BT Danışmanlık

Help Desk Nedir? Helpdesk Katmanları ve Service Desk Farkı

Help desk nedir: kullanıcıların BT sorunlarını tek kanaldan kayda alıp çözen ya da doğru uzmana yönlendiren birim. L1, L2, L3 katmanları ve service desk farkı.

İlker Pehlivan

Help desk (bitişik yazılışıyla helpdesk), kullanıcıların BT sorunlarını ve isteklerini tek bir kanaldan kayda alan, çözebildiğini hemen çözen ve çözemediğini doğru uzmana yönlendiren birimdir. Bir kurumda “bilgisayarım açılmıyor” diyen çalışanın ilk ulaştığı yer helpdesk’tir. Helpdesk bir kişi, bir ekip ya da dışarıdan alınan bir hizmet olabilir. Ortak noktaları, her çağrının kayda girmesi ve sonuna kadar izlenmesidir.

Bu yazıda helpdesk’i bir kütüphanenin danışma masasına benzetiyoruz. Danışma masasındaki görevli, aranan kitabın hangi rafta olduğunu ya da üye kartının nasıl yenileneceğini hemen söyler. Bir tez için kaynak araştırması gerekiyorsa okuru uzman kütüphaneciye yönlendirir. Yıpranmış bir el yazmasının onarımı ise kütüphanenin dışındaki bir restorasyon atölyesine gider. Her istek bir fişe yazılır, böylece hiçbiri masada unutulmaz.

Raflarla dolu bir kütüphane salonunda danışma masasının arkasındaki görevli, karşısında duran okurun isteğini küçük bir fişe yazıyor, sağdaki açık kapıdan görünen odada kıdemli bir kütüphaneci büyüteçle eski bir kitabı inceliyor
Danışma masası isteği fişe yazar ve basit soruyu hemen cevaplar, zor olanı arkadaki uzmana iletir. Helpdesk de çağrıyı kayda alır, ilk katmanda çözemediğini doğru uzmana yönlendirir.

Bu yazı BT danışmanlık hizmetimizin envanter ve helpdesk koluna karşılık gelir. Helpdesk ve envanter sistemini bir kurumda nasıl kurduğumuzu BT envanter yönetimi sayfamızda anlattık.

Helpdesk Ne İş Yapar?

Helpdesk’in işi bir çağrıyı açıldığı andan kapandığı ana kadar sahiplenmektir. Bir çağrı helpdesk’te beş adımdan geçer:

  1. Kayıt: telefonla, e-postayla ya da bir portaldan gelen her çağrı bir kayıt numarası alır.
  2. Sınıflandırma ve öncelik: çağrının bir arıza mı yoksa bir istek mi olduğu ve kaç kişiyi etkilediği belirlenir. İş durduran bir arıza, tek kullanıcının yazıcı sorunundan önce ele alınır.
  3. İlk çözüm: şifre sıfırlama, Outlook ayarı ya da yazıcı bağlantısı gibi işler ilk temasta çözülür.
  4. Yönlendirme: çözülemeyen çağrı, kaydıyla birlikte ilgili uzmana geçer. Kullanıcı derdini ikinci kez anlatmaz.
  5. Kapanış: çözüm kayda yazılır ve çağrı kullanıcının onayıyla kapanır.

Son adım en kolay atlanan adımdır. Çözümü yazılmayan bir çağrı, aynı sorun bir ay sonra tekrar geldiğinde yeniden araştırılır. Örnekteki danışma masası da her isteğin fişini saklar, böylece aynı soruyu soran ikinci okura cevap hazırdır.

Helpdesk Katmanları: L1, L2 ve L3

Helpdesk çağrıları zorluğuna göre katmanlara ayırır. Her katman bir öncekinin çözemediğini üstlenir:

KatmanKim çözerTipik iş
L0, kendi kendine çözümKullanıcının kendisiŞifre sıfırlama portalı, sık sorulan sorular sayfası
L1, ilk temasHelpdesk uzmanıHesap kilidi, yazıcı, e-posta ayarı, yazılım kurulumu
L2, teknik destekSistem yöneticisi ya da network uzmanıSunucuya erişim sorunu, VPN, dosya izinleri
L3, uzman ya da üreticiKıdemli uzman ya da donanım ve yazılım üreticisiDonanım arızası, yazılım hatası, mimari sorun

Katman yapısının amacı uzmanın zamanını korumaktır. Sistem yöneticisi gününü şifre sıfırlamaya harcarsa yama ve yedek kontrolü ertelenir. Örnekteki kütüphanede de uzman kütüphaneci raf soruları için masaya çağrılmaz. Rollerin bir BT ekibinde nasıl dağıldığını BT departmanı nedir, L1’de başlayan kariyer yolunu ise IT uzmanı nedir yazımızda anlattık.

Helpdesk ile Service Desk Farkı

Helpdesk ile service desk arasındaki fark kapsamdadır. Yaygın kullanıma göre helpdesk arızaları ve basit istekleri çözmeye odaklanır. Service desk ise kullanıcının bütün BT hizmetleri için tek temas noktasıdır: arızanın yanında yeni hizmet talepleri, değişiklik istekleri ve bilgilendirme de oradan geçer.

Küçük ve orta ölçekli bir kurumda iki terim çoğu zaman aynı ekibi anlatır, ad değil işleyiş önemlidir. Service desk kavramı BT hizmet yönetiminin çerçevelerinden gelir. Bu çerçevelerin en bilineni olan ITIL, bir KOBİ’nin başlangıçta ihtiyaç duyduğu uygulamalar arasında arıza ve hizmet talebi yönetimini sayar.

Helpdesk’e Yönelik Saldırı: Sahte Şifre Sıfırlama Çağrısı

Helpdesk’in en büyük güvenlik riski, kendisini çalışan gibi tanıtan bir saldırganın şifre sıfırlatmasıdır. ABD, Kanada, Avustralya ve İngiltere’nin güvenlik kurumlarının ortak uyarısı bu yöntemi Scattered Spider grubu üzerinden anlatır: grup çalışan kılığında helpdesk’i arayarak şifre sıfırlatır ve çok faktörlü doğrulamayı (MFA) kendi cihazına taşıtır (CISA ve ortakları, AA23-320A).

Uyarı iki önlem önerir. Birincisi, oltalamaya dayanıklı MFA yöntemleri kullanmaktır, yani FIDO/WebAuthn ya da sertifika tabanlı doğrulama. İkincisi, çalışanları telefonla yapılan oltalamaya (vishing) karşı düzenli eğitmektir. Helpdesk tarafında bunun günlük karşılığı, şifre ve MFA sıfırlamadan önce arayanın kimliğini çağrının dışındaki bir kanaldan doğrulamaktır.

Bu kuralın en çok gözden kaçtığı yer, helpdesk ile yönetici hesaplarının ayrılmadığı kurumlardır. Helpdesk hesabının sunuculara erişimi yoksa, ele geçirilmesi saldırgana sınırlı bir alan bırakır. Yönetici hesaplarının nasıl ayrıldığını Active Directory tier modeli yazımızda anlattık.

Sonuç: Helpdesk’in Değeri Kayıttadır

Helpdesk’in değeri çağrıları ne kadar hızlı çözdüğünden önce, her çağrıyı kayda almasından gelir. Kayıt olmadan ne öncelik verilebilir, ne süre ölçülebilir, ne de aynı sorunun neden tekrar ettiği görülebilir. Girişteki benzetmeye dönersek: danışma masasının asıl gücü görevlinin bilgisinde değil, her isteğin yazıldığı fişte ve o fişin doğru bölüme gitmesindedir. BT’de o fiş ticket, doğru bölüm de çağrının gittiği katmandır.

Çağrıların sürelerini bir hizmet seviyesine bağlamak için SLA nedir yazımızdan, bir helpdesk sistemini adım adım kurmak için GLPI helpdesk ve SLA yazımızdan devam edebilirsiniz.

Help Desk Hakkında Sık Sorulan Sorular

Birkaç kişilik bir ofiste ortak bir e-posta adresi başlangıç için yeter. Çağrı sayısı arttığında ve kimin neyi üstlendiğini izlemek gerektiğinde bir ticket sistemi gerekir. Açık kaynak GLPI, çağrıları kategoriye ve önceliğe göre kayda alır ve sürelerini ölçer.
Değil. Çağrı merkezi müşterilerin sorularını karşılar, BT helpdesk'i ise çoğunlukla kurumun kendi çalışanlarının bilgisayar, hesap ve sistem sorunlarını çözer. Kayıt, öncelik ve yönlendirme mantığı benzerdir, ama helpdesk'in çözümü teknik bir müdahaledir.
Tek bir doğru süre yoktur, süre çağrının önceliğine göre değişir. İş durduran bir arıza hemen ele alınır, tek kullanıcının yazıcı sorunu mesai içinde. Bu süreler bir hizmet seviyesi anlaşmasına, yani SLA'ya yazılır ve helpdesk sistemi onları ölçer.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

BT Envanter Yönetimi: Sistem Seçimi ve Kurulum Hizmeti

Kurumunuza hangi envanter sistemi uyar? Açık kaynak, bulut ve kurumsal ITSM seçeneklerini ölçeğinize göre karşılaştırıyor, seçtiğiniz sistemi kuruyoruz.

8 dk okuma

GLPI Rehberi: Kurulumdan Helpdesk'e Adım Adım

GLPI rehberi: kurulumdan Active Directory'ye, envanterden SLA'ya on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, fabrika ayarı ne, lab'da ne ölçtük.

22 dk okuma

ITIL Nedir? ITSM ve CMDB ile Ne İşe Yarar?

ITIL nedir: BT hizmet yönetiminin en yaygın en iyi uygulama rehberi. ITIL (Version 5), ITSM farkı, CMDB ve bir KOBİ'nin hangi uygulamalarla başlayacağı.

5 dk okuma

GLPI Active Directory ve LDAP: LDAPS ile Bağlantı

GLPI Active Directory bağlantısı adım adım: LDAPS ve 636, salt okuma servis hesabı, DNS, içe aktarmadan önce daraltılan kapsam ve saatlik kullanıcı eşitlemesi.

14 dk okuma

GLPI Agent GPO ile Dağıtım: Başlangıç Betiği ve Parola

GLPI Agent GPO ile dağıtım: resmi VBS betiği açılışta MSI'ı kurar ve ayarı her açılışta yeniden yazar. Betik SYSVOL'de değil, kapalı paylaşımda durur.

18 dk okuma

GLPI Envanter Kuralları: Etiket, Konum ve Kopya Kayıt

GLPI envanter kuralları: agent etiketinden konum atayan kural, kuralın her envanterde çalışması, elle düzeltmenin kilidi ve kopya kaydı önleyen eşleştirme.

17 dk okuma