BT Danışmanlık
BT Hizmetleri Nedir? Türleri ve Sunum Modelleri
BT hizmetleri nedir: kurumun ağını, sunucularını, kullanıcılarını ve güvenliğini işleten işler. Türleri, iç ekip, MSP ve bulut modelleri ve seçim ölçütü.
BT hizmetleri, bir kurumun bilgi teknolojilerini kurmak, işletmek, korumak ve geliştirmek için yapılan işlerin bütünüdür. Ağın ve sunucuların işletilmesi, kullanıcı desteği, güvenlik, kurulum projeleri ve danışmanlık bu işlerin başlıcalarıdır. Bu işleri kurumun kendi bilgi işlem ekibi de yapabilir, dışarıdan bir firma da. Bilgi teknolojileri hizmetleri dendiğinde ikisi birlikte kastedilir.
Bu yazıda BT hizmetlerini bir belediyenin hizmetlerine benzetiyoruz. Belediyenin çöp toplama ekibi her hafta aynı gün gelir ve ancak gelmediği hafta fark edilir. İtfaiye çağrılınca gelir. Yol yapımının başı ve sonu bellidir. İmar planı ise şehrin önümüzdeki yıllarda nereye büyüyeceğine karar verir. Bu dört iş aynı belediyeden çıkar, ama her biri farklı biçimde planlanır ve ödenir. BT hizmetleri de böyledir.
Bu yazı BT danışmanlık hizmetimizin sürekli destek koluna karşılık gelir. Bu hizmetlerin sürekli olanlarını aylık tek bir sözleşmede nasıl verdiğimizi kurumsal bakım anlaşması sayfamızda anlattık.
BT Hizmeti Türleri
BT hizmetleri yaptıkları işe göre altı türe ayrılır. Bir kurumun ihtiyacı çoğu zaman bunların birkaçına birden değer:
- Altyapı işletmesi: ağın, sunucuların, storage’ın ve yedeklemenin çalışır durumda tutulmasıdır. İzleme, yama ve kapasite takibi bu işin içindedir. Teknik derinliği BT sistem yönetimi sayfamızda.
- Kullanıcı desteği: çalışanların sorunlarının helpdesk üzerinden kayda alınıp uzaktan ya da yerinde çözülmesidir. Yeni çalışanın hesabını açmak da bu işin parçasıdır.
- Güvenlik: firewall, uç nokta koruması, log yönetimi, sızma testi ve KVKK gibi yasal yükümlülüklerin teknik tarafıdır. Ayrıntısı siber güvenlik sayfamızda.
- Kurulum ve geçiş projeleri: yeni bir ofisin ağı, yeni bir sunucu ya da e-postanın buluta taşınması gibi başı ve sonu belli işlerdir. Birden çok parçanın birlikte kurulduğu projeleri sistem entegrasyonu sayfamızda anlattık.
- Danışmanlık: altyapının denetlenmesi, BT yol haritasının ve bütçesinin hazırlanmasıdır.
- Tedarik ve lisans: donanımın ve yazılım lisanslarının doğru kanaldan, doğru modelle alınmasıdır. Lisans tarafını Microsoft lisanslama sayfamızda ele aldık.
Bu türleri ayıran asıl çizgi süreklilikleridir. İlk üçü her gün süren işlerdir, son üçü ise belli bir ihtiyaç doğduğunda başlayıp biten işler. Örnekteki belediyede ilk grup çöp toplama ile itfaiyedir, ikinci grup yol yapımı ile imar planı. Bu ayrım, bir sonraki bölümdeki sunum modelinin seçimini de belirler.
BT Hizmetleri Nasıl Sunulur?
Aynı BT hizmeti farklı modellerle verilebilir. Model, işin kimin tarafından yapıldığını ve nasıl ödendiğini belirler:
| Model | Nasıl çalışır | En uygun olduğu iş |
|---|---|---|
| İç ekip | Kurumun kendi bilgi işlem personeli yapar | Günlük ve kuruma özgü bilgi isteyen işler |
| Arıza başı destek | Firma çağrılınca gelir, iş başına ücret alır | Seyrek ve kritik olmayan işler |
| Proje bazlı hizmet | Teklif, uygulama ve teslimle biten iş | Kurulum ve geçiş projeleri |
| Yönetilen hizmet | Firma aylık bedelle sürekli işletir | Altyapı işletmesi, kullanıcı desteği, güvenlik |
| Bulut hizmeti | Altyapı ya da uygulama internet üzerinden kiralanır | E-posta, dosya paylaşımı, yedek |
Yönetilen hizmeti veren firmaya MSP denir. Arıza başı destekle farkını, yani sorunun kim tarafından ve ne zaman fark edildiğini MSP ile break-fix farkı bölümünde anlattık.
Bulut hizmeti ise BT işini ortadan kaldırmaz, işin bir kısmının yerini değiştirir. ABD’nin standartlar kurumu NIST iki ucu şöyle tanımlar: hizmet olarak yazılımda (SaaS) kullanıcı sağlayıcının uygulamasını kullanır ve altındaki ağı, sunucuları, işletim sistemini yönetmez. Hizmet olarak altyapıda (IaaS) ise sunucu, storage ve ağ kiralanır, ama işletim sistemini ve uygulamaları kullanıcı yönetir (NIST SP 800-145, SaaS ve IaaS tanımları). Yani buluttan kiralanan bir sunucunun yaması hala kurumun işidir.
BT Hizmet Yönetimi (ITSM) Nedir?
BT hizmet yönetimi (ITSM, IT service management), BT hizmetlerinin kim tarafından verilirse verilsin planlı ve ölçülebilir biçimde yürütülmesini sağlayan süreçlerin bütünüdür. Çağrıların kayda girmesi, değişikliklerin onaylanarak yapılması, cihaz envanterinin güncel tutulması ve sürelerin bir hizmet seviyesine bağlanması bu süreçlerin başlıcalarıdır.
Örnekteki belediyede ITSM, ihbar hattının kayıt defteri ile yol çalışmalarının izin sürecidir. İtfaiye çağrısı kayda girmezse kaç dakikada gelindiği bilinemez. BT’de de süreler ancak kayıtla ölçülür ve bir sözleşmeye bağlanır. Bu sözleşmenin adı SLA’dır. ITSM için en yaygın başvuru kaynağı ise ITIL’dir.
Hangi BT Hizmeti İçeride, Hangisi Dışarıda Yapılmalı?
Bir BT hizmetinin içeride mi dışarıda mı yapılacağına dört soru karar verir:
- İş sürekli mi, proje mi? Sürekli işler için iç ekip ya da yönetilen hizmet, projeler için proje bazlı hizmet uygundur.
- İş kuruma özgü bilgi istiyor mu? Çalışanları ve iş süreçlerini tanımayı gerektiren işler içeride daha hızlı yürür.
- Uzmanlık ne sıklıkta gerekiyor? Firewall kuralı yazmak ya da sunucu geçişi gibi yılda birkaç kez gereken uzmanlık için tam zamanlı personel tutmak çoğu zaman verimsizdir.
- Kesintinin bedeli ne? Bir saatlik kesintinin pahalıya patladığı sistemlerde, izleme ve müdahalenin sürekliliği kişiye bağlı kalmamalıdır.
Bu soruların cevabı çoğu kurumda karma bir yapı çıkarır: kullanıcıyı tanıyan bir iç sorumlu, sürekli altyapı işleri için bir bakım anlaşması ve büyük işler için proje bazlı destek. Örnekteki belediye de çöpü kendi ekibiyle toplar, ama köprü yapımını ihaleyle bir müteahhide verir. Bu kararların kurumda kimin sorumluluğunda olduğunu CIO nedir yazımızda anlattık. Bu işleri yapan rolleri BT departmanı nedir yazımızda anlattık.
Sonuç: BT Hizmetinin Modeli İşin Sürekliliğine Göre Seçilir
BT hizmetlerini doğru düzenlemenin anahtarı, her işin sürekli mi yoksa başı sonu belli mi olduğunu ayırmaktır. Sürekli işler aksadığı gün fark edilir ve kişiye bağlı kalmamalıdır, projeler ise bir teklif ve teslimle biter. Girişteki benzetmeye dönersek: belediye çöp toplamayı her hafta aynı ekiple yapar, yolu ise bir projeyle yapar. BT’de çöp toplamanın karşılığı izleme, yama ve yedek kontrolüdür, yol yapımının karşılığı kurulum ve geçiş projeleridir.
Kurumunuzdaki BT işlerinin hangisinin kimde olduğunu çıkarmak için bu yazıdaki altı türü bir liste olarak kullanabilirsiniz.
BT Hizmetleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi
İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.
LinkedInBenzer Makaleler
BT Dış Kaynak Hizmeti: Kurumsal Bakım Anlaşması ve IT Destek
BT dış kaynak hizmeti, aylık bakım anlaşmasıyla: tam yönetilen hizmette BT departmanınız biziz, uzman aboneliğinde ekibinizin arkasındayız. Kapsam ve fiyat.
BT Departmanı Nedir? BT Ekibindeki Roller ve Görevleri
BT departmanı nedir: ağı, sunucuları, desteği ve güvenliği yöneten birim. Helpdesk, sistemci, networkçü ve güvenlik rolleri, küçük ekipte kim ne yapar.
CIO Nedir, Ne Demek? CIO ile CTO Farkı
CIO ne demek: kurumun bilgi teknolojilerinden sorumlu en üst yönetici. Görevleri, CTO ile farkı ve CIO'su olmayan bir KOBİ'de bu kararları kimin verdiği.
MSP Nedir? Yönetilen Hizmet Sağlayıcı ve MSSP Farkı
MSP nedir: kurumun BT altyapısını aylık bedelle sürekli işleten yönetilen hizmet sağlayıcı. Arıza başı destekten ve MSSP'den farkı, sözleşmede aranacaklar.
SLA Nedir? Hizmet Seviyesi Anlaşması ve Ölçütleri
SLA nedir: hizmetin hangi seviyede verileceğini ölçülebilir hedeflerle yazan sözleşme. Yanıt ve çözüm süresi farkı, %99,9'un anlamı, SLO farkı ve okuma listesi.
GLPI Active Directory ve LDAP: LDAPS ile Bağlantı
GLPI Active Directory bağlantısı adım adım: LDAPS ve 636, salt okuma servis hesabı, DNS, içe aktarmadan önce daraltılan kapsam ve saatlik kullanıcı eşitlemesi.
GLPI Agent GPO ile Dağıtım: Başlangıç Betiği ve Parola
GLPI Agent GPO ile dağıtım: resmi VBS betiği açılışta MSI'ı kurar ve ayarı her açılışta yeniden yazar. Betik SYSVOL'de değil, kapalı paylaşımda durur.
GLPI Envanter Kuralları: Etiket, Konum ve Kopya Kayıt
GLPI envanter kuralları: agent etiketinden konum atayan kural, kuralın her envanterde çalışması, elle düzeltmenin kilidi ve kopya kaydı önleyen eşleştirme.
GLPI HTTPS: İç CA Sertifikası, Apache ve GLPI Adresi
GLPI HTTPS yapılandırması adım adım: iç CA'dan SAN'lı sertifika, Apache'de 443 ve yönlendirme, HSTS, GLPI uygulama adresi ve session.cookie_secure ayarı.
GLPI Mail to Ticket: E-postadan Destek Kaydı Açmak
GLPI mail to ticket kurulumu: rol adresi, IMAP alıcısı, iki arşiv klasörü, mailgate görevi, yanıtın aynı kayda bağlanması ve tanınmayan gönderen kararı.
GLPI Rehberi: Kurulumdan Helpdesk'e Adım Adım
GLPI rehberi: kurulumdan Active Directory'ye, envanterden SLA'ya on üç adımlık sıra. Her adım hangi kurumda gerekir, fabrika ayarı ne, lab'da ne ölçtük.
GLPI Upgrade: Yedek, Geri Yükleme ve Güncelleme Sırası
GLPI güncellemesi adım adım: bakım kipi, veritabanı ve glpicrypt.key yedeği, geri yükleme provası, yeni sürümü yerleştirmek ve db:update ile 11'den 12.0.1'e.
GLPI Zabbix Entegrasyonu: Alarmdan Destek Kaydı Açmak
GLPI Zabbix entegrasyonu: Zabbix'in hazır GLPI webhook'u, OAuth istemcisi, dar yetkili kullanıcı, severity eşlemesi ve e-posta yoluyla farkı, lab ölçümüyle.
Postmaster Nedir? Kurumda Olması Gereken Rol Adresleri
Postmaster nedir: SMTP standardının zorunlu tuttuğu postmaster@ adresi. Abuse, hostmaster ve security adresleri, hangisi gerekli ve gruba nasıl bağlanır.
BT Ekibinde İletişim: Kullanıcıyla, Yönetimle ve Ekip İçinde
BT ekibinde iletişim sorunları nereden çıkar: tek kişide kalan bilgi, duyurulmayan değişiklik, jargon. Kullanıcıya, yönetime ve ekip içine kalıplar.
Teknik Rapor Nasıl Yazılır? Yöneticinin Okuyacağı Dil
Teknik rapor nasıl yazılır: kararı ilk sayfaya koyan yapı, BT ihtiyacını risk, para, süre ve seçenek diliyle anlatmak, bulgu kalıbı ve kontrol listesi.
BT Danışmanı Nedir? Ne Yapar, Nasıl Seçilir?
BT danışmanı nedir: kurumun BT altyapısını inceleyip yatırım ve öncelik kararlarında tarafsız görüş veren uzman. Ne yapar, ne zaman gerekir ve nasıl seçilir.
Help Desk Nedir? Helpdesk Katmanları ve Service Desk Farkı
Help desk nedir: kullanıcıların BT sorunlarını tek kanaldan kayda alıp çözen ya da doğru uzmana yönlendiren birim. L1, L2, L3 katmanları ve service desk farkı.
IT Uzmanı Nedir? Görevler, Sertifikalar ve Kariyer
IT uzmanı nedir: kullanıcı desteğinden hesap ve bilgisayar yönetimine BT işlerini yürüten kişi. Bilgi işlem uzmanı farkı, A+ ve ITIL, maaş ve kariyer dalları.
ITIL Nedir? ITSM ve CMDB ile Ne İşe Yarar?
ITIL nedir: BT hizmet yönetiminin en yaygın en iyi uygulama rehberi. ITIL (Version 5), ITSM farkı, CMDB ve bir KOBİ'nin hangi uygulamalarla başlayacağı.
İş Sürekliliği Planı Nedir? BT İçin Nasıl Hazırlanır
İş sürekliliği planı nedir: bir kesintide işin nasıl süreceğini önceden yazan plan. Felaket kurtarmadan farkı, iş etki analizi, planın içeriği ve tatbikatı.
Network Uzmanı Nedir? Görevler, Sertifikalar ve Kariyer
Network uzmanı nedir: switch, firewall ve internet hatlarını yöneten kişi. Katman katman sorun giderme, CCNA ve Network+ sırası, maaş verisi ve öğrenme yolu.
Siber Güvenlik Uzmanı Nasıl Olunur? Görevler ve Sertifikalar
Siber güvenlik uzmanı nedir, nasıl olunur: SOC, sızma testi ve güvenlik mühendisliği yolları, Security+, OSCP ve CISSP sırası, maaş verisi ve yasal sınır.
Sistem Yöneticisi Nedir? Görevler, Sertifikalar ve Kariyer
Sistem yöneticisi nedir: sunucuları, Active Directory'yi, yamaları ve yedekleri yöneten kişi. Önleyici bakım, Microsoft ve RHCSA sertifikaları, maaş verisi.
Çözüm Ortağı Nedir? Distribütör, Bayi ve Üretici Farkı
Çözüm ortağı nedir: üreticinin ürününü satan, kuran ve destekleyen yetkili firma. Distribütör ve bayiden farkı, ortaklık rozetinin anlamı ve nasıl doğrulanır.
Sistem Entegrasyonu: Ağ, Sunucu ve Güvenlik Tek Muhatapla
Sistem entegrasyonu hizmeti: ağ, sunucu ve güvenliği keşif, marka bağımsız tasarım, tedarik, kurulum ve birlikte çalışma testiyle tek projede kuruyoruz.
Sistem Entegratörü Nedir? Ne Yapar, Ne Zaman Gerekir?
Sistem entegratörü nedir: ağ, sunucu ve güvenlik parçalarını tek projede kurup birlikte çalıştıran firma. Bayiden farkı, türleri ve seçerken sorulacaklar.
BT Altyapı Denetimi: Envanter, Risk ve Yol Haritası
BT altyapı denetimi: cihaz ve sistem envanterinin çıkarılması, yedeklilik ve güvenlik risklerinin tespiti, önceliklendirilmiş yol haritası ve yönetime rapor.
KVKK Teknik Tedbirler: Denetim, Uygulama ve Kayıt
KVKK teknik tedbirler hizmeti: yetki matrisi, loglama, şifreleme ve kamera tarafının denetimi, eksiklerin kapatılması ve denetimde gösterilecek kayıt düzeni.
BT Dokümantasyonu: Kurumsal Hafıza Nasıl Kurulur?
BT dokümantasyonu nasıl yapılır? Ne yazılır ne yazılmaz, envanterden kablo etiketine kadar içinde ne bulunur, nerede tutulur ve güncel kalmasını ne sağlar.
BT Envanter Yönetimi: Sistem Seçimi ve Kurulum Hizmeti
Kurumunuza hangi envanter sistemi uyar? Açık kaynak, bulut ve kurumsal ITSM seçeneklerini ölçeğinize göre karşılaştırıyor, seçtiğiniz sistemi kuruyoruz.
Shadow API (Gölge API) Nedir? Nasıl Keşfedilir?
Shadow API (gölge API) nedir, belgelenmemiş uç noktalar nasıl doğar ve dış duvar taramasıyla nasıl keşfedilir? API güvenliği, envanter ve KVKK bağı.
Shadow Admin (Gölge Yönetici) Nedir? Nasıl Tespit Edilir?
Shadow Admin (gölge yönetici) nedir, neden grup üyeliğinde görünmez ve etkin izin taramasıyla nasıl tespit edilir? Ayrıcalıklı hesap denetimi ve KVKK bağı.
Shadow AI (Gölge Yapay Zeka) Nedir? Ağda Nasıl Görünür?
Shadow AI (gölge yapay zeka) nedir, klasik gölge BT'den farkı nedir, ağda nasıl tespit edilir? Kurumsal ve kişisel sürüm ayrımı, KVKK sorumluluğu ve DNS kaydı.
Shadow Data (Gölge Veri) Nedir? Nasıl Bulunur?
Shadow Data (gölge veri) nedir, envanter dışı veri kopyaları nasıl doğar ve dosya sunucusunda nasıl bulunur? Hassas veri sızıntısı, KVKK saklama ve imha bağı.
Shadow IT (Gölge BT) Nedir? Riskleri ve Tespiti
Shadow IT (Gölge BT) nedir, neden doğar, nasıl tespit edilir? Onaysız uygulamaların riskleri, gölge kavramlarının ayrımı ve envanterden başlayan keşif yöntemi.
Single Point of Failure (SPoF) Nedir, Nasıl Bulunur?
Single Point of Failure (SPoF) nedir, kurumda nasıl birikir, nasıl bulunur? Teknik tek nokta arızası, insan bağımlılığı, bus factor ve üç soruluk test.
KVKK Teknik Uyum: Kişisel Veri Güvenliği Tedbirleri
KVKK uyumu BT tarafında ne demek? Veri envanteri, yetki matrisi, loglama, saklama süresi, şifreleme ve kamera sistemleri için somut teknik tedbirler rehberi.
GLPI Agent Nedir? Kurulum ve Envanter Kimlik Doğrulaması
GLPI Agent nedir, nasıl kurulur? GLPI 12'de envanteri açmak, agent'a temel kimlik doğrulaması vermek, Linux ve Windows kurulumu ve agent'ın sık hataları.
GLPI Helpdesk: Ticket Sistemi ve SLA Yönetimi
GLPI 12 helpdesk kurulumu: ITIL kategorileri, öncelik matrisi, mesai takvimi ve bayram günleri, SLA ve OLA süreleri, eskalasyon ve self-service formları.
GLPI Nedir? Açık Kaynaklı BT Envanter ve Helpdesk Platformu
GLPI nedir, ne işe yarar? Açık kaynaklı BT envanter ve helpdesk yazılımının modülleri, üç parçası, lisansı, ücretli seçenekleri ve kime uyduğu, GLPI 12 ile.
GLPI Profil ve Yetki: AD Grubu, 2FA ve Ayrılan Hesap
GLPI profilleri Active Directory grubundan yetki kuralıyla verilir. Ayrılan hesabı kapatma, açık oturumu kesme ve yönetici profiline 2FA, lab ölçümleriyle.
GLPI Kurulumu: Ubuntu 26.04'te Apache, MariaDB ve PHP
GLPI kurulumu adım adım: Ubuntu 26.04'te Apache, MariaDB ve PHP 8.5, public web kökü, ayrı yapılandırma klasörü, kurulum sihirbazı, cron ve ilk ayarlar.
BT Danışmanlığı ile Dijital Dönüşüm
BT Danışmanlığı ile Dijital Dönüşüm sayesinde yangın söndürmeyi bırakın! Altyapı maliyetlerini düşürüp veriyi servete dönüştürecek stratejileri keşfedin.
Ücretsiz Değerlendirme
Hangi BT işi sizde, hangisi dışarıda kalmalı? Haritasını birlikte çıkaralım.
İçindekiler
Ana Hizmet
BT Danışmanlık