BT Danışmanlık
SLA Nedir? Hizmet Seviyesi Anlaşması ve Ölçütleri
SLA nedir: hizmetin hangi seviyede verileceğini ölçülebilir hedeflerle yazan sözleşme. Yanıt ve çözüm süresi farkı, %99,9'un anlamı, SLO farkı ve okuma listesi.
SLA (service level agreement, hizmet seviyesi anlaşması), bir hizmet sağlayıcının hizmeti hangi seviyede vereceğini ölçülebilir hedeflerle yazdığı ve hedef tutmazsa ne olacağını belirlediği sözleşmedir. ABD’nin ulusal güvenlik sistemleri sözlüğü de SLA’yı böyle tarif eder: hizmet sağlayıcının sorumluluklarını tanımlayan ve müşterinin beklentisini belirleyen belge (NIST CSRC sözlüğü, CNSSI 4009-2022). Bir BT sözleşmesinde SLA, “destek veriyoruz” cümlesini sayıya çevirir.
Bu yazıda SLA’yı bir kargo firmasının teslim taahhüdüne benzetiyoruz. “Ertesi gün teslim” sözü ancak birkaç ayrıntı yazılıysa bir şey ifade eder: süre paketin şubeye bırakıldığı anda mı başlar, kurye aldığında mı? Pazar günü sayılır mı? Paket geç gelirse ücret iade edilir mi? Bu ayrıntıları yazmayan bir taahhüt reklam cümlesidir. BT’de de aynı ayrıntılar SLA’yı sözleşme yapar.
Bu yazı BT danışmanlık hizmetimizin sürekli destek koluna karşılık gelir. Kendi bakım anlaşmamızda yanıt süresinin nasıl yazıldığını kurumsal bakım anlaşması sayfamızda anlattık.
SLA’da Neler Yazar?
İyi bir SLA hizmeti beş maddeyle tarif eder. Biri eksikse hedef ölçülemez ya da tutmadığında sonuçsuz kalır:
- Kapsam: hangi hizmetin ve hangi sistemlerin sözleşmeye girdiğini yazar. “BT desteği” yazmak yetmez, sunucular, ağ cihazları ve kullanıcı bilgisayarları ayrı ayrı sayılır.
- Hizmet saatleri: sürenin hangi saatlerde işlediğini yazar. Mesai içi bir SLA’da cuma 17:50’de açılan bir çağrının saati pazartesi sabahı devam eder.
- Ölçütler: erişilebilirlik yüzdesini, yanıt süresini ve çözüm süresini tanımlar. Her biri farklı bir şeyi ölçer, aşağıda ayrı ayrı anlatıyoruz.
- Ölçüm ve rapor: sürelerin hangi araçla ölçüldüğünü, saatin hangi olayla başladığını ve raporun ne sıklıkla verildiğini yazar.
- İstisnalar ve yaptırım: planlı bakımın ve mücbir sebebin hesaba katılıp katılmadığını, hedef tutmazsa ne olacağını yazar.
Örnekteki kargo firmasında bu beş madde teslim bölgesi, dağıtım günleri, teslim süresi, takip numarası ve gecikmede ücret iadesidir. Takip numarası olmayan bir gönderide paketin geç kaldığını kanıtlamak zordur. Ölçümü yazmayan SLA da aynı durumdadır.
Erişilebilirlik Yüzdesi: %99,9 Ne Kadar Kesinti Demek?
Erişilebilirlik (availability), hizmetin belirli bir dönemde çalışır durumda olduğu sürenin yüzdesidir. Yüzdeler birbirine yakın görünür, ama izin verdikleri kesinti süresi arasında büyük fark vardır:
| Erişilebilirlik | Ayda izin verilen kesinti | Yılda izin verilen kesinti |
|---|---|---|
| %99 | yaklaşık 7 saat 18 dakika | yaklaşık 3,7 gün |
| %99,5 | yaklaşık 3 saat 39 dakika | yaklaşık 1,8 gün |
| %99,9 | yaklaşık 44 dakika | yaklaşık 8,8 saat |
| %99,99 | yaklaşık 4 dakika | yaklaşık 53 dakika |
Tablodaki her basamak, kesinti payını onda birine indirir. Bir sunucunun yeniden başlaması bile birkaç dakika sürdüğü için %99,99, tek sunucuya dayanan bir sistemde tutulamaz. Bu hedef ancak yedekli bir altyapıyla, yani bir parça durduğunda yerine başkasının geçtiği bir yapıyla gerçekçidir. Altyapınızda tek başına duran parçaları nasıl bulacağınızı tek nokta arızası yazımızda anlattık.
Yüzdenin neyi saydığı da sözleşmede yazmalıdır. Planlı bakım kesintiden sayılmıyorsa, her ay dört saatlik bir bakım penceresi açan sağlayıcı %99,9’u kağıt üstünde rahatça tutar.
Yanıt Süresi ile Çözüm Süresi Farkı
Yanıt süresi, çağrının kayda girmesinden bir uzmanın işi üstlenmesine kadar geçen süredir. Çözüm süresi ise çağrının kayda girmesinden sorunun giderilmesine kadar geçen süredir. İkisi aynı sözleşmede durur, ama müşteriye çok farklı şeyler vaat eder.
“Dört saat içinde yanıt” yazan bir SLA, dört saat içinde birinin “çağrınızı aldık, inceliyoruz” demesini taahhüt eder. Sorunun ne zaman çözüleceği hakkında hiçbir şey söylemez. Örnekteki kargo firmasında bu, paketin şubeye ulaştığını bildiren mesajla paketin kapınıza gelmesi arasındaki farktır.
Süreler tek bir sayı da değildir. Çağrılar önceliğe göre ayrılır ve her önceliğin kendi süresi ve hizmet saati olur: iş durduran bir arıza saat kaç olursa olsun karşılanır, tek bir kullanıcının yazıcı sorunu mesai içinde. Kendi dört öncelik seviyemizi ve hangi seviyenin saate bakmadan karşılandığını destek süreci sayfamızda yazdık. Sürelerin bir helpdesk sisteminde nasıl tanımlandığını da GLPI helpdesk ve SLA yazımızda adım adım gösterdik.
SLA, SLO ve OLA Farkı
SLA’yı komşu kavramlardan ayıran şey sonuçtur. Google’ın site güvenilirliği kitabı üç terimi şöyle ayırır: SLI hizmetin bir yönünü ölçen sayıdır, SLO o sayı için konan hedeftir, SLA ise hedefin tutup tutmamasının bir sonucu olan sözleşmedir. Kitabın testi basittir: hedef kaçırıldığında açık bir sonuç yoksa, karşınızdaki bir SLO’dur (Google SRE, Service Level Objectives).
| Terim | Açılımı | Ne yapar |
|---|---|---|
| SLI | service level indicator | Hizmetin bir yönünü ölçer, örneğin geçen ayki erişilebilirlik |
| SLO | service level objective | Ölçülen değer için hedef koyar, örneğin %99,9 |
| SLA | service level agreement | Hedefi sözleşmeye bağlar ve tutmazsa ne olacağını yazar |
| OLA | operational level agreement | Aynı kurumun iç ekipleri arasındaki hedefleri yazar |
OLA’nın yeri şöyle görünür: bir sağlayıcı size dört saatlik çözüm sözü veriyorsa, kendi ağ ekibinden de bu süreye sığacak bir iç hedef ister. Örnekteki kargo firmasında ertesi gün teslim sözü, aktarma merkezinin paketi gece yarısına kadar sınıflandırma sözüne dayanır.
SLA Okurken Nelere Bakılır?
Bir SLA’yı imzalamadan önce okunacak yer rakamların kendisi değil, rakamların etrafındaki tanımlardır. Aşağıdaki sorular bu tanımları bulur:
- Saat ne zaman başlar? Çağrının e-postayla geldiği anda mı, birinin onu kayda geçirdiği anda mı?
- Hizmet saatleri hangi öncelikte değişir? İş durduran bir arıza hafta sonu da karşılanıyor mu?
- Erişilebilirlik neyi saymaz? Planlı bakım, internet hattı kesintisi ve sizin tarafınızdaki elektrik kesintisi hesaba giriyor mu?
- Ölçümü kim yapar, raporu kim görür? Rapor her ay mı geliyor, yoksa siz isteyince mi?
- Hedef tutmazsa ne olur? Hizmet kredisi, fesih hakkı ya da hiçbir şey.
- Alt yüklenici var mı? Sağlayıcı işin bir kısmını başka bir firmaya veriyorsa, o firmanın süresi sizin sürenizi karşılıyor mu?
Bu listenin son sorusu en sık atlanan sorudur. Donanım garantisi ertesi iş günü parça gönderiyorsa, sağlayıcının dört saatlik çözüm sözü o parçayı bekleyen bir arızada tutamaz. Sözleşmenin öbür maddelerini, yani veri sahipliğini ve çıkış planını sözleşmede ne yazıyor bölümümüzde ele aldık. SLA’yı imzalayan tarafın kendisi çoğu zaman bir MSP’dir, yani BT altyapınızı aylık işleten firma.
Sonuç: SLA’nın Değeri Rakamda Değil Tanımdadır
SLA’nın değeri yazdığı rakamda değil, o rakamın nasıl ölçüldüğünü ve tutmazsa ne olacağını söyleyen tanımlardadır. Ölçümü ve sonucu yazmayan bir hedef, ne kadar iddialı olursa olsun, bir SLO’dan öteye geçmez. Girişteki benzetmeye dönersek: “ertesi gün teslim” sözünü güvenilir yapan şey kargo firmasının reklamı değil, takip numarası ve gecikmede ücret iadesidir. BT’de takip numarası helpdesk kaydı, ücret iadesi de hizmet kredisidir.
Bugünkü destek sözleşmenizde hangi sürenin yazdığını bilmiyorsanız, işe sözleşmeyi bu listeyle okumaktan başlamak yeterlidir.
SLA Hakkında Sık Sorulan Sorular
BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi
İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.
LinkedInBenzer Makaleler
BT Dış Kaynak Hizmeti: Kurumsal Bakım Anlaşması ve IT Destek
BT dış kaynak hizmeti, aylık bakım anlaşmasıyla: tam yönetilen hizmette BT departmanınız biziz, uzman aboneliğinde ekibinizin arkasındayız. Kapsam ve fiyat.
BT Departmanı Nedir? BT Ekibindeki Roller ve Görevleri
BT departmanı nedir: ağı, sunucuları, desteği ve güvenliği yöneten birim. Helpdesk, sistemci, networkçü ve güvenlik rolleri, küçük ekipte kim ne yapar.
BT Hizmetleri Nedir? Türleri ve Sunum Modelleri
BT hizmetleri nedir: kurumun ağını, sunucularını, kullanıcılarını ve güvenliğini işleten işler. Türleri, iç ekip, MSP ve bulut modelleri ve seçim ölçütü.
CIO Nedir, Ne Demek? CIO ile CTO Farkı
CIO ne demek: kurumun bilgi teknolojilerinden sorumlu en üst yönetici. Görevleri, CTO ile farkı ve CIO'su olmayan bir KOBİ'de bu kararları kimin verdiği.
MSP Nedir? Yönetilen Hizmet Sağlayıcı ve MSSP Farkı
MSP nedir: kurumun BT altyapısını aylık bedelle sürekli işleten yönetilen hizmet sağlayıcı. Arıza başı destekten ve MSSP'den farkı, sözleşmede aranacaklar.
GLPI Active Directory ve LDAP: LDAPS ile Bağlantı
GLPI Active Directory bağlantısı adım adım: LDAPS ve 636, salt okuma servis hesabı, DNS, içe aktarmadan önce daraltılan kapsam ve saatlik kullanıcı eşitlemesi.
GLPI Agent GPO ile Dağıtım: Başlangıç Betiği ve Parola
GLPI Agent GPO ile dağıtım: resmi VBS betiği açılışta MSI'ı kurar ve ayarı her açılışta yeniden yazar. Betik SYSVOL'de değil, kapalı paylaşımda durur.
GLPI Envanter Kuralları: Etiket, Konum ve Kopya Kayıt
GLPI envanter kuralları: agent etiketinden konum atayan kural, kuralın her envanterde çalışması, elle düzeltmenin kilidi ve kopya kaydı önleyen eşleştirme.
GLPI HTTPS: İç CA Sertifikası, Apache ve GLPI Adresi
GLPI HTTPS yapılandırması adım adım: iç CA'dan SAN'lı sertifika, Apache'de 443 ve yönlendirme, HSTS, GLPI uygulama adresi ve session.cookie_secure ayarı.
GLPI Mail to Ticket: E-postadan Destek Kaydı Açmak
GLPI mail to ticket kurulumu: rol adresi, IMAP alıcısı, iki arşiv klasörü, mailgate görevi, yanıtın aynı kayda bağlanması ve tanınmayan gönderen kararı.
GLPI Rehberi: Kurulumdan Helpdesk'e Adım Adım
GLPI rehberi: kurulumdan Active Directory'ye, envanterden SLA'ya on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, fabrika ayarı ne, lab'da ne ölçtük.
GLPI Upgrade: Yedek, Geri Yükleme ve Güncelleme Sırası
GLPI güncellemesi adım adım: bakım kipi, veritabanı ve glpicrypt.key yedeği, geri yükleme provası, yeni sürümü yerleştirmek ve db:update ile 11'den 12.0.1'e.
GLPI Zabbix Entegrasyonu: Alarmdan Destek Kaydı Açmak
GLPI Zabbix entegrasyonu: Zabbix'in hazır GLPI webhook'u, OAuth istemcisi, dar yetkili kullanıcı, severity eşlemesi ve e-posta yoluyla farkı, lab ölçümüyle.
Postmaster Nedir? Kurumda Olması Gereken Rol Adresleri
Postmaster nedir: SMTP standardının zorunlu tuttuğu postmaster@ adresi. Abuse, hostmaster ve security adresleri, hangisi gerekli ve gruba nasıl bağlanır.
BT Ekibinde İletişim: Kullanıcıyla, Yönetimle ve Ekip İçinde
BT ekibinde iletişim sorunları nereden çıkar: tek kişide kalan bilgi, duyurulmayan değişiklik, jargon. Kullanıcıya, yönetime ve ekip içine kalıplar.
Teknik Rapor Nasıl Yazılır? Yöneticinin Okuyacağı Dil
Teknik rapor nasıl yazılır: kararı ilk sayfaya koyan yapı, BT ihtiyacını risk, para, süre ve seçenek diliyle anlatmak, bulgu kalıbı ve kontrol listesi.
BT Danışmanı Nedir? Ne Yapar, Nasıl Seçilir?
BT danışmanı nedir: kurumun BT altyapısını inceleyip yatırım ve öncelik kararlarında tarafsız görüş veren uzman. Ne yapar, ne zaman gerekir ve nasıl seçilir.
Help Desk Nedir? Helpdesk Katmanları ve Service Desk Farkı
Help desk nedir: kullanıcıların BT sorunlarını tek kanaldan kayda alıp çözen ya da doğru uzmana yönlendiren birim. L1, L2, L3 katmanları ve service desk farkı.
IT Uzmanı Nedir? Görevler, Sertifikalar ve Kariyer
IT uzmanı nedir: kullanıcı desteğinden hesap ve bilgisayar yönetimine BT işlerini yürüten kişi. Bilgi işlem uzmanı farkı, A+ ve ITIL, maaş ve kariyer dalları.
ITIL Nedir? ITSM ve CMDB ile Ne İşe Yarar?
ITIL nedir: BT hizmet yönetiminin en yaygın en iyi uygulama rehberi. ITIL (Version 5), ITSM farkı, CMDB ve bir KOBİ'nin hangi uygulamalarla başlayacağı.
İş Sürekliliği Planı Nedir? BT İçin Nasıl Hazırlanır
İş sürekliliği planı nedir: bir kesintide işin nasıl süreceğini önceden yazan plan. Felaket kurtarmadan farkı, iş etki analizi, planın içeriği ve tatbikatı.
Network Uzmanı Nedir? Görevler, Sertifikalar ve Kariyer
Network uzmanı nedir: switch, firewall ve internet hatlarını yöneten kişi. Katman katman sorun giderme, CCNA ve Network+ sırası, maaş verisi ve öğrenme yolu.
Siber Güvenlik Uzmanı Nasıl Olunur? Görevler ve Sertifikalar
Siber güvenlik uzmanı nedir, nasıl olunur: SOC, sızma testi ve güvenlik mühendisliği yolları, Security+, OSCP ve CISSP sırası, maaş verisi ve yasal sınır.
Sistem Yöneticisi Nedir? Görevler, Sertifikalar ve Kariyer
Sistem yöneticisi nedir: sunucuları, Active Directory'yi, yamaları ve yedekleri yöneten kişi. Önleyici bakım, Microsoft ve RHCSA sertifikaları, maaş verisi.
Çözüm Ortağı Nedir? Distribütör, Bayi ve Üretici Farkı
Çözüm ortağı nedir: üreticinin ürününü satan, kuran ve destekleyen yetkili firma. Distribütör ve bayiden farkı, ortaklık rozetinin anlamı ve nasıl doğrulanır.
Sistem Entegrasyonu: Ağ, Sunucu ve Güvenlik Tek Muhatapla
Sistem entegrasyonu hizmeti: ağ, sunucu ve güvenliği keşif, marka bağımsız tasarım, tedarik, kurulum ve birlikte çalışma testiyle tek projede kuruyoruz.
Sistem Entegratörü Nedir? Ne Yapar, Ne Zaman Gerekir?
Sistem entegratörü nedir: ağ, sunucu ve güvenlik parçalarını tek projede kurup birlikte çalıştıran firma. Bayiden farkı, türleri ve seçerken sorulacaklar.
BT Altyapı Denetimi: Envanter, Risk ve Yol Haritası
BT altyapı denetimi: cihaz ve sistem envanterinin çıkarılması, yedeklilik ve güvenlik risklerinin tespiti, önceliklendirilmiş yol haritası ve yönetime rapor.
KVKK Teknik Tedbirler: Denetim, Uygulama ve Kayıt
KVKK teknik tedbirler hizmeti: yetki matrisi, loglama, şifreleme ve kamera tarafının denetimi, eksiklerin kapatılması ve denetimde gösterilecek kayıt düzeni.
BT Dokümantasyonu: Kurumsal Hafıza Nasıl Kurulur?
BT dokümantasyonu nasıl yapılır? Ne yazılır ne yazılmaz, envanterden kablo etiketine kadar içinde ne bulunur, nerede tutulur ve güncel kalmasını ne sağlar.
BT Envanter Yönetimi: Sistem Seçimi ve Kurulum Hizmeti
Kurumunuza hangi envanter sistemi uyar? Açık kaynak, bulut ve kurumsal ITSM seçeneklerini ölçeğinize göre karşılaştırıyor, seçtiğiniz sistemi kuruyoruz.
Shadow API (Gölge API) Nedir? Nasıl Keşfedilir?
Shadow API (gölge API) nedir, belgelenmemiş uç noktalar nasıl doğar ve dış duvar taramasıyla nasıl keşfedilir? API güvenliği, envanter ve KVKK bağı.
Shadow Admin (Gölge Yönetici) Nedir? Nasıl Tespit Edilir?
Shadow Admin (gölge yönetici) nedir, neden grup üyeliğinde görünmez ve etkin izin taramasıyla nasıl tespit edilir? Ayrıcalıklı hesap denetimi ve KVKK bağı.
Shadow AI (Gölge Yapay Zeka) Nedir? Ağda Nasıl Görünür?
Shadow AI (gölge yapay zeka) nedir, klasik gölge BT'den farkı nedir, ağda nasıl tespit edilir? Kurumsal ve kişisel sürüm ayrımı, KVKK sorumluluğu ve DNS kaydı.
Shadow Data (Gölge Veri) Nedir? Nasıl Bulunur?
Shadow Data (gölge veri) nedir, envanter dışı veri kopyaları nasıl doğar ve dosya sunucusunda nasıl bulunur? Hassas veri sızıntısı, KVKK saklama ve imha bağı.
Shadow IT (Gölge BT) Nedir? Riskleri ve Tespiti
Shadow IT (Gölge BT) nedir, neden doğar, nasıl tespit edilir? Onaysız uygulamaların riskleri, gölge kavramlarının ayrımı ve envanterden başlayan keşif yöntemi.
Single Point of Failure (SPoF) Nedir, Nasıl Bulunur?
Single Point of Failure (SPoF) nedir, kurumda nasıl birikir, nasıl bulunur? Teknik tek nokta arızası, insan bağımlılığı, bus factor ve üç soruluk test.
KVKK Teknik Uyum: Kişisel Veri Güvenliği Tedbirleri
KVKK uyumu BT tarafında ne demek? Veri envanteri, yetki matrisi, loglama, saklama süresi, şifreleme ve kamera sistemleri için somut teknik tedbirler rehberi.
GLPI Agent Nedir? Kurulum ve Envanter Kimlik Doğrulaması
GLPI Agent nedir, nasıl kurulur? GLPI 12'de envanteri açmak, agent'a temel kimlik doğrulaması vermek, Linux ve Windows kurulumu ve agent'ın sık hataları.
GLPI Helpdesk: Ticket Sistemi ve SLA Yönetimi
GLPI 12 helpdesk kurulumu: ITIL kategorileri, öncelik matrisi, mesai takvimi ve bayram günleri, SLA ve OLA süreleri, eskalasyon ve self-service formları.
GLPI Nedir? Açık Kaynaklı BT Envanter ve Helpdesk Platformu
GLPI nedir, ne işe yarar? Açık kaynaklı BT envanter ve helpdesk yazılımının modülleri, üç parçası, lisansı, ücretli seçenekleri ve kime uyduğu, GLPI 12 ile.
GLPI Profil ve Yetki: AD Grubu, 2FA ve Ayrılan Hesap
GLPI profilleri Active Directory grubundan yetki kuralıyla verilir. Ayrılan hesabı kapatma, açık oturumu kesme ve yönetici profiline 2FA, lab ölçümleriyle.
GLPI Kurulumu: Ubuntu 26.04'te Apache, MariaDB ve PHP
GLPI kurulumu adım adım: Ubuntu 26.04'te Apache, MariaDB ve PHP 8.5, public web kökü, ayrı yapılandırma klasörü, kurulum sihirbazı, cron ve ilk ayarlar.
BT Danışmanlığı ile Dijital Dönüşüm
BT Danışmanlığı ile Dijital Dönüşüm sayesinde yangın söndürmeyi bırakın! Altyapı maliyetlerini düşürüp veriyi servete dönüştürecek stratejileri keşfedin.
Ücretsiz Değerlendirme
Sözleşmenizdeki süre yanıta mı, çözüme mi? SLA'nızı birlikte okuyalım.
İçindekiler
Ana Hizmet
BT Danışmanlık