Siber Güvenlik

Pharming Nedir? Doğru Adres, Sahte Site

Pharming nedir? Adres doğru yazılsa bile sahte siteye yönlendirme: hosts dosyası, modem ve DNS'in ele geçirilmesi, sertifika uyarısı ve şirketteki önlemler.

İlker Pehlivan

Pharming, kullanıcıyı teknik bir yolla, gerçeğinin kılığına girmiş sahte bir siteye yönlendirme saldırısıdır. Kullanıcı bir bağlantıya tıklamaz, adresi kendisi doğru yazar ve yine sahte siteye düşer. Adı phishing (oltalama) ve farming (tarım, toplu hasat) sözcüklerinin birleşiminden gelir.

Mahallenin durağından bir taksiye binip gideceğiniz şirketin adını doğru söylediğinizi düşünün. Taksici adı torpidodaki şehir rehberinde arar ve rehberin gösterdiği sokağa gider. Sizi o şirketin adını taşıyan bir girişin önüne bırakır. Adı siz söylediğiniz için doğru yere geldiğinizden emin olursunuz. Ama rehberdeki sayfa değiştirilmişse, o ad başka birinin kapısında asılıdır. İçeri girip duvardaki işyeri ruhsatına baksanız, ruhsatın başka bir ada düzenlendiğini görürsünüz. Adı doğru söylediniz, yanlış yere geldiniz. Pharming bu yolculuğun internetteki karşılığıdır.

Pharming benzetmesi: taş apartmanların sıralandığı arnavut kaldırımlı bir cadde, solda lacivert eski bir taksinin açık kapısının yanında kasketli taksici elindeki şehir rehberine bakıyor, ortada evrak çantalı, paltolu bir kadın kaldırımda kapıya doğru yürüyor, sağda iki kanatlı ahşap bir giriş kapısı ve yanında duvarda boş bir pirinç levha
Yolcu adı doğru söyledi, taksici de rehberin gösterdiği kapıya getirdi. Ama rehberdeki sayfa değiştirilmişse o kapı başkasınındır. Pharming'de değiştirilen sayfa alan adını IP adresine çeviren kayıttır ve kullanıcı adresi doğru yazdığı halde sahte siteye varır.

Bu yazı Sosyal Mühendislik serisinin oltalama ailesindendir. Pharming’in ne olduğunu, oltalamadan farkını, yönlendirmenin hangi üç yerde yapıldığını, sertifika uyarısının neden tek görünen iz olduğunu ve şirkette ne yapılacağını anlatıyor. Oltalamanın genel işaretlerini phishing nedir yazımızda anlattık.

Yazı siber güvenlik hizmetimizin insan katmanına aittir. Çalışanlara kandırmayı tanımayı nasıl öğrettiğimizi Siber Güvenlik Farkındalık Eğitimi sayfamızda anlattık.

Pharming Nedir? Tıklamadan Gelen Sahte Site

ABD’nin standart kurumu NIST, sözlüğünde pharming’i iki kaynaktan tanımlar. SP 800-44 sürüm 2’ye göre pharming, kullanıcıları teknik yollarla, meşru bir sitenin kılığına girmiş sahte bir siteye yönlendirip kişisel bilgilerini vermelerini sağlamaktır. Dijital kimlik rehberi SP 800-63-4 ise yönlendirmenin DNS gibi bir altyapı hizmetinin ya da kullanıcının cihazının bozulmasıyla yapılabildiğini ekler.

Bu tanımın önemli kısmı “teknik yollarla” sözüdür. Oltalamada saldırgan kullanıcıyı ikna eder ve kullanıcı bir bağlantıya tıklar. Pharming’de ise kullanıcı ikna edilmez. Adresi kendisi yazar, yer iminden açar ya da her gün girdiği siteye her gün girdiği gibi girer. Yönlendirme, adresin sunucuya çevrildiği yerde olur.

Pharming ile Phishing Farkı

PhishingPharming
Kullanıcı ne yaparBir mail ya da SMS’teki bağlantıya tıklarAdresi kendisi doğru yazar
Saldırgan neyi değiştirirKullanıcının kararınıAdresin gittiği sunucuyu
Adres çubuğundaÇoğu zaman benzer bir alan adıGerçek alan adı
Görünen izMailin gönderen adresi, benzer alan adıÇoğu zaman yalnız sertifika uyarısı
Kaç kişiyi etkilerTıklayanıAynı DNS’i kullanan herkesi

Son satır pharming’in adındaki “farming” sözünü açıklar. Oltalamada saldırgan kurbanları tek tek ikna etmek zorundadır. Bir ağın DNS’i bozulduğunda ise o ağdaki herkes, hiçbir şeye tıklamadan aynı sahte siteye gider.

Yönlendirme Nerede Yapılır? Üç Yer

Tarayıcıya yazılan bir alan adı, sayfa açılmadan önce bir IP adresine çevrilir. Pharming bu çevirinin yapıldığı üç yerden birini bozar:

  1. Kullanıcının bilgisayarı. Windows’ta hosts dosyası, DNS’e sormadan önce okunan yerel bir ad listesidir. Bu dosyaya bir satır ekleyen zararlı bir program, bir bankanın adını saldırganın sunucusuna çevirir. Aynı program bilgisayarın DNS sunucusu ayarını da değiştirebilir.
  2. Ağın DNS’i. Ofisteki modemin ya da router’ın DNS ayarı değiştirilirse, o ağa bağlanan bütün cihazlar sahte çözümleyiciye sorar. Yönetim parolası fabrika ayarında bırakılmış bir modem bu yüzden tek bir bilgisayardan daha büyük bir hedeftir. Bir çözümleyiciye sahte cevap yerleştirmenin mekanizmasını DNS nedir yazımızın önbellek zehirlenmesi bölümünde anlattık. Ağdaki DNS’i bozan saldırıların genel adı DNS spoofing’dir ve öbür taklit türleriyle birlikte spoofing nedir yazımızda anlattık.
  3. Alan adının kendisi. Saldırgan alan adının kayıt firması hesabını ele geçirirse, alan adının DNS kayıtlarını kendisi değiştirir. Bu durumda dünyadaki herkes gerçek adı yazar ve saldırganın sunucusuna gider. Kayıt firması hesabının neden bütün ayarların anahtarı olduğunu alan adı güvenliği yazımızda anlattık.

Örnekteki taksicinin şehir rehberi de bu üç yerden birinde değiştirilmiş olabilir: yalnız o taksideki rehberde, aynı duraktaki bütün taksilerin rehberinde ya da belediyenin kendi adres kaydında.

Sertifika Uyarısı: Pharming’in Görünen Tek İzi

Örnekteki rehberin değiştiğini taksici göremez, yolcu da çoğu zaman ancak duvardaki ruhsatta görür. Pharming’de adres çubuğu gerçek alan adını gösterir ve sayfa gerçeğinin kopyasıdır. Kullanıcının görebileceği iz çoğu zaman tek bir yerdedir: tarayıcının sertifika uyarısı.

HTTPS ile açılan bir sitede sunucu, yazılan alan adına verilmiş bir sertifika göstermek zorundadır. Saldırganın sunucusu, bankanın ya da şirket portalının alan adı için geçerli bir sertifika göstermezse tarayıcı sayfayı açmadan önce bağlantının güvenli olmadığını söyler. Sertifikanın neyi kanıtladığını HTTP ve HTTPS yazımızın kilit simgesi bölümünde anlattık.

Bu yüzden iki alışkanlık belirleyicidir:

  • Uyarı geçilmez. Sertifika uyarısı çıkan bir sitede “yine de devam et” seçilmez ve parola girilmez. Uyarıyı her gün gören ve alışkanlıkla geçen çalışan, pharming’in tek görünen izini de geçer.
  • HSTS kullanan sitede uyarı geçilemez. Site HSTS kullanıyorsa tarayıcı sertifika hatasında devam etme seçeneği sunmaz. Mekanizmayı HSTS bölümünde anlattık.

Uyarının da bir sınırı vardır. Üçüncü yerde, yani alan adının DNS kayıtları saldırganın eline geçtiğinde, saldırgan o alan adı için geçerli bir sertifika da alabilir, çünkü sertifika veren kurum alan adının sahibini çoğu zaman DNS kaydına bakarak doğrular. Bu durumda uyarı çıkmaz. Bu yüzden kayıt firması hesabının korunması pharming’e karşı en önemli tek önlemdir.

Pharming’e Karşı Şirkette Ne Yapılır?

  1. Kayıt firması hesabında MFA açıktır ve hesap kişiye değil şirkete aittir. Alan adının bütün kayıtları bu hesaptan değişir. Bu hesabı ele geçiren, sertifika uyarısını da atlatır.
  2. Modem, router ve firewall’ın yönetim parolası fabrika ayarında bırakılmaz. Ağın DNS ayarı bu cihazlardan değişir. FortiGate’in DNS ayarının nasıl olması gerektiğini FortiGate DNS ayarı yazımızda anlattık.
  3. Bilgisayarlar şirketin DNS’ini kullanır. Çalışanın kendi seçtiği bir DNS adresi yerine şirketin DNS’i merkezden dağıtılır. Bilgisayarın DNS ayarında ya da hosts dosyasında beklenmedik bir değişiklik, uç nokta güvenlik ürününün yakalaması gereken bir olaydır.
  4. Alan adında DNSSEC açılır. DNSSEC yolda verilen sahte DNS cevabını yakalar. Kayıt firması hesabının ele geçirilmesini ve bilgisayardaki hosts değişikliğini ise yakalamaz. Nasıl açıldığını DNSSEC nedir yazımızda anlattık.
  5. Sertifika uyarısı bildirilir. Bankanın ya da şirket portalının sayfasında çıkan bir sertifika uyarısı tek bir çalışanın sorunu olmayabilir. Aynı ağdaki herkes aynı uyarıyı görüyorsa, sorun ağın DNS’indedir.

Sahte Siteye Parola Girdiyseniz

Sertifika uyarısını geçtikten sonra ya da sayfanın tuhaf davrandığını sonradan fark edip şüphelenen bir çalışanın yapacağı şey, oltalamada tıklayan birinin yapacağı şeyle aynıdır:

  1. BT’yi hemen arayın. Hangi siteye, ne zaman girdiğinizi ve uyarı görüp görmediğinizi söyleyin. Sorun ağın DNS’indeyse BT’nin bunu herkesten önce bilmesi gerekir.
  2. Parolayı başka bir cihazdan ve bilinen bir ağdan değiştirin. Aynı bilgisayar ve aynı ağ sizi yine sahte siteye götürebilir.
  3. Bankaya girdiyseniz bankayı kartın arkasındaki numaradan arayın.

Tıkladıktan sonraki ilk saatin ayrıntısını phishing yazımızın ilgili bölümünde anlattık.

Sonuç: Pharming’e Karşı İlk Adım Sertifika Uyarısında Durmaktır

Pharming, oltalamanın kullanıcıyı ikna etmeyen türüdür. Kullanıcı adresi kendisi doğru yazar ve yönlendirme adresin sunucuya çevrildiği yerde olur: bilgisayarda, ağın DNS’inde ya da alan adının kendi kayıtlarında. Adres çubuğu gerçek adı gösterdiği için görünen iz çoğu zaman yalnız sertifika uyarısıdır. Alan adının kayıtları ele geçirildiğinde o uyarı da çıkmaz.

Girişteki benzetmeye dönersek: yolcu şirketin adını doğru söylemişti, taksicinin şehir rehberi değişmişti.

  • Yolcunun doğru söylediği şirket adı, tarayıcıya doğru yazılan alan adıdır.
  • Taksicinin şehir rehberi, adı sunucuya çeviren DNS’tir.
  • Rehberde değiştirilmiş sayfa, hosts dosyası, modemin DNS ayarı ya da alan adının kayıtlarıdır.
  • Duvardaki başka ada düzenlenmiş ruhsat, tarayıcının sertifika uyarısıdır.
  • Belediyenin kendi kaydının değişmesi, kayıt firması hesabının ele geçirilmesidir ve o zaman ruhsat da doğru görünür.

Konunun beklenenden farklı çıkan üç olgusu var:

  1. Adresi doğru yazmak yetmez. Adres, sitenin adını söyler. Hangi sunucuya gidileceğini DNS söyler.
  2. Tek bir modem bütün ofisi yönlendirir. Ağın DNS’i bozulduğunda kimse hiçbir şeye tıklamadan aynı sahte siteye gider.
  3. En güçlü önlem bir kayıt firması hesabıdır. Alan adının kayıtlarını değiştirebilen biri sertifika uyarısını da atlatır.

Pharming Hakkında Sık Sorulan Sorular

Pharming, phishing (oltalama) ve farming (tarım, toplu hasat) sözcüklerinin birleşimidir. Kullanıcıyı teknik bir yolla, gerçeğinin kılığına girmiş sahte bir siteye yönlendirme saldırısıdır. ABD'nin standart kurumu NIST bu yönlendirmenin DNS gibi bir altyapı hizmetinin ya da kullanıcının cihazının bozulmasıyla yapılabildiğini yazar. Kullanıcı bir bağlantıya tıklamaz, adresi kendisi doğru yazar ve yine sahte siteye düşer.
Düşebilirsiniz. Adres, tarayıcıya hangi siteyi istediğinizi söyler. O adresin hangi sunucuya gideceğini ise DNS söyler. Bilgisayarınızın hosts dosyası, modeminizin DNS ayarı ya da alan adının DNS kayıtları değiştirilmişse, doğru yazılan ad yanlış sunucuya gider. Bu durumda görünen tek iz çoğu zaman tarayıcının sertifika uyarısıdır.
Sertifika uyarısı, karşınızdaki sunucunun yazdığınız alan adına ait olduğunu kanıtlayamadığını söyler. Pharming'de sahte sunucu çoğu zaman gerçek alan adı için geçerli bir sertifika gösteremez ve tarayıcı bu yüzden uyarır. Uyarıyı geçmek, tarayıcının yakaladığı tek işareti yok saymaktır. Uyarı çıkan bir sitede parola girilmez, durum BT'ye bildirilir.
Bir kısmını önler. DNSSEC, DNS cevabının alan adının yetkili sunucusundan geldiğini ve yolda değiştirilmediğini imzayla kanıtlar. Bu yüzden yolda verilen sahte bir DNS cevabını yakalar. Bilgisayarın hosts dosyasının değiştirilmesini ve kayıt firması hesabı ele geçirilip alan adının kayıtlarının değiştirilmesini ise önlemez, çünkü o durumda değişen şey imzalanan kaydın kendisidir.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Phishing (Oltalama) Nedir? Türleri ve Nasıl Anlaşılır

Phishing (oltalama) nedir, sahte mail ne ister ve nasıl anlaşılır? Türleri, beş işaret, MFA varken çalınan oturum ve tıkladıysanız ilk saatte yapılacaklar.

10 dk okuma

Sosyal Mühendislik Nedir? Saldırı Türleri ve Örnekleri

Sosyal mühendislik nedir, saldırgan bir çalışanı hangi kaldıraçlarla ikna eder? Phishing, BEC, telefon ve fiziksel türler, örnekleri ve üç savunma katmanı.

12 dk okuma

Siber Güvenlik Farkındalık Eğitimi: Sınav ve Sertifika

Siber güvenlik farkındalık eğitimi: kurumunuza özel, en az 45 dakikalık uzaktan oturum, sınırsız katılım, sonunda sınav ve sertifika. Oltalama, parola, KVKK.

10 dk okuma

Quishing Nedir? QR Kod ile Oltalama Nasıl Anlaşılır

Quishing nedir, sahte QR kod nasıl anlaşılır? E-postadaki ve etiketteki QR kod kurguları, kodun neden filtreyi aştığı, okutmadan önce ve sonra yapılacaklar.

7 dk okuma

Smishing Nedir? Sahte SMS Nasıl Anlaşılır

Smishing nedir, sahte SMS nasıl anlaşılır? Kargo, banka ve kod isteyen kurgular, çalışanın telefonundan şirket hesabına açılan kapı ve tıklayınca yapılacaklar.

7 dk okuma

Spear Phishing (Hedefli Oltalama) Nedir? Örnekleri

Spear phishing (hedefli oltalama) nedir, toplu oltalamadan farkı ne? Bilginin nereden toplandığı, şirkete gelen örnek kurgular ve korunma yolu.

8 dk okuma