BlackX Bootkit: Tam Yamalı Windows'ta Secure Boot Atlatma
BlackX bootkit, tam yamalı Windows makinelerde Secure Boot'u 2022'de yamalanmış bir açıkla atlattı. Yama neden yetmiyor, yarın sabah neye bakmalısınız?
Bir konser salonunda seyirci kapıları açılmadan saatler önce sahne kurulur. Sahne kapısındaki görevli içeri gireni tanımaz. Yalnız boynundaki kulis kartına bakar: bu kart onaylı kartlardan biri mi? Değilse kimse içeri giremez.
Şimdi 2011 turnesi için basılmış kulis kartlarında kopyalanabilen bir kusur bulunduğunu düşünün. Organizatör yeni kartları çoktan bastı. Kapıdaki listeye “2011 kartı geçmez” satırını eklemek de mümkün. Ama bu satır kendiliğinden eklenmiyor. Salon yönetimi istemedikçe eski kartla gelen biri sahne arkasına girmeye devam ediyor.
Windows makinelerde sahne kapısının karşılığı Secure Boot. Makine açılırken, daha Windows yüklenmeden, çalışacak her önyükleme dosyasının güvenilen bir sertifikayla imzalı olup olmadığına bakar. Kaspersky’nin 22 Ekim’de yayımladığı rapora göre BlackX adlı bir bootkit, yani Windows’tan önce çalışan bir zararlı, bu denetimi tam yamalı makinelerde atlattı. Bu yazıda ne olduğunu, yamanın neden yetmediğini ve yarın sabah neye bakmanız gerektiğini anlatacağız.
Ne Oldu: BlackX ve Orta Asya’daki Kampanya
Kaspersky’nin raporuna göre saldırı 2026’nın başında fark edildi. Hedefler Tacikistan, Özbekistan ve Türkmenistan’daki diplomatik kurumlar. Kaspersky saldırganı orta güvenle APT41 adlı casusluk grubuna bağlıyor.
Önemli bir ayrıntı var: BlackX makineye ilk adımda girmiyor. Saldırganlar önce kurumun ağına sızdı ve yönetici yetkisi aldı. BlackX’i ondan sonra kurdu. Yani bu bootkit bir giriş kapısı değil, ele geçirilmiş bir makinede kalıcı olmanın yolu.
BleepingComputer’ın aktardığına göre Kaspersky’nin incelediği kurbanların hepsinde Windows tam yamalıydı. Yazının geri kalanı bu cümlenin nasıl mümkün olduğunu anlatıyor.
Baton Drop: 2022’de Yamalanan Açık Neden Hala Çalışıyor?
BlackX’in kullandığı açık yeni değil. Baton Drop adıyla bilinen CVE-2022-21894, 11 Ocak 2022’de Microsoft’un aylık güncellemesiyle yayımlandı. 2023’te BlackLotus adlı bootkit de aynı açığı kullanmıştı. Kaspersky’nin raporu BlackX’i bu yüzden BlackLotus’un yeniden canlandırılmış hali olarak anlatıyor.
Sorun yamanın yaptığında değil, yapmadığında. Açık, Microsoft’un 2011 tarihli Windows Production PCA 2011 sertifikasıyla imzalanmış eski boot manager dosyalarında. Yama yeni dosyaları getiriyor, ama eski imzalı dosyaların çalışmasını engellemiyor. Engellemek için o sertifikanın firmware’deki yasak listesine, DBX’e eklenmesi gerekiyor. Kaspersky’nin altını çizdiği nokta bu: iptal yamayla kendiliğinden gelmiyor, yönetici elle tetiklemek zorunda.
Örnekteki konser salonunun diliyle: yeni kartlar basıldı, ama kapıdaki listeye “2011 kartı geçmez” satırı eklenmedi. Saldırgan eski bir kartla geliyor ve görevli onu içeri alıyor.
Açığın asıl işi bir kapı açmak. Kaspersky’ye göre BlackX bu açıkla makineye kendi MOK’larını (Machine Owner Key, makine sahibi anahtarı) kaydediyor. Bu anahtarlar kaydedildikten sonra saldırganın imzaladığı her EFI dosyası açılışta çalışabiliyor. Örnekteki salonda bu, içeri girenin kendi adını kapıdaki ekip listesine yazması demek. Ertesi gün kart bile göstermesi gerekmiyor.
Microsoft’un iptali herkese otomatik uygulamamasının da bir sebebi var. Microsoft’un iptal belgesine göre DBX’e eklenen iptal, Secure Boot açık kaldıkça geri alınamıyor. Diski biçimlendirmek bile onu kaldırmıyor. Eski kurtarma ve kurulum medyası iptalden sonra açılmayabiliyor, bazı makineler BitLocker kurtarma ekranına düşebiliyor.
Microsoft iptali zorunlu kılacağı aşamanın tarihini hala açıklamadı. Örnekteki salonun diliyle: 2011 kartı yasaklanınca çekmecedeki eski yedek kartlar da kapıdan geçmez.
“Sertifikanın Süresi Doldu, Sorun Bitti” Yanılgısı
Windows Production PCA 2011 sertifikasının süresi 19 Ekim 2026’da doldu. Bu ilk bakışta iyi haber gibi duruyor. Değil. Kaspersky’ye göre süresi dolmuş sertifikayla imzalı açıklı dosyalar, sertifika DBX’e eklenmedikçe yüklenmeye devam ediyor. Açılışta sertifikanın tarihine değil, yasak listesinde olup olmadığına bakılıyor.
Örnekteki salonda 2011 turnesinin bitmiş olması kapıdaki görevliyi ilgilendirmez. Görevli takvime değil, elindeki listeye bakar.
İkinci yanılgı “Biz tam yamalıyız” cümlesi. BlackX’in kurbanları da tam yamalıydı. Bu olayda yama gerekli ama yeterli değil: yamanın getirdiği korumayı açan adım ayrı bir iş.
Bootkit Makineye Girdikten Sonra Ne Yapıyor?
BlackX açılışta bir kernel driver yüklüyor. Kaspersky’ye göre bu driver, güvenlik ürünlerinin süreç, thread ve registry olaylarını izlemek için kullandığı geri çağrıları kapatıyor. Windows’un olay izleme altyapısı ETW’yi (Event Tracing for Windows) de kurcalıyor. Makinede Kaspersky ya da Avast kuruluysa ek kurcalama adımları çalışıyor. Driver, Çince adlı bir firmaya verilmiş ve sonradan iptal edilmiş bir sertifikayla imzalı.
Bir ayrıntı daha var. Bir program bootkit’in dosyalarını açmak istediğinde driver araya giriyor ve ona calc.exe’yi, yani Windows’un hesap makinesini veriyor. Diskte dosyaya bakan bir inceleme aracı zararlıyı değil, hesap makinesini görüyor. Örnekteki salonun diliyle: biri içeri girenin sandığını açtığında içinde yalnız bir gitar görüyor.
Kurulan zararlılar komutlarını Google Drive, OneDrive ve Yandex.Disk gibi bulut depolama servisleri üzerinden alıyor. Bir başka parça googleupdate.exe adıyla çalışan bir programın yanına bıraktığı şifreli dosyayı açıyor ve archivetj[.]com adresiyle konuşuyor.
Yarın Sabah Ne Yapmalı?
- Secure Boot’un açık olduğunu doğrulayın. Kapalı bir makinede bu yazıdaki hiçbir adımın anlamı yok, çünkü imza denetimi hiç yapılmıyor. Değer yönetici yetkisi gerekmeden okunur ve
1olmalı. Kendi iş istasyonumda baktığımda0çıktı, yani Secure Boot kapalıydı. - 2023 sertifikasının durumuna bakın. Microsoft’un belgesine göre
UEFICA2023StatusdeğeriUpdatedolmalı. Benim makinemdeNotStartedyazıyordu ve Windows’un güncelleme denemesiInstallerErrorkaydı bırakmıştı. İki değer şu komutla okunur:
Get-ItemProperty 'HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\SecureBoot\State' | Select-Object UEFISecureBootEnabled
Get-ItemProperty 'HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Secureboot\Servicing' | Select-Object UEFICA2023Status- Önce geri dönüş yolunu hazırlayın. BitLocker kurtarma anahtarları yedekli olmalı. Kurtarma ve kurulum USB’leri güncel medyayla yeniden hazırlanmalı. İptal geri alınamadığı için bu adım iptalden önce gelir.
- Her donanım modelinde önce tek makinede deneyin. Microsoft’un sırası iki adımlı: önce 2023 sertifikası ve yeni boot manager, sonra eski sertifikanın iptali. İkinci adım geri alınamaz. Değer yazıldıktan sonra zamanlanmış görev çalıştırılır ve sonuç olay kaydında görülür:
1036sertifikanın eklendiğini,1799yeni boot manager’ın uygulandığını,1037iptalin yapıldığını söyler.
# Yonetici PowerShell. 1. adim: 2023 sertifikasi ve yeni boot manager
Set-ItemProperty -Path 'HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Secureboot' -Name AvailableUpdates -Value 0x5944
Start-ScheduledTask -TaskPath '\Microsoft\Windows\PI\' -TaskName 'Secure-Boot-Update'
# 2. adim, geri alinamaz: Windows Production PCA 2011 iptali (DBX)
Set-ItemProperty -Path 'HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Secureboot' -Name AvailableUpdates -Value 0x80
Start-ScheduledTask -TaskPath '\Microsoft\Windows\PI\' -TaskName 'Secure-Boot-Update'
# Sonuc: 1036, 1799 ve 1037 olaylari
Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='System'; Id=1036,1799,1037} -MaxEvents 10- Yönetici yetkisini daraltın. BlackX ancak yönetici yetkisi ele geçtikten sonra kuruldu. Yerel yönetici parolası her makinede farklı olmalı, bunu Windows LAPS yapar. Yönetici hesapları da tier modeliyle katmanlara ayrılmalı, bir sunucuda çalınan hesap domain controller’a ulaşmamalı.
- Güvenlik yazılımının sessizliğini de uyarı sayın. Kaspersky raporun sonunda her makinede güvenlik yazılımı bulundurmayı ve uyarıları sürekli izlemeyi öneriyor. BlackX’in driver’ı izleme geri çağrılarını kapattığı için bir makineden olay gelmemesi de bir işarettir. Bu sessizliği imza tabanlı antivirüs değil, merkezden izlenen EDR gösterir.
- Raporun izlerini arayın. Diskte
C:\ProgramData\Intel\inst.exeya dagoogleupdate.exeile aynı klasördev8_context_snapshot.bin, DNS ve firewall kayıtlarındaarchivetj[.]comvarsa makineyi ağdan ayırın ve olay müdahalesine öyle başlayın.
Biz Ne Yapıyoruz
Girişteki benzetmeye dönersek: Secure Boot konser salonunun sahne kapısıdır ve 2011 kartları yasak listesine yazılmadıkça kapıdan geçmeye devam eder. Yama yeni kartları getirir, yasak satırını yönetici ekler. Seyirci, yani Windows ve içindeki güvenlik yazılımı, salona sahne kurulduktan sonra girer.
Bu yüzden Secure Boot’u bir kez açılıp unutulan bir ayar olarak değil, her makinede izlenen bir envanter satırı olarak ele alıyoruz. Satırda üç bilgi durur: Secure Boot’un durumu, 2023 sertifikasının durumu ve iptalin durumu.
İptali her donanım modelinde önce tek makinede deniyoruz. BitLocker kurtarma anahtarlarını ve kurtarma medyasını iptalden önce hazırlıyoruz. Örnekteki salonun diliyle: 2011 kartını yasaklamadan önce çekmecedeki yedek kartları yenileriyle değiştiriyoruz.
BlackX ve Secure Boot Hakkında Sık Sorulan Sorular
BT Danışmanı | Ağ, Sistem ve Güvenlik Yönetimi
İlker Pehlivan, karmaşık BT altyapılarını ölçeklenebilir ve güvenli sistemlere dönüştürür. Buradaki rehberleri kendi laboratuvarında kurup ölçerek yazar.
LinkedInSonraki Adım
Bu konuda destek almak ister misiniz?
İstanbul'da yerinde hizmet veriyoruz. Projenizi anlayıp size özel çözüm sunuyoruz. Aynı gün geri dönüş.
Ücretsiz Değerlendirme
Secure Boot iptali geri alınamayan bir adım. Makinelerinizde birlikte planlayalım mı?
Diğer Yazılar
Hizmetlerimiz