Siber Güvenlik

Spoofing Nedir? E-posta, Numara, IP ve DNS Taklidi

Spoofing nedir, phishing'den farkı ne? E-posta, arayan numara, SMS, IP, ARP ve DNS spoofing türleri, neden mümkün oldukları ve şirkette alınacak önlemler.

İlker Pehlivan

Spoofing, bir mesajın, aramanın ya da ağ paketinin kaynağını olduğundan başka biri gibi gösterme tekniğidir. Taklit edilen şey bir e-posta adresi, bir telefon numarası, bir SMS gönderen adı, bir IP adresi ya da bir DNS cevabı olabilir. Ortak nokta şudur: alıcı, gönderenin kendi doldurduğu bir alana inanır.

Bir apartmanın yıllık kat malikleri toplantısını düşünün. Toplantı başkanı masaya bir imza listesi koyar ve liste sandalyeler arasında elden ele dolaşır. Her komşu kendi adını ve daire numarasını yazıp imzalar. Kararlar listedeki imzalara göre sayılır. Kendi istediği kararın geçmesi için gelmeyen bir komşunun adını yazıp onun yerine imza atan da olur, çünkü başkan salondaki yüzlere değil listeye bakar. Listeyi dolduran, listedeki adın sahibi olmak zorunda değildir. Spoofing bu listenin şirketteki ve ağdaki karşılığıdır.

Spoofing benzetmesi: apartmanın giriş katında kat malikleri toplantısı, solda duvar dibine dizilmiş katlanır ahşap sandalyeler, öndeki iki boş sandalyenin yanında oturan kazaklı genç adam dizindeki imza listesine bir ad yazıp imzalıyor, yanında oturan yaşlı bir adam ve genç bir kadın, arkada döner merdiven ve tavandan sarkan lamba, sağda küçük bir masada oturup önündeki kağıtları okuyan toplantı başkanı
Başkan salondaki yüzlere değil listeye bakar, listeye yazılan adın sahibinin salonda olup olmadığını görmez. Spoofing de gönderenin kendi yazdığı satıra güvenen sistemleri kullanır: e-postadaki gönderen adresi, ekranda görünen numara, paketteki kaynak IP.

Bu yazı Sosyal Mühendislik serisinin tekniklerindendir. Spoofing’in ne olduğunu, phishing’den farkını, insanı ve ağı kandıran türlerini, neden bu kadar kolay olduğunu ve şirkette ne yapılacağını anlatıyor. Oltalamanın genel işaretlerini phishing nedir yazımızda anlattık.

Yazı siber güvenlik hizmetimizin insan katmanına aittir. Çalışanlara kandırmayı tanımayı nasıl öğrettiğimizi Siber Güvenlik Farkındalık Eğitimi sayfamızda anlattık.

Spoofing Nedir? Gönderenin Kendi Yazdığı Satır

Bir e-postanın üstünde görünen gönderen adresi, mailin içindeki bir satırdır ve o satırı gönderen yazar. Bir aramada ekranda görünen numara, arayan tarafın santralinin gönderdiği bir bilgidir. Bir SMS’te görünen kurum adı, mesajı gönderen sistemin yazdığı bir etikettir. Ağdaki bir paketin kaynak IP adresi de paketi oluşturan cihazın kendi yazdığı bir alandır.

Bu alanların hepsi kolaylık için tasarlandı. Kimin aradığını görmek, maili kimin gönderdiğini okumak, paketin cevabını nereye göndereceğini bilmek için. Hiçbiri kimlik kanıtı olarak tasarlanmadı. Spoofing bu farkı kullanır. Alıcı bir bilgiyi kanıt sanır, oysa o bilgi gönderenin beyanıdır.

Spoofing ve Phishing Farkı

İki terim çoğu zaman birlikte geçer, ama aynı şeyi anlatmaz:

SpoofingPhishing
NeBir teknik: kaynağı taklit etmekBir saldırı: kurbandan bir şey istemek
Kimi kandırırBir insanı ya da bir cihazıBir insanı
Tek başınaBir insanı kandırmadan da işe yarar (ARP, IP)Çoğu zaman spoofing’le birlikte gelir
ÖrnekMail bankanın adresinden geliyormuş gibi görünürMail, bankanın sayfası gibi görünen bir sayfada parola ister

Oltalama mesajlarının çoğu spoofing kullanır, çünkü tanıdık bir gönderen güveni hazırlar. Ama spoofing’in bir kısmı ağın içinde olur ve hiçbir insanı kandırmaz. Saldırgan bir switch’i ya da bir DNS çözümleyicisini kandırır, kullanıcı hiçbir şey fark etmez.

İnsanı Kandıran Spoofing Türleri

Bu türlerde hedef ekranın önündeki kişidir. Taklit edilen alan, çalışanın “Bu kimden geldi?” sorusuna verdiği cevaptır:

  • E-posta spoofing. Mailin gönderen satırına başka bir kurumun ya da şirketin kendi adresi yazılır. İngiltere’nin siber güvenlik merkezi NCSC, oltalama rehberinde saldırganların güvenilen adresleri taklit ederek mailin saygın bir kurumdan gelmiş gibi görünmesini sağladığını yazar. Mailin hangi satırlarının kimin elinde olduğunu mail başlığı yazımızın üç adres bölümünde anlattık.
  • Benzer alan adı. Gönderen adres taklit edilmez, ona benzeyen yeni bir alan adı alınır: bir harfi değişmiş ya da sonuna bir sözcük eklenmiş bir ad. Bu türü typosquatting yazımızda anlattık.
  • Arayan numara (caller ID) spoofing. ABD’nin siber güvenlik ajansı CISA, internet üzerinden yapılan aramalarda (VoIP) arayan numaranın kolayca taklit edilebildiğini yazar. Telefonla gelen oltalamayı vishing yazımızda anlattık.
  • SMS gönderen adı. SMS’te numara yerine bir kurum adı görünebilir ve bu ad mesajı kimin gönderdiğini kanıtlamaz. Sahte SMS’i smishing yazımızda anlattık.
  • Bağlantı ve site. CISA, bağlantının üstündeki yazı ile gerçek adresin farklı olabildiğini ve sahte sitenin gerçeğiyle aynı görünebildiğini yazar. Sitede bakılacak tek şey adres çubuğundaki alan adıdır.

Örnekteki toplantıda başkan yüzlere değil listeye bakmıştı. Bu türlerin hepsinde de çalışan, gönderenin yazdığı satıra bakar ve onu gönderenin kendisi sanır.

Ağı Kandıran Spoofing Türleri

Bu türlerde hedef bir cihazdır: bir switch, bir router, bir DNS çözümleyicisi. Kullanıcı hiçbir şey yapmaz, çoğu zaman hiçbir şey görmez. GPS spoofing de bu ailedendir, alıcıya sahte uydu sinyali verilir ve alıcı yanlış konum gösterir. Ama o, araç takip sisteminin konusudur, bu yazının değil. Şirket ağını ilgilendiren üç tür şunlardır:

  • IP spoofing. Paketin kaynak IP adresine başka bir adres yazılır. En çok hizmet dışı bırakma (DoS) saldırılarında kullanılır: cevaplar saldırgana değil, adresi taklit edilen kurbana gider. İnternetin temel önerilerinden biri olan BCP 38 (RFC 2827, Mayıs 2000), sağlayıcıların kendi ağlarından çıkan ve kaynak adresi o ağa ait olmayan paketleri süzmesini ister.
  • ARP spoofing. Yerel ağda bir cihaz, kendini başka bir cihazın, çoğu zaman ağ geçidinin adresi olarak ilan eder. Ağdaki öbür cihazlar buna inanır ve trafiklerini ona gönderir. ARP’ın neden kimlik sormadığını ARP nedir yazımızın ARP spoofing bölümünde anlattık.
  • DNS spoofing. Bir DNS çözümleyicisine sahte bir cevap verilir ve çözümleyici doğru alan adını yanlış bir sunucuya çevirir. Kullanıcı adresi doğru yazar ama başka bir siteye bağlanır. Mekanizmayı DNS nedir yazımızın önbellek zehirlenmesi bölümünde, kullanıcıyı sahte siteye götüren saldırıyı pharming yazımızda anlattık.

Spoofing Neden Bu Kadar Kolay?

Spoofing’i mümkün kılan şey bir açık değil, protokollerin tasarımıdır. E-postayı taşıyan SMTP, ağdaki adresleri eşleyen ARP, alan adlarını çeviren DNS ve telefon şebekesinin numara bilgisi, birbirine güvenen az sayıda kurumun ağı için tasarlandı. Hiçbiri gönderenden kimlik istemez.

Sonradan eklenen doğrulama katmanları bu boşluğu kanal kanal kapatır, ama hepsi isteğe bağlıdır ve kurulmadıkça çalışmaz:

KanalProtokolün kendisi doğrular mı?Sonradan eklenen doğrulama
E-postaHayırSPF, DKIM ve DMARC
DNSHayırDNSSEC
Yerel ağ (ARP)HayırSwitch’te Dynamic ARP Inspection
İnternet (IP)HayırSağlayıcıda ve firewall’da kaynak adres süzmesi
Arayan numara, SMS gönderen adıHayırŞirketin elinde bir doğrulama yok

Tablonun son satırı önemlidir. Telefon ve SMS’te şirketin kurabileceği bir doğrulama kaydı yoktur. Orada tek savunma, görünen adın kanıt olmadığını bilen çalışandır. Mailin neden göndereni doğrulamadığını SPF, DKIM ve DMARC yazımızda anlattık.

Spoofing’e Karşı Şirkette Ne Yapılır?

Savunmanın bir kısmı BT’nin kuracağı kayıtlardır, bir kısmı çalışanın alışkanlığıdır:

  1. Alan adınızda SPF, DKIM ve DMARC kurulur. NCSC, alan adınızdan gelen mailin taklit edilmesini zorlaştırmak için bu üç kontrolün kurulmasını ve iletişimde olduğunuz şirketlerin de aynısını yapmaya teşvik edilmesini önerir. DMARC’ın okurun gördüğü göndereni nasıl koruduğunu aynı yazının DMARC bölümünde, kurulumunu SPF, DKIM ve DMARC kurulumu sayfamızda anlattık.
  2. Yönetilebilir switch’te Dynamic ARP Inspection açılır. Sahte ARP cevabı porta girerken düşer. DAI’nin dayandığı tabloyu DHCP snooping nedir yazımızda anlattık.
  3. Firewall dışarıdan gelen ve kaynağı iç ağ olan paketi düşürür. İç ağın adresini taşıyan bir paket internetten gelmez. Firewall’ın trafiği nasıl ayırdığını firewall nedir yazımızda anlattık.
  4. Çalışan görünen adı kanıt saymaz. Gönderen adı, arayan numara ve SMS’teki kurum adı bir beyandır. Para, parola ya da erişim isteyen bir mesaj, mesajdaki bilgilerle değil, şirkette önceden kayıtlı bir numara ya da adresle doğrulanır.
  5. Şüpheli mesaj bildirilir. Kendi alan adınızdan geliyor görünen sahte bir mail, DMARC’ın bir yerde eksik kaldığını gösterir. Bildirilen tek mail, BT’nin kayıtlardaki boşluğu bulmasını sağlar.

Sonuç: Spoofing’e Karşı İlk Adım Görünen Adı Kanıt Saymamaktır

Spoofing bir saldırı değil, saldırıların çoğunun içindeki tekniktir. Mail, arama, SMS, ARP, IP ve DNS aynı tasarım boşluğunu taşır. Hepsinde gönderenin kendi yazdığı alana inanılır. E-posta, DNS ve yerel ağ için sonradan eklenen doğrulamalar vardır ve kurulduklarında çalışırlar. Telefon ve SMS’te ise şirketin elinde bir doğrulama kaydı yoktur, savunmanın son halkası çalışandır.

Girişteki benzetmeye dönersek: imza listesindeki ad, onu yazan kişinin beyanıydı.

  • Toplantıda elden ele dolaşan imza listesi, mailin gönderen satırı, ekrandaki numara ve paketin kaynak adresidir.
  • Gelmeyen komşunun yerine imza atan, kaynağı taklit eden saldırgandır.
  • Başkanın yüzlere değil listeye bakması, protokolün göndereni sormamasıdır.
  • Başkanın adları tek tek okuyup salondaki yüzlerle eşlemesi, SPF, DKIM, DMARC, DNSSEC ve Dynamic ARP Inspection gibi sonradan eklenen doğrulamadır.
  • Şüphelendiği imzanın sahibini kendi bildiği numaradan aramak, isteği şirkette kayıtlı bir numaradan doğrulamaktır.

Konunun beklenenden farklı çıkan üç olgusu var:

  1. Spoofing’in bir kısmı hiçbir insanı kandırmaz. ARP, IP ve DNS spoofing’de kandırılan bir switch, bir router ya da bir çözümleyicidir ve kullanıcı hiçbir şey görmez.
  2. SPF, DKIM ve DMARC benzer alan adını durdurmaz. Üç kayıt sizin alan adınızın taklidini engeller, saldırganın kendi aldığı benzer adı değil.
  3. Telefonda ve SMS’te şirketin kurabileceği bir kayıt yoktur. O kanallarda görünen adın kanıt olmadığını bilen çalışan tek savunmadır.

Spoofing Hakkında Sık Sorulan Sorular

Spoofing, İngilizcede kandırmak, taklit etmek anlamına gelir. Siber güvenlikte, bir mesajın, aramanın ya da ağ paketinin kaynağını olduğundan başka biri gibi göstermektir. Taklit edilen şey bir e-posta adresi, bir telefon numarası, bir SMS gönderen adı, bir IP adresi, bir MAC adresi ya da bir DNS cevabı olabilir. Ortak nokta, alıcının gönderenin kendi doldurduğu bir alana inanmasıdır.
Spoofing bir tekniktir, phishing bir saldırıdır. Spoofing kaynağı taklit eder: mail bankadan, arama şirket santralinden, SMS kargo şirketinden geliyormuş gibi görünür. Phishing ise bu güveni kullanarak kurbandan parola, ödeme ya da bilgi ister. Oltalama mesajlarının çoğu spoofing kullanır, ama spoofing'in bir kısmı ağda olur ve hiçbir insanı kandırmaz: ARP ve IP spoofing gibi.
Gelir, ama sizin alan adınızla gelemez. Üç kayıt, başkasının sizin alan adınızı gönderen olarak kullanmasını engeller. Saldırganın kendi aldığı, sizinkine benzeyen bir alan adından gönderdiği mail ise üç kontrolden de geçer, çünkü o alan adının kayıtları saldırganın elindedir. Bu yüzden benzer alan adına karşı savunma, alan adının harf harf okunmasıdır.
Olabilir. CISA, internet üzerinden yapılan aramalarda (VoIP) arayan numaranın kolayca taklit edilebildiğini yazar. Ekranda görünen ad ve numara, aramayı kimin yaptığını tek başına kanıtlamaz. Şüphelendiğinizde telefonu kapatın ve aradığını söyleyen kişiyi ya da kurumu, sizde önceden kayıtlı numarasından siz arayın.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

Sosyal Mühendislik Nedir? Saldırı Türleri ve Örnekleri

Sosyal mühendislik nedir, saldırgan bir çalışanı hangi kaldıraçlarla ikna eder? Phishing, BEC, telefon ve fiziksel türler, örnekleri ve üç savunma katmanı.

12 dk okuma

Siber Güvenlik Farkındalık Eğitimi: Sınav ve Sertifika

Siber güvenlik farkındalık eğitimi: kurumunuza özel, en az 45 dakikalık uzaktan oturum, sınırsız katılım, sonunda sınav ve sertifika. Oltalama, parola, KVKK.

10 dk okuma

Baiting (Yemleme) Saldırısı Nedir? USB Bellek Tuzağı

Baiting nedir? Yerde bırakılan USB bellek, ücretsiz program ve hediye gibi yemlerle yapılan saldırı, klavye gibi davranan bellek ve şirkette alınacak önlemler.

7 dk okuma

BEC Nedir? İş E-postası Dolandırıcılığı ve Türleri

BEC (iş e-postası dolandırıcılığı) nedir, bağlantısız bir mail şirketten nasıl para çıkarır? Beş senaryo, gönderenin üç biçimi ve para gittiyse ilk saat.

9 dk okuma

Pretexting Nedir? Bahaneyle Bilgi İsteyen Saldırgan

Pretexting nedir, bahane kuran saldırgan nasıl tanınır? Denetçi, yeni çalışan ve teknisyen kurguları, parça parça toplanan bilgi, quid pro quo ve doğrulama.

8 dk okuma

Tailgating Nedir? Kapıdan Arkanızdan Giren Saldırgan

Tailgating nedir, piggybacking ile farkı ne? Kartlı kapıdan arkadan girilmesi, içeri giren saldırganın yapabildikleri, kartlı geçişin sınırı ve önlemler.

7 dk okuma