BT Danışmanlık

BT Ekibinde İletişim: Kullanıcıyla, Yönetimle ve Ekip İçinde

BT ekibinde iletişim sorunları nereden çıkar: tek kişide kalan bilgi, duyurulmayan değişiklik, jargon. Kullanıcıya, yönetime ve ekip içine kalıplar.

İlker Pehlivan

BT ekibinde iletişim, kullanıcıya, yönetime ve ekip arkadaşına doğru bilgiyi doğru zamanda ulaştırmaktır. BT’de bazı arızalar teknik değildir. Duyurulmayan bir değişiklik, devredilmeyen bir bilgi ya da anlaşılmayan bir rapor, kablodan ya da sunucudan değil iletişimden çıkar. Bu yüzden iyi bir BT ekibini bildikleri kadar, bildiklerini nasıl paylaştıkları da ayırır.

BT departmanını anlattığımız yazıda ekibi bir geminin mürettebatına benzetmiştik. Bir gemide iletişim üç yönde akar. Güverte ekibi yolcunun ihtiyacını dinler ve ona ne olacağını anlatır. Zabitler kaptana durumu ve kararı gereken şeyi bildirir. Vardiyalar arasında ise nöbeti teslim eden zabit, bir sonrakine geminin durumunu anlatır ve olan biten gemi jurnaline yazılır.

Bir yük gemisinin köprü üstünde harita masasının başında lacivert ceketli zabit açık gemi jurnalinde bir satırı parmağıyla gösteriyor, yanında elinde kupayla zeytin yeşili kazaklı zabit dinliyor, sağda dümen, pencerelerden deniz görünüyor
Nöbeti bırakan zabit geminin durumunu jurnalden anlatır, devralan kaldığı yerden devam eder. BT ekibinde bu işi değişiklik kaydı ve devir notu görür.

Bu yazı BT Danışmanlık bölümümüzdeki ekip rolleri dizisinin parçasıdır. BT ekibinde iletişim sorunlarının nereden çıktığını ve bu üç yönün her biri için kullanılabilecek kalıpları anlatıyor.

BT Ekibinde İletişim Sorunları Nereden Çıkar?

BT ekibindeki iletişim sorunlarının çoğu üç kaynaktan çıkar: tek kişide kalan bilgi, belirsiz kanal ve dil farkı. Üçü de kötü niyetten değil, işin aceleyle yürümesinden doğar.

  1. Tek kişide kalan bilgi: bir sistemi kuran kişi onun nasıl çalıştığını bilir ama yazmaz. O kişi izne çıktığında ya da ayrıldığında bilgi de gider. Bu riskin bir altyapıda nasıl birikip yıllarca fark edilmediğini tek nokta arızası yazımızda anlattık.
  2. Belirsiz kanal: çağrı bir gün e-postayla, bir gün telefonla, bir gün koridorda gelir. Hiçbiri tek bir yerde toplanmadığı için bazıları unutulur, bazıları iki kez yapılır.
  3. Dil farkı: BT ekibinin her gün kullandığı terim, kullanıcı ve yönetici için yabancı bir kelimedir. Teknik açıdan doğru bir cümle, okur onu anlamadığı için işe yaramaz.

Üç kaynağın ortak çaresi aynıdır: söyleneni yazıya ve tek bir yere bağlamak. Aşağıdaki üç bölüm bunun kullanıcıya, yönetime ve ekip içine dönük halleridir.

Kullanıcıyla İletişim: Çağrı, Duyuru ve Sade Dil

Kullanıcıyla iletişimin amacı, kullanıcının işine ne olacağını bilmesidir. Kullanıcı sunucunun neden durduğunu merak etmez, ama ne zaman çalışacağını, o zamana kadar ne yapabileceğini ve sorununun unutulmadığını bilmek ister. Bu üç ihtiyaç üç alışkanlıkla karşılanır.

İlki çağrıyı kayda almaktır. Koridorda söylenen sorun da kayda girer, çünkü kayda girmeyen sorun unutulur. İyi bir çağrı kaydının hangi bilgileri taşıdığını IT uzmanı yazımızda anlattık.

İkincisi planlı kesintiyi önceden duyurmaktır. Bir kesinti duyurusu dört bilgi taşır:

  1. Ne zaman: başlangıç günü ve saati.
  2. Ne kadar: beklenen süre ve en geç bitiş saati.
  3. Kim etkilenir: hangi sistem, hangi kat ya da hangi şube.
  4. Ne yapmalı: kullanıcının önceden kaydetmesi ya da kapatması gereken bir şey varsa o.

Üçüncüsü sade dildir. “Exchange’de bir transport kuyruğu birikti” cümlesi kullanıcıya bir şey söylemez. “Dışarıdan gelen e-postalar yarım saattir gecikiyor, hiçbiri kaybolmadı, öğlene kadar düzelecek” cümlesi ise söyler. Bilen birinin bilmeyene anlatırken neden zorlandığını uzmanlık laneti yazımızda anlattık.

Yönetimle İletişim: Kötü Haber Erken Verilir

Yönetimle iletişimin ilk kuralı, kötü haberin erken verilmesidir. Bir projenin gecikeceği, bir lisansın biteceği ya da bir sunucunun yaşlandığı ne kadar erken söylenirse, yönetimin karar verecek zamanı o kadar fazla olur. Aynı haber son gün verildiğinde bir karar değil, bir zorunluluk olur.

Yönetime giden her bilgi karar verilecek bir soruya bağlanır. “Yedekleme sunucusunun diski yüzde doksan dolu” bir olgudur. “Yedekleme sunucusuna bu ay ek disk alınmazsa, gelecek aydan itibaren bazı sunucuların yedeği alınamayacak, ek disk şu kadar tutar” ise karar verilecek bir sorudur. Bir BT ihtiyacının yönetime nasıl yazıldığını risk, para, süre ve seçenek diliyle teknik rapor rehberimizde anlattık.

Yönetimle iletişim yalnız sorun anında olmaz. Kısa ve düzenli bir durum notu, yönetimin BT’yi yalnız bir şey bozulduğunda duymasını önler. Not uzun olmak zorunda değildir. Bu ay yapılanları, bekleyen işleri ve gereken kararı söylemesi yeter.

Ekip İçi İletişim: Değişiklik, Devir ve Kayıt

Ekip içi iletişimin temeli, yapılan her işin bir sonraki kişi için yazıya geçirilmesidir. BT ekibinde aynı sisteme birden fazla kişi dokunur ve biri yaptığını yazmadıysa, öbürü bir arızayı ararken o değişikliği bilemez. Bu yazı üç yerde tutulur: değişiklik kaydı, iş devri ve sistem belgeleri.

Değişiklik Kaydı

Her değişiklik yapılmadan önce ekibe duyurulur ve yapıldıktan sonra kayda geçer. Kayıt beş bilgiyi taşır: tarih, değişikliği yapan kişi, değişen şey, değişikliğin nedeni ve geri alma yolu. Bir arıza bir değişiklikten hemen sonra başladığında ilk bakılan yer bu kayıttır. Değişiklik yönetiminin kurumsal çerçevesini ITIL nedir yazımızda anlattık.

İş Devri

İzne çıkan, nöbeti bırakan ya da bir projeyi başkasına veren kişi yazılı bir devir notu bırakır. Not üç başlık taşır: açık işler ve durumları, yarım kalan ve dikkat isteyen işler, son günlerde yapılan değişiklikler. Devir notu, devralan kişinin ilk sabah kimseyi aramadan işe başlayabilmesi içindir.

Örnekteki gemide de vardiya böyle teslim edilir. Nöbeti bırakan zabit, geminin rotasını, çevredeki gemileri ve dikkat edilecek şeyleri bir sonrakine anlatır, olan biten de jurnale yazılır. Jurnal, vardiyada olmayan birinin de olanı sonradan okuyabilmesi içindir.

Sistem Belgeleri

Bir sistemin nasıl kurulduğu, nasıl yedeklendiği ve bir arızada ne yapılacağı, sistemi kuran kişinin aklında değil belgede durur. Hangi belgelerin tutulduğunu ve kurumsal hafızanın nasıl kurulduğunu BT dokümantasyonu yazımızda anlattık.

Ekip içinde soru sormanın da bir kültürü vardır. Soru soran kişi terslenirse bir dahaki sefere sormaz ve eksik bilgiyle iş yapar. Sorunun hoş karşılandığı bir ekipte ise eksik basamak ilk soruda ortaya çıkar.

Sonuç: BT Ekibinde İletişim Bir Kayıt Disiplinidir

BT ekibinde iletişim bir kayıt disiplinidir. Söylenen unutulur, yazılan kalır. Çağrıyı kayda alan, kesintiyi dört bilgiyle duyuran, kötü haberi erken veren ve her değişikliği kayda geçiren bir ekip, kişiler değişse de işini sürdürür. Bu konuda beklenenden farklı olan üç şey var:

  • BT’deki bazı arızalar teknik değildir: duyurulmayan değişiklik ve devredilmeyen bilgi de kesinti çıkarır.
  • Kesinti duyurusunun en çok atlanan parçası, işin bittiğini haber vermektir.
  • Belgenin yeterli olup olmadığı, onu yazan kişi değil, onunla bir iş yapan ikinci kişi tarafından anlaşılır.

Girişteki benzetmeye dönersek: bir geminin iletişimi yolcuya anlatmakla, kaptana bildirmekle ve vardiyayı teslim etmekle yürür. Örnekteki gemi jurnali, ekibinizin değişiklik kaydıdır, vardiya teslimi de iş devri notu. Ekipteki rollerin kendisini BT departmanı yazımızda anlattık.

BT Ekibinde İletişim Hakkında Sık Sorulan Sorular

Duyuru dört bilgiyi taşır: ne zaman başlayacağı, ne kadar süreceği, kimin etkileneceği ve kullanıcının ne yapması gerektiği. Bir kez önceden, bir kez de kesinti günü yapılır. Kesinti bitince işin tamamlandığı ayrıca duyurulur, yoksa kullanıcı sistemin açılıp açılmadığını bilmez.
Gerekmez. Önemli olan kaydın tek bir yerde tutulması ve herkesin oraya yazmasıdır: tarih, kim yaptı, ne değişti, neden değişti, nasıl geri alınır. Paylaşılan bir belge başlangıç için yeter. Çağrı ve değişiklik sayısı artınca GLPI gibi bir helpdesk yazılımı aynı işi düzenli tutar.
Ayrılmadan önce bir devir yapılır: sistemin ne işe yaradığı, nasıl yedeklendiği, parolaların ve lisansların nerede durduğu ve bilinen sorunları yazıya geçirilir. Devralan kişi yazılanla küçük bir işi fiilen yapar, eksik basamak orada ortaya çıkar. En iyisi bu bilginin kimse ayrılmadan önce belgelenmiş olmasıdır.
İlker Pehlivan
Yazan

BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi

İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.

LinkedIn

Benzer Makaleler

BT Departmanı Nedir? BT Ekibindeki Roller ve Görevleri

BT departmanı nedir: ağı, sunucuları, desteği ve güvenliği yöneten birim. Helpdesk, sistemci, networkçü ve güvenlik rolleri, küçük ekipte kim ne yapar.

5 dk okuma

BT Dış Kaynak Hizmeti: Kurumsal Bakım Anlaşması ve IT Destek

BT dış kaynak hizmeti, aylık bakım anlaşmasıyla: tam yönetilen hizmette BT departmanınız biziz, uzman aboneliğinde ekibinizin arkasındayız. Kapsam ve fiyat.

13 dk okuma

IT Uzmanı Nedir? Görevler, Sertifikalar ve Kariyer

IT uzmanı nedir: kullanıcı desteğinden hesap ve bilgisayar yönetimine BT işlerini yürüten kişi. Bilgi işlem uzmanı farkı, A+ ve ITIL, maaş ve kariyer dalları.

8 dk okuma

Network Uzmanı Nedir? Görevler, Sertifikalar ve Kariyer

Network uzmanı nedir: switch, firewall ve internet hatlarını yöneten kişi. Katman katman sorun giderme, CCNA ve Network+ sırası, maaş verisi ve öğrenme yolu.

10 dk okuma

Siber Güvenlik Uzmanı Nasıl Olunur? Görevler ve Sertifikalar

Siber güvenlik uzmanı nedir, nasıl olunur: SOC, sızma testi ve güvenlik mühendisliği yolları, Security+, OSCP ve CISSP sırası, maaş verisi ve yasal sınır.

8 dk okuma

Sistem Yöneticisi Nedir? Görevler, Sertifikalar ve Kariyer

Sistem yöneticisi nedir: sunucuları, Active Directory'yi, yamaları ve yedekleri yöneten kişi. Önleyici bakım, Microsoft ve RHCSA sertifikaları, maaş verisi.

9 dk okuma