BT Danışmanlık

BT Danışmanı Nedir? Ne Yapar, Nasıl Seçilir?

BT danışmanı nedir: kurumun BT altyapısını inceleyip yatırım ve öncelik kararlarında tarafsız görüş veren uzman. Ne yapar, ne zaman gerekir ve nasıl seçilir.

İlker Pehlivan

BT danışmanı, bir kurumun bilgi teknolojileri altyapısını inceleyen ve yatırım, öncelik ve risk kararlarında kuruma tarafsız görüş veren uzmandır. IT danışmanı olarak da anılır. Danışmanın ürünü bir cihaz ya da kurulum değil, karardır: neyin önce yapılacağını, hangi teklifin ihtiyaca uyduğunu ve hangi riskin beklemeye dayanmadığını söyler.

Bu yazıda BT danışmanını bir mali müşavire benzetiyoruz. Mali müşavir işletmenin defterlerini inceler, beyanname tarihlerini hatırlatır ve büyük bir yatırım kararında görüş verir. Parayı kendisi harcamaz, kararı işletme sahibi verir. Yılın sonunda hazırladığı bilanço, işletmenin nerede durduğunu bir sayfada gösterir. BT danışmanı da kurumun BT’si için aynı işi yapar.

Kitaplıklı bir büroda masanın arkasındaki mali müşavir kalemle açık bir defterin sayfasını gösteriyor, karşısında oturan işletme sahibi dikkatle dinliyor, masada üst üste kapalı defterler ve bir masa lambası
Müşavir defteri okur ve ne gördüğünü söyler, yatırım kararını işletme sahibi verir. BT danışmanının işi de altyapının bugününü göstermek ve kararı kuruma bırakmaktır.

Bu yazı BT danışmanlık hizmetimizin denetim koluna karşılık gelir. Bir kurumun BT’sini nasıl inceleyip bir öncelik sırasına çevirdiğimizi BT altyapı denetimi sayfamızda anlattık.

BT Danışmanı Ne Yapar?

BT danışmanının işi bugünkü durumu görmek ve kurumu istediği duruma hangi sırayla taşıyacağını söylemektir. Bu iş beş başlıkta toplanır:

  1. Mevcut durumun tespiti: cihazların, lisansların, yedeklerin ve güvenlik ayarlarının envanterini çıkarır, riskleri sıralar.
  2. Yol haritası: bulguları bir öncelik sırasına çevirir. Hangi işin bu ay, hangisinin gelecek yıl yapılacağını gerekçesiyle yazar.
  3. Teklif değerlendirmesi: kuruma gelen teklifleri ihtiyaca göre karşılaştırır. Fazla ya da eksik kapasiteyi, eski nesil cihazı ve kapsam dışı bırakılan kalemleri gösterir.
  4. Proje gözetimi: bir kurulum ya da geçiş başka bir firma tarafından yapılıyorsa, işin söylendiği gibi yapılıp yapılmadığını kontrol eder.
  5. Risk ve yükümlülük takibi: garanti ve destek süresi biten cihazları, yenilenmesi gereken lisansları ve KVKK gibi yasal yükümlülüklerin teknik tarafını hatırlatır.

İlk iki madde bir yöntemle yapılır. ABD’nin standartlar kurumu NIST, siber güvenlik çerçevesinde kurumun bugünkü durumunu ve ulaşmak istediği durumu iki ayrı profil olarak yazmayı önerir. Bu iki profil önceliklendirmeyi ve ilerlemenin izlenmesini sağlar (NIST SP 1301). Bulguların bir öncelik sırasına nasıl çevrildiğini yol haritası bölümümüzde anlattık. Örnekteki mali müşavirin bilançosu da işletmenin bugününü gösterir, bütçesi ise gelecek yılı.

BT Danışmanı, BT Firması ve MSP Farkı

BT danışmanı ne yapılacağını söyler, BT firması ya da entegratör onu kurar, MSP ise kurulan sistemi her ay işletir. Üç rol aynı firmada birleşebilir, ama aynı soruyu cevaplamaz. Dört rolün yan yana karşılaştırmasını sistem entegratörü, bayi ve danışman farkı bölümümüzde tablo olarak verdik. Aylık işletmenin neyi kapsadığını da MSP nedir yazımızda anlattık.

Danışmanlık ile uygulamanın aynı firmada olması tek başına bir sorun değildir. Bizim de önerinin yanında kurulumu ve bakımı üstlendiğimiz işler var. Önemli olan, bunun baştan söylenmesi ve önerinin marka bağımsız bir gerekçeyle yazılmasıdır. Örnekteki mali müşavir aynı zamanda bir yatırım ürünü satıyorsa, onu önerirken bunu söylemesi beklenir.

Ne Zaman BT Danışmanına İhtiyaç Duyulur?

BT danışmanına ihtiyaç genellikle büyük bir kararın arifesinde doğar. Kurumların danışmana başvurduğu tipik durumlar şunlardır:

  1. Büyük bir yatırım öncesi: sunucu yenileme, buluta geçiş ya da firewall değişimi gibi kararlar birkaç yıl sürer ve geri dönüşü pahalıdır.
  2. Teklifler arasında kalınca: aynı iş için gelen iki teklifin fiyatı ve kapsamı çok farklıdır, ama farkın sebebi açıklanamaz.
  3. BT tek kişiye bağlıysa: bütün bilgi bir kişinin kafasındadır ve o kişi ayrılırsa neyin kaybolacağını kimse bilmez.
  4. Büyüme ya da taşınma varsa: yeni bir şube, yeni bir ofis ya da hızlı bir işe alım dönemi altyapıya yeni bir yük getirir.
  5. Bir denetim ya da uyum gereği varsa: KVKK, bir müşterinin güvenlik soru formu ya da bir sigorta poliçesi teknik tedbirlerin gösterilmesini ister.

Bu durumların ortak noktası, yanlış kararın bedelinin danışmanlık bedelinden yüksek olmasıdır. Üçüncü maddedeki riskin nasıl ölçüldüğünü tek nokta arızası yazımızda anlattık.

BT Danışmanı Seçerken Nelere Bakılır?

İyi bir BT danışmanı görmeden öneri vermez ve kararı kuruma bırakır. Bir danışmanla çalışmadan önce şu sorular sorulur:

  1. Öneri keşiften mi çıkıyor? İlk görüşmede altyapıyı görmeden cihaz ya da çözüm adı veren bir öneri, ihtiyaca değil alışkanlığa göre yazılmıştır.
  2. Önerdiği ürünü kendisi mi satıyor? Satıyorsa bunu açıkça söylemeli ve alternatifini de gerekçesiyle yazmalıdır.
  3. Çıktı ne olacak? Çıktı yazılı bir rapor, bir yol haritası ya da bir teklif karşılaştırması olmalıdır. Sözlü tavsiye bir sonraki toplantıda unutulur.
  4. Hangi alanda derinliği var? Ağ, sistem ve güvenlik ayrı uzmanlıklardır. Danışmanın hangisinde iş yaptığı referanslarından görülür.
  5. Kararı size bırakıyor mu? Danışmanın işi seçenekleri ve sonuçlarını göstermektir, kararı kurum yönetimi verir.

Bu sorular aynı zamanda iyi bir danışmanlığın tarifidir. Örnekteki mali müşavir de işletmeyi tanımadan vergi planı yapmaz ve hangi yatırımın yapılacağına işletme sahibi karar verir. BT kararlarının kurumda kimin sorumluluğunda olduğunu CIO nedir yazımızda anlattık.

Sonuç: BT Danışmanının Ürünü Karardır

BT danışmanının ürünü bir cihaz ya da bir kurulum değil, doğru sırayla verilmiş kararlardır. İyi bir danışman bugünkü durumu yazılı olarak gösterir, öncelikleri gerekçesiyle sıralar ve kararı kuruma bırakır. Girişteki benzetmeye dönersek: mali müşavirin değeri vergi beyannamesini doldurmasından çok, yatırım kararından önce defterin ne söylediğini göstermesindedir. BT’de defterin karşılığı envanter, yatırım kararının karşılığı ise yol haritasıdır.

BT Danışmanı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Danışman ne yapılması gerektiğini söyler, BT firması onu yapar. Danışmanın çıktısı bir rapor, bir yol haritası ya da bir teklif değerlendirmesidir. Aynı firma iki işi birlikte yapabilir, o durumda önerinin marka bağımsız gerekçesinin yazılı olması önem kazanır.
Sürekli olarak çoğu zaman yoktur, büyük bir karar öncesinde vardır. Sunucu yenileme, buluta geçiş, yeni ofis ya da birbirinden çok farklı iki teklif arasında kalmak gibi durumlarda kısa süreli bir danışmanlık, yanlış bir yatırımın bedelinden ucuzdur.
Değil. CIO kurumun içindeki, BT kararlarının sahibi olan yöneticidir. BT danışmanı ise dışarıdan görüş verir ve kararı kurumun yönetimine bırakır. CIO'su olmayan kurumlarda danışman bu kararların hazırlanmasına yardım eder, ama kararın sahibi olmaz.
Genellikle üç biçimde: tek seferlik bir iş için proje bedeli (örneğin bir denetim raporu), saatlik ya da günlük ücret, ya da sürekli destek için aylık bedel. Hangisinin uygun olduğu, ihtiyacın tek seferlik mi yoksa sürekli mi olduğuna bağlıdır.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

BT Altyapı Denetimi: Envanter, Risk ve Yol Haritası

BT altyapı denetimi: cihaz ve sistem envanterinin çıkarılması, yedeklilik ve güvenlik risklerinin tespiti, önceliklendirilmiş yol haritası ve yönetime rapor.

8 dk okuma

Postmaster Nedir? Kurumda Olması Gereken Rol Adresleri

Postmaster nedir: SMTP standardının zorunlu tuttuğu postmaster@ adresi. Abuse, hostmaster ve security adresleri, hangisi gerekli ve gruba nasıl bağlanır.

11 dk okuma

Teknik Rapor Nasıl Yazılır? Yöneticinin Okuyacağı Dil

Teknik rapor nasıl yazılır: kararı ilk sayfaya koyan yapı, BT ihtiyacını risk, para, süre ve seçenek diliyle anlatmak, bulgu kalıbı ve kontrol listesi.

8 dk okuma

İş Sürekliliği Planı Nedir? BT İçin Nasıl Hazırlanır

İş sürekliliği planı nedir: bir kesintide işin nasıl süreceğini önceden yazan plan. Felaket kurtarmadan farkı, iş etki analizi, planın içeriği ve tatbikatı.

5 dk okuma

BT Dokümantasyonu: Kurumsal Hafıza Nasıl Kurulur?

BT dokümantasyonu nasıl yapılır? Ne yazılır ne yazılmaz, envanterden kablo etiketine kadar içinde ne bulunur, nerede tutulur ve güncel kalmasını ne sağlar.

15 dk okuma

Shadow IT (Gölge BT) Nedir? Riskleri ve Tespiti

Shadow IT (Gölge BT) nedir, neden doğar, nasıl tespit edilir? Onaysız uygulamaların riskleri, gölge kavramlarının ayrımı ve envanterden başlayan keşif yöntemi.

28 dk okuma