Cacti, Zabbix ve Grafana ile Merkezi Altyapı İzleme Projesi

Bu projeyi Sistem Kuşu kurulmadan önce, kurumun BT ekibinde çalıştığım dönemde ben yürüttüm.

Bir switch düştüğünde ya da bir lokasyondan “internet yok” şikayeti geldiğinde, sorunun kaynağını bulmanın tek yolu tahmin etmekti. Kurumun ihtiyacına göre kurgulanmamış, lisans maliyeti olan bir izleme platformunun yerine Cacti, Zabbix ve Grafana’dan oluşan merkezi bir altyapı kurarak bu tahmin oyununu bitirdik.

Sorun

Kurumda halihazırda ticari bir izleme platformu vardı, ama kurulum kurumun ihtiyacına göre kurgulanmamıştı ve yıllık lisans maliyeti taşıyordu; beklenen görünürlüğü vermiyordu.

Ağ darboğazlarını tespit etmek içinse kurumun kendi aracı yerine ISP’nin sunduğu izleme araçlarına bağımlı kalınıyordu. Bir lokasyondan “internet yok” şikayeti geldiğinde, bunun ISP kaynaklı mı yoksa switch, AP veya DHCP gibi lokal bir cihazdan mı kaynaklandığını hızlıca ayırt edecek bağımsız bir görünürlük yoktu.

Bu, arıza süresini uzatan bir belirsizlik: telefonda geçen ilk yarım saat çözümle değil, sorunun kimin tarafında olduğunu anlamakla geçiyordu.

Neden bu yol?

Mevcut platformu doğru yapılandırıp devam etmek de bir seçenekti. Onu değil değişimi seçmemizin sebebi tek bir eksik değildi: araç hem yanlış kurgulanmıştı hem de ihtiyaç duyulan görünürlüğü lisans modeliyle sınırlıyordu, yani düzeltme emeği ödenen bedelin üstüne binecekti.

Yerine üç ayrı açık kaynak araç kondu ve bu da bilinçli bir tercihti: tek bir araç üç işi de ortalama yapıyordu, üç araç kendi işini iyi yapıyordu. Bant genişliği ve darboğaz analizi bir araca, cihaz erişilebilirliği diğerine, görselleştirme üçüncüsüne bırakıldı.

Bunun bedeli kurulum ve bakım emeğidir: açık kaynağın ücretsiz olması, maliyetsiz olduğu anlamına gelmez. Kurumda bu emeği taşıyacak bir ekip olduğu için hesap tutuyordu; olmasaydı doğru karar desteği satın almak olurdu.

Nasıl kurduk?

Tüm lokasyonlardaki AP, switch, kamera ve sunucuları kapsayacak şekilde Cacti ile bant genişliği ve darboğaz analizini, Zabbix ile cihaz erişilebilirlik izlemesini kurduk; Zabbix verilerini de Grafana’da merkezi bir yönetici panosunda görselleştirdik.

Üçü de açık kaynak ve ücretsiz olduğu için, kurum yıllık lisans maliyetinden kurtulup aynı zamanda ihtiyacına çok daha uygun bir izleme altyapısına kavuştu. Kurulum ve yapılandırmanın tamamı 3 gün sürdü.

Bu araçların cihazlardan veriyi hangi protokolle çektiğini, yani yoklama ile bildirim arasındaki farkı ve sürümler arasındaki güvenlik ayrımını yoklama ve bildirim mekanizmasını anlattığımız yazıda ele alıyoruz. Cacti’yi Ubuntu üzerinde sıfırdan nasıl kurduğumuzu ise Cacti kurulum rehberinde adım adım gösterdik.

Devreye alındıktan sonra

Bir internet şikayeti geldiğinde, hattın kurum tarafındaki portuna bakarak darboğaz mı yoksa lokal bir sorun mu olduğunu saniyeler içinde ayırt edip lokasyon personelini doğru yönlendirebiliyoruz. Kapanmış bir switch, AP veya DHCP sunucusu mu, yoksa ISP kaynaklı bir kesinti mi olduğu anında görünüyor.

Trend grafikleri sayesinde tüm şubelerde birden görülen bir hat satürasyonunu fark edip, gözden kaçan güncelleme veya paket izinlerini kısıtlayarak proaktif iyileştirmeler yapmak da mümkün oldu. Bir keresinde belediyenin kazı çalışması sırasında ISP kablosuna zarar vermesiyle bir lokasyonda yaşanan tam günlük kesintide bile kaynak hemen teşhis edilebildi.

Elektrik kesintisi sonrası DHCP sunucusunun açılmaması gibi, kurumda tekrar eden kronik problemleri dokümantasyon sunucusu projesinde kayıt altına aldık; MPLS ve ISP geçişi sürecini ise ayrı bir vaka çalışmasında anlatıyoruz.