Kurumsal Network Kurulumu

Nameserver Değiştirme: DNS'i Kesintisiz Başka Panele Taşımak

Nameserver değiştirme adım adım: zone'u yeni sağlayıcıda kurmak, yeni sunucuya sorarak doğrulamak, kayıt firmasında NS'i çevirmek ve üst zone TTL'ini beklemek.

İlker Pehlivan

Nameserver değiştirme, kayıt firmasının panelinde alan adının nameserver alanına yeni DNS sağlayıcısının sunucu adlarını yazmaktır. Kesintisiz bir geçişin sırası şudur: yeni sağlayıcıda zone’u birebir kurun, yeni sunucuya doğrudan sorarak doğrulayın, nameserver’ı ancak ondan sonra çevirin ve eski sağlayıcıyı TTL süreleri dolana kadar açık tutun.

Ölçtüğüm .com.tr alan adında bu süre 24 saat, .com alan adında 2 gündü. Bu süre boyunca iki sağlayıcı aynı cevabı verdikçe kullanıcı geçişi fark etmez.

DNS nedir yazısında alan adını bir telefon numarasına, kayıt firmasını numarayı tahsis eden operatöre, DNS kayıtlarını tutan sunucuları da numaranın kaydının durduğu rehbere benzetmiştik. Nameserver değiştirmek, operatörün kaydındaki “bu numara hangi rehberde” satırını değiştirmektir. Rehberin içini değiştirmez. Yeni rehberde kart yoksa numarayı arayan kimse bulamaz.

1970'lerden bir telefon rehberi bürosu: solda santralin başında oturup küçük kart kutusuna bakan görevli, sağda yan yana iki uzun kart dolabı, aralarında duran kayıt memuru kartı sağdaki yeni dolabın açık çekmecesine yerleştiriyor, eşi soldaki eski dolabın açık çekmecesinde hala duruyor
Kart önce yeni dolaba yerleşir, eski dolaptaki eşi bir süre yerinde kalır. Nameserver değiştirirken de zone önce yeni sağlayıcıda kurulur, eski taraf hemen kapatılmaz.

Bu yazıda yeni alan adımız sistemkusu.com.tr’nin 21 Ekim 2026’daki delegasyonunu üst zone’dan ve kendi sunucularından ölçtüm. Nameserver değişikliğinin kendisini canlı bir alan adında yapmadım, bu yüzden adımlar ve bekleme süreleri ölçtüğüm delegasyon ve TTL değerlerine dayanıyor. Kurumsal ağlarda alan adı ve DNS düzenini kurumsal ağ kurulumu hizmetimiz kapsamında kuruyoruz.

Nameserver Değişikliğinde Ne Değişir? NS Kaydı ve Delegasyon

Nameserver değişikliği tek bir kaydı değiştirir: üst zone’daki NS kaydını. Alan adınızın öteki kayıtları (sitenin adresi, mail sunucusu, doğrulama satırları) bu değişiklikle taşınmaz, çünkü onlar başka bir yerde durur.

NS Kaydı Nedir?

NS kaydı (name server kaydı), bir zone’un kayıtlarını hangi sunucuların yetkiyle cevapladığını söyler. Bir alan adının NS kaydı iki yerde durur:

  1. Üst zone’da. sistemkusu.com.tr için üst zone com.tr’dir. .tr uzantılı alan adlarının kayıt sistemi TRABİS bu kaydı com.tr sunucularında yayımlar. .com alan adlarında aynı işi .com’u işleten Verisign yapar.
  2. Alan adının kendi zone’unda. DNS sağlayıcısının sunucuları aynı NS kaydını kendi zone’larının tepesinde tutar.

Üst zone’daki kayda delegasyon denir. Üst zone bu kayıtla “bu adın soruları şu sunuculara gider” der ve yetkiyi devreder. Çözümleyici bir adı ilk kez sorduğunda önce üst zone’a gider, aldığı nameserver adıyla alan adının sunucusuna geçer. DNS’in kurallarını yazan IETF’in RFC 2181 belgesi, bölüm 6.1’de bu NS kayıtlarını alt zone’un malı sayar. Üst zone’daki kopya bir yönlendirmedir, yetkili cevap değildir.

İki Panel, İki Kayıt: Kayıt Firması ve DNS Sağlayıcısı

Nameserver alanı kayıt firmasının panelindedir, kayıt listesi DNS sağlayıcısının panelinde. Kayıt firmasının paneline yazdığınız nameserver’ları kayıt firması TRABİS’e iletir ve üst zone güncellenir. DNS sağlayıcısının paneline yazdığınız kayıtlar ise yalnız o sağlayıcının sunucularında durur. Bir sorgu iki yeri sırayla dolaşır:

sistemkusu.com.tr için bir DNS sorgusunun yolu ve kaydı kimin yazdığı. Çözümleyici önce üst zone com.tr'nin sunucusuna sorar. Üst zone cevap vermez, ns1 ve ns2.vercel-dns.com'a yönlendirir ve bu yönlendirmenin TTL'i 12 saattir. Çözümleyici sonra alan adının kendi sunucusuna sorar, orada A, MX, TXT ve SOA kayıtları durur, NS kaydının TTL'i 24 saattir. Üst zone'daki NS kaydını kayıt firmasının panelindeki nameserver alanı yazar, zone'daki kayıtları DNS sağlayıcısının paneli yazar. Nameserver değişikliği yalnız üst zone'daki kaydı değiştirir. İki panel, iki ayrı kayıt Çözümleyici Üst zone: com.tr (TRABİS) Zone: sistemkusu.com.tr DNS sağlayıcısının paneli Kayıt firmasının paneli 1.1.1.1, 8.8.8.8 NS ns1, ns2.vercel-dns.com A, MX, TXT, SOA yönlendirir · TTL 12 saat cevaplar · NS TTL 24 saat kayıt listesi nameserver alanı 1 2 yazar yazar Nameserver değişikliği yalnız üst zone'daki NS kaydını değiştirir. Kayıtlar zone'da durur: yeni sağlayıcıda zone, nameserver çevrilmeden önce kurulmuş olmalı. sistemkusu.com.tr için bir DNS sorgusunun yolu, yukarıdan aşağı. Çözümleyici önce üst zone com.tr'ye sorar, üst zone 12 saatlik bir yönlendirmeyle ns1 ve ns2.vercel-dns.com'u gösterir. Çözümleyici sonra alan adının kendi sunucusuna sorar, A, MX, TXT ve SOA kayıtları oradadır. Altta iki panel: kayıt firmasının paneli üst zone'daki nameserver kaydını, DNS sağlayıcısının paneli zone'daki kayıtları yazar. Nameserver değişikliği yalnız üst zone'daki kaydı değiştirir. İki panel, iki ayrı kayıt Çözümleyici Üst zone: com.tr (TRABİS) Zone: sistemkusu.com.tr 1.1.1.1, 8.8.8.8 NS ns1, ns2.vercel-dns.com A, MX, TXT, SOA yönlendirir · TTL 12 saat cevaplar · NS TTL 24 saat 1. üst zone'a sorar 2. zone'a sorar Kayıt firması paneli nameserver alanını üst zone'a yazar DNS sağlayıcısı paneli kayıt listesini zone'a yazar Nameserver değişikliği yalnız üst zone'daki NS kaydını değiştirir. Kayıtlar zone'da durur: yeni sağlayıcıda zone, nameserver çevrilmeden önce kurulmuş olmalı.
Operatör yalnız numaranın hangi rehberde olduğunu yazar, kartın kendisi rehberde durur. Nameserver alanını değiştirmek hiçbir kartı taşımaz.

Örnekteki operatör de numaranın hangi rehberde olduğunu bilir, rehberdeki kartı tutmaz. Bu yüzden nameserver’ı değiştirmek tek başına hiçbir kaydı yeni tarafa geçirmez.

sistemkusu.com.tr’nin DNS’i, kayıt firmasından ayrı bir barındırma platformunun DNS hizmetinde duruyor. O platformun paneli, kayıt listesinin hemen altındaki nameserver bölümünde bu ayrımı kendisi söylüyor. Alan adı başka bir firmada kayıtlı olduğu için nameserver değişikliği o firmada yapılır.

DNS sağlayıcısının panelinde sistemkusu.com.tr kayıt listesi: MX, _dmarc TXT ve SPF TXT satırları, altında kırmızı çerçeveli Nameservers kutusu, This domain is registered with a third party ve nameserver değişikliğinin kayıt firmasında yapılacağı notu
DNS sağlayıcısının paneli kayıtları yazar, nameserver'ı değiştiremez. Çerçeveli kutu bu işin kayıt firmasının paneline ait olduğunu söylüyor.

Bunun sonucu iki ayrı sorudur ve ikisinin cevabı farklı panelde durur. Kayıt değiştirecekseniz DNS sağlayıcısının paneline, nameserver değiştirecekseniz kayıt firmasının paneline girersiniz.

Nameserver Değişikliği Nasıl Olmalı?

Doğru düzende üst zone ile alan adının kendi sunucuları aynı nameserver listesini verir, en az iki nameserver ayrı ağlarda durur ve hepsi aynı zone’u aynı SOA kaydıyla yetkili olarak cevaplar. Bu düzeni üç birinci el kaynak tarif ediyor:

  1. RFC 1034, bölüm 4.2.2. DNS’in temel belgesi RFC 1034, zone kesiminin iki yanındaki NS kayıtlarının tutarlı olmasını ve tutarlı kalmasını iki zone’un yöneticisine birlikte yükler.
  2. IANA’nın nameserver gereksinimleri. İnternetin kök zone’unu yöneten IANA, bir uzantıyı delege etmeden önce şunları arıyor: en az iki NS kaydı ve aynı IP adresine çözülmeyen adlar, en az iki ayrı ağ, üst zone’a önerilen listeyle birebir aynı NS listesi, AA bitiyle (yetkili cevap işareti) dönen cevaplar ve bütün sunucularda aynı SOA kaydı.
  3. RFC 2182, bölüm 5. RFC 2182, kurum düzeyindeki zone’ların çoğu için üç sunucu öneriyor ve en az birinin ötekilerden uzakta durmasını istiyor.

IANA’nın listesi uzantılar için yazıldı, ama aynı kontroller sizin alan adınızın delegasyonunu da sınar. Bunlardan nameserver değişikliğine düşen iş sınırlıdır, çünkü sunucu sayısını ve ağını DNS sağlayıcısı belirler. Ölçtüğüm iki alan adında da sağlayıcı iki nameserver veriyor, RFC 2182’nin önerisi ise üçtür. Sizin işiniz sağlayıcının verdiği nameserver’ların hepsini yazmak ve üst zone ile zone’un aynı listeyi verdiğini doğrulamaktır.

İkinci kural takvimle ilgilidir. DNSSEC açık bir alan adında, eski sağlayıcının anahtarına işaret eden DS kaydı nameserver’dan önce kaldırılır. Kaldırılmazsa doğrulama yapan çözümleyiciler yeni sağlayıcının cevaplarını reddeder. Sırası ve gerekçesi DNSSEC nedir yazısında.

Nameserver Değiştirmeden Önce: Mevcut Delegasyonu Ölçmek

Değişikliğe başlamadan önce iki soruyu cevaplayın: üst zone bugün hangi nameserver’ları gösteriyor ve bu sunucular alan adını gerçekten cevaplıyor mu? İkisi de PowerShell’de birer komuttur. Önce üst zone’un sunucularını bulun. .com.tr alan adı için üst zone com.tr’dir:

PowerShell
Resolve-DnsName com.tr -Type NS -TcpOnly
Çıktı
Name                           Type   TTL   Section    NameHost
----                           ----   ---   -------    --------
com.tr                         NS     5078  Answer     ns61.ns.tr
com.tr                         NS     5078  Answer     ns71.ns.tr
com.tr                         NS     5078  Answer     ns43.ns.tr
com.tr                         NS     5078  Answer     ns73.ns.tr
com.tr                         NS     5078  Answer     ns44.ns.tr
com.tr                         NS     5078  Answer     ns74.ns.tr
com.tr                         NS     5078  Answer     ns75.ns.tr
com.tr                         NS     5078  Answer     ns72.ns.tr

Sonra bu sunuculardan birine, çözümleyiciyi aradan çıkararak sorun. -NoRecursion sunucudan yalnız kendi bildiğini söylemesini ister, -DnsOnly hosts dosyasını devre dışı bırakır. -TcpOnly sorguyu TCP ile gönderir, ağınızda UDP 53 açıksa bu parametreyi çıkarabilirsiniz.

PowerShell
Resolve-DnsName sistemkusu.com.tr -Type NS -Server ns71.ns.tr -NoRecursion -TcpOnly -DnsOnly
Çıktı
Name                           Type   TTL   Section    NameHost
----                           ----   ---   -------    --------
sistemkusu.com.tr              NS     43200 Authority  ns1.vercel-dns.com
sistemkusu.com.tr              NS     43200 Authority  ns2.vercel-dns.com

Çıktıda bakılacak iki yer şunlardır:

  1. Section sütunu Authority diyor. Üst zone cevap vermiyor, yönlendiriyor. Alan adının yetkilisi o değil, listedeki iki sunucudur.
  2. TTL 43200 saniye, yani 12 saat. Çözümleyiciler bu yönlendirmeyi en çok bu kadar saklar. Nameserver değiştikten sonra bekleyeceğiniz sürenin bir yarısı buradan gelir.

com.tr’nin sekiz sunucusunun sekizi de aynı iki nameserver’ı verdi. Şimdi aynı soruyu alan adının kendi sunucusuna sorun:

PowerShell
Resolve-DnsName sistemkusu.com.tr -Type NS -Server ns1.vercel-dns.com -NoRecursion -TcpOnly -DnsOnly
Çıktı
Name                           Type   TTL   Section    NameHost
----                           ----   ---   -------    --------
sistemkusu.com.tr              NS     86400 Answer     ns1.vercel-dns.com
sistemkusu.com.tr              NS     86400 Answer     ns2.vercel-dns.com

Liste üst zone’dakiyle aynı ve Section bu kez Answer: sunucu yetkili. TTL ise 86400 saniye, yani 24 saat. İki kopyanın listesi aynı olmalıdır, TTL’leri farklı olabilir. Üst zone’un TTL’ini kayıt sistemi, alan adının kendi TTL’ini DNS sağlayıcısı belirler.

Son olarak zone’un SOA kaydını okuyun. nslookup bu kaydın sürelerini birimleriyle gösterir:

CMD
nslookup -vc -type=soa sistemkusu.com.tr ns1.vercel-dns.com
Çıktı
Server:  UnKnown
Address:  198.51.44.13

sistemkusu.com.tr
	primary name server = ns1.vercel-dns.com
	responsible mail addr = hostmaster.nsone.net
	serial  = 1791303883
	refresh = 43200 (12 hours)
	retry   = 7200 (2 hours)
	expire  = 1209600 (14 days)
	default TTL = 600 (10 mins)

Bu çıktıda üç satır işinize yarar:

  1. serial zone’un sürüm numarasıdır ve iki nameserver’da aynı olmalıdır. ns2 de 1791303883 verdi. Bu sağlayıcı serial’i Unix zamanı olarak yazıyor ve değer, alan adının panele eklendiği 6 Ekim 2026 akşamını gösteriyor.
  2. default TTL = 600 negatif önbelleğin süresidir. Yeni tarafta henüz olmayan bir adı sorarsanız “böyle bir kayıt yok” cevabı çözümleyicide en çok 10 dakika kalır.
  3. primary name server nameserver listesindeki adlardan biri olmalıdır.

Bu üç sorgu, değişiklikten sonra tekrarlayacağınız kontrolün kendisidir. Bugünkü çıktıyı saklayın, değişiklikten sonra farkı onunla karşılaştıracaksınız.

Nameserver Nasıl Değiştirilir? Beş Adım

Nameserver değişikliği beş adımda yapılır ve sıra, değişikliğin kesintisiz olmasını sağlar. İlk üç adım yeni tarafı hazırlar, nameserver alanına ancak dördüncü adımda dokunulur.

1. Adım: Zone’u Yeni Sağlayıcıda Birebir Kurun

Yeni DNS sağlayıcısında alan adını ekleyin ve eski sağlayıcıdaki bütün kayıtları yeni panele girin. Kayıt listesini eski panelden alın. Panellerin çoğu zone’u zone dosyası olarak dışa verir, yeni panel de bu dosyayı içe alır. Yeni alan adımızın DNS panelinde bu iş, alan adının sayfasındaki DNS Records bölümünde Upload Zone File düğmesiyle yapılıyor, yani kayıtları tek tek yazmanız gerekmiyor.

Elle girilen listede en sık atlananlar mail kayıtlarıdır:

  1. MX kayıtları. Atlanırsa site açılmaya devam eder, gelen mail durur.
  2. Kökteki TXT kayıtları. SPF ve alan adı doğrulama satırları burada durur.
  3. _dmarc ve DKIM selector’ları. Adları kökte durmadığı için (google._domainkey gibi) listede gözden kaçar.
  4. CNAME ve SRV kayıtları. www, autodiscover ve Microsoft 365 kayıtları bu türdedir.

Mail göndermeyen bir alan adında bile mail kayıtları vardır. sistemkusu.com.tr’nin zone’unda üç kayıt alan adının mail göndermediğini ilan ediyor:

  1. Null MX (MX 0 .) bu alan adının mail almadığını söyler.
  2. v=spf1 -all hiçbir sunucunun bu alan adı adına mail gönderemeyeceğini söyler.
  3. p=reject taşıyan DMARC kaydı, bu kurala uymayan maili reddetmesini alıcıdan ister.

Bu üç kayıt taşınmazsa alan adınız adına sahte mail gönderilmesini durduran ayar da kalkar. Kayıtların ne işe yaradığını SPF, DKIM ve DMARC nedir yazısında anlattık.

2. Adım: Yeni Sunucuya Doğrudan Sorarak Doğrulayın

Nameserver’ı çevirmeden önce her kritik kaydı yeni sağlayıcının nameserver’ına doğrudan sorun. Komut, mevcut delegasyonu ölçerken kullandığınız komutun aynısıdır, yalnız sorulan ad ve kayıt türü değişir:

PowerShell
Resolve-DnsName sistemkusu.com.tr -Type MX -Server ns1.vercel-dns.com -NoRecursion -TcpOnly -DnsOnly
Resolve-DnsName _dmarc.sistemkusu.com.tr -Type TXT -Server ns1.vercel-dns.com -NoRecursion -TcpOnly -DnsOnly
Çıktı
Name                                     Type   TTL   Section    NameExchange                              Preference
----                                     ----   ---   -------    ------------                              ----------
sistemkusu.com.tr                        MX     60    Answer     .                                         0

Name                                     Type   TTL   Section    Strings
----                                     ----   ---   -------    -------
_dmarc.sistemkusu.com.tr                 TXT    60    Answer     {v=DMARC1; p=reject; adkim=s; aspf=s}

Her satırın Section sütunu Answer olmalı ve değer eski sağlayıcıdakiyle aynı olmalıdır. Yeni tarafta zone hiç yoksa sunucu cevap vermez, soruyu reddeder. Reddin nasıl göründüğünü aynı sağlayıcıya orada zone’u olmayan bir alan adını sorarak gördüm:

CMD
nslookup -vc -type=a example.com ns1.vercel-dns.com
Çıktı
*** UnKnown can't find example.com: Query refused

Server:  UnKnown
Address:  198.51.44.13

Query refused (REFUSED), sunucunun çalıştığını ama bu alan adının zone’unun onda olmadığını söyler. Aynı cevabı kayıt firmamızın kendi DNS sunucusundan da aldım: sistemkusu.com.tr orada kayıtlı, ama zone’u başka yerde durduğu için kayıt firmasının sunucusu da sorduğum dört kayıt türünün dördünü de reddetti.

3. Adım: DNSSEC Açıksa DS Kaydını Önce Kaldırın

Alan adında DNSSEC açıksa üst zone, eski sağlayıcının anahtarına işaret eden bir DS kaydı tutar. Bu kaydı kayıt firmasının panelinden kaldırın ve DS kaydının TTL’i kadar bekleyin, nameserver’ı sonra çevirin. DS kaydı olup olmadığını üst zone’a sorarak görürsünüz:

PowerShell
Resolve-DnsName sistemkusu.com.tr -Type DS -Server ns71.ns.tr -NoRecursion -TcpOnly -DnsOnly
Çıktı
Name                        Type TTL   Section    PrimaryServer               NameAdministrator           SerialNumber
----                        ---- ---   -------    -------------               -----------------           ------------
com.tr                      SOA  3600  Authority  ns73.ns.tr                  hostmaster.trabis.gov.tr    1792606505

Cevapta DS satırı yok, yalnız üst zone’un SOA kaydı var. Yani alan adında DS kaydı yok ve bu adım atlanır. NameAdministrator sütunundaki hostmaster.trabis.gov.tr, com.tr zone’unu TRABİS’in yönettiğini de gösteriyor.

4. Adım: Kayıt Firmasının Panelinde Nameserver Alanını Değiştirin

Nameserver, alan adını aldığınız kayıt firmasının panelinde, alan adının yönetim sayfasından değiştirilir. Alanın adı panele göre değişir, Nameserver ya da DNS Sunucuları gibi. Adımlar şunlardır:

  1. Alan adının yönetim sayfasını açın ve nameserver bölümüne girin.
  2. Kayıt firmasının kendi sunucuları seçiliyse özel nameserver seçeneğine geçin.
  3. Yeni sağlayıcının verdiği nameserver’ların hepsini yazın, bizim örneğimizde ns1.vercel-dns.com ve ns2.vercel-dns.com. Sondaki nokta yazılmaz ve sıra önemli değildir.
  4. Kaydedin.

Kayıt firması yeni listeyi kayıt sistemine iletir. .tr uzantılarında değişiklik, TRABİS’in alan adı sorgu sayfasında ve whois.trabis.gov.tr sunucusunun Domain Servers satırında görünür. sistemkusu.com.tr için bu satır 21 Ekim 2026’da DNS sağlayıcısının iki nameserver’ını gösteriyor.

Kayıt firmasının kendi DNS panelini bu adımdan sonra kullanmayın. Nameserver başka bir sağlayıcıya işaret ettiği andan itibaren o paneldeki kayıtlara kimse sormaz. Oradan değiştirilen bir A kaydının neden yansımadığını DNS nedir yazısının nameserver bölümünde anlattık.

5. Adım: Üst Zone’da Doğrulayın, Eski Sağlayıcıyı Hemen Kapatmayın

Değişikliği kaydettikten sonra üst zone sorgusunu tekrarlayın: com.tr’nin sunucusu yeni nameserver’ları Authority bölümünde göstermelidir. Yeni liste üst zone’da görünüyorsa değişiklik kayıt sistemine ulaşmıştır. Ardından aynı kontrolü yeni nameserver’a ve 1.1.1.1 gibi bir çözümleyiciye sorarak tamamlayın:

  1. Üst zone: yeni nameserver’lar, Authority.
  2. Yeni nameserver: aynı liste, Answer ve iki sunucuda aynı serial.
  3. Çözümleyici: yeni liste. Eski liste dönüyorsa önbellek henüz dolmamıştır, hata değildir. Kendi makinenizin önbelleğini nasıl boşaltacağınızı DNS önbelleği temizleme yazısında anlattık, çözümleyicinin önbelleği ise TTL dolunca kendiliğinden boşalır.

Eski sağlayıcıdaki zone’u bu süre boyunca silmeyin ve değiştirmeyin. Önbelleğinde eski nameserver’lar duran çözümleyiciler sorularını hala eski sağlayıcıya gönderir. Oradan aldıkları cevap yeni taraftakiyle aynı olmalıdır.

Örnekteki santral görevlisi de numarayı önce kendi kart dosyasından verir. Kartında eski rehber yazıyorsa oraya bakar. Eski rehberi kart dosyalarının süresi dolana kadar kapatmazsanız arayan hiçbir şey fark etmez.

Nameserver Değişikliği Ne Zaman Yansır? Üst Zone ve NS TTL’i

Kayıt sistemi yeni listeyi yayımladıktan sonra çözümleyicilerin eski listeyi bırakması iki TTL’in büyüğü kadar sürer: üst zone’daki NS kaydının TTL’i ve eski sağlayıcının kendi NS kaydına verdiği TTL. 21 Ekim 2026’da ölçtüğüm değerler şunlardır:

KayıtNeredeTTLSüre
sistemkusu.com.tr NSüst zone com.tr4320012 saat
sistemkusu.com NSüst zone com1728002 gün
sistemkusu.com.tr NSalan adının kendi sunucusu8640024 saat
sistemkusu.com.tr NS1.1.1.1 çözümleyicisi8640024 saat
sistemkusu.com.tr NS8.8.8.8 çözümleyicisi216006 saat

Tablo üç şey söylüyor:

  1. .com alan adında üst zone beklemesi .com.tr’nin dört katıdır. Üst zone’un TTL’ini kayıt sistemi belirler, siz değiştiremezsiniz.
  2. Çözümleyici, alan adının kendi TTL’ini saklıyor. 1.1.1.1 üst zone’un 12 saatini değil, yetkili sunucunun 24 saatini verdi. RFC 2181’in kuralıyla uyumludur: NS kaydı alt zone’un malıdır ve yetkili cevap yönlendirmeden üstündür.
  3. Çözümleyiciler aynı kaydı farklı sürelerle tutuyor. 8.8.8.8 aynı kaydı 6 saatlik TTL ile verdi. İki kullanıcı değişikliği bu yüzden farklı saatlerde görebilir.

Pratik sonuç şudur: eski sağlayıcıyı aynı kayıtlarla en az iki TTL’in büyüğü kadar açık tutun. Ölçtüğüm .com.tr alan adında bu 24 saat, .com alan adında 2 gündür. DNS nedir yazısında önerdiğimiz bir haftalık pay bu sürelerin rahatça üstündedir.

A ve MX gibi kayıtların kendi TTL’i ayrı bir konudur. Sunucu adresi değişecekse onları geçişten önce düşürmenin gerekçesini TTL bölümünde anlattık. Nameserver değişikliğinde iki taraf aynı kayıtları verdiği sürece kayıt TTL’i kesinti üretmez.

Nameserver Değiştirmede Sık Yapılan Hatalar

Nameserver hataları belirtisinden tanınır. Aşağıdaki her madde önce belirtiyi, sonra sebebi ve çözümü verir:

  1. Site ve mail birlikte durdu. Yeni sağlayıcıda zone yok ve yeni sunucular soruyu reddediyor. Zone’u yeni tarafta kurun ya da nameserver’ı eski değerine geri alın. Geri almak da aynı TTL’e tabidir, çünkü yeni listeyi önbelleğe alan çözümleyiciler süre dolana kadar yeni sunucuya sorar.
  2. Site açılıyor, mail gelmiyor. MX kayıtları yeni tarafa girilmemiş. Kaydı ekleyin ve 2. adımdaki gibi yeni sunucuya sorarak doğrulayın.
  3. Panelde değiştirdiğiniz kayıt yansımıyor. Kayıt, nameserver’ı artık işaret edilmeyen eski panelde değiştirildi. Üst zone’a NS sorusu sorun ve dönen sağlayıcının paneline girin.
  4. Kullanıcıların bir kısmı açabiliyor, bir kısmı açamıyor. Üst zone’da eski sağlayıcının DS kaydı kaldı ve doğrulama yapan çözümleyiciler yeni cevapları reddediyor. DS kaydını kayıt firmasının panelinden kaldırın.
  5. Bazı kullanıcılar sitenin eski halini görüyor. Eski sağlayıcıdaki zone değiştirildi ya da silindi, çözümleyicilerin önbelleğinde ise eski nameserver’lar duruyor. Eski zone’u yeni tarafla aynı tutun ve TTL dolana kadar bekleyin.

Hesap tarafında da bir kural var: nameserver alanını değiştirebilen biri alan adının bütün trafiğini başka yere çevirebilir. Kayıt firması hesabının iki adımlı doğrulamasını alan adı güvenliği yazısında anlattık.

Sonuç: Nameserver Değişikliği Bir Kopyalama ve Bir Beklemedir

Nameserver değişikliği kayıt firmasının panelinde tek bir alanı değiştirir, ama kesintisiz olması o alandan önceki ve sonraki işe bağlıdır: önce zone’u yeni tarafa birebir kopyalamak, sonra eski tarafı TTL’ler dolana kadar aynı tutmak. Ölçümde beklenenden farklı çıkanlar şunlardı:

  1. Üst zone’un TTL’i uzantıya göre değişiyor. com.tr’de 12 saat, com’da 2 gün.
  2. Çözümleyici üst zone’un değil, alan adının kendi TTL’ini sakladı. 1.1.1.1 24 saat verdi, 8.8.8.8 aynı kaydı 6 saatle verdi.
  3. Zone’u olmayan sunucu susmuyor, reddediyor. Hem yeni sağlayıcı hem kayıt firmasının kendi DNS sunucusu Query refused döndürdü.

Girişteki benzetmeye dönersek: nameserver, operatörün kaydındaki “bu numara hangi rehberde” satırıdır. Satırı değiştirmeden önce numaranın kartını yeni rehbere yazarsınız. Eski rehberi de santral görevlilerinin kart dosyası tazelenene kadar kapatmazsınız.

Alan adının kayıt firması ile DNS sağlayıcısı arasındaki ayrımı DNS nedir yazısında, alan adını kaybettiren hesap ve kilit hatalarını alan adı güvenliği yazısında anlattık. Kurumunuzun alan adlarını ve DNS düzenini kurumsal ağ kurulumu hizmetimiz kapsamında kuruyor ve taşıyoruz.

Nameserver Değiştirme Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yeni sağlayıcıda zone eksiksiz kuruluysa kapanmaz. Kesinti, nameserver çevrildiği anda yeni tarafta zone yoksa olur: yeni sunucu soruyu reddeder, site ve mail birlikte durur. Zone'u kurun, yeni sunucuya doğrudan sorarak doğrulayın, nameserver'ı ondan sonra çevirin ve eski sağlayıcıyı en az iki gün aynı kayıtlarla açık tutun.
Çözümleyicilerin eski nameserver listesini unutması iki TTL'in büyüğü kadar sürer: üst zone'daki NS kaydının TTL'i ve eski sağlayıcının kendi NS kaydına verdiği TTL. Ölçtüğüm .com.tr alan adında üst zone TTL'i 12 saat, alan adının kendi NS TTL'i 24 saatti. .com alan adında üst zone TTL'i 2 gündü. Bu süre içinde bazı kullanıcılar eski, bazıları yeni sağlayıcıya sorar.
Yeni tarafa MX, SPF, DKIM ve DMARC kayıtları eksiksiz girildiyse etkilemez. Bu kayıtlar atlanırsa site açılmaya devam eder ama gelen mail durur, alan adınız adına sahte mail gönderilmesini durduran ayar da kalkar. Kayıt listesini eski panelden zone dosyası olarak alıp yeni panele aktarmak atlamayı önler.
NS kaydı bir alan adının kayıtlarını hangi sunucuların cevapladığını söyler, A kaydı bir adın IP adresini. NS kaydının bir kopyası üst zone'da, .com.tr için TRABİS'in sunucularında durur ve kayıt firmasının panelinden değişir. A kaydı ise yalnız DNS sağlayıcısının sunucularında durur ve onun panelinden değişir.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

DNS Nedir, Nasıl Çalışır? Kayıt Türleri ve TTL

DNS nedir, nasıl çalışır? Kök, TLD ve yetkili sunucu zinciri; A, CNAME, MX, TXT kayıtları; nameserver devri, TTL ve önbellek, nslookup ile arıza teşhisi.

39 dk okuma

Kurumsal Ağ Protokolleri: DHCP'den LDAP'a

Bir şirketi ayakta tutan ağ protokolleri: DHCP, DNS, Kerberos, LDAP, SMB, RDP, SSH ve BGP. Hangisi ne yapar, nasıl zincirlenir, bozulduğunda nereden anlaşılır.

33 dk okuma

com.tr Domain Alma: Belgesiz Kayıt, TRABİS ve İlk Ayarlar

com.tr domain alma 2022'den beri belgesiz: ad boştaysa ilk başvuran alır. TRABİS sorgusu, kayıt kuruluşu, belgeli uzantılar ve alındığı gün yapılacak ayarlar.

15 dk okuma

DNSSEC Nedir, Nasıl Çalışır? DS Kaydı ve Doğrulama

DNSSEC nedir? RRSIG, DNSKEY ve DS kayıtları, kökten gelen güven zinciri, imza tutmayınca dönen SERVFAIL ve alan adında DNSSEC'in nasıl aktif edildiği.

22 dk okuma

PTR Kaydı Nedir? Reverse DNS Kaydı Kimde, Nasıl Eklenir?

PTR kaydı nedir? IP adresini ada çeviren reverse DNS kaydı, in-addr.arpa, kaydın neden IP sahibinde durduğu, mailde FCrDNS kontrolü ve Windows DNS'te ekleme.

16 dk okuma

Alan Adı Güvenliği: Transfer Kilidi, Yenileme ve WHOIS

Alan adı güvenliği: transfer kilidi, otomatik yenileme, WHOIS gizliliği ve kayıt firması hesabı. Kilidi panelde etkinleştirip RDAP kaydında dakikasında ölçtük.

16 dk okuma