki türlüdür: elle tutulan ve ekranda görünen. Aşağıdaki kurgular gerçek bir olayın anlatımı değildir, yöntemin örnekleridir:

  • Yerde bırakılan USB bellek. Otoparka, asansöre, kafeteryaya ya da toplantı odasına bırakılır. Üstünde “Maaşlar 2026”, “İK gizli” ya da “Yönetim kurulu” gibi bir etiket vardır. Etiket merakı, bırakıldığı yer ise belleğin şirketten birine ait olduğu izlenimini kurar.
  • Hediye olarak gelen bellek ya da kablo. Bir fuarda dağıtılan promosyon bellek, kargoyla gelen “ücretsiz örnek” ya da masaya bırakılmış bir şarj kablosu. MITRE ATT&CK, zararlı yazılımın USB ile bağlanan telefonlar ve bazı durumlarda USB şarj kabloları üzerinden de bilgisayara geçebildiğini yazar (T1091 Replication Through Removable Media).
  • Ücretsiz program ya da korsan içerik. Lisans ücreti istemeyen bir “tam sürüm”, bir korsan film ya da oyun hilesi. İndirilen dosya, vaat ettiği şeyin yanında başka bir program da kurar.
  • Hediye çeki ya da ödül. “Anketi doldurana 500 TL hediye çeki” diyen bir sayfa. Ödülü almak için bir program indirmek ya da şirket hesabıyla giriş yapmak gerekir.

Örnekteki peynir gibi, her yemin kurbana bir şey vaat ettiği yer aynıdır: merak edilen bir dosya, bedava bir program, beklenmedik bir ödül.

Bulunan USB Bellek Takıldığında Ne Olur?

CISA’nın USB bellek uyarısı, saldırganların USB belleği başka bilgisayarlara zararlı yazılım bulaştırmak için kullanabildiğini yazar.

Takılan bir belleğin bilgisayara üç yoldan zarar verebildiği bilinir:

  1. Çalışanın açtığı dosya. Bellekte “Maaşlar.xlsx” gibi görünen bir dosya aslında bir kısayol ya da çalıştırılabilir dosyadır. Çalışan onu açtığında dosya değil program çalışır.
  2. Kendiliğinden çalışan içerik. Windows’un eski sürümlerinde takılan bellekteki bir dosya kullanıcı hiçbir şeye tıklamadan çalışabiliyordu. Bu özelliğe Autorun denir. CISA’nın önerilerinden biri Autorun’ın kapatılmasıdır. Güncel Windows’ta takılan bellek için çıkan pencere AutoPlay’dir ve ne yapılacağını kullanıcıya sorar.
  3. Klavye gibi davranan cihaz. Bazı cihazlar dışarıdan USB bellek gibi görünür ama bilgisayara kendini klavye olarak tanıtır. Takıldığı an, bir insanın klavyeden yazabileceği her komutu saniyeler içinde yazar. MITRE ATT&CK bu davranışı fiziksel olarak eklenen donanımın izleri arasında sayar (T1200 Hardware Additions).

Üçüncü yol önemlidir, çünkü Windows böyle bir cihazı disk olarak görmez. Bir sonraki bölümdeki Removable Storage policy’si onu durdurmaz.

USB Kısıtlaması Neyi Durdurur, Neyi Durdurmaz?

Klavye gibi davranan cihaz bir yana, takılan belleğe ne olacağı Windows ortamında Group Policy ile merkezden belirlenir. İki ayar grubu baiting’in en sık yolunu daraltır:

  • AutoPlay Policies altında Turn off Autoplay ayarı, takılan bellek için çıkan pencereyi kapatır. Çalışan belleği taktığında bilgisayar ona bir seçenek sunmaz.
  • Removable Storage Access altında All Removable Storage classes: Deny all access ayarı, çıkarılabilir disklere erişimi tamamen kapatır. Daha ince bir ayar olarak yalnız çalıştırma ya da yalnız yazma da kapatılabilir.

GPO’nun bilgisayarlara nasıl dağıtıldığını GPO yönetimi yazımızda anlattık. Kısıtlama rol bazlı uygulanır. Muhasebe çalışanının USB belleğe ihtiyacı yoksa tamamen kapatılır, saha ekibinin onaylı cihazlara ihtiyacı varsa yalnız o cihazlara izin verilir. Bu yaklaşımı güvenlik sıkılaştırma sayfamızın USB bölümünde anlattık.

Kısıtlamanın neyi durdurduğu yemin türüne bağlıdır:

YemKısıtlama durdurur mu?Neden
Bellekteki dosyaEvetDisk açılmaz, dosyaya ulaşılamaz
Klavye gibi davranan cihazHayırWindows onu disk değil klavye olarak görür
Ücretsiz program bağlantısıHayırDosya bellekten değil internetten gelir
USB ile bağlanan telefon ya da kabloKısmenTelefon disk olarak görünürse durur, başka sınıf cihaz olarak görünürse durmaz

Klavye gibi davranan cihaza karşı da bir iz vardır. MITRE, Windows’un yeni bir harici cihazı tanıdığında Security log’una yazdığı 6416 olayını ve hemen ardından başlayan programları birlikte izlemeyi önerir. Bu izlemeyi yapan ürünün antivirüsten farkını antivirüs ve EDR farkı yazımızda anlattık.

Baiting’e Karşı Şirkette Ne Yapılır?

Baiting’e karşı savunma bir policy ve bir alışkanlıktır. Policy en sık yolu kapatır, alışkanlık geri kalanını:

  1. Bulunan bellek BT’ye teslim edilir. CISA’nın önerisi açıktır: bulunan bir belleği içine bakmak ya da sahibini bulmak için bilgisayara takmayın, güvenlik ya da BT birimine verin. Kural yazılı olursa çalışan sahibini bulma iyi niyetiyle belleği takmaz.
  2. Kişisel ve şirket belleği ayrı tutulur. CISA, kişisel belleklerin şirket bilgisayarlarında, şirket bilgisi taşıyan belleklerin de kişisel bilgisayarlarda kullanılmamasını önerir.
  3. USB bellek ve harici disk rol bazlı kısıtlanır. İhtiyacı olmayan rolde tamamen kapatılır, ihtiyacı olan rolde onaylı cihazlara izin verilir. AutoPlay her bilgisayarda kapatılır. Kısıtlama verinin bellekle dışarı çıkmasını da sınırlar. E-posta ve bulut yolunu DLP nedir yazımızda ve DLP çözümü sayfamızda anlattık.
  4. Promosyon bellek ve kablo şirket bilgisayarına takılmaz. Fuardan gelen bellek, kargoyla gelen “ücretsiz örnek” ve masada bulunan kablo, yerde bulunan bellekle aynı kurala tabidir.
  5. Program yalnız BT’den kurulur. Çalışanın yönetici yetkisi yoksa ücretsiz bir “tam sürüm” bilgisayara kurulamaz. Lisanslı ve onaylı programların listesi BT’dedir.
  6. Şirket hesabıyla ödül sayfasına giriş yapılmaz. Bir anket ya da hediye çeki için şirket e-posta adresi ve parolası istenmez. İsteyen sayfa, ödülün değil parolanın peşindedir.

Bulunan Bir Belleği Taktıysanız

Belleği taktıktan sonra şüphelenen bir çalışanın yapacağı şey basittir ve suçluluk duygusu gerektirmez:

  1. Belleği çıkarın ve bir kenara koyun. Üstüne bir şey yazmayın, başka bir bilgisayara takmayın.
  2. Bilgisayarın ağ kablosunu çıkarın ya da kablosuz bağlantısını kapatın. Bilgisayarı kapatmayın, çünkü BT’nin bakacağı izler açık bilgisayardadır.
  3. BT’yi hemen arayın. Belleği nerede bulduğunuzu, ne zaman taktığınızı ve hangi dosyayı açtığınızı söyleyin.

Erken bildirilen bir bellek tek bir bilgisayarın sorunudur. Saklanan bir bellek ise o bilgisayardan ağa yayılan bir sorun olabilir. Bu yüzden bildirim kuralı, belleği takan çalışanın suçlanmayacağını da yazar.

Sonuç: Baiting’e Karşı İlk Adım Bulunan Belleği Teslim Etmektir

Baiting, saldırganın konuşmadığı tek sosyal mühendislik türüdür. Yemi bırakır ve kurbanın onu kendi eliyle almasını bekler. USB kısıtlaması ve AutoPlay policy’si en sık yolu kapatır. Ama klavye gibi davranan bir cihazı ve bedava program vaat eden bir bağlantıyı durdurmaz, bu yüzden savunmanın son halkası belleği takmayan çalışandır.

Girişteki benzetmeye dönersek: kilerdeki kapan fareyi kovalamadı, fare peynire kendi uzandı.

  • Kilerin köşesi, belleğin bırakıldığı otopark, asansör ya da toplantı odasıdır.
  • Tetiğin üstündeki peynir, “Maaşlar 2026” etiketi, bedava program ya da hediye çekidir.
  • Kapanın çalıştığı an, belleğin takıldığı ya da dosyanın açıldığı andır.
  • Kapanı kuranın fareyi kovalamaması, saldırganın şirkete girmeden yemin içeri çalışan eliyle taşınmasıdır.
  • Peynire uzanmamak, bulunan belleği takmadan BT’ye teslim etmektir.

Konunun beklenenden farklı çıkan üç olgusu var:

  1. Belleği takan çoğu zaman iyi niyetlidir. Sahibini bulmak ister, CISA da tam bu yüzden belleğin sahibini bulmak için bile takılmamasını yazar.
  2. Her bellek disk değildir. Kendini klavye olarak tanıtan bir cihaz, Removable Storage policy’sinin önünden geçer.
  3. Yemin yarısı ekrandadır. Ücretsiz program, korsan içerik ve ödül sayfası USB kısıtlamasının hiç görmediği yemlerdir.

Baiting Hakkında Sık Sorulan Sorular

Baiting, İngilizcede yem koymak demektir. Sosyal mühendislikte saldırganın merak ya da çıkar uyandıran bir şeyi kurbanın önüne bırakması ve kurbanın onu kendi eliyle almasını beklemesidir. En bilinen yem otoparka ya da asansöre bırakılan USB bellektir. Ücretsiz program, korsan film ya da hediye çeki vaat eden bir indirme bağlantısı da yemdir. Türkçede yemleme saldırısı olarak da geçer.
Hayır. CISA, bulunan belleğin içine bakmak ya da sahibini bulmak için bilgisayara takılmamasını, BT ya da güvenlik birimine teslim edilmesini önerir. Baiting tam olarak bu iyi niyete dayanır: belleği takan kişi çoğu zaman sahibine ulaşmak ister. Sahibini bulmak BT'nin işidir ve BT belleği şirket ağına bağlı olmayan bir makinede inceler.
Önlemez, ama en sık görülen yolunu kapatır. Removable Storage policy'si belleğin dosyalarını açmayı engeller. Kendini klavye olarak tanıtan bir cihazı ise durdurmaz, çünkü Windows onu disk olarak görmez. Ücretsiz program vaat eden bir indirme bağlantısını da durdurmaz. Bu yüzden policy, bulunan belleği takmama alışkanlığıyla birlikte işe yarar.
Phishing kurbana gelir: bir e-posta, bir SMS ya da bir arama kurbanın önüne düşer ve ondan bir şey ister. Baiting ise kurbanı bekler: saldırgan yemi bir yere bırakır ve kurbanın onu kendi isteğiyle almasını bekler. Phishing'de kurban çoğu zaman bir talebe yanıt verir, baiting'de ise merakını ya da çıkarını izler. Bu yüzden baiting'de çalışan kimseye bir şey vermediğini düşünür.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Sosyal Mühendislik Nedir? Saldırı Türleri ve Örnekleri

Sosyal mühendislik nedir, saldırgan bir çalışanı hangi kaldıraçlarla ikna eder? Phishing, BEC, telefon ve fiziksel türler, örnekleri ve üç savunma katmanı.

12 dk okuma

Siber Güvenlik Farkındalık Eğitimi: Sınav ve Sertifika

Siber güvenlik farkındalık eğitimi: kurumunuza özel, en az 45 dakikalık uzaktan oturum, sınırsız katılım, sonunda sınav ve sertifika. Oltalama, parola, KVKK.

10 dk okuma

BEC Nedir? İş E-postası Dolandırıcılığı ve Türleri

BEC (iş e-postası dolandırıcılığı) nedir, bağlantısız bir mail şirketten nasıl para çıkarır? Beş senaryo, gönderenin üç biçimi ve para gittiyse ilk saat.

9 dk okuma

Pretexting Nedir? Bahaneyle Bilgi İsteyen Saldırgan

Pretexting nedir, bahane kuran saldırgan nasıl tanınır? Denetçi, yeni çalışan ve teknisyen kurguları, parça parça toplanan bilgi, quid pro quo ve doğrulama.

8 dk okuma

Spoofing Nedir? E-posta, Numara, IP ve DNS Taklidi

Spoofing nedir, phishing'den farkı ne? E-posta, arayan numara, SMS, IP, ARP ve DNS spoofing türleri, neden mümkün oldukları ve şirkette alınacak önlemler.

7 dk okuma

Tailgating Nedir? Kapıdan Arkanızdan Giren Saldırgan

Tailgating nedir, piggybacking ile farkı ne? Kartlı kapıdan arkadan girilmesi, içeri giren saldırganın yapabildikleri, kartlı geçişin sınırı ve önlemler.

7 dk okuma